ТЕШИК ЧЕЛАК
Қадимда бир одам, ҳар куни елкасига қўйилган обкашнинг икки учидаги челакларда дарадан уйига сув ташир эди.
Бу челаклардан бирининг ён тарафида дарз кетган ери бор эди. Иккинчиси эса, қусурсиз, бут-бутун эди.
Ҳар сафар бу қусурсиз челак ўзига тўлдирилган сувни тамомини уйга етказар эди. Аммо, бу челакларнинг дарзли бўлгани эса, доим сувни ярим қилиб олиб борар эди.
Икки йил ҳар куни шу тарзда ўтди.
Одам ҳар икки челакни сув билан тўлдирарди. Аммо, уйга борганда фақат бир ярим челак сув қоларди.
Табиийки, дарзсиз челак вазифасини мукаммал бажаргани учун жуда ғурурланарди. Аммо, толеъсиз, тешик бўлган, дарзли челак, ўзининг аҳволидан жуда ҳижолат бўлар эди. Тўлдирилган сувни фақат ярмисинигина уйга етказа олгани учун доим маҳзун бўлар эди.
Икки йил ўтгандан сўнг, вазифасини тўлиқ бажара олмаганидан сиқилган дарзли челак, ирмоқ бўйида одамга шундай деди:
-- «Ўзимдан уяляпман. Шу ёнимдаги дарз туфайли сувлар уйга боргунча оқиб кетмоқда... »
Одам кулимсираб, хафаҳол челакка:
-- «Кўрмадингми? Йўлнинг сен тарафда бўлган қисми гулларга тўла. Лекин, қусурсиз челакнинг тарафида эса, ҳеч йўқ. Биласанми нега? Чунки, бошидан бери сенинг қусурингни, дарзли эканингни билар эдим. Сенинг тарафингга гулларнинг уруғини экдим. Ҳар куни, мен у йўлдан сув ташир эканман, сен у гулларни суғординг. Икки йилдирки, у гўзал гуллардан узиб, уйимни безайман. Сен қусурсиз бўлганингда, у дарзинг бўлмаганида, уйимга бу гўзалликни, бу зарофатни беролмаган бўлар эдим», дея жавоб берди.
Аслида, ҳаммамиз бир дарзли челакмиз.
Ҳар биримизнинг ўзимизга хос қусурларимиз бордир.
Аммо, ҳаётларимизни қадрли қилган, мукофотлантирган, рангдор қилган нарса - мана шу эга бўлганимиз, қусурлардир, дарзлардир балки...
Атрофимиздаги ҳар бир инсонни борича қабул қилайлик!
Улардаги камчиликларни эмас, ичларидаги гўзалликларни кўра билайлик!
Усмон КЎКЧАЛИК
👉 @diyonatli
Қадимда бир одам, ҳар куни елкасига қўйилган обкашнинг икки учидаги челакларда дарадан уйига сув ташир эди.
Бу челаклардан бирининг ён тарафида дарз кетган ери бор эди. Иккинчиси эса, қусурсиз, бут-бутун эди.
Ҳар сафар бу қусурсиз челак ўзига тўлдирилган сувни тамомини уйга етказар эди. Аммо, бу челакларнинг дарзли бўлгани эса, доим сувни ярим қилиб олиб борар эди.
Икки йил ҳар куни шу тарзда ўтди.
Одам ҳар икки челакни сув билан тўлдирарди. Аммо, уйга борганда фақат бир ярим челак сув қоларди.
Табиийки, дарзсиз челак вазифасини мукаммал бажаргани учун жуда ғурурланарди. Аммо, толеъсиз, тешик бўлган, дарзли челак, ўзининг аҳволидан жуда ҳижолат бўлар эди. Тўлдирилган сувни фақат ярмисинигина уйга етказа олгани учун доим маҳзун бўлар эди.
Икки йил ўтгандан сўнг, вазифасини тўлиқ бажара олмаганидан сиқилган дарзли челак, ирмоқ бўйида одамга шундай деди:
-- «Ўзимдан уяляпман. Шу ёнимдаги дарз туфайли сувлар уйга боргунча оқиб кетмоқда... »
Одам кулимсираб, хафаҳол челакка:
-- «Кўрмадингми? Йўлнинг сен тарафда бўлган қисми гулларга тўла. Лекин, қусурсиз челакнинг тарафида эса, ҳеч йўқ. Биласанми нега? Чунки, бошидан бери сенинг қусурингни, дарзли эканингни билар эдим. Сенинг тарафингга гулларнинг уруғини экдим. Ҳар куни, мен у йўлдан сув ташир эканман, сен у гулларни суғординг. Икки йилдирки, у гўзал гуллардан узиб, уйимни безайман. Сен қусурсиз бўлганингда, у дарзинг бўлмаганида, уйимга бу гўзалликни, бу зарофатни беролмаган бўлар эдим», дея жавоб берди.
Аслида, ҳаммамиз бир дарзли челакмиз.
Ҳар биримизнинг ўзимизга хос қусурларимиз бордир.
Аммо, ҳаётларимизни қадрли қилган, мукофотлантирган, рангдор қилган нарса - мана шу эга бўлганимиз, қусурлардир, дарзлардир балки...
Атрофимиздаги ҳар бир инсонни борича қабул қилайлик!
Улардаги камчиликларни эмас, ичларидаги гўзалликларни кўра билайлик!
Усмон КЎКЧАЛИК
👉 @diyonatli
👍2
НУРИДДИН ЗАНГИЙ ҲИКОЯСИ
Султон Нуриддин Маҳмуд Зангий шундай иймонли, йигит қўмондон эдики, у доимо дерди:
«Мусулмонлар душман қўлида асир экан, Ҳақ Таоло мени табассумли ҳолда кўришидан ҳаё қиламан.»
Бир неча йил аввал тинглаган ва жуда таъсирланганим бу ривоят кароматми? Сиз қандай қабул қилсангиз қилинг, аммо менга бу ривоят жуда ёққан эди.
«Амирул Одил» лақабли Амир Нуриддин Зангийнинг ажойиб ҳикояси бу.
Нуриддин Зангий ўн иккинчи асрда, Салб юришининг энг шиддатли йилларида, салбчилар бирлигига қон қустирувчи зарбалар берган, буюк Салжуқли Турк давлатининг ҳукмдори - Рукниддин Масъуднинг куёви эди. У Шомдаги Ҳалаб ва унинг атрофидаги элликта шаҳарнинг амири эди. Нуриддин Зангий, Салоҳиддин Айюбийнинг амири ва қўмондони эди. Нуриддин Зангий, Ўғуз туркларининг Авшар қабиласидан ҳисобланади.
Унинг ҳаёти қахрамонлик, одиллик, оқиллик намуналарини кўрсатган воқеаларга тўладир. У илмни жуда ҳурмат қилар, Ислом олимларига, тасаввуф шайхларига ўта юксак эҳтиром кўрсатар, Ислом душманларига эса шафқатсиз эди. Дини учун жуда катта хизматларни қилган бўлса-да, ўзини ниҳоятда ҳокисор тутувчи, ибодатга берилган инсон эди.
У доимо шаҳидлик мартабасини орзу қилар, юзлаб жангларда қатнашган эди.
Катта жангларга киришдан олдин Аллоҳга сажда қилиб шундай ёлборар эди:
«Эй Роббим! Нуриддин ҳеч ким эмас. Лекин, динингни ғолиб қил!»
Баъзан у шундай дер эди:
«Менда бирон бир фазилат бўлганида, Аллоҳ менга шаҳидликни берган бўларди.»
1162 йилда Нуриддин Зангий бир туш кўради. Тушида Пайғамбар афандимиз алайҳиссолату вассалом икки одамни кўрсатиб:
«Нуриддин, бу одамлардан мени қутқар!» дейдилар.
Нуриддин Зангий уйқудан уйғониб, таҳорат олиб яна ётади. Айни тушни яна кўради. Бу ҳол уч маротаба такрорланади. Кейин ётоғидан ҳайқириб туради:
«Бу туш, содиқ тушдир. Расулуллоҳ таҳликада», дея ўйлаб, тонг отишини ҳам кутмай, ёнига вазирини ва ўзига содиқ бўлган одамлардан йигирмата аскарини олиб, жуда тезлик билан йўлга отланади.
Кечаю-кундуз йўл юриб, ўн олти кун деганда Мадинаи Мунавварага етиб боради. Масжиди Набавийга бориб икки ракаат намоз ўқиб, Расулуллоҳ Афандимизнинг қабрини зиёрат қиладилар. Бу кеча дам оладилар. Эрта тонгда вазири орқали:
«Султон Нуриддин Зангий, Пайғамбаримиз алайҳиссолату вассаломнинг зиёрати учун Мадинага келди. У бутун Мадина аҳлига ҳадялар келтирди. Мадинанинг ёшу-қари бўлган барча инсонлари Масжидга келиб, Султоннинг қўлидан ҳадяларини олсинлар,» дея эълон тарқатди.
Халқ Султонни зиёрат қилиш имкони берилганидан бир тарафдан ҳурсанд бўлсалар, бошқа тарафдан ҳайратландилар. Эртаси куни ёшу-қари, хотин-эркак, болалар, бутун шаҳар аҳолиси келиб Султондан ўз ҳадяларини олдилар. Ҳар бир одам Султоннинг олдидан ўтар эди.
Султон олдидан ўтаётган одамлар орасидан, Пайғамбаримиз алайҳиссолату вассалом тушида ишора қилган одамларни синчиклаб излар эди. Аммо, келаётган одамларнинг биронтаси тушидаги одамларга ўхшамас эдилар.
-- Бу ерга келмаган биронта одам қолдими? - деб, шаҳар волийсидан сўради Султон.
-- Ҳамма келди. Фақат, равзага яқин уйда яшайдиган иккита Андалуслик одам бор. Улар ҳеч кимдан бир нарса олмайдилар. Улар бадавлат одамлар. Шунинг учун улар келмагандирлар, балки.
Султон ўша икки кишини дарҳол келтиришларини амр қилади. Уларни олиб келишди. Султон, дарҳол улар айнан тушида кўрсатилган кишилар эканини таниди...
Улар ҳақида волийдан маълумот сўради.
-- Бу одамлар ғоятда солиҳ одамлар, Султоним. Намозларини доимо Масжидда ўқийдилар. Рўза тутадилар. Фақирларга ҳадялар бериб, уларнинг кўнгилларини хушнуд этадилар.
Султон ҳалиги одамларга юзланиб сўради:
-- Кимсизлар? Қаердансизлар?
-- Биз Полониялик мусулмонлармиз. Бу ерга Мағриблик ҳожилар билан бирга Ҳаж қилиш ниятида келганмиз, дедилар.
Султон бу оқшом уларнинг уйида меҳмон бўлиш ниятини билдирди. Одамлар рози бўлдилар.
Кеч бўлганда айтилган уйга бордилар. Ичкари кирдилар. Уй ниҳоятда тартибли, тоза эди. Китоблар ва баъзи керакли жиҳозлар бор эди уйда. Дастурхон ёзилиб таом ва шарбатлар қўйилди.
Султон Нуриддин Маҳмуд Зангий шундай иймонли, йигит қўмондон эдики, у доимо дерди:
«Мусулмонлар душман қўлида асир экан, Ҳақ Таоло мени табассумли ҳолда кўришидан ҳаё қиламан.»
Бир неча йил аввал тинглаган ва жуда таъсирланганим бу ривоят кароматми? Сиз қандай қабул қилсангиз қилинг, аммо менга бу ривоят жуда ёққан эди.
«Амирул Одил» лақабли Амир Нуриддин Зангийнинг ажойиб ҳикояси бу.
Нуриддин Зангий ўн иккинчи асрда, Салб юришининг энг шиддатли йилларида, салбчилар бирлигига қон қустирувчи зарбалар берган, буюк Салжуқли Турк давлатининг ҳукмдори - Рукниддин Масъуднинг куёви эди. У Шомдаги Ҳалаб ва унинг атрофидаги элликта шаҳарнинг амири эди. Нуриддин Зангий, Салоҳиддин Айюбийнинг амири ва қўмондони эди. Нуриддин Зангий, Ўғуз туркларининг Авшар қабиласидан ҳисобланади.
Унинг ҳаёти қахрамонлик, одиллик, оқиллик намуналарини кўрсатган воқеаларга тўладир. У илмни жуда ҳурмат қилар, Ислом олимларига, тасаввуф шайхларига ўта юксак эҳтиром кўрсатар, Ислом душманларига эса шафқатсиз эди. Дини учун жуда катта хизматларни қилган бўлса-да, ўзини ниҳоятда ҳокисор тутувчи, ибодатга берилган инсон эди.
У доимо шаҳидлик мартабасини орзу қилар, юзлаб жангларда қатнашган эди.
Катта жангларга киришдан олдин Аллоҳга сажда қилиб шундай ёлборар эди:
«Эй Роббим! Нуриддин ҳеч ким эмас. Лекин, динингни ғолиб қил!»
Баъзан у шундай дер эди:
«Менда бирон бир фазилат бўлганида, Аллоҳ менга шаҳидликни берган бўларди.»
1162 йилда Нуриддин Зангий бир туш кўради. Тушида Пайғамбар афандимиз алайҳиссолату вассалом икки одамни кўрсатиб:
«Нуриддин, бу одамлардан мени қутқар!» дейдилар.
Нуриддин Зангий уйқудан уйғониб, таҳорат олиб яна ётади. Айни тушни яна кўради. Бу ҳол уч маротаба такрорланади. Кейин ётоғидан ҳайқириб туради:
«Бу туш, содиқ тушдир. Расулуллоҳ таҳликада», дея ўйлаб, тонг отишини ҳам кутмай, ёнига вазирини ва ўзига содиқ бўлган одамлардан йигирмата аскарини олиб, жуда тезлик билан йўлга отланади.
Кечаю-кундуз йўл юриб, ўн олти кун деганда Мадинаи Мунавварага етиб боради. Масжиди Набавийга бориб икки ракаат намоз ўқиб, Расулуллоҳ Афандимизнинг қабрини зиёрат қиладилар. Бу кеча дам оладилар. Эрта тонгда вазири орқали:
«Султон Нуриддин Зангий, Пайғамбаримиз алайҳиссолату вассаломнинг зиёрати учун Мадинага келди. У бутун Мадина аҳлига ҳадялар келтирди. Мадинанинг ёшу-қари бўлган барча инсонлари Масжидга келиб, Султоннинг қўлидан ҳадяларини олсинлар,» дея эълон тарқатди.
Халқ Султонни зиёрат қилиш имкони берилганидан бир тарафдан ҳурсанд бўлсалар, бошқа тарафдан ҳайратландилар. Эртаси куни ёшу-қари, хотин-эркак, болалар, бутун шаҳар аҳолиси келиб Султондан ўз ҳадяларини олдилар. Ҳар бир одам Султоннинг олдидан ўтар эди.
Султон олдидан ўтаётган одамлар орасидан, Пайғамбаримиз алайҳиссолату вассалом тушида ишора қилган одамларни синчиклаб излар эди. Аммо, келаётган одамларнинг биронтаси тушидаги одамларга ўхшамас эдилар.
-- Бу ерга келмаган биронта одам қолдими? - деб, шаҳар волийсидан сўради Султон.
-- Ҳамма келди. Фақат, равзага яқин уйда яшайдиган иккита Андалуслик одам бор. Улар ҳеч кимдан бир нарса олмайдилар. Улар бадавлат одамлар. Шунинг учун улар келмагандирлар, балки.
Султон ўша икки кишини дарҳол келтиришларини амр қилади. Уларни олиб келишди. Султон, дарҳол улар айнан тушида кўрсатилган кишилар эканини таниди...
Улар ҳақида волийдан маълумот сўради.
-- Бу одамлар ғоятда солиҳ одамлар, Султоним. Намозларини доимо Масжидда ўқийдилар. Рўза тутадилар. Фақирларга ҳадялар бериб, уларнинг кўнгилларини хушнуд этадилар.
Султон ҳалиги одамларга юзланиб сўради:
-- Кимсизлар? Қаердансизлар?
-- Биз Полониялик мусулмонлармиз. Бу ерга Мағриблик ҳожилар билан бирга Ҳаж қилиш ниятида келганмиз, дедилар.
Султон бу оқшом уларнинг уйида меҳмон бўлиш ниятини билдирди. Одамлар рози бўлдилар.
Кеч бўлганда айтилган уйга бордилар. Ичкари кирдилар. Уй ниҳоятда тартибли, тоза эди. Китоблар ва баъзи керакли жиҳозлар бор эди уйда. Дастурхон ёзилиб таом ва шарбатлар қўйилди.
Султон хонани кўздан кечирди. Хонанинг ўртасида усти ёпиғлиқ курси Султоннинг диққатини тортди. Унинг устини очишни буюрди. Устини очиб, курсини четга олдилар. Курсининг тагида думалоқ ёғоч қопқоқ бор эди. Султон уни четга сурдирди. Мезбонларнинг ранглари оқарди. Султон не кўз билан кўрсинки, қопқоқнинг остида нарвон билан тушиладиган ертўла бор эди. У Масжид тарафига кетган ер ости йўли эди. Пастга тушиб кўрдилар. Йўл Равзаи Мутаҳҳарага жуда яқин қолгунча қазилган эди.
Мағриблик бу манфур инсонларнинг қўлларини боғладилар. Мадина халқи бу инсонларнинг ишларидан ғафлатда қолганларидан жуда маҳжуб бўлдилар. Маълум бўлдики, улар мусулмон эмас, насроний одамлар эканлар.
-- Мақсадингиз нима эди?
-- Пайғамбар қабрини очиб, унинг жасадини ўлкамизга олиб кетишимиз керак эди. Бу иш учун бизга катта мукофот ваъда қилган эдилар. Шунинг учун бу ерга келдик. Мусулмончилик амалларини ўрганиб, халққа ўзимизни мусулмон қилиб кўрсатдик. Кечалари эса, бу ерни кавладик. Тупроғини Бақиъ қабристонига олиб бориб тўкдик.
Бу сўзларни эшитган Мадина аҳли қаттиқ ҳайратга тушдилар. Лекин, у нусхаларнинг кейинги сўзлари у ердагиларнинг ҳайратини икки баробар орттирди:
-- Аслида бу ишни кеча кечқурун битиришимиз керак эди. Ҳисобимизга кўра, қабрга жуда оз қолган эди. Бирдан шу қадар қаттиқ момақалдироқ гумбурлаб, чақмоқлар чақдики, биз тоғлар ўрнидан қўпорилиб кетади деган ваҳимага бордик. Қўрқиб кетганимиздан ишимизни давом эттиролмадик. Эрталаб эса, сизнинг келганингиз хабарини эшитдик...
1162 йилда содир бўлган бу ҳодисадан сўнг, Нуриддин Зангий жиноятчиларни жазосини берди. Ўзи қаттиқ йиғлади. Ушбу буюк ишнинг бажарилишини Аллоҳ Таоло ўзига насиб этганига жавобан шукрона кўз ёшларини тўкди.
Кейин, ҳар эҳтимолга қарши, Равзанинг атрофига чуқур ҳандақ қаздирди. У ҳандақни эритилган қўрғошин билан тўлдирди. Шу тарзда муборак қабрнинг атрофи мустаҳкам девор билан ўралган ҳолга келтирилди.
Шундай қилиб, бу муборак қахрамон зотлар, Сарвари коинот Пайғамбар афандимиз алайҳиссолаату вассаломнинг фақат жасадларини эмас, келтирган ҳақиқатларини ҳам ана шундай муҳофаза этган буюк зотлар эдилар.
Аллоҳ улардан абадан рози бўлсин!
Барчамизга уларнинг шарафли издошлари бўла олиш тилаги ила...
Эркин таржима. Шоолим Шомансуров
👉 @diyonatli
Мағриблик бу манфур инсонларнинг қўлларини боғладилар. Мадина халқи бу инсонларнинг ишларидан ғафлатда қолганларидан жуда маҳжуб бўлдилар. Маълум бўлдики, улар мусулмон эмас, насроний одамлар эканлар.
-- Мақсадингиз нима эди?
-- Пайғамбар қабрини очиб, унинг жасадини ўлкамизга олиб кетишимиз керак эди. Бу иш учун бизга катта мукофот ваъда қилган эдилар. Шунинг учун бу ерга келдик. Мусулмончилик амалларини ўрганиб, халққа ўзимизни мусулмон қилиб кўрсатдик. Кечалари эса, бу ерни кавладик. Тупроғини Бақиъ қабристонига олиб бориб тўкдик.
Бу сўзларни эшитган Мадина аҳли қаттиқ ҳайратга тушдилар. Лекин, у нусхаларнинг кейинги сўзлари у ердагиларнинг ҳайратини икки баробар орттирди:
-- Аслида бу ишни кеча кечқурун битиришимиз керак эди. Ҳисобимизга кўра, қабрга жуда оз қолган эди. Бирдан шу қадар қаттиқ момақалдироқ гумбурлаб, чақмоқлар чақдики, биз тоғлар ўрнидан қўпорилиб кетади деган ваҳимага бордик. Қўрқиб кетганимиздан ишимизни давом эттиролмадик. Эрталаб эса, сизнинг келганингиз хабарини эшитдик...
1162 йилда содир бўлган бу ҳодисадан сўнг, Нуриддин Зангий жиноятчиларни жазосини берди. Ўзи қаттиқ йиғлади. Ушбу буюк ишнинг бажарилишини Аллоҳ Таоло ўзига насиб этганига жавобан шукрона кўз ёшларини тўкди.
Кейин, ҳар эҳтимолга қарши, Равзанинг атрофига чуқур ҳандақ қаздирди. У ҳандақни эритилган қўрғошин билан тўлдирди. Шу тарзда муборак қабрнинг атрофи мустаҳкам девор билан ўралган ҳолга келтирилди.
Шундай қилиб, бу муборак қахрамон зотлар, Сарвари коинот Пайғамбар афандимиз алайҳиссолаату вассаломнинг фақат жасадларини эмас, келтирган ҳақиқатларини ҳам ана шундай муҳофаза этган буюк зотлар эдилар.
Аллоҳ улардан абадан рози бўлсин!
Барчамизга уларнинг шарафли издошлари бўла олиш тилаги ила...
Эркин таржима. Шоолим Шомансуров
👉 @diyonatli
ДЎСТЛИКНИНГ ШАРТЛАРИ
Фақиҳ ибн Жузо ал-Моликий роҳимаҳуллоҳ айтади:
Дўстликни шарти еттидадир.
1. Эътиқоди сунний бўлиши лозим. Бидъатчи бўлса, соҳибини ўз бидъатига тортиб кетишидан хавф қилинади.
2. Динида тақводор бўлсин. Фосиқлар билан дўстлашган киши фисқ тасирига тушади.
3. Оқил бўлиши керак. Аҳмоқлар суҳбати (бошга)бало бўлади.
4. Ҳулқи гўзал бўлсин. Ҳулқи бузуқ бўлса сенга адоват қилиши мумкин.
5. Бор-йўғингда ортингдан ғийбат қилмайдиган, қалби тоза киши бўлсин. Ҳасадгўй, аразчи ва иккиюзлама бўлмасин.
6. Аҳдида собит турадиган бўлсин. Бесабр ва ўзгарувчан киши дўстликка ярамайди.
7. Сен уни ҳақларини адо этганингдек у хам сенинг хақларингни адо этадиган бўлсин. Дўстнинг хаққини унутиб қўядиган кишида яхшилик йўқ
"Қованинул фиқҳийя 460/461 с.
👉 @diyonatli
Фақиҳ ибн Жузо ал-Моликий роҳимаҳуллоҳ айтади:
Дўстликни шарти еттидадир.
1. Эътиқоди сунний бўлиши лозим. Бидъатчи бўлса, соҳибини ўз бидъатига тортиб кетишидан хавф қилинади.
2. Динида тақводор бўлсин. Фосиқлар билан дўстлашган киши фисқ тасирига тушади.
3. Оқил бўлиши керак. Аҳмоқлар суҳбати (бошга)бало бўлади.
4. Ҳулқи гўзал бўлсин. Ҳулқи бузуқ бўлса сенга адоват қилиши мумкин.
5. Бор-йўғингда ортингдан ғийбат қилмайдиган, қалби тоза киши бўлсин. Ҳасадгўй, аразчи ва иккиюзлама бўлмасин.
6. Аҳдида собит турадиган бўлсин. Бесабр ва ўзгарувчан киши дўстликка ярамайди.
7. Сен уни ҳақларини адо этганингдек у хам сенинг хақларингни адо этадиган бўлсин. Дўстнинг хаққини унутиб қўядиган кишида яхшилик йўқ
"Қованинул фиқҳийя 460/461 с.
👉 @diyonatli
АСАЛАРИНИНГ НЕЧТА ҚОРНИ БОР?
Наҳл (асалари) сурасида шундай оят бор:
يَخْرُجُ مِنْ بُطُونِهَا شَرَابٌ
“Унинг қоринларидан шароб (асал) чиқади..“
Нега Роббул ъизза қорин сўзини бирлик шаклида эмас кўпликда келтирди? Маълум бўлишича, асаларининг учта қорни бор экан. Гулдан олган шираси биринчи қоринга киради. Бир муддат тургач клапан очилиб иккинчи қоринга тушади ва шу ерда соф асалга айланади. Иккинчи қорин охирида яна бир клапан бўлиб шу ердан асал заруратга қараб учинчи қоринга ўтади. Учинчи қоринда ошқозончаси бўлиб узоқларга учганда унга қувват бўлиши учун шу асалдан озуқаланади.
Уясига қайтиб келгач мўъжизанинг каттаси руй беради. Яни асалари иккинчи қорнидаги барча соф асални оғзидан (оркасидан эмас) уянинг бўш жойларига қуя бошлайди.
أَفَلَا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْأنَ أَمْ عَلَى قُلُوبٍ أَقْفَالُهَا
Қуръонни тадаббур-тафаккур қилмайдиларми ёки қалбларга қулфлари осилганми!?
Арабчадан Абдуллатиф Отаханов таржимаси.
👉 @diyonatli
Наҳл (асалари) сурасида шундай оят бор:
يَخْرُجُ مِنْ بُطُونِهَا شَرَابٌ
“Унинг қоринларидан шароб (асал) чиқади..“
Нега Роббул ъизза қорин сўзини бирлик шаклида эмас кўпликда келтирди? Маълум бўлишича, асаларининг учта қорни бор экан. Гулдан олган шираси биринчи қоринга киради. Бир муддат тургач клапан очилиб иккинчи қоринга тушади ва шу ерда соф асалга айланади. Иккинчи қорин охирида яна бир клапан бўлиб шу ердан асал заруратга қараб учинчи қоринга ўтади. Учинчи қоринда ошқозончаси бўлиб узоқларга учганда унга қувват бўлиши учун шу асалдан озуқаланади.
Уясига қайтиб келгач мўъжизанинг каттаси руй беради. Яни асалари иккинчи қорнидаги барча соф асални оғзидан (оркасидан эмас) уянинг бўш жойларига қуя бошлайди.
أَفَلَا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْأنَ أَمْ عَلَى قُلُوبٍ أَقْفَالُهَا
Қуръонни тадаббур-тафаккур қилмайдиларми ёки қалбларга қулфлари осилганми!?
Арабчадан Абдуллатиф Отаханов таржимаси.
👉 @diyonatli
“Тарихдаги 100 та машҳур инсон” китоби муаллифи доктор, профессор Майкл Харт Қоҳирада бўлиб ўтган анжуман доирасида, “Ал-Аҳрам” газетаси мухбирининг саволларига шундай жавоб беради:
Мухбир: "Китобингизни нашр этилганига 10 йил бўлди. “Тарихдаги 100 та машҳур инсон” китобингизда биринчи ўринни ҳазрати Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламга муносиб кўргансиз. Ҳали ҳам шу фикрингизда қоляпсизми?"
Мухбир: "Китобингизни нашр этилганига 10 йил бўлди. “Тарихдаги 100 та машҳур инсон” китобингизда биринчи ўринни ҳазрати Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламга муносиб кўргансиз. Ҳали ҳам шу фикрингизда қоляпсизми?"
Майкл Харт:
"Бу рақам 200-300 та га ошиб кетса ҳам рўйхатнинг бошида ҳазрати Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам тураверадилар. Мен тартибларни белгилашда баъзи жиҳатларни инобатга олганман. Ҳазрати Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламни машҳурларнинг энг машҳури деб белгилашимга у зотнинг ҳам пайғамбарлик, ҳам диний ва ҳам дунёвий жиҳатидан ақлбовар қилмас даражада муваффақият соҳиби экани эътиборимни тортган. У зот инсон ахлоқи, фалсафаси ва ҳуқуқи бўйича Исломдан бошқа динни тан олмаган. Ислом дини У зотнинг вафотларидан кейин шарқдан тортиб ғарбгача тарқалди. Ҳали ҳам бу жараён давом этмоқда. Ҳазрати Муҳаммад с.а.в. 14 аср олдин олиб келган дин маданиятдан умуман бехабар бир саҳрода пайдо бўлди. Ва энг оғир шароитлар остида ривожланиб, бутун дунёга ўша ердан тарқалди. Мен, ҳазрати Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалам каби ҳар жиҳатдан мукаммал бир инсоннинг яна дунёга келишига ишонмайман".
Майкл Харт (Michael H. Hart – 1932) – америкалик астрофизик ва ёзувчи.
Майкл Харт "Юз буюк шахс" номли китобнинг муаллифидир. У ушбу китобни 28 йил мобайнида ёзиб тугатган. Лондондаги маърузаларидан бирида “Тарихдаги энг буюк ва номи мангуга муҳрланган шахс -Муҳаммад саллаллоҳу алайҳи васаллам”, деб омма олдига чиққанида, у ердагилар унга қарши чиқиб, ҳуштак чалиб, бақир чақир қилишган.
У сўзида давом этиб, “Муҳаммад саллаллоҳу алайҳи васаллам 611- мелодий санада Макка номли кичкина бир қишлоқдан чиққан. Одамларга: "Мен Аллоҳ томонидан юборилган элчиман", деб айтган. У билан бирга тўртта дўсти, хотини ва икки ёш бола иймонга келган. Орадан 1400 йил ўтди, мусулмонлар сони миллиарддан ошиб кетди. Ўсиш эса ҳануз давом этмоқда. Бу буюк шахс ёлғон гапириши ҳеч мумкин эмас. Чунки ёлғон 1400 йил яшай олмайди ҳамда ёлғонни қабул қилувчилар1 миллиард кишидан зиёда бўлиб, ошиб бориши ҳам мумкин эмас. Шунча вақт ўтишига қарамасдан, бугунги кунда ҳам мусулмонлар пайғамбарларига гап теккизмаслик учун жонларини фидо қилишга тайёрдирлар. Бирорта христиан шундай қила оладими?”деганида залда жимлик ҳукмрон бўлган эди.
👉 @diyonatli
"Бу рақам 200-300 та га ошиб кетса ҳам рўйхатнинг бошида ҳазрати Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам тураверадилар. Мен тартибларни белгилашда баъзи жиҳатларни инобатга олганман. Ҳазрати Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламни машҳурларнинг энг машҳури деб белгилашимга у зотнинг ҳам пайғамбарлик, ҳам диний ва ҳам дунёвий жиҳатидан ақлбовар қилмас даражада муваффақият соҳиби экани эътиборимни тортган. У зот инсон ахлоқи, фалсафаси ва ҳуқуқи бўйича Исломдан бошқа динни тан олмаган. Ислом дини У зотнинг вафотларидан кейин шарқдан тортиб ғарбгача тарқалди. Ҳали ҳам бу жараён давом этмоқда. Ҳазрати Муҳаммад с.а.в. 14 аср олдин олиб келган дин маданиятдан умуман бехабар бир саҳрода пайдо бўлди. Ва энг оғир шароитлар остида ривожланиб, бутун дунёга ўша ердан тарқалди. Мен, ҳазрати Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалам каби ҳар жиҳатдан мукаммал бир инсоннинг яна дунёга келишига ишонмайман".
Майкл Харт (Michael H. Hart – 1932) – америкалик астрофизик ва ёзувчи.
Майкл Харт "Юз буюк шахс" номли китобнинг муаллифидир. У ушбу китобни 28 йил мобайнида ёзиб тугатган. Лондондаги маърузаларидан бирида “Тарихдаги энг буюк ва номи мангуга муҳрланган шахс -Муҳаммад саллаллоҳу алайҳи васаллам”, деб омма олдига чиққанида, у ердагилар унга қарши чиқиб, ҳуштак чалиб, бақир чақир қилишган.
У сўзида давом этиб, “Муҳаммад саллаллоҳу алайҳи васаллам 611- мелодий санада Макка номли кичкина бир қишлоқдан чиққан. Одамларга: "Мен Аллоҳ томонидан юборилган элчиман", деб айтган. У билан бирга тўртта дўсти, хотини ва икки ёш бола иймонга келган. Орадан 1400 йил ўтди, мусулмонлар сони миллиарддан ошиб кетди. Ўсиш эса ҳануз давом этмоқда. Бу буюк шахс ёлғон гапириши ҳеч мумкин эмас. Чунки ёлғон 1400 йил яшай олмайди ҳамда ёлғонни қабул қилувчилар1 миллиард кишидан зиёда бўлиб, ошиб бориши ҳам мумкин эмас. Шунча вақт ўтишига қарамасдан, бугунги кунда ҳам мусулмонлар пайғамбарларига гап теккизмаслик учун жонларини фидо қилишга тайёрдирлар. Бирорта христиан шундай қила оладими?”деганида залда жимлик ҳукмрон бўлган эди.
👉 @diyonatli
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Ҳозир шароит яхши-ку сафарда намозни қаср қилмасак ҳам бўлса керак? | Ҳасанхон қори Яҳё Абдулмажид
👉 @diyonatli
👉 @diyonatli
ҲИКМАТ
Одамларга "Дининг нима?", "Рўза тутасанми"? каби саволларни берманг. Бундай савол билан бандани ёлғиз Aллоҳ сўроқ этишга ҳақлидир.
Уларга "Очмисан?", "Ейишга таоминг борми?", "Сенга қандай ёрдам бера оламан?", "Ҳаммаси жойидами, муҳтожлигинг йўқми?" қабилидаги, бандалар орасида сўралиши лозим бўлган саволларни беринг.
Фотиҳ Султон Меҳмет
👉 @diyonatli
Одамларга "Дининг нима?", "Рўза тутасанми"? каби саволларни берманг. Бундай савол билан бандани ёлғиз Aллоҳ сўроқ этишга ҳақлидир.
Уларга "Очмисан?", "Ейишга таоминг борми?", "Сенга қандай ёрдам бера оламан?", "Ҳаммаси жойидами, муҳтожлигинг йўқми?" қабилидаги, бандалар орасида сўралиши лозим бўлган саволларни беринг.
Фотиҳ Султон Меҳмет
👉 @diyonatli
👍1
ИБРАТЛИ ҲИКОЯТ
Мўғул татарларнинг саркардаси Хўлагуҳоннинг қизи Боғдод шаҳрининг кўчаларида сайр қилгани чиқди, сайр қилар кезида уни атрофида одамлар жамланиб ўтирган бир кишини кўрди. У ҳақида сўраса, у мусулмонларнинг олими деб жавоб беришди. Саркарданинг қизи ўша олимни олиб келишини буйриди, келганидан сўнг олимдан сўради:
- Сизлар Аллоҳга иймон келтирмаганмидинглар?
- Ҳа албатта, деб жавоб берибди олим.
- Аёл: Сизлар Аллоҳ хоҳлаган кимсасига нусрат беради деб даъво қилсасизлар, шундайми?
-Ҳа албатта!
- Нусратни Аллоҳ бизга бермадими?
- Ҳа албатта, сизларга берди!
- Демак шундай экан биз Аллоҳга сизлардан кўра суюклироқ эканмиз, шундайми?
- Йўқ албатта!
-Нега?
- Сен чўпон ким эканлигини биласанми? Деди олим.
- Ҳа албатта, биламан!
- Унинг қўйлари билан бирга ити ҳам бўлади, шундайми?
- Ҳа шундай!
- Агарда ўша чўпонннинг қўйлари боқаётган жойидан қўйлари ташқарига чиқиб, узоқлашиб кетаётган бўлса, у нима қилади?
- Уларни қайтариш учун итини жўнатади!
- У ит қачонгача қўйларни қайтаради?
- Қачоники ўша боқаётган ҳудуди ичига киргунига қадар!
- Ҳудди шунингдек эй мўғуллар сизлар ҳам Аллоҳнинг еридаги итларисизлар ва биз ҳам шу қўйлар каби Аллоҳнинг ҳудудидан чиқиб, тарқоқ бўлиб юрар эканмиз, ва шунингдек шу ислом ҳудудига кирмагунимизга қадар сизлар ҳам итларни сингари орқамизда қолаверасизлар.
👉 @diyonatli
Мўғул татарларнинг саркардаси Хўлагуҳоннинг қизи Боғдод шаҳрининг кўчаларида сайр қилгани чиқди, сайр қилар кезида уни атрофида одамлар жамланиб ўтирган бир кишини кўрди. У ҳақида сўраса, у мусулмонларнинг олими деб жавоб беришди. Саркарданинг қизи ўша олимни олиб келишини буйриди, келганидан сўнг олимдан сўради:
- Сизлар Аллоҳга иймон келтирмаганмидинглар?
- Ҳа албатта, деб жавоб берибди олим.
- Аёл: Сизлар Аллоҳ хоҳлаган кимсасига нусрат беради деб даъво қилсасизлар, шундайми?
-Ҳа албатта!
- Нусратни Аллоҳ бизга бермадими?
- Ҳа албатта, сизларга берди!
- Демак шундай экан биз Аллоҳга сизлардан кўра суюклироқ эканмиз, шундайми?
- Йўқ албатта!
-Нега?
- Сен чўпон ким эканлигини биласанми? Деди олим.
- Ҳа албатта, биламан!
- Унинг қўйлари билан бирга ити ҳам бўлади, шундайми?
- Ҳа шундай!
- Агарда ўша чўпонннинг қўйлари боқаётган жойидан қўйлари ташқарига чиқиб, узоқлашиб кетаётган бўлса, у нима қилади?
- Уларни қайтариш учун итини жўнатади!
- У ит қачонгача қўйларни қайтаради?
- Қачоники ўша боқаётган ҳудуди ичига киргунига қадар!
- Ҳудди шунингдек эй мўғуллар сизлар ҳам Аллоҳнинг еридаги итларисизлар ва биз ҳам шу қўйлар каби Аллоҳнинг ҳудудидан чиқиб, тарқоқ бўлиб юрар эканмиз, ва шунингдек шу ислом ҳудудига кирмагунимизга қадар сизлар ҳам итларни сингари орқамизда қолаверасизлар.
👉 @diyonatli
👍1
ИБРАТ
Дўстимнинг тилидан бир воқеани айтиб берай.
"Ишхонамиз Беш ёғочда. Карантин вақти, кўчалар деярли бўш. Биз ҳам иш камидан касбдошлар билан кўча эшик олдида гаплашиб ўтирибмиз. Олисдан бир эркак киши кўринди. Ҳеч ким бўлмагани боис дарров кўзга ташланди. Одми кийинган, устида эски кастюм, бошида водий дўппи. Олдимизга яқинлашиб рўпарамизда бироз туриб қолди. Сўнг юзланиб гап бошлади:
- Ассаламу алайкум, акалар.
- Ваалайкум ассалам.
- Акалар, ўғлим бетоб. 16 да ётибди. Худога шукур, ҳозир аҳволи анча яхши. Шифокорлар уйга рухсат беришди. Лекин ҳали тўлиқ тузалмагани боис тез ёрдам машинасида олиб кетиш керак экан. Ўзи иш йўқ. Камига дори билан бўлиб чақам ҳам қолмади. Машина гаплашсам жуда қиммат сўрашяпти. Шунга Юнусободда (бошқа манзил бўлиши ҳам мумкин) вазирликка бориб бепул машина сўраб келяпман. Ишим битмади. Ҳали яна боришим керак. Бирон ишларинг бўлса айтинглар, қилиб берай.
Орамизда раҳбаримиз ҳам бор эдилар. У кишининг гапларини эшитиб 1 млн бериб юборишимни буюрдилар. Хонадан пул олиб аканинг олдилари чиқиб пулни узатдим.
- Нима бу? Мен садақа сўраётганим йўқ. Иш бўлса айтинг, бўлмаса керакмас.
Аввало қатъиятларига, ғурурларига қойил қолдим. Мардликларидан уларга ҳурматим ортиб аста тушунтирдим.
- Ака, олаверинг, бу садақа эмас. Шунчаки ҳадя. Ишингизни битириб олинг. Аллоҳ мушкулингизни осон қилсин.
Жаҳллари чиқиб, тескари қараб кетиб қолдилар. Индолмай ортларидан кузатиб қолдим. Юз метрча юргач тўхтаб қолдилар. Бир тургач ортга қайта бошладилар.
- Барака топкурлар, хонангизни бўлса ҳам артиб, супуриб берай.
Вазиятни тушунган раҳбаримиз рози бўлдилар. Ишхонамиз ошхонасини, йўлагини артиб, супурдилар. Идишларни ювдилар. Кейин ташқарига чиқдилар. Раҳмат айтиб ҳалиги пулни узатдим. Санаб кўриб, "Бу ерда жуда кўп, рози бўлсангиз шуниси оламан" деб, икки юзминг олиб, йўлларида давом этдилар".
Бизнинг таъмагир жамиятимизда бундай инсонлар қаҳрамондек кўринади. Ғайриоддий ҳодиса ҳисобланади. Бироқ, шундай мард кишилар ҳам ҳамон орамизда кўп.
Энди бу эркакнинг мардлигини бир четга суриб, оталик тарафига назар ташлайлик.
Ота... Оталар фарзандлари учун заҳар ичишга, аҳлат титишга, очидан ўлишга, жонини беришга иккиланишсиз тайёр бўлган зотлар. Бетоб фарзанди учун зарурият бўлса юзлаб чақирим пиёда юришга, танимаган инсонларига бош эгишга, уни кирини тозалашга, камига бу ишидан ҳеч қандай орланиш ҳиссини туймайдиган зотлар.
Абдуқодир МУҲАММАДРАСУЛ
👉 @diyonatli
Дўстимнинг тилидан бир воқеани айтиб берай.
"Ишхонамиз Беш ёғочда. Карантин вақти, кўчалар деярли бўш. Биз ҳам иш камидан касбдошлар билан кўча эшик олдида гаплашиб ўтирибмиз. Олисдан бир эркак киши кўринди. Ҳеч ким бўлмагани боис дарров кўзга ташланди. Одми кийинган, устида эски кастюм, бошида водий дўппи. Олдимизга яқинлашиб рўпарамизда бироз туриб қолди. Сўнг юзланиб гап бошлади:
- Ассаламу алайкум, акалар.
- Ваалайкум ассалам.
- Акалар, ўғлим бетоб. 16 да ётибди. Худога шукур, ҳозир аҳволи анча яхши. Шифокорлар уйга рухсат беришди. Лекин ҳали тўлиқ тузалмагани боис тез ёрдам машинасида олиб кетиш керак экан. Ўзи иш йўқ. Камига дори билан бўлиб чақам ҳам қолмади. Машина гаплашсам жуда қиммат сўрашяпти. Шунга Юнусободда (бошқа манзил бўлиши ҳам мумкин) вазирликка бориб бепул машина сўраб келяпман. Ишим битмади. Ҳали яна боришим керак. Бирон ишларинг бўлса айтинглар, қилиб берай.
Орамизда раҳбаримиз ҳам бор эдилар. У кишининг гапларини эшитиб 1 млн бериб юборишимни буюрдилар. Хонадан пул олиб аканинг олдилари чиқиб пулни узатдим.
- Нима бу? Мен садақа сўраётганим йўқ. Иш бўлса айтинг, бўлмаса керакмас.
Аввало қатъиятларига, ғурурларига қойил қолдим. Мардликларидан уларга ҳурматим ортиб аста тушунтирдим.
- Ака, олаверинг, бу садақа эмас. Шунчаки ҳадя. Ишингизни битириб олинг. Аллоҳ мушкулингизни осон қилсин.
Жаҳллари чиқиб, тескари қараб кетиб қолдилар. Индолмай ортларидан кузатиб қолдим. Юз метрча юргач тўхтаб қолдилар. Бир тургач ортга қайта бошладилар.
- Барака топкурлар, хонангизни бўлса ҳам артиб, супуриб берай.
Вазиятни тушунган раҳбаримиз рози бўлдилар. Ишхонамиз ошхонасини, йўлагини артиб, супурдилар. Идишларни ювдилар. Кейин ташқарига чиқдилар. Раҳмат айтиб ҳалиги пулни узатдим. Санаб кўриб, "Бу ерда жуда кўп, рози бўлсангиз шуниси оламан" деб, икки юзминг олиб, йўлларида давом этдилар".
Бизнинг таъмагир жамиятимизда бундай инсонлар қаҳрамондек кўринади. Ғайриоддий ҳодиса ҳисобланади. Бироқ, шундай мард кишилар ҳам ҳамон орамизда кўп.
Энди бу эркакнинг мардлигини бир четга суриб, оталик тарафига назар ташлайлик.
Ота... Оталар фарзандлари учун заҳар ичишга, аҳлат титишга, очидан ўлишга, жонини беришга иккиланишсиз тайёр бўлган зотлар. Бетоб фарзанди учун зарурият бўлса юзлаб чақирим пиёда юришга, танимаган инсонларига бош эгишга, уни кирини тозалашга, камига бу ишидан ҳеч қандай орланиш ҳиссини туймайдиган зотлар.
Абдуқодир МУҲАММАДРАСУЛ
👉 @diyonatli
САНОҚ
(Табассум вақти)
Қадимда Кавказ тарафларда узоқ йиллар бирга яшашган бўлсалар-да, бирон бир жанжал нималигини билмайдиган чол-кампир ўтган эдилар.
Бир куни шунча йил ҳеч бир низо жанжалсиз кечирилган турмушнинг сирини сўрашди.
Момо ҳикоя қиладилар:
– Қизлигимда мени сўраб қўшни қишлоқдан совчилар келишди. Ота-онам рози бўлишди. Тўй бўлди. Куёв мени от-аравада ўз қишлоғига олиб кетди.
Йўлда кетар эканмиз, от бир марта тепинди. Эрим:
– Бир, – деди.
Яна бир оз йўл юрганимиздан сўнг от яна тепинди. Эрим ғазабланиб:
– Икки,– деди.
Йўлда давом этдик.
Манзилга етай деган эдик. От учинчи марта тепинди.
Эрим:
– Уч, – деб, дарҳол аравани тўхтатди. Жаҳл билан милтиғини олиб отни отиб ташлади.
Мен эримнинг бу жоҳиллигидан ҳайратда қолдим. Унга бақирдим:
– Сен қандай шафқатсиз инсонсан? Шу иш учун жониворни ўлдириш шартмиди?
Эрим менга қараб:
– Бир, –деди.
– ...
Бу сўз менга бир умрга етарли бўлди.
Шундан сўнг орамизда ҳеч низо чиқмади.
👉 @diyonatli
(Табассум вақти)
Қадимда Кавказ тарафларда узоқ йиллар бирга яшашган бўлсалар-да, бирон бир жанжал нималигини билмайдиган чол-кампир ўтган эдилар.
Бир куни шунча йил ҳеч бир низо жанжалсиз кечирилган турмушнинг сирини сўрашди.
Момо ҳикоя қиладилар:
– Қизлигимда мени сўраб қўшни қишлоқдан совчилар келишди. Ота-онам рози бўлишди. Тўй бўлди. Куёв мени от-аравада ўз қишлоғига олиб кетди.
Йўлда кетар эканмиз, от бир марта тепинди. Эрим:
– Бир, – деди.
Яна бир оз йўл юрганимиздан сўнг от яна тепинди. Эрим ғазабланиб:
– Икки,– деди.
Йўлда давом этдик.
Манзилга етай деган эдик. От учинчи марта тепинди.
Эрим:
– Уч, – деб, дарҳол аравани тўхтатди. Жаҳл билан милтиғини олиб отни отиб ташлади.
Мен эримнинг бу жоҳиллигидан ҳайратда қолдим. Унга бақирдим:
– Сен қандай шафқатсиз инсонсан? Шу иш учун жониворни ўлдириш шартмиди?
Эрим менга қараб:
– Бир, –деди.
– ...
Бу сўз менга бир умрга етарли бўлди.
Шундан сўнг орамизда ҳеч низо чиқмади.
👉 @diyonatli
ИСТИҒНО
(Н а ф с и м г а ў г и т л а р)
Истиғно, эхтиёж соҳиби бўлмаслик ёки эхтиёжини ҳеч кимга арз этмаслик, ўз имконияти доирасида кун кечириб, ҳеч кимга эхтиёж қўлини очмасликдир. Биринчиси Аллоҳга оиддир. Сомад бўлгани учун ҳеч нарсага мухтож эмас. Иккинчиси эса, махлуқотга оид. Аллоҳдан бошқа ҳеч кимга илтижо қилиб нарса сўрамайди.
Бундай кишилар моддий жиҳатдан дунёдаги энг фақир одам бўлишлари мумкин. Аммо, улар маънавий оламнинг султонларидирлар. Ҳаётларини кўнгил тўқлиги билан ўтказадилар. Доимо иззатларини сақлайдилар.
Таваккул, қаноат ва иқтисод шундай бир ҳазина ва бир бойликки, ҳеч бир нарса билан алмашилмайди. Одамларга юзланиш, шундай ҳазинанинг эшигини ёпилишига сабаб бўлишини солиҳлар яхши билганлар.
Ҳадялашмоқ эса, буюрилган гўзал ишдирки, мўъминлар орасидаги ўзаро муҳаббат ва дуога сабаб бўлади. Ҳадя, яхши кўрган инсонига жавоб кутмасдан, холис, фақат Аллоҳ учун бир нарса беришдир.
Истиғно деб, инсонларга ўзининг эхтиёжини билдирмасликка ва ҳеч кимдан ҳеч нарса сўрамасликка айтилади.
Инсон доимо Аллоҳга мухтож эканини унутмаслиги керак. Ўз эхтиёжини ҳар онда Ундан сўраши керак. Инсонларга нисбатан эса, ҳар доим мустағний ва иззатли муносабатда бўлиши керак.
Усмон КЎКЧАЛИК
👉 @diyonatli
(Н а ф с и м г а ў г и т л а р)
Истиғно, эхтиёж соҳиби бўлмаслик ёки эхтиёжини ҳеч кимга арз этмаслик, ўз имконияти доирасида кун кечириб, ҳеч кимга эхтиёж қўлини очмасликдир. Биринчиси Аллоҳга оиддир. Сомад бўлгани учун ҳеч нарсага мухтож эмас. Иккинчиси эса, махлуқотга оид. Аллоҳдан бошқа ҳеч кимга илтижо қилиб нарса сўрамайди.
Бундай кишилар моддий жиҳатдан дунёдаги энг фақир одам бўлишлари мумкин. Аммо, улар маънавий оламнинг султонларидирлар. Ҳаётларини кўнгил тўқлиги билан ўтказадилар. Доимо иззатларини сақлайдилар.
Таваккул, қаноат ва иқтисод шундай бир ҳазина ва бир бойликки, ҳеч бир нарса билан алмашилмайди. Одамларга юзланиш, шундай ҳазинанинг эшигини ёпилишига сабаб бўлишини солиҳлар яхши билганлар.
Ҳадялашмоқ эса, буюрилган гўзал ишдирки, мўъминлар орасидаги ўзаро муҳаббат ва дуога сабаб бўлади. Ҳадя, яхши кўрган инсонига жавоб кутмасдан, холис, фақат Аллоҳ учун бир нарса беришдир.
Истиғно деб, инсонларга ўзининг эхтиёжини билдирмасликка ва ҳеч кимдан ҳеч нарса сўрамасликка айтилади.
Инсон доимо Аллоҳга мухтож эканини унутмаслиги керак. Ўз эхтиёжини ҳар онда Ундан сўраши керак. Инсонларга нисбатан эса, ҳар доим мустағний ва иззатли муносабатда бўлиши керак.
Усмон КЎКЧАЛИК
👉 @diyonatli
ФАРЗАНД УЙҒОТИШ
Фарзандингизни уйғотишдан олдин унинг ёнида уч дақиқа ўтириб, паст овозда «Оятул курси» билан икки «Қул аъузу» сураларини ўқинг. Кейин уни оҳиста уйғотинг. Бақир чақир ўрнига тасбеҳ айтинг. Аллоҳни севдирадиган сўзлар айтинг, «Аллоҳ ризқимизни кенг қилсин», «Аллоҳ сизларни ёрлақасин» денг. Фарзанд Аллоҳни яхши кўриб улғайса, У Зотга гуноҳ қилишдан қўрқади, солиҳ амаллари билан тенгдошлари орасида ажралиб туради.
Эй Мусо алайҳиссаломни чақалоқ пайтида сақлаб қолган Зот! Ўғил-қизларимизни ҳаёт фитналаридан сақла!
Аллоҳим! Фарзандларимизни солиҳлардан, ота онасига яхшилик қилувчилардан қил!
👉 @diyonatli
Фарзандингизни уйғотишдан олдин унинг ёнида уч дақиқа ўтириб, паст овозда «Оятул курси» билан икки «Қул аъузу» сураларини ўқинг. Кейин уни оҳиста уйғотинг. Бақир чақир ўрнига тасбеҳ айтинг. Аллоҳни севдирадиган сўзлар айтинг, «Аллоҳ ризқимизни кенг қилсин», «Аллоҳ сизларни ёрлақасин» денг. Фарзанд Аллоҳни яхши кўриб улғайса, У Зотга гуноҳ қилишдан қўрқади, солиҳ амаллари билан тенгдошлари орасида ажралиб туради.
Эй Мусо алайҳиссаломни чақалоқ пайтида сақлаб қолган Зот! Ўғил-қизларимизни ҳаёт фитналаридан сақла!
Аллоҳим! Фарзандларимизни солиҳлардан, ота онасига яхшилик қилувчилардан қил!
👉 @diyonatli
👍1
БАРАКА СИРИ
Мавлоно Жалолиддин Румий хазратларидан сўрашди:
- Нимага қўйлар доимий истеъмол ва қурбонлик мақсадида сўйилишига қарамай насли қирилиб кетмайди? Аксинча кўпайгани кўпайган. Вахоланки, қўйлар йилига бир ёки икки марта биттадан, баъзан иккитадан туғади. Лекин итлар сўйилмаса хам, бирдан ўнта болаласа хам кўпаймайди. Қўйлар каби сурув бўлиб кетмайди?
Мавлоно жавоб бердилар:
- Тонгга яқин вақт энг баракотли вақтдир. Бу вақтда қўйлар хеч ухламайди. Доим уйғоқ бўлади. Итлар эса кечаси билан санғиб, айни шу вақтда ухлаб қолиб, ғафлатда бўлади. Қўйлар тонг баракотидан бахраманд бўлишади. Итлар эса бу баракотдан бебахра қолишади. Шунинг учун қўйлар кўпайгани кўпайган. Бас, ризқингиз кенг бўлишини хохласангиз, сахарлари бедор бўлинг.
👉 @diyonatli
Мавлоно Жалолиддин Румий хазратларидан сўрашди:
- Нимага қўйлар доимий истеъмол ва қурбонлик мақсадида сўйилишига қарамай насли қирилиб кетмайди? Аксинча кўпайгани кўпайган. Вахоланки, қўйлар йилига бир ёки икки марта биттадан, баъзан иккитадан туғади. Лекин итлар сўйилмаса хам, бирдан ўнта болаласа хам кўпаймайди. Қўйлар каби сурув бўлиб кетмайди?
Мавлоно жавоб бердилар:
- Тонгга яқин вақт энг баракотли вақтдир. Бу вақтда қўйлар хеч ухламайди. Доим уйғоқ бўлади. Итлар эса кечаси билан санғиб, айни шу вақтда ухлаб қолиб, ғафлатда бўлади. Қўйлар тонг баракотидан бахраманд бўлишади. Итлар эса бу баракотдан бебахра қолишади. Шунинг учун қўйлар кўпайгани кўпайган. Бас, ризқингиз кенг бўлишини хохласангиз, сахарлари бедор бўлинг.
👉 @diyonatli
👍1
Audio
👍1
БУНИ ҲЕЧ КИМГА АЙТМА!
Туясини миниб чўлда кетаётган бир бадавий, чанқоқдан лаблари қуриб, ёрилиб кетган бир кимсага дуч келибди. Муҳтож кимса бадавийни кўргач, бир қултим сув сўрабди. Бадавий туясидан тушиб, сув узатибди. Сувни ичиб, жонига оро кирган кимса кутилмаганда бадавийни итариб юбориб, туяга минганча қоча бошлабди.
Бадавий бўлса орқасидан бақириб: -"Майли, туя сеники бўлақолсин, розиман. Лекин сендан битта илтимосим бор. Бу воқеани зинҳор ҳеч кимга айтмагин!", дебди.
Буни эшитган қароқчи таажжубланган ҳолда бир зум тўхтаб сабабини сўрабди.
"Агар айтсанг, - ушбу хабар ҳамма ёққа овоза бўлиб, инсонлар иккинчи бор чўлда муҳтожларни кўрганида ёрдам бермай қўйишади" - деб жавоб берибди Бадавий.
Ўша бадавийдек дардимиз туя эмас, ёмонликнинг ёйилмаслиги бўлганида эди!!!
Абдулҳодий Юсуф
👉 @diyonatli
Туясини миниб чўлда кетаётган бир бадавий, чанқоқдан лаблари қуриб, ёрилиб кетган бир кимсага дуч келибди. Муҳтож кимса бадавийни кўргач, бир қултим сув сўрабди. Бадавий туясидан тушиб, сув узатибди. Сувни ичиб, жонига оро кирган кимса кутилмаганда бадавийни итариб юбориб, туяга минганча қоча бошлабди.
Бадавий бўлса орқасидан бақириб: -"Майли, туя сеники бўлақолсин, розиман. Лекин сендан битта илтимосим бор. Бу воқеани зинҳор ҳеч кимга айтмагин!", дебди.
Буни эшитган қароқчи таажжубланган ҳолда бир зум тўхтаб сабабини сўрабди.
"Агар айтсанг, - ушбу хабар ҳамма ёққа овоза бўлиб, инсонлар иккинчи бор чўлда муҳтожларни кўрганида ёрдам бермай қўйишади" - деб жавоб берибди Бадавий.
Ўша бадавийдек дардимиз туя эмас, ёмонликнинг ёйилмаслиги бўлганида эди!!!
Абдулҳодий Юсуф
👉 @diyonatli
👍1
Ш У Ҳ Р А Т П А Р А С Т Л И К
( Ҳ у б б и ж о ҳ )
Инсондаги энг заиф томирлардан бири, бу ҳубби жоҳдир. Яъни, шуҳратпарастлик ҳиссидир.
Ислом ва Қуръон хизматидаги инсонлар бу ҳисга алдансалар, охиратдаги зарари катта бўлади.
Шуҳратга муҳаббат қўйиш жиҳатидан ҳийлаларга дуч келинса, унга қарши шундай дейиш керак:
«Аввало, Аллоҳнинг розилиги, Раҳмоннинг илтифотлари ва Унинг ҳузурида амалларимнинг қабул бўлиши, шундай бир обрў, шундай бир мақомдирки, инсонларнинг менга юзланиши, уларнинг мақтовлари, унга нисбатан бир зарра ҳукмидадир. Агар раҳматнинг юзланиши бор экан, у менга кифоядир.
Инсонларнинг мақтовлари, у раҳматнинг инъикоси ва сояси бўлса мақбулдир. Йўқса, орзу қилинадиган бир нарса эмасдир. Чунки, бу нарсалар қабр эшигига борганда сўнади, у тарафда беш тийинлик фойдаси йўқдир.»
Агар инсондаги шуҳратга муҳаббат ҳисси сўндирилмаса, у ҳолда, у ҳиснинг юзини бошқа тарафга буриш лозим бўлади. Яъни, ухровий савоб учун, инсонларнинг дуоларини олиш нияти билан, хизматининг ҳусни таъсири нуқтасида, қуйида келадиган тамсилдаги маънога кўра, балки у ҳиснинг шаръий бир жиҳати бўлиши мумкин!
М И С О Л:
Жуда улкан бўлган бир масжидни тасаввур қилайлик. У масжид фозил ва комил инсонлар, муборак ва муҳтарам зотлар билан тўла. Айни вақтда, масжиднинг у ер-бу ерида уч-тўртта, даҳлизда ва эшикда тўполончи болалар ва аҳмоқ ахлоқсизлар, масжиднинг деразаларидан қараб турган ажнабийларнинг эрмакпараст сайёҳлари ҳам бор. Бир одам у масжидга кириб жамоатга қўшилса ва гўзал овоз билан ширин бир тарзда Қуръондан бир ашр ўқиса, бу иши билан мингларча аҳли ҳақиқатнинг назарларини ўзига қаратади. Унинг бу амали улар томонидан чиройли қаршиланади. Улар маънавий бир дуо билан, у одамга бир савоб қозонтирадилар.
Аммо, унинг бу феъли у ердаги ҳалиги тўполончи болаларга ва сарсари динсизларга ва уч-тўртта ажнабийларга ёқмайди.
Агар у одам, у муборак масжидга, у улкан жамоат ичига кирганида, пасткашлик қилиб адабсизларча, фаҳшга оид қўшиқларни бақириб айтса, рақсга тушиб жилпангласа, бу иши билан ҳалиги болаларни кулдиради, у сарсари ахлоқсизларни фаҳшга ташвиқ этгани учун, бу иши уларга ёқади. Исломиятнинг қусурини кўришлик билан лаззатланадиган ажнабийларнинг истеҳзокорона табассумларини ўзига жалб этади.
Лекин, у муаззам ва муборак жамоатдагиларнинг ҳар бирининг нафрат ва таҳқирларига дучор бўлади. Улар бу одамга, энг тубан одамга қарагандек қарайдилар.
Бу бир мисол эди. Ҳақиқати шу:
Ислом олами гўё муаззам бир масжиддир. Ичидаги аҳли иймон ва аҳли ҳақиқат инсонлар, у масжиддаги муҳтарам жамоатдир. У тўполончи болалар эса, болаларча ўйлайдиган аҳмоқлардир. У сарсари ахлоқсизлар, оврўпапараст, миллиятсиз, динсиз ҳарифлардир. Ажнабий сайёҳлар эса, ажнабийлар афкорининг ноширлари бўлмиш журналистлардир.
Ҳар бир мусулмоннинг, хусусан аҳли фазл ва комил инсонларнинг, бу масжидда даражасига кўра бир жойи бўлади. Шунга кўра кўринади. Диққат назарлар унга қарайди.
Агар, Исломиятнинг асос маъноси бўлган ихлос ва ризои илоҳий йўлида, Қуръони Ҳаким дарс берган аҳком ва қудсий ҳақиқатларга доир бир амал, у инсондан содир бўлса, ўзининг лисони ҳоли билан маънан Қуръон оятларини ўқиса, у ҳолда маънан ислом оламининг вирди забони бўлган: «Аллоҳуммағфир лил муъминийна вал муъминаат» дуосига дохил бўлиб, ҳиссадор бўлади. Жамоатдаги барча инсонлар билан ухувваткорона алоқа пайдо қилади.
Фақат, зарарли ҳайвонлар ҳукмидаги баъзи аҳли залолатнинг ва соқолли гўдаклар ҳукмидаги баъзи аҳмоқларнинг назарларида унинг қиймати кўринмайди.
Агар у одам, шарафли деб билган аждодининг ва фахрланадиган бутун ўтмишларининг ва руҳан суянган салафи солиҳийннинг нуроний йўлларини тарк этиб, ҳаваскорона, риёкорона, шуҳратпарварона, бидъаткорона ишларда ва ҳаракатларда бўлса, маънан, бутун аҳли ҳақиқатнинг ва аҳли иймоннинг назарида энг тубан бир мавқега тушади. «Мўъминнинг фаросатидан қўрқинглар. Албатта, у Аллоҳнинг нури билан кўради.» ҳадисининг маъносига кўра, аҳли иймон қанчалик оми ва жоҳил бўлсалар ҳам, ақли англамаса ҳам, қалби бундай худфуруш одамларни ёмон кўради. Улардан нафратланади.
( Ҳ у б б и ж о ҳ )
Инсондаги энг заиф томирлардан бири, бу ҳубби жоҳдир. Яъни, шуҳратпарастлик ҳиссидир.
Ислом ва Қуръон хизматидаги инсонлар бу ҳисга алдансалар, охиратдаги зарари катта бўлади.
Шуҳратга муҳаббат қўйиш жиҳатидан ҳийлаларга дуч келинса, унга қарши шундай дейиш керак:
«Аввало, Аллоҳнинг розилиги, Раҳмоннинг илтифотлари ва Унинг ҳузурида амалларимнинг қабул бўлиши, шундай бир обрў, шундай бир мақомдирки, инсонларнинг менга юзланиши, уларнинг мақтовлари, унга нисбатан бир зарра ҳукмидадир. Агар раҳматнинг юзланиши бор экан, у менга кифоядир.
Инсонларнинг мақтовлари, у раҳматнинг инъикоси ва сояси бўлса мақбулдир. Йўқса, орзу қилинадиган бир нарса эмасдир. Чунки, бу нарсалар қабр эшигига борганда сўнади, у тарафда беш тийинлик фойдаси йўқдир.»
Агар инсондаги шуҳратга муҳаббат ҳисси сўндирилмаса, у ҳолда, у ҳиснинг юзини бошқа тарафга буриш лозим бўлади. Яъни, ухровий савоб учун, инсонларнинг дуоларини олиш нияти билан, хизматининг ҳусни таъсири нуқтасида, қуйида келадиган тамсилдаги маънога кўра, балки у ҳиснинг шаръий бир жиҳати бўлиши мумкин!
М И С О Л:
Жуда улкан бўлган бир масжидни тасаввур қилайлик. У масжид фозил ва комил инсонлар, муборак ва муҳтарам зотлар билан тўла. Айни вақтда, масжиднинг у ер-бу ерида уч-тўртта, даҳлизда ва эшикда тўполончи болалар ва аҳмоқ ахлоқсизлар, масжиднинг деразаларидан қараб турган ажнабийларнинг эрмакпараст сайёҳлари ҳам бор. Бир одам у масжидга кириб жамоатга қўшилса ва гўзал овоз билан ширин бир тарзда Қуръондан бир ашр ўқиса, бу иши билан мингларча аҳли ҳақиқатнинг назарларини ўзига қаратади. Унинг бу амали улар томонидан чиройли қаршиланади. Улар маънавий бир дуо билан, у одамга бир савоб қозонтирадилар.
Аммо, унинг бу феъли у ердаги ҳалиги тўполончи болаларга ва сарсари динсизларга ва уч-тўртта ажнабийларга ёқмайди.
Агар у одам, у муборак масжидга, у улкан жамоат ичига кирганида, пасткашлик қилиб адабсизларча, фаҳшга оид қўшиқларни бақириб айтса, рақсга тушиб жилпангласа, бу иши билан ҳалиги болаларни кулдиради, у сарсари ахлоқсизларни фаҳшга ташвиқ этгани учун, бу иши уларга ёқади. Исломиятнинг қусурини кўришлик билан лаззатланадиган ажнабийларнинг истеҳзокорона табассумларини ўзига жалб этади.
Лекин, у муаззам ва муборак жамоатдагиларнинг ҳар бирининг нафрат ва таҳқирларига дучор бўлади. Улар бу одамга, энг тубан одамга қарагандек қарайдилар.
Бу бир мисол эди. Ҳақиқати шу:
Ислом олами гўё муаззам бир масжиддир. Ичидаги аҳли иймон ва аҳли ҳақиқат инсонлар, у масжиддаги муҳтарам жамоатдир. У тўполончи болалар эса, болаларча ўйлайдиган аҳмоқлардир. У сарсари ахлоқсизлар, оврўпапараст, миллиятсиз, динсиз ҳарифлардир. Ажнабий сайёҳлар эса, ажнабийлар афкорининг ноширлари бўлмиш журналистлардир.
Ҳар бир мусулмоннинг, хусусан аҳли фазл ва комил инсонларнинг, бу масжидда даражасига кўра бир жойи бўлади. Шунга кўра кўринади. Диққат назарлар унга қарайди.
Агар, Исломиятнинг асос маъноси бўлган ихлос ва ризои илоҳий йўлида, Қуръони Ҳаким дарс берган аҳком ва қудсий ҳақиқатларга доир бир амал, у инсондан содир бўлса, ўзининг лисони ҳоли билан маънан Қуръон оятларини ўқиса, у ҳолда маънан ислом оламининг вирди забони бўлган: «Аллоҳуммағфир лил муъминийна вал муъминаат» дуосига дохил бўлиб, ҳиссадор бўлади. Жамоатдаги барча инсонлар билан ухувваткорона алоқа пайдо қилади.
Фақат, зарарли ҳайвонлар ҳукмидаги баъзи аҳли залолатнинг ва соқолли гўдаклар ҳукмидаги баъзи аҳмоқларнинг назарларида унинг қиймати кўринмайди.
Агар у одам, шарафли деб билган аждодининг ва фахрланадиган бутун ўтмишларининг ва руҳан суянган салафи солиҳийннинг нуроний йўлларини тарк этиб, ҳаваскорона, риёкорона, шуҳратпарварона, бидъаткорона ишларда ва ҳаракатларда бўлса, маънан, бутун аҳли ҳақиқатнинг ва аҳли иймоннинг назарида энг тубан бир мавқега тушади. «Мўъминнинг фаросатидан қўрқинглар. Албатта, у Аллоҳнинг нури билан кўради.» ҳадисининг маъносига кўра, аҳли иймон қанчалик оми ва жоҳил бўлсалар ҳам, ақли англамаса ҳам, қалби бундай худфуруш одамларни ёмон кўради. Улардан нафратланади.