ТАВБА
Уламолар айтишди: "Ҳар бир гуноҳга тавба қилиш вожибдир. Агар гуноҳ бирор инсонга тааллуқли бўлмасдан, Аллоҳ билан банда орасида бўлса, унинг учта шарти бор:
1) гуноҳдан чекиниш.
2) қилган ишига пушаймон бўлиш.
3) унга асло қайтмайман, деб қасд қилиш.
Агар бу уч шартдан бири бўлмаса, тавбаси дуруст бўлмайди. Агар гуноҳ инсонга тааллуқли бўлса, тўртта шарт бордир: учтаси юқорида баён қилинган шартлар. Тўртинчиси ўша инсон ҳақидан қутулсин. Агар мол ёки шунга ўхшаш нарсалар бўлса, эгасига қайтарсин. Агар ҳад лозим бўлган туҳмат ва шуларга ўхшаш нарса бўлса, жазосини олиб, афв ҳосил қилсин. Агар ғийбат қилган бўлса, у кишидан (узр сўраб) ҳалоллаб олсин. Ҳар бир гуноҳига тавба қилмоғи вожибдир. Агар баъзисидан тавба қилса, ҳақ аҳллари ҳузурида ўша гуноҳларидан тавбаси ҳосил бўлади. Қолган гуноҳлари (гарданида) қолаверади. Тавбанинг вожиблигига Қуръон, суннат ва
Уммат ижмоъсида келган далиллар бир-бирини қувватлайди.
Аллоҳ таоло айтади: "Барчаларингиз Аллоҳга тавба қилинглар, эй мўминлар! Шоядки (шунда) нажот топсангизлар"
(Нур сураси, 31-оят).
"Парвардигорларингиздан мағфират сўранглар, сўнгра Унинг Ўзига тавба қилинглар"
(Худ сураси, 3-оят).
"Эй мўминлар, Аллоҳга холис тавба қилинглар"
(Таҳрим сураси, 8-оят).
Имом Абу Закарийё Яҳё ибн Шараф ан-Нававий Димашқий
👉 @diyonatli
Уламолар айтишди: "Ҳар бир гуноҳга тавба қилиш вожибдир. Агар гуноҳ бирор инсонга тааллуқли бўлмасдан, Аллоҳ билан банда орасида бўлса, унинг учта шарти бор:
1) гуноҳдан чекиниш.
2) қилган ишига пушаймон бўлиш.
3) унга асло қайтмайман, деб қасд қилиш.
Агар бу уч шартдан бири бўлмаса, тавбаси дуруст бўлмайди. Агар гуноҳ инсонга тааллуқли бўлса, тўртта шарт бордир: учтаси юқорида баён қилинган шартлар. Тўртинчиси ўша инсон ҳақидан қутулсин. Агар мол ёки шунга ўхшаш нарсалар бўлса, эгасига қайтарсин. Агар ҳад лозим бўлган туҳмат ва шуларга ўхшаш нарса бўлса, жазосини олиб, афв ҳосил қилсин. Агар ғийбат қилган бўлса, у кишидан (узр сўраб) ҳалоллаб олсин. Ҳар бир гуноҳига тавба қилмоғи вожибдир. Агар баъзисидан тавба қилса, ҳақ аҳллари ҳузурида ўша гуноҳларидан тавбаси ҳосил бўлади. Қолган гуноҳлари (гарданида) қолаверади. Тавбанинг вожиблигига Қуръон, суннат ва
Уммат ижмоъсида келган далиллар бир-бирини қувватлайди.
Аллоҳ таоло айтади: "Барчаларингиз Аллоҳга тавба қилинглар, эй мўминлар! Шоядки (шунда) нажот топсангизлар"
(Нур сураси, 31-оят).
"Парвардигорларингиздан мағфират сўранглар, сўнгра Унинг Ўзига тавба қилинглар"
(Худ сураси, 3-оят).
"Эй мўминлар, Аллоҳга холис тавба қилинглар"
(Таҳрим сураси, 8-оят).
Имом Абу Закарийё Яҳё ибн Шараф ан-Нававий Димашқий
👉 @diyonatli
Forwarded from FARZANDIM | Otaning kundaligi
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
МУҲИМ МАВЗУ
Бир ота айтади: «Ўн икки ёшлик ўғлим бор эди. У намоз ўқимагани сабабли уни кўпинча қўпол гаплар билан уришар эдим. Афсуски, мен уни намозга шижоатлантира олмадим ва мукофотлаш усулини ҳам қўллаб кўрмадим. Намозини ташласа, уни қаттиқ жазоладим. Ҳаттоки, ўғлим уриш, туртиш, қўпполлик ва шунга ўхшаш салбий одатларни намозга боғлаб қўйди. Намоз у учун хўрлаш ва яхши кўрган нарсасидан маҳрум қилиш билан баробар бўлди. Масжидга бориш деганда у катталар уни уришади, арзимаган хато қилиб қўйса, бақиради деб ўйлар эди. Натижа жуда кутилмаган бўлди. Бир кун онасига бориб: «Сизлар намоздан бошқа нарса учун уришишни билмайсизлар! Мен учун энг яхши ечим христиан бўлишимдир. Уларнинг намозида таҳорат, руку, сажда, масжидга чиқиш бу нарсаларнинг ҳеч бири йўқ!? Мен улар билан ҳеч қандай гап эшитиш ва уришларсиз осон намоз ўқийман», деб айтди.
Бу гаплар мени юрагимга жуда қаттиқ оғир ботди. Аввалига мен: «Бу гапни оддий қутулиш учун жахл устида гапирмоқда» деб ўйлаган эдим. Бироқ болам шундан кейин христианлик динига қизиқишни бошлади. Интернет орқали Инжилда ёзилган ҳар хил гапларни ўқиди. Ўғлим икки ўт орасида қолиб кетди. Икки намоздан қай бирини танлашни ўйлаб қолди. Шунда мен фурсатдан фойдаланиб, ҳақ динни чиройли маъноларини тушунтириб суҳбатлашдим. Орадан бир неча йил ўтиб, намозни ҳаловатини ҳис қилганда қийинчиликлар тугади. Мен унга салбий сўзларни айтмай, балки мулойимлик ва ҳотиржам суҳбатлашганимиздан сўнг у намозига қоим бўлди. Мен ўғлимга қилган қўпполлигим учун уни йўқотиб қўйишимга оз қолган эди. Бироқ Аллоҳ мени ҳам, ўғлимни ҳам мулойимлик билан қутқариб қолди.
Биз оталар фарзандимиз фақатгина намоздаги ҳаракатларни бажариши учун ҳарис бўлишимиз керакми? Ёки намозини чин қалбдан яхши кўриши учун ҳарис бўлишимиз керакми?»
Бир ота айтади: «Мен ўнинчи синфда ўқир эдим. Ўша пайтда отамга сездирмасдан укам билан ўйнаш учун кўчага чиқиб кетдик. Уйга қайтганимизда эса отамни қаттиқ жазолашлари бизни кутиб турар эди. Негаки, отамни рухсатларисиз намоз вақтида кўчага чиқиб кетган эдик. Шундан кейин отам бизни қуёш тагига бир соатга турғизиб қўйдилар. Шу соат ичида мен отамни қай даражада золим ва тошбағир эканликларини билиб олдим. Бу ҳодисани бутун умр эслаб юрдим. Ўша пайтда мен отамни кечирганманми ёки йўқми билмайман, аммо мен уларнинг нотўғри йўл тутадилар деб ўйлар эдим.
Ўзимга: «Агар Аллоҳ мени фарзанд билан ризқлантирса, отамдек бўлмайман» деб ният қилдим. Орадан йиллар ўтиб, уйландим ва Аллоҳ менга фарзанд ато этди. Отам билан бўлган иш мени ёдимдан кўтарилган эди. Бир куни Рамазон ойининг охирги кунларида Лайлатул-қадр кечасини излаётган эдик. Ўша пайт хуфтон ва таровеҳ намозини масжидда ўқидик. Масжидда фарзандимни ёш йигитлар орасидан изладим. Бироқ мен ўғлимни ёш йигитлар орасидан топа олмадим. Фарзандим ҳам айнан ўша пайт институтда иккинчи курс талабаси эди. Қалбим йиғлаган ҳолатда уни излаб ташқарига чиқиб кетдим. У боғда дўстлари билан ўтирган экан ва уни ўша ердан топдим. Мен ҳеч қандай гап-сўзсиз дўстларини олдида қўлимни кўтариб юзига бир шапалоқ тушурдим. Бу ишни мен таровеҳ ва хуфтон намозини ташлагани учун қилган эдим. Дўстларини олдида бу ишни қилдим. Ўша ерда мени ташлаб, йиғлаб кетиб қолди. Ўғлим дўстларини олдида бу қилган ишимни ҳеч қачон унутмади. Мен уни кўнглини олишга, дўстларини олдида синган обрўсини тиклашга қанча урунсам ҳам барибир ўғлим мендан қочадиган бўлиб қолди. Мени бу ҳолатим ҳеч ҳам ёдимдан кўтарилмайди. Мени ўша кундан бери ҳайратлантирадиган савол шуки, бу қўполлик биз оталарга қаердан келди? Фарзандлар туфайли орттириб олдикми? Ёки ҳаётдаги сиқилишлар натижасиданми? Бу тузатиб бўладиган касалликми?
Мен бунинг жавобини билмайман, лекин бизнинг фарзандларимиз бу зулм ва қўполлигимизни кечиришини умид қиламан».
Ҳабибуллоҳ Ахмадовнинг «Намоз» китоби асосида тайёрланди.
👉 @diyonatli
Бир ота айтади: «Ўн икки ёшлик ўғлим бор эди. У намоз ўқимагани сабабли уни кўпинча қўпол гаплар билан уришар эдим. Афсуски, мен уни намозга шижоатлантира олмадим ва мукофотлаш усулини ҳам қўллаб кўрмадим. Намозини ташласа, уни қаттиқ жазоладим. Ҳаттоки, ўғлим уриш, туртиш, қўпполлик ва шунга ўхшаш салбий одатларни намозга боғлаб қўйди. Намоз у учун хўрлаш ва яхши кўрган нарсасидан маҳрум қилиш билан баробар бўлди. Масжидга бориш деганда у катталар уни уришади, арзимаган хато қилиб қўйса, бақиради деб ўйлар эди. Натижа жуда кутилмаган бўлди. Бир кун онасига бориб: «Сизлар намоздан бошқа нарса учун уришишни билмайсизлар! Мен учун энг яхши ечим христиан бўлишимдир. Уларнинг намозида таҳорат, руку, сажда, масжидга чиқиш бу нарсаларнинг ҳеч бири йўқ!? Мен улар билан ҳеч қандай гап эшитиш ва уришларсиз осон намоз ўқийман», деб айтди.
Бу гаплар мени юрагимга жуда қаттиқ оғир ботди. Аввалига мен: «Бу гапни оддий қутулиш учун жахл устида гапирмоқда» деб ўйлаган эдим. Бироқ болам шундан кейин христианлик динига қизиқишни бошлади. Интернет орқали Инжилда ёзилган ҳар хил гапларни ўқиди. Ўғлим икки ўт орасида қолиб кетди. Икки намоздан қай бирини танлашни ўйлаб қолди. Шунда мен фурсатдан фойдаланиб, ҳақ динни чиройли маъноларини тушунтириб суҳбатлашдим. Орадан бир неча йил ўтиб, намозни ҳаловатини ҳис қилганда қийинчиликлар тугади. Мен унга салбий сўзларни айтмай, балки мулойимлик ва ҳотиржам суҳбатлашганимиздан сўнг у намозига қоим бўлди. Мен ўғлимга қилган қўпполлигим учун уни йўқотиб қўйишимга оз қолган эди. Бироқ Аллоҳ мени ҳам, ўғлимни ҳам мулойимлик билан қутқариб қолди.
Биз оталар фарзандимиз фақатгина намоздаги ҳаракатларни бажариши учун ҳарис бўлишимиз керакми? Ёки намозини чин қалбдан яхши кўриши учун ҳарис бўлишимиз керакми?»
Бир ота айтади: «Мен ўнинчи синфда ўқир эдим. Ўша пайтда отамга сездирмасдан укам билан ўйнаш учун кўчага чиқиб кетдик. Уйга қайтганимизда эса отамни қаттиқ жазолашлари бизни кутиб турар эди. Негаки, отамни рухсатларисиз намоз вақтида кўчага чиқиб кетган эдик. Шундан кейин отам бизни қуёш тагига бир соатга турғизиб қўйдилар. Шу соат ичида мен отамни қай даражада золим ва тошбағир эканликларини билиб олдим. Бу ҳодисани бутун умр эслаб юрдим. Ўша пайтда мен отамни кечирганманми ёки йўқми билмайман, аммо мен уларнинг нотўғри йўл тутадилар деб ўйлар эдим.
Ўзимга: «Агар Аллоҳ мени фарзанд билан ризқлантирса, отамдек бўлмайман» деб ният қилдим. Орадан йиллар ўтиб, уйландим ва Аллоҳ менга фарзанд ато этди. Отам билан бўлган иш мени ёдимдан кўтарилган эди. Бир куни Рамазон ойининг охирги кунларида Лайлатул-қадр кечасини излаётган эдик. Ўша пайт хуфтон ва таровеҳ намозини масжидда ўқидик. Масжидда фарзандимни ёш йигитлар орасидан изладим. Бироқ мен ўғлимни ёш йигитлар орасидан топа олмадим. Фарзандим ҳам айнан ўша пайт институтда иккинчи курс талабаси эди. Қалбим йиғлаган ҳолатда уни излаб ташқарига чиқиб кетдим. У боғда дўстлари билан ўтирган экан ва уни ўша ердан топдим. Мен ҳеч қандай гап-сўзсиз дўстларини олдида қўлимни кўтариб юзига бир шапалоқ тушурдим. Бу ишни мен таровеҳ ва хуфтон намозини ташлагани учун қилган эдим. Дўстларини олдида бу ишни қилдим. Ўша ерда мени ташлаб, йиғлаб кетиб қолди. Ўғлим дўстларини олдида бу қилган ишимни ҳеч қачон унутмади. Мен уни кўнглини олишга, дўстларини олдида синган обрўсини тиклашга қанча урунсам ҳам барибир ўғлим мендан қочадиган бўлиб қолди. Мени бу ҳолатим ҳеч ҳам ёдимдан кўтарилмайди. Мени ўша кундан бери ҳайратлантирадиган савол шуки, бу қўполлик биз оталарга қаердан келди? Фарзандлар туфайли орттириб олдикми? Ёки ҳаётдаги сиқилишлар натижасиданми? Бу тузатиб бўладиган касалликми?
Мен бунинг жавобини билмайман, лекин бизнинг фарзандларимиз бу зулм ва қўполлигимизни кечиришини умид қиламан».
Ҳабибуллоҳ Ахмадовнинг «Намоз» китоби асосида тайёрланди.
👉 @diyonatli
НАМОЗНИНГ МУКОФОТИ
Усмон розияллоҳу анҳу айтдилар:
“Ким беш вақт намозни ўз вақтида адо этиб, шундай бардавом бўлса, Аллоҳ таоло уни тўққизта неъмат ила икром қилади:
— Аллоҳ уни яхши кўради.
— Бадани соғлом бўлади.
— Фаришталар қўриқлайди.
— Ҳовлисига барака ёғилади.
— Юзида солиҳларнинг белгисини зоҳир қилиб қўяди.
— Қалбини мулойим қилиб қўяди.
— Сирот кўпригидан чақмоқ чаққанидек (тез) ўтиб кетади.
— Аллоҳ унга дўзахдан нажот беради.
— Хавф ва ғам-ғуссаси бўлмаган кишилар билан бирга (жаннатда) ёнма-ён қилиб қўяди”.
👉 @diyonatli
Усмон розияллоҳу анҳу айтдилар:
“Ким беш вақт намозни ўз вақтида адо этиб, шундай бардавом бўлса, Аллоҳ таоло уни тўққизта неъмат ила икром қилади:
— Аллоҳ уни яхши кўради.
— Бадани соғлом бўлади.
— Фаришталар қўриқлайди.
— Ҳовлисига барака ёғилади.
— Юзида солиҳларнинг белгисини зоҳир қилиб қўяди.
— Қалбини мулойим қилиб қўяди.
— Сирот кўпригидан чақмоқ чаққанидек (тез) ўтиб кетади.
— Аллоҳ унга дўзахдан нажот беради.
— Хавф ва ғам-ғуссаси бўлмаган кишилар билан бирга (жаннатда) ёнма-ён қилиб қўяди”.
👉 @diyonatli
👍2
Н А Ж ОТ Й Ў Л И
"Ибодатларни, жаннатни қўлга киритиш учун ёки жаҳаннамдан сақланиш учун қилишликда бир монеълик йўқ. Аммо, амалларнинг энг комили Аллоҳ розичилиги учун қилинганидир.
"...АНА ЎШАЛАР НАЖОТ ТОПГАНДИРЛАР"
Бу оятда нажотга эришишнинг васила ва йўллари мутлақ очиқ қолдирилган.
Бир тафсирда айтилганидек, "Гўё сукути билан дейди: Эй мусулмонлар, сизларга хушхабар бўлсин! Эй муттақий, сен жаҳанннамдан халос бўлдинг. Эй ориф, сен Аллоҳнинг розичилигига ноил бўлдинг. Эй ошиқ, сен рўъятга сазовор бўласан. Ва ҳакозо..."
Баъзи мўъминлар муттақийдирлар. Яъни, жаҳаннам қўрқуви билан гуноҳлардан қочадилар. Ва нажотга шу йўл билан эришадилар.
Баъзи мўъминлар солиҳдирлар. Яъни, Жаннат учун солиҳ амалларда ва ибодатларда бўладилар. Мана шу йўл билан фалаҳга эришадилар.
Баъзи мўъминлар ОРИФдирлар. Яъни, маърифатуллоҳ аҳлидирларки, улар Аллоҳнинг розичилигини ҳар нарсадан устун қўядилар. Фақат шуни мақсад қиладилар. Баъзи зотлар ибодат қилар эканлар, қалбларида на жаннат савдоси, нада жаҳаннам қўрқуви бўлади. Бу зотларнинг фалаҳ топишлари Аллоҳнинг розилиги ва Уни хушнуд қилишликдир. Бундайлар учун Аллоҳнинг розилигининг бир жилваси ЖАННАТдан устундир.
Баъзи мўъминлар эса, Аллоҳга ошиқдирлар. Яъни, муҳаббатуллоҳ аҳлидирларки, улар Аллоҳнинг жамолини кўришдан бошқа нарсани ўйламайдилар. Уларнинг фалаҳ топишлари фақатгина Аллоҳнинг жамолига мушарраф бўлишдир.
Шунга қарамай, жаннатга кириш шавқи ёки жаҳаннамдан қутулишлик қўрқуви билан гуноҳларни тарк этиш, ёки фарзларни адо этишлик жоиздир. Яъни, Аллоҳнинг амрларига риоя этишликда ёки маън қилинган ишлардан қочишлик ҳаракатининг орқасида турли хил мулоҳазалар бўлиши мумкин. Кимдир Жаннат савдоси билан у феълни қилар экан, бошқаси жаҳаннамдан қўрққани учун ўша ишни қилиши мумкин."
Аллоҳ бизни мазкур тоифалар қаторида қилсин!
Усмон КЎКЧАЛИК
👉 @diyonatli
"Ибодатларни, жаннатни қўлга киритиш учун ёки жаҳаннамдан сақланиш учун қилишликда бир монеълик йўқ. Аммо, амалларнинг энг комили Аллоҳ розичилиги учун қилинганидир.
"...АНА ЎШАЛАР НАЖОТ ТОПГАНДИРЛАР"
Бу оятда нажотга эришишнинг васила ва йўллари мутлақ очиқ қолдирилган.
Бир тафсирда айтилганидек, "Гўё сукути билан дейди: Эй мусулмонлар, сизларга хушхабар бўлсин! Эй муттақий, сен жаҳанннамдан халос бўлдинг. Эй ориф, сен Аллоҳнинг розичилигига ноил бўлдинг. Эй ошиқ, сен рўъятга сазовор бўласан. Ва ҳакозо..."
Баъзи мўъминлар муттақийдирлар. Яъни, жаҳаннам қўрқуви билан гуноҳлардан қочадилар. Ва нажотга шу йўл билан эришадилар.
Баъзи мўъминлар солиҳдирлар. Яъни, Жаннат учун солиҳ амалларда ва ибодатларда бўладилар. Мана шу йўл билан фалаҳга эришадилар.
Баъзи мўъминлар ОРИФдирлар. Яъни, маърифатуллоҳ аҳлидирларки, улар Аллоҳнинг розичилигини ҳар нарсадан устун қўядилар. Фақат шуни мақсад қиладилар. Баъзи зотлар ибодат қилар эканлар, қалбларида на жаннат савдоси, нада жаҳаннам қўрқуви бўлади. Бу зотларнинг фалаҳ топишлари Аллоҳнинг розилиги ва Уни хушнуд қилишликдир. Бундайлар учун Аллоҳнинг розилигининг бир жилваси ЖАННАТдан устундир.
Баъзи мўъминлар эса, Аллоҳга ошиқдирлар. Яъни, муҳаббатуллоҳ аҳлидирларки, улар Аллоҳнинг жамолини кўришдан бошқа нарсани ўйламайдилар. Уларнинг фалаҳ топишлари фақатгина Аллоҳнинг жамолига мушарраф бўлишдир.
Шунга қарамай, жаннатга кириш шавқи ёки жаҳаннамдан қутулишлик қўрқуви билан гуноҳларни тарк этиш, ёки фарзларни адо этишлик жоиздир. Яъни, Аллоҳнинг амрларига риоя этишликда ёки маън қилинган ишлардан қочишлик ҳаракатининг орқасида турли хил мулоҳазалар бўлиши мумкин. Кимдир Жаннат савдоси билан у феълни қилар экан, бошқаси жаҳаннамдан қўрққани учун ўша ишни қилиши мумкин."
Аллоҳ бизни мазкур тоифалар қаторида қилсин!
Усмон КЎКЧАЛИК
👉 @diyonatli
ҚИССАДАГИ ИБРАТ
Хитой императорининг маслаҳатчиси Чоко Лёнг душман билан тил бириктиришда айбланди. Ваҳоланки, у айбсиз эди. Император уни қатл қилишга қасд қилди. Аммо далили бўлмаганлиги учун уни хоин деб айблай олмас эди. Шунинг учун маслаҳатчи бажара олмайдиган бир ишни унга буюриб, бажара олмагач уни қатл қилмоқчи бўлди.
Император Чоко Лёнгга уч кун ичида Хитой қўшинини юз мингта камон ўқи билан таъминлашини амр қилди. Бу иш амри маҳол эди. Хусусан улар шаҳар ташқарисида турган вақтда умуман мумкин эмас эди. Чунки ўқ сотиб олишнинг ҳам, уни ясашнинг ҳам иложи йўқ эди.
Аммо ўз заковати билан танилган Чоко Лёнг бунинг йўлини топди. Йигирмата қайиқ топиб уларни қамиш билан тўлдирди. Қамишларни бир-бирига ёпиштирди. Кечқурун туман тушганида қайиқларни душман томон қўйиб юборди. Душман буни ҳарбий ҳаракат деб хаёл қилди. Ўзлари томон келаётган нарсанинг нималигини улар билишмас эди. Яқинлашганда аниқлаш эса таваккал қилиш эди. Шунинг учун улар қайиқларга қараб камондан ўқ отишди. Ўқлар қамишларга қадалиб зарарланмаган ҳолда қолди. Икки соатлардан кейин Лёнг қайиқларни тортиб келди. Қамишлардан юз мингдан ортиқ камон ўқини суғуриб олди. Уларни императорга тақдим қилиб буйруғини қандай бажарганини айтди.
Император маслаҳатчисидан узр сўради. Ишлар яна ўз ўрнига тушиб кетди.
Баъзилар билан муомала қилиш худди мина кўмилган далада юришга ўхшайди. Сал хато қилсанг портлаб кетасан. Ана шунақа инсонлардан воз кечиш керак. Доимо эҳтиёт бўлиб қилинадиган алоқадан ёмони йўқ. Битта сўз гапиришдан олдин минг марта ҳисоб-китоб қиласан. Қиладиган тасарруфларингни уларнинг мезонида ўлчашга мажбур бўласан.
Хато қилсангда, ўзингни улар олдида эркин тутадиган кишиларнинг этагини маҳкам тут.
Доимий имтиҳонда бўлишдан оғири йўқ. Уларга доим ўзингни дўст эканлигингни исботлаб туришинг керак. Бу кетишда сен ҳаётни уруш майдонидек кўрадиган бўласан. Бу майдонда сулҳ йўқ. Фақат уларни рози қилишинг керак. Ўйлайманки, ҳеч ким бунақа ҳаётни истамаса керак!
Абдул Қодир САМАРҚАНДИЙ
👉 @diyonatli
Хитой императорининг маслаҳатчиси Чоко Лёнг душман билан тил бириктиришда айбланди. Ваҳоланки, у айбсиз эди. Император уни қатл қилишга қасд қилди. Аммо далили бўлмаганлиги учун уни хоин деб айблай олмас эди. Шунинг учун маслаҳатчи бажара олмайдиган бир ишни унга буюриб, бажара олмагач уни қатл қилмоқчи бўлди.
Император Чоко Лёнгга уч кун ичида Хитой қўшинини юз мингта камон ўқи билан таъминлашини амр қилди. Бу иш амри маҳол эди. Хусусан улар шаҳар ташқарисида турган вақтда умуман мумкин эмас эди. Чунки ўқ сотиб олишнинг ҳам, уни ясашнинг ҳам иложи йўқ эди.
Аммо ўз заковати билан танилган Чоко Лёнг бунинг йўлини топди. Йигирмата қайиқ топиб уларни қамиш билан тўлдирди. Қамишларни бир-бирига ёпиштирди. Кечқурун туман тушганида қайиқларни душман томон қўйиб юборди. Душман буни ҳарбий ҳаракат деб хаёл қилди. Ўзлари томон келаётган нарсанинг нималигини улар билишмас эди. Яқинлашганда аниқлаш эса таваккал қилиш эди. Шунинг учун улар қайиқларга қараб камондан ўқ отишди. Ўқлар қамишларга қадалиб зарарланмаган ҳолда қолди. Икки соатлардан кейин Лёнг қайиқларни тортиб келди. Қамишлардан юз мингдан ортиқ камон ўқини суғуриб олди. Уларни императорга тақдим қилиб буйруғини қандай бажарганини айтди.
Император маслаҳатчисидан узр сўради. Ишлар яна ўз ўрнига тушиб кетди.
Баъзилар билан муомала қилиш худди мина кўмилган далада юришга ўхшайди. Сал хато қилсанг портлаб кетасан. Ана шунақа инсонлардан воз кечиш керак. Доимо эҳтиёт бўлиб қилинадиган алоқадан ёмони йўқ. Битта сўз гапиришдан олдин минг марта ҳисоб-китоб қиласан. Қиладиган тасарруфларингни уларнинг мезонида ўлчашга мажбур бўласан.
Хато қилсангда, ўзингни улар олдида эркин тутадиган кишиларнинг этагини маҳкам тут.
Доимий имтиҳонда бўлишдан оғири йўқ. Уларга доим ўзингни дўст эканлигингни исботлаб туришинг керак. Бу кетишда сен ҳаётни уруш майдонидек кўрадиган бўласан. Бу майдонда сулҳ йўқ. Фақат уларни рози қилишинг керак. Ўйлайманки, ҳеч ким бунақа ҳаётни истамаса керак!
Абдул Қодир САМАРҚАНДИЙ
👉 @diyonatli
Инсоннинг фитратида, ўйинларга ва лаззатли нарсаларга майл бордир. Бу нарсаларнинг борлигини инкор қилиш мумкин эмас. Аммо, бу фитрий эхтиёжни ҳақ ва ҳалол доирада қондиришлик мумкин ва лозимдир. Шундай экан, бу фитрий майлни инкор ёки йўқ деб ҳисоблаш ўрнига, ҳалол ва машруъ йўл билан татмин этишлик, энг фитрий ва мусбат бир ҳаракат бўлади.
Ёшларнинг ҳаром йўлларга кирмасликлари учун шаръий ва ҳалол ўйинларни ташкил этиш ва йўлга қўйиш ғоят ўринли ва чиройли методдир. Бундай ишлар йўлга қўйилмас экан, ёшлар ҳаром доираларни истаб қолишлари мумкин. Зеро, ёшлик ҳиссиётлар ғолиб ва жўш урган вақт бўлганидан, қирқ эллик ёшдаги бир инсон каби комил ва соғлом фикрлай олмасликлари мумкин. Бу ҳақиқатларни ўрнига қўймасдан туриб, ёшлардан катта ёшли инсонлардек ҳаракат этишларини кутиш тўғри эмасдир.
Ҳа, инсоният ҳақиқатга муҳтож бўлганидек, баъзи лаззатли ҳавасларга ҳам эхтиёжи бор. Аммо, бу лаззатли ҳаваслар бешдан бирни ташкил этиши керак. Йўқса, маълум ҳикматларга кўра берилган инсондаги ҳавога тескари ҳолат юзага келиши мумкин. Ҳам инсонларнинг танбаллигига ва сафоҳатига ва керакли вазифаларнинг нуқсонли бўлишига сабаб бўлиб, инсониятга катта бир неъмат ҳисоблангани ҳолда, аксинча азобга сабаб бўлади. Бу ҳолат, инсоннинг саъй, меҳнатга бўлган шавқини синдириб қўяди.
Бундай овунчоқ ишларни ташкил этишда диққат қилиниши керак бўлган хусус, бу ишларда ҳаром бўлмаслигидир. Бундай шаръий ва ҳалол бўлган ўйинларнинг ислом нуқтаи назаридан ҳеч карохияти йўқдир.
"Ёшлар тарбияси" китобидан.
👉 @diyonatli
Ёшларнинг ҳаром йўлларга кирмасликлари учун шаръий ва ҳалол ўйинларни ташкил этиш ва йўлга қўйиш ғоят ўринли ва чиройли методдир. Бундай ишлар йўлга қўйилмас экан, ёшлар ҳаром доираларни истаб қолишлари мумкин. Зеро, ёшлик ҳиссиётлар ғолиб ва жўш урган вақт бўлганидан, қирқ эллик ёшдаги бир инсон каби комил ва соғлом фикрлай олмасликлари мумкин. Бу ҳақиқатларни ўрнига қўймасдан туриб, ёшлардан катта ёшли инсонлардек ҳаракат этишларини кутиш тўғри эмасдир.
Ҳа, инсоният ҳақиқатга муҳтож бўлганидек, баъзи лаззатли ҳавасларга ҳам эхтиёжи бор. Аммо, бу лаззатли ҳаваслар бешдан бирни ташкил этиши керак. Йўқса, маълум ҳикматларга кўра берилган инсондаги ҳавога тескари ҳолат юзага келиши мумкин. Ҳам инсонларнинг танбаллигига ва сафоҳатига ва керакли вазифаларнинг нуқсонли бўлишига сабаб бўлиб, инсониятга катта бир неъмат ҳисоблангани ҳолда, аксинча азобга сабаб бўлади. Бу ҳолат, инсоннинг саъй, меҳнатга бўлган шавқини синдириб қўяди.
Бундай овунчоқ ишларни ташкил этишда диққат қилиниши керак бўлган хусус, бу ишларда ҳаром бўлмаслигидир. Бундай шаръий ва ҳалол бўлган ўйинларнинг ислом нуқтаи назаридан ҳеч карохияти йўқдир.
"Ёшлар тарбияси" китобидан.
👉 @diyonatli
АДОЛАТ ТАРОЗИСИ ХАТО ҚИЛМАЙДИ
Аллоҳ таолонинг ишларига қайси тарафдан қарасанг қара – Унинг адолатида қусур кўрмайсан. Хеч ким Унинг жазосидан омон қолдим дея ўзини ўзи алдатмасин. У жазо унинг ризқидир, эртами-кечми, албатта, топиб келади. Ўзини гўё тавба қилгандек, гўё ибодат қилаётгандек кўрсатиб, аслида, гуноҳларда давом қилишининг жазоси шиддатли бўлиб келади.
Инсонлар орасида энг алданган киши Аллоҳ севмаган ишларни қилиб кейин ўзига Аллоҳдан Аллоҳ севган нарсаларни истаган кишидир. Хадисда айтилганидек: “Ожиз киши нафсининг орзусини бажо келтириб, кейин Аллоҳдан яхшилик умид қилган одамдир” (Ибн Можа, Муснад).
Ақлли киши жазо уни қидириб келишини тахмин қила олган кишидир. Ибн Сиррийн бу масалада шундай дейди: “Бир кун бир кишига: “Муфлис!” – дедим (мол мулкида “ифлос этган” – инқирозга кирган). Қирқ йилдан кейин ўзим ифлос этдим – инқирозга учрадим”.
Ибн ул-Жалла эса шундай дейди: “Шайхим мени бир кун бир болакайга қараб турганимни кўрди ва: “Бу нимаси! Бунинг изтиробли натижасини кут!” – деди. Қирқ йилдан кейин ҳофиз (қори)лигимни йўқотдим”.
Шунингдек, яхши ният ва яхшиликнинг ҳам эртами-кечми, албатта, мукофоти кутилади. Аллоҳ таоло Юсуф сурасининг 99-оятида марҳамат қилади: “Дархақиқат, ким тақво ва сабр қилса, Аллоҳ, гўзал иш амал қилувчиларнинг ажрини зое қилмайди”.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Ким кўзини аёлларнинг гўзалликларига қарашдан тийса, Аллоҳ унга қалбида таъмини ҳис қила оладиган иймон бахш этади” – дедилар.
Ақлли киши! Билки, Адолат тарозисида хато бўлмайди.
Абул Фараж Абдураҳмон ибн Жавзий қаламига мансуб "БИР ОЛИМНИНГ КУНДАЛИГИ" китобидан Фотима Али таржимаси.
👉 @diyonatli
Аллоҳ таолонинг ишларига қайси тарафдан қарасанг қара – Унинг адолатида қусур кўрмайсан. Хеч ким Унинг жазосидан омон қолдим дея ўзини ўзи алдатмасин. У жазо унинг ризқидир, эртами-кечми, албатта, топиб келади. Ўзини гўё тавба қилгандек, гўё ибодат қилаётгандек кўрсатиб, аслида, гуноҳларда давом қилишининг жазоси шиддатли бўлиб келади.
Инсонлар орасида энг алданган киши Аллоҳ севмаган ишларни қилиб кейин ўзига Аллоҳдан Аллоҳ севган нарсаларни истаган кишидир. Хадисда айтилганидек: “Ожиз киши нафсининг орзусини бажо келтириб, кейин Аллоҳдан яхшилик умид қилган одамдир” (Ибн Можа, Муснад).
Ақлли киши жазо уни қидириб келишини тахмин қила олган кишидир. Ибн Сиррийн бу масалада шундай дейди: “Бир кун бир кишига: “Муфлис!” – дедим (мол мулкида “ифлос этган” – инқирозга кирган). Қирқ йилдан кейин ўзим ифлос этдим – инқирозга учрадим”.
Ибн ул-Жалла эса шундай дейди: “Шайхим мени бир кун бир болакайга қараб турганимни кўрди ва: “Бу нимаси! Бунинг изтиробли натижасини кут!” – деди. Қирқ йилдан кейин ҳофиз (қори)лигимни йўқотдим”.
Шунингдек, яхши ният ва яхшиликнинг ҳам эртами-кечми, албатта, мукофоти кутилади. Аллоҳ таоло Юсуф сурасининг 99-оятида марҳамат қилади: “Дархақиқат, ким тақво ва сабр қилса, Аллоҳ, гўзал иш амал қилувчиларнинг ажрини зое қилмайди”.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Ким кўзини аёлларнинг гўзалликларига қарашдан тийса, Аллоҳ унга қалбида таъмини ҳис қила оладиган иймон бахш этади” – дедилар.
Ақлли киши! Билки, Адолат тарозисида хато бўлмайди.
Абул Фараж Абдураҳмон ибн Жавзий қаламига мансуб "БИР ОЛИМНИНГ КУНДАЛИГИ" китобидан Фотима Али таржимаси.
👉 @diyonatli
АЖИБ ҲИКМАТ
Бир киши савол берди: «Шайх, гарчи хилватда, ёлғизликда содир этган гуноҳларим кўп бўлсада, инсонлар томонидан ҳурмат кўраман, яхши кўришади. Сабаби нимада экан?»
Шайх шундай жавоб бердилар: «Балки Аллоҳнинг наздида сенга тайин этилган қадар бордир. Токи сен ва Унинг ўртасида солиҳ амал давом этар экан, У зот сени гуноҳларингни сатр этиш, беркитишда давом этажак. Шоядки, бу беркитиши сени қалбингга ҳаёни солур. Шунда гуноҳ ишни қўрқув сабаб эмас, ҳаё ва уят сабаб тарк этарсан. Мажбурлик остида эмас, балки ихтиёр ила тарк этарсан.
Аллоҳ бандасини айбини дунёда беркитиб бориб, қиёмат Кунида шарманда этиб, фош қилишдан карамлироқ бўлган Зотдир. Аллоҳ Жамилдир, У сени тавба қилишингни ҳамиша кутади».
Ҳофиз Ибн Ҳажар Асқалоний роҳимаҳуллоҳ дейди:
«Киши қачон дўстини ғамга ботган, ташвишли кўрса, унинг ғамини кетказиши, қалби таскин топиши учун тасалли бериб суҳбатлашиши, яхши саналган савоб иш ҳисобланади».(«Фатҳул борий», 363/9).
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам дедилар:
«Ким бир қарич ерни зулм қилиб олса, қиёмат куни бўйнига етти (қават) ер осиб қўйилади».
Имом Бухорий ривояти.
Қадимдан инсонлар орасида ер талаш бўлиб келади. Тушунмаган одамлар турли воситалар билан бир қарич бўлса ҳам бировнинг ерини ўзига қўшиб олишга ҳаракат қиладилар. Исломда бу иш зулм ҳисобланади ва катта гуноҳ сифатида қораланади. Бу зулмни қилган одам қиёмат куни мислсиз азобга дучор қилинади. Уни етти қават ерга ютқазилади ва унинг бўйнига етти қават ер тавқи лаънат қилиб ўраб қўйилади. Ким шу ҳолатга тушмай деса бировга зулм қилмасин.
👉 @diyonatli
Бир киши савол берди: «Шайх, гарчи хилватда, ёлғизликда содир этган гуноҳларим кўп бўлсада, инсонлар томонидан ҳурмат кўраман, яхши кўришади. Сабаби нимада экан?»
Шайх шундай жавоб бердилар: «Балки Аллоҳнинг наздида сенга тайин этилган қадар бордир. Токи сен ва Унинг ўртасида солиҳ амал давом этар экан, У зот сени гуноҳларингни сатр этиш, беркитишда давом этажак. Шоядки, бу беркитиши сени қалбингга ҳаёни солур. Шунда гуноҳ ишни қўрқув сабаб эмас, ҳаё ва уят сабаб тарк этарсан. Мажбурлик остида эмас, балки ихтиёр ила тарк этарсан.
Аллоҳ бандасини айбини дунёда беркитиб бориб, қиёмат Кунида шарманда этиб, фош қилишдан карамлироқ бўлган Зотдир. Аллоҳ Жамилдир, У сени тавба қилишингни ҳамиша кутади».
Ҳофиз Ибн Ҳажар Асқалоний роҳимаҳуллоҳ дейди:
«Киши қачон дўстини ғамга ботган, ташвишли кўрса, унинг ғамини кетказиши, қалби таскин топиши учун тасалли бериб суҳбатлашиши, яхши саналган савоб иш ҳисобланади».(«Фатҳул борий», 363/9).
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам дедилар:
«Ким бир қарич ерни зулм қилиб олса, қиёмат куни бўйнига етти (қават) ер осиб қўйилади».
Имом Бухорий ривояти.
Қадимдан инсонлар орасида ер талаш бўлиб келади. Тушунмаган одамлар турли воситалар билан бир қарич бўлса ҳам бировнинг ерини ўзига қўшиб олишга ҳаракат қиладилар. Исломда бу иш зулм ҳисобланади ва катта гуноҳ сифатида қораланади. Бу зулмни қилган одам қиёмат куни мислсиз азобга дучор қилинади. Уни етти қават ерга ютқазилади ва унинг бўйнига етти қават ер тавқи лаънат қилиб ўраб қўйилади. Ким шу ҳолатга тушмай деса бировга зулм қилмасин.
👉 @diyonatli
ИНСОНИЯТНИНГ ЭНГ АФЗАЛЛАРИ
Пайғамбарлардан сўнг инсонларнинг энг афзаллари саҳобалар экани маълумдир...
Амалларнинг фазилати, феълларнинг савоби ва ухровий фазилатлар жиҳатидан саҳобаларга етиб бўлмайди.
Бунинг маъноси, сабаби шудир:
Масалан, бир аскар қийин шароит остида, муҳим ва хатарли бир жойда бир соат навбатчилик қилиб, бир йиллик ибодатчалик бир фазилатни қўлга киритиши мумкин. Бир дақиқада битта ўқ ейишлик билан, энг камида қирқ кунда эришиш мумкин бўлган бир авлиёлик даражаси мақомига чиқиши мумкин.
Ҳудди шунингдек, саҳобаларнинг исломиятнинг таъсисида ва Қуръон ҳукмларини нашр қилишдаги хизматлари ва Исломият учун бутун дунёга майдон ўқишлари шу қадар юксакдирки, унинг бир дақиқасига бошқалар бир йилда ҳам етолмайдилар. Ҳатто дейиш мумкинки, у муқаддас хизматдаги уларнинг бутун дақиқалари, ўша шаҳид бўлган аскарнинг дақиқаси кабидир. Бутун соатлари, даҳшатли бир мақомда бир соат навбатчилик қилган фидокор бир аскарнинг навбати кабидирки, амал оз, мукофоти кўп, қиймати баланддир.
Ҳа, саҳобалар модомики Исломиятнинг таъсисида ва Қуръон нурларининг нашрида энг аввалги сафни ташкил қилар эканлар, «Ассабабу кал фоил» қоидасига кўра, бутун умматнинг ҳасанотларидан уларга ҳисса чиқади. Умматнинг «Аллоҳумма солли аъла саййидина Муҳаммадин ва аъла олиҳи ва асҳабиҳи ажмаъийн» дейиши билан, саҳобаларнинг бутун умматнинг ҳасанотидан ҳиссадор эканларини кўрсатади.
Саҳобалар, Исломият нуроний дарахтининг илдизларидан, асосларидан ҳисобланадилар.
Улар Ислом биносининг нуроний бошланғичидадирлар.
Улар Ислом жамоатининг имомларидирлар.
Уларга етиш учун, фақат ҳақиқий саҳоба бўлиш шарт бўлади.
Усмон КЎКЧАЛИК
👉 @diyonatli
Пайғамбарлардан сўнг инсонларнинг энг афзаллари саҳобалар экани маълумдир...
Амалларнинг фазилати, феълларнинг савоби ва ухровий фазилатлар жиҳатидан саҳобаларга етиб бўлмайди.
Бунинг маъноси, сабаби шудир:
Масалан, бир аскар қийин шароит остида, муҳим ва хатарли бир жойда бир соат навбатчилик қилиб, бир йиллик ибодатчалик бир фазилатни қўлга киритиши мумкин. Бир дақиқада битта ўқ ейишлик билан, энг камида қирқ кунда эришиш мумкин бўлган бир авлиёлик даражаси мақомига чиқиши мумкин.
Ҳудди шунингдек, саҳобаларнинг исломиятнинг таъсисида ва Қуръон ҳукмларини нашр қилишдаги хизматлари ва Исломият учун бутун дунёга майдон ўқишлари шу қадар юксакдирки, унинг бир дақиқасига бошқалар бир йилда ҳам етолмайдилар. Ҳатто дейиш мумкинки, у муқаддас хизматдаги уларнинг бутун дақиқалари, ўша шаҳид бўлган аскарнинг дақиқаси кабидир. Бутун соатлари, даҳшатли бир мақомда бир соат навбатчилик қилган фидокор бир аскарнинг навбати кабидирки, амал оз, мукофоти кўп, қиймати баланддир.
Ҳа, саҳобалар модомики Исломиятнинг таъсисида ва Қуръон нурларининг нашрида энг аввалги сафни ташкил қилар эканлар, «Ассабабу кал фоил» қоидасига кўра, бутун умматнинг ҳасанотларидан уларга ҳисса чиқади. Умматнинг «Аллоҳумма солли аъла саййидина Муҳаммадин ва аъла олиҳи ва асҳабиҳи ажмаъийн» дейиши билан, саҳобаларнинг бутун умматнинг ҳасанотидан ҳиссадор эканларини кўрсатади.
Саҳобалар, Исломият нуроний дарахтининг илдизларидан, асосларидан ҳисобланадилар.
Улар Ислом биносининг нуроний бошланғичидадирлар.
Улар Ислом жамоатининг имомларидирлар.
Уларга етиш учун, фақат ҳақиқий саҳоба бўлиш шарт бўлади.
Усмон КЎКЧАЛИК
👉 @diyonatli
НЕГА БУНЧА СИНИҚ ҲОЛАТДАСАН?
Мусулмонлар Уҳуддан мағлуб бўлиб қайтишди. Аслида бизни тарбиялайдиган, синиқ қиладиган, бизга хатоларимизни кўрсатадиган мағлубият, бизни туғёнга кетказадиган ғалабадан афзалдир. Аллоҳ таоло бу умматни тарбия қилишни истади. Агар уммат Аллоҳ ва Расулига итоат қилмаса унга нусрат берилмаслигини умматга англатишни ирода қилди.
Яқинларни йўқотиш оғир. Айрилиқ аламлидир. Саҳобалар ҳам инсон. Улар мағлубиятдан маҳзун бўлишди. Набий саллоллоҳу алайҳи ва саллам ҳам амакилари Ҳамза розиёллоҳу анҳуни йўқотиб хафа бўлдилар. Бу яра у зотга токи вафот қилгунларича оғриқ бериб юрди. Аммо ҳаёт давом этади. Улар жароҳатларини боғлашди. Бири бошқасига тасалли берди. Набий саллоллоҳу алайҳи ва саллам ҳам гарчи кўп алам кўрган бўлсаларда, кишиларни энг кўп юпатдилар, уларга тасалли бердилар.
Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва саллам Жобир ибн Абдуллоҳ розиёллоҳу анҳуни кўриб қолдилар. Жобир розиёллоҳу анҳу хафа эди. Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва саллам сўрадилар:
-Эй Жобир! Нега бунча синиқ ҳолатдасан?
-Эй Аллоҳнинг Расули! Отам Уҳудда қатл қилиндилар. Менга оила ташвиши ва бир дунё қарз мерос қолди!
Набий саллоллоҳу алайҳи ва саллам дедилар:
-Аллоҳ отангга қандай муомала қилганини айтайми?
-Айтинг, эй Аллоҳнинг Расули!
- Аллоҳ кимга гапирган бўлса парданинг ортидан гапирган. Аммо У отангни тирилтирди ва бевосита гапирди. Аллоҳ отангга деди: “Эй бандам! Мендан сўра. Сўраганингни бераман!”. Отанг деди: “Эй Роббим! Мени қайта тирилтирсанг, Сенинг йўлингда жанг қилиб яна шаҳид бўлишни истар эдим!”. Аллоҳ азза ва жалла деди: “Вафот қилганлар яна қайтиб дунё ҳаётига қайтмайдилар деб ҳукм қилганман!”.
Иборанинг гўзаллигига қаранг: “Эй Жобир, нега бунча синиқ ҳолатдасан?”.
Гоҳида инсонлар ширин сўздан, елкасини силайдиган кафтдан бошқасини хоҳлашмайди. Улар учун ғам чекканинг, уларнинг маҳзунлиги сенга ҳам оғриқ бергани уларни бахтли қилади. Сахийлик фақатгина мол билан бўлмайди. Эътибор ҳам саховатдир. Гоҳида тасалли бериш бутун дунёнинг молидан афзал бўлади. Буни ҳаётингизда татбиқ қилиб кўрганмисиз? Дўстингиз хафа бўлганида ундан ҳол сўраганмисиз? Унинг учун ғам чекаётганингнизни ҳис қилдирганмисиз унга? Унинг бошидан ғамни аритиш учун унинг ёнида турганлигингизни англатганмисиз унга? Ёки фақатгина ўзингиз яхши бўлсангиз бўлдими, бошқалар билан ишингиз йўқми?!
Жобир розиёллоҳу анҳу отасини дин ва шариатни ҳимоя қилиш йўлида шаҳид бўлганини билар эди. Унинг ҳаётини охирги лаҳзалари Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва салламнинг байроқлари остида ўтган эди. Қандай гўзал хотима! Аммо уни фақатгина отасининг охиратдаги аҳволи ҳақидаги яхши хабаргина юпатиши мумкин эди.
Мусибатзада инсонларга тасалли бериб таъзия изҳор қилмоқчи бўлсангиз унга маййитнинг яхшиликларини, гўзал ахлоқларини гапиринг. Унинг яқинларига бугун маййит инсонларнинг қўшничилигидан Аллоҳнинг қўшничилиги томон сафарга чиққанини айтинг. Бу мусибатзадалар қалбига малҳам бўлади.
Ҳадисда Жобир розиёллоҳу анҳу Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва саллам унинг отасининг қарзини узганларини гапирмаган. Аммо Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва саллам шундай қилганлар. Буни фақатгина Жобир розиёллоҳу анҳунинг отасига эмас, бошқаларга ҳам қилганлар. Мол кўпайганида кишиларга қараб шундай деган эдилар: “Кимдан мол қолса у меросхўрлариники. Кимдан қарз қолса у бизнинг гарданимизда!”.
Гоҳида бир инсон шифохонада вафот этади. Унинг гарданида меросхўрларига ҳам оғир келадиган қарзлар қолади. Уни тўлаш имконсиз бўлади. Сиз уларнинг аҳволини биласиз. Улардан дарҳол ҳол сўранг. Оқил инсон инсонларнинг муҳтож эканлигини билса улар ёрдам сўрамасдан ёрдамга шошилади. Уларда қарз оғирлиги ва яқинларини йўқотиш ғами бирга жамланмасин!
Абдул Қодир САМАРҚАНДИЙ
👉 @diyonatli
Мусулмонлар Уҳуддан мағлуб бўлиб қайтишди. Аслида бизни тарбиялайдиган, синиқ қиладиган, бизга хатоларимизни кўрсатадиган мағлубият, бизни туғёнга кетказадиган ғалабадан афзалдир. Аллоҳ таоло бу умматни тарбия қилишни истади. Агар уммат Аллоҳ ва Расулига итоат қилмаса унга нусрат берилмаслигини умматга англатишни ирода қилди.
Яқинларни йўқотиш оғир. Айрилиқ аламлидир. Саҳобалар ҳам инсон. Улар мағлубиятдан маҳзун бўлишди. Набий саллоллоҳу алайҳи ва саллам ҳам амакилари Ҳамза розиёллоҳу анҳуни йўқотиб хафа бўлдилар. Бу яра у зотга токи вафот қилгунларича оғриқ бериб юрди. Аммо ҳаёт давом этади. Улар жароҳатларини боғлашди. Бири бошқасига тасалли берди. Набий саллоллоҳу алайҳи ва саллам ҳам гарчи кўп алам кўрган бўлсаларда, кишиларни энг кўп юпатдилар, уларга тасалли бердилар.
Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва саллам Жобир ибн Абдуллоҳ розиёллоҳу анҳуни кўриб қолдилар. Жобир розиёллоҳу анҳу хафа эди. Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва саллам сўрадилар:
-Эй Жобир! Нега бунча синиқ ҳолатдасан?
-Эй Аллоҳнинг Расули! Отам Уҳудда қатл қилиндилар. Менга оила ташвиши ва бир дунё қарз мерос қолди!
Набий саллоллоҳу алайҳи ва саллам дедилар:
-Аллоҳ отангга қандай муомала қилганини айтайми?
-Айтинг, эй Аллоҳнинг Расули!
- Аллоҳ кимга гапирган бўлса парданинг ортидан гапирган. Аммо У отангни тирилтирди ва бевосита гапирди. Аллоҳ отангга деди: “Эй бандам! Мендан сўра. Сўраганингни бераман!”. Отанг деди: “Эй Роббим! Мени қайта тирилтирсанг, Сенинг йўлингда жанг қилиб яна шаҳид бўлишни истар эдим!”. Аллоҳ азза ва жалла деди: “Вафот қилганлар яна қайтиб дунё ҳаётига қайтмайдилар деб ҳукм қилганман!”.
Иборанинг гўзаллигига қаранг: “Эй Жобир, нега бунча синиқ ҳолатдасан?”.
Гоҳида инсонлар ширин сўздан, елкасини силайдиган кафтдан бошқасини хоҳлашмайди. Улар учун ғам чекканинг, уларнинг маҳзунлиги сенга ҳам оғриқ бергани уларни бахтли қилади. Сахийлик фақатгина мол билан бўлмайди. Эътибор ҳам саховатдир. Гоҳида тасалли бериш бутун дунёнинг молидан афзал бўлади. Буни ҳаётингизда татбиқ қилиб кўрганмисиз? Дўстингиз хафа бўлганида ундан ҳол сўраганмисиз? Унинг учун ғам чекаётганингнизни ҳис қилдирганмисиз унга? Унинг бошидан ғамни аритиш учун унинг ёнида турганлигингизни англатганмисиз унга? Ёки фақатгина ўзингиз яхши бўлсангиз бўлдими, бошқалар билан ишингиз йўқми?!
Жобир розиёллоҳу анҳу отасини дин ва шариатни ҳимоя қилиш йўлида шаҳид бўлганини билар эди. Унинг ҳаётини охирги лаҳзалари Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва салламнинг байроқлари остида ўтган эди. Қандай гўзал хотима! Аммо уни фақатгина отасининг охиратдаги аҳволи ҳақидаги яхши хабаргина юпатиши мумкин эди.
Мусибатзада инсонларга тасалли бериб таъзия изҳор қилмоқчи бўлсангиз унга маййитнинг яхшиликларини, гўзал ахлоқларини гапиринг. Унинг яқинларига бугун маййит инсонларнинг қўшничилигидан Аллоҳнинг қўшничилиги томон сафарга чиққанини айтинг. Бу мусибатзадалар қалбига малҳам бўлади.
Ҳадисда Жобир розиёллоҳу анҳу Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва саллам унинг отасининг қарзини узганларини гапирмаган. Аммо Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва саллам шундай қилганлар. Буни фақатгина Жобир розиёллоҳу анҳунинг отасига эмас, бошқаларга ҳам қилганлар. Мол кўпайганида кишиларга қараб шундай деган эдилар: “Кимдан мол қолса у меросхўрлариники. Кимдан қарз қолса у бизнинг гарданимизда!”.
Гоҳида бир инсон шифохонада вафот этади. Унинг гарданида меросхўрларига ҳам оғир келадиган қарзлар қолади. Уни тўлаш имконсиз бўлади. Сиз уларнинг аҳволини биласиз. Улардан дарҳол ҳол сўранг. Оқил инсон инсонларнинг муҳтож эканлигини билса улар ёрдам сўрамасдан ёрдамга шошилади. Уларда қарз оғирлиги ва яқинларини йўқотиш ғами бирга жамланмасин!
Абдул Қодир САМАРҚАНДИЙ
👉 @diyonatli
ОНАЛАР ХАКИДА
1️⃣ Ҳадяни аввал онага сўнг отага берилиши маҳбубдир.
2️⃣ Ҳаёт бўлсалар ҳам, вафот топиб кетган бўлсалар ҳам уларнинг ҳақларига доимо дуода бўлмоқ зарур.
3️⃣ Оналарнинг юзларига тушган ажинлар, қўлларининг қадоқлари – сен ва ака-укаларинг, опа-сингилларинг сабабли эканлигини билгин!
4️⃣ Сенга берган оқ сути лутфу – хурсандлик биландир, аммо сенинг унга берган таоминг баъзида миннатли ва озорлидир. Шунинг учун берган хар-бир луқманг лутфли бўлиши учун камтарин бўл, камтарин бўл!
5️⃣ Унга сен хар куни кўриниш бер, чунки унинг сени кўриши сенинг унга минглаган хум тиллолар туҳфа қилганингдан ортиқроқдир.
6️⃣ Тириклигида бор имкониятинг ила унга тавозеъли ва ширин сўзли бўл, қачонки агар уни йўқотсанг армондан холи бўласан.
7️⃣ Ҳар куни бағринга босиб, уни қучгин! У хам сени хар куни қучиб, ҳидларингни хуш кўриб завқланганини эсингдан чиқармагин!
👉 @diyonatli
1️⃣ Ҳадяни аввал онага сўнг отага берилиши маҳбубдир.
2️⃣ Ҳаёт бўлсалар ҳам, вафот топиб кетган бўлсалар ҳам уларнинг ҳақларига доимо дуода бўлмоқ зарур.
3️⃣ Оналарнинг юзларига тушган ажинлар, қўлларининг қадоқлари – сен ва ака-укаларинг, опа-сингилларинг сабабли эканлигини билгин!
4️⃣ Сенга берган оқ сути лутфу – хурсандлик биландир, аммо сенинг унга берган таоминг баъзида миннатли ва озорлидир. Шунинг учун берган хар-бир луқманг лутфли бўлиши учун камтарин бўл, камтарин бўл!
5️⃣ Унга сен хар куни кўриниш бер, чунки унинг сени кўриши сенинг унга минглаган хум тиллолар туҳфа қилганингдан ортиқроқдир.
6️⃣ Тириклигида бор имкониятинг ила унга тавозеъли ва ширин сўзли бўл, қачонки агар уни йўқотсанг армондан холи бўласан.
7️⃣ Ҳар куни бағринга босиб, уни қучгин! У хам сени хар куни қучиб, ҳидларингни хуш кўриб завқланганини эсингдан чиқармагин!
👉 @diyonatli