Л О Қ А Й Д Л И К
Ижтимоий ҳаётимизда қонун, жазо ё мукофот билан ҳал қилиб бўлмайдиган кўп ишлар бор. Халқ ўзи ташаббус кўрсатмаса, мингта қонун фойда бермайдиган ишлар бор. Масалан, кўча-кўйда инсонларнинг бир-бирлари билан бўладиган муомалаларидаги баъзи ҳолатлар.... Масалан, машинада юрганингизда, баъзи инсонларнинг қўполликлари, нотўғри ҳаракатларига бошқа инсонлар томонидан жавоб берилиши керак. Айниқса, навбат кутишда, баъзи сурбетлар айланиб ўтгани учун ўша жойнинг ўзида, ўша ердаги одамлардан жавобини олишлари шарт. Айтайлик, маҳаллада бир одамнинг ёмонлигидан ҳамма безор. Ўша одамга ҳамма ўзининг муносабатини билдириши лозим. Ундай одам билан алоқани узиш керак. Ундан ёмонлик кўрмаган одам ҳам.
Аллоҳдан қўрқмайдиган одамлар қонундан яшириб кўп жирканч ишларини қилаверадилар. Одамлардан қўрқсалар, ўйлашиб қиладилар.
Бир пайтлар бир одам мутахассис дўсти билан шерик бўлиб фирма очди. Фирманинг сормояси ўзидан, ишларни дўсти олиб борадиган бўлди. Маълум вақт ишлаганларидан кейин, ўрталарида низо чиқиб, шериги тиккан пулини ўзлаштириб олди. Қонунан у ҳақ эди. Чунки, у одам дўстига ишониб, фирмани унинг номига расмийлаштирган эди. У аблаҳ, дўстини қаматиш мақсадида, бир жойларга "экстремист" деб ёзворди. У одамни уйини маскали одамлар ўраб олишди. Ҳаммаёқни тинтиб, ҳеч нарса топишолмади. Обкетиб, бир кун сўроқ қилишди. Кейин ўзлари, кимдан шикоят тушганини айтиб, узр сўраб қўйиб юборишди. Маълум бўлишича, у одам ҳаммага, ҳатто ўзининг қариндошларига ҳам туҳмат қилиб, устидан ёзадиган муттаҳамлардан экан. Аммо, у ҳалол одам сармоясидан айрилди. Судларда асаблари ейилди. Соғлиғи кетди. Судга ўзининг ҳақ эканини исботлаб бера олмади. Суд ҳам ишни ўша муттаҳамнинг фойдасига ҳал қилиб берди.
Менга ёмон таъсир қилгани, мана шу воқеадан хабари бўлган, ким ҳақу ким ноҳақ эканини яхши биладиган у мазлумнинг улфат биродарлари, анавини муттаҳамлигини билиб туриб, ўша билан улфатчиликни давом эттириб юришибди. Ўзингиз айтинг, буларнинг қайси бири золимроқ. Ҳаммалари бир бўлиб ундан алоқани узишганида эди, ўша муттаҳам шунақа ишларини ўйлашиб қиладиган бўлмасмиди?
Эшитишимча, Россия тарафларда ўзининг миллатдошларини кийдириб кетадиган одамлар кўпайиб кетган. Аэропорт, вокзалда ўрнашиб олиб, ўзининг соддароқ миллатдошларини туширадиган пасткаш инсонлар бор экан.
Биз ўта кечиримли, жанжалли ишлардан ўзимизни олиб қочадиган бўлиб кетганмиз. Кечиримли бўлишлик фазилат. Аммо, масала ор, номус, миллат манфаати ҳақида бўлса, энди у фазилат эмас! Қўрқоқлик!
Ҳар нарсанинг ифрот, тафрит даражаси бор. Одамлардан айб қидириб маломат қилаверишлик, жанжал қилаверишлик, ифротдир. Ҳақсизликдир.
Ҳаддан зиёд ювош бўлиб, одамларнинг ҳар ифтироларини, ҳақсизликларини кўтариб кетаверишлик, тафритдир. Қўрқоқликдир.
Ўрта йўл шуки, одамларнинг хатоларига кечиримли бўлиш, шафқатли бўлиш, айни вақтда, ҳар кимга ҳаққини бериб кетавермаслик, номусини, орини, иззатини ҳимоя қила билишликдир. Лозим бўлганда, курашишдир!
Усмон КЎКЧАЛИК
👉 @diyonatli
Ижтимоий ҳаётимизда қонун, жазо ё мукофот билан ҳал қилиб бўлмайдиган кўп ишлар бор. Халқ ўзи ташаббус кўрсатмаса, мингта қонун фойда бермайдиган ишлар бор. Масалан, кўча-кўйда инсонларнинг бир-бирлари билан бўладиган муомалаларидаги баъзи ҳолатлар.... Масалан, машинада юрганингизда, баъзи инсонларнинг қўполликлари, нотўғри ҳаракатларига бошқа инсонлар томонидан жавоб берилиши керак. Айниқса, навбат кутишда, баъзи сурбетлар айланиб ўтгани учун ўша жойнинг ўзида, ўша ердаги одамлардан жавобини олишлари шарт. Айтайлик, маҳаллада бир одамнинг ёмонлигидан ҳамма безор. Ўша одамга ҳамма ўзининг муносабатини билдириши лозим. Ундай одам билан алоқани узиш керак. Ундан ёмонлик кўрмаган одам ҳам.
Аллоҳдан қўрқмайдиган одамлар қонундан яшириб кўп жирканч ишларини қилаверадилар. Одамлардан қўрқсалар, ўйлашиб қиладилар.
Бир пайтлар бир одам мутахассис дўсти билан шерик бўлиб фирма очди. Фирманинг сормояси ўзидан, ишларни дўсти олиб борадиган бўлди. Маълум вақт ишлаганларидан кейин, ўрталарида низо чиқиб, шериги тиккан пулини ўзлаштириб олди. Қонунан у ҳақ эди. Чунки, у одам дўстига ишониб, фирмани унинг номига расмийлаштирган эди. У аблаҳ, дўстини қаматиш мақсадида, бир жойларга "экстремист" деб ёзворди. У одамни уйини маскали одамлар ўраб олишди. Ҳаммаёқни тинтиб, ҳеч нарса топишолмади. Обкетиб, бир кун сўроқ қилишди. Кейин ўзлари, кимдан шикоят тушганини айтиб, узр сўраб қўйиб юборишди. Маълум бўлишича, у одам ҳаммага, ҳатто ўзининг қариндошларига ҳам туҳмат қилиб, устидан ёзадиган муттаҳамлардан экан. Аммо, у ҳалол одам сармоясидан айрилди. Судларда асаблари ейилди. Соғлиғи кетди. Судга ўзининг ҳақ эканини исботлаб бера олмади. Суд ҳам ишни ўша муттаҳамнинг фойдасига ҳал қилиб берди.
Менга ёмон таъсир қилгани, мана шу воқеадан хабари бўлган, ким ҳақу ким ноҳақ эканини яхши биладиган у мазлумнинг улфат биродарлари, анавини муттаҳамлигини билиб туриб, ўша билан улфатчиликни давом эттириб юришибди. Ўзингиз айтинг, буларнинг қайси бири золимроқ. Ҳаммалари бир бўлиб ундан алоқани узишганида эди, ўша муттаҳам шунақа ишларини ўйлашиб қиладиган бўлмасмиди?
Эшитишимча, Россия тарафларда ўзининг миллатдошларини кийдириб кетадиган одамлар кўпайиб кетган. Аэропорт, вокзалда ўрнашиб олиб, ўзининг соддароқ миллатдошларини туширадиган пасткаш инсонлар бор экан.
Биз ўта кечиримли, жанжалли ишлардан ўзимизни олиб қочадиган бўлиб кетганмиз. Кечиримли бўлишлик фазилат. Аммо, масала ор, номус, миллат манфаати ҳақида бўлса, энди у фазилат эмас! Қўрқоқлик!
Ҳар нарсанинг ифрот, тафрит даражаси бор. Одамлардан айб қидириб маломат қилаверишлик, жанжал қилаверишлик, ифротдир. Ҳақсизликдир.
Ҳаддан зиёд ювош бўлиб, одамларнинг ҳар ифтироларини, ҳақсизликларини кўтариб кетаверишлик, тафритдир. Қўрқоқликдир.
Ўрта йўл шуки, одамларнинг хатоларига кечиримли бўлиш, шафқатли бўлиш, айни вақтда, ҳар кимга ҳаққини бериб кетавермаслик, номусини, орини, иззатини ҳимоя қила билишликдир. Лозим бўлганда, курашишдир!
Усмон КЎКЧАЛИК
👉 @diyonatli
Ассалому алайкум ва раҳматуллоҳи ва барокатуҳ!
"Диёнат" каналининг мухлислари!
Устоз Абдул Ҳамид домла бугун - 13 январ, 2022 йил, пайшанба куни хуфтон намозидан сўнг, яъни соат 19:10да масжидда савол-жавоб ўтказадилар.
Сизларда шаръий масалаларда муҳим саволларингиз бўлса, шу хабарнинг изоҳ (комментарий) қисмида ёзиб қолдиринг. Биз бу саволларни Устозимизга ўқиб берамиз. Ва жавобини ўша вақтнинг ўзида - жонли ёйин орқали тинглашингиз мумкин.
👉 @diyonatli
"Диёнат" каналининг мухлислари!
Устоз Абдул Ҳамид домла бугун - 13 январ, 2022 йил, пайшанба куни хуфтон намозидан сўнг, яъни соат 19:10да масжидда савол-жавоб ўтказадилар.
Сизларда шаръий масалаларда муҳим саволларингиз бўлса, шу хабарнинг изоҳ (комментарий) қисмида ёзиб қолдиринг. Биз бу саволларни Устозимизга ўқиб берамиз. Ва жавобини ўша вақтнинг ўзида - жонли ёйин орқали тинглашингиз мумкин.
👉 @diyonatli
АЛЛОҲ УЧУН АЛЛОҲ ДЕСАЙДИМ...
Аллоҳ учун дўстлашган икки чўпон бўлган экан. Бир куни икковлон сўзлашиб ўтириб, бири дардини айтиб қолибди:
— Дўстим, мен ошиқ бўлдим...
— Аллоҳ хайрли қилсин! Нега маҳзунсан? Кимга ошиқ бўлдинг?
— Подшоҳнинг қизига. Унга етишиш менинг буюк орзуим.
— Шунақами? Нима қилсак экан? Ҳа, топдим. Бир пайтлар мен сафарда ориф зот билан бирга бўлган эдим. Ўша зотдан сўраймиз.
Икки дўст ўша ориф зотнинг олдига бориб, вазиятни тушунтиришибди.
— Бунинг йўли осон, — дебди ориф зот. — Фалон ердаги ғорга борасан, қирқ кун тинмай “Аллоҳ, Аллоҳ, Аллоҳ” дейсан.
Йигит рози бўлиб, ориф айтган ишни бошлабди. Ўн кун ўтибди, ўн беш кун ўтибди. Йигит гарчи тили “Аллоҳ” деса-да, хаёлида подшоҳнинг қизини тасаввур қилиб зикрни давом эттираверибди. 25 кунлардан кейин бутун шаҳар бу дарвешнинг ҳолидан огоҳ бўлиб, сўзлай бошлабди: “Кўрдингизми, бир дарвеш ғорда туну кун Аллоҳни зикр этяпти. Қандайин гўзал!”
Йигит одамларга эътибор бермас, ҳолдан тойиб қолган бўлса ҳам, подшоҳнинг қизи висолида, тинмай зикр этар ва қирқинчи кунни астойдил кутар эди.
Бу гап-сўзлар подшоҳнинг саройига ҳам боргач, вазирлар:
— Подшоҳим, биласиз, валийлар келган жойларга Аллоҳнинг баракаси нозил бўлади, одамларда муҳаббат пайдо бўлади. Қандай қилиб у зотни шаҳримизда олиб қолсак экан? — дейишибди.
— Саройим олдига бир сарой қурсак, қабул этармикан?
— Йўқ, ориф зотлар мол-дунёга қарашмайди.
— Вазирликни берсам-чи?
— Уни ҳам қабул этмайди.
— Унда нимани маслаҳат берсасизлар?
— Каримангизни унга никоҳлаб беринг.
— Агар валий зот қабул қилсалар, бу менга ҳам шараф.
Қирқинчи кун етиб келибди. Шу кунда подшоҳ ва унинг аъёнлари, йигитнинг дўсти дарвешнинг ҳузурига боришибди. Йигит тасбеҳ билан ҳамон зикр қиларди. Йигит зикрни тўхтатиши билан подшоҳ салом бериб, сўрабди:
— Ҳазрат, сизнинг бу юртда бўлишингиз бизга шараф. Буюринг, сизга бир сарой қурдираман.
— Кераги йўқ.
— Унда келинг, юртни бирга бошқарайлик.
— Йўқ.
— Сўнгги умидим шуки, менинг бир қизим бор. Гарчи сизга лойиқ бўлмаса-да, уни никоҳингизга олсангиз.
— Йўқ.
Шунда чўпоннинг дўсти югуриб, унинг олдига келибди-да, сўрабди:
— Қирқ кунки, заҳмат чекиб шу подшоҳнинг қизи учун зикр этдинг-ку. Энди нега ундан воз кечяпсан?
Дўсти табассум қилди-да, шундай жавоб берди:
— Мен қирқ кун подшоҳнинг қизи учун “Аллоҳ” деганимга ҳузуримда подшоҳу вазирлар тиз чўкяпти. Агар Аллоҳ учун “Аллоҳ” десайдим, нелар бўлмасди...
👉 @diyonatli
Аллоҳ учун дўстлашган икки чўпон бўлган экан. Бир куни икковлон сўзлашиб ўтириб, бири дардини айтиб қолибди:
— Дўстим, мен ошиқ бўлдим...
— Аллоҳ хайрли қилсин! Нега маҳзунсан? Кимга ошиқ бўлдинг?
— Подшоҳнинг қизига. Унга етишиш менинг буюк орзуим.
— Шунақами? Нима қилсак экан? Ҳа, топдим. Бир пайтлар мен сафарда ориф зот билан бирга бўлган эдим. Ўша зотдан сўраймиз.
Икки дўст ўша ориф зотнинг олдига бориб, вазиятни тушунтиришибди.
— Бунинг йўли осон, — дебди ориф зот. — Фалон ердаги ғорга борасан, қирқ кун тинмай “Аллоҳ, Аллоҳ, Аллоҳ” дейсан.
Йигит рози бўлиб, ориф айтган ишни бошлабди. Ўн кун ўтибди, ўн беш кун ўтибди. Йигит гарчи тили “Аллоҳ” деса-да, хаёлида подшоҳнинг қизини тасаввур қилиб зикрни давом эттираверибди. 25 кунлардан кейин бутун шаҳар бу дарвешнинг ҳолидан огоҳ бўлиб, сўзлай бошлабди: “Кўрдингизми, бир дарвеш ғорда туну кун Аллоҳни зикр этяпти. Қандайин гўзал!”
Йигит одамларга эътибор бермас, ҳолдан тойиб қолган бўлса ҳам, подшоҳнинг қизи висолида, тинмай зикр этар ва қирқинчи кунни астойдил кутар эди.
Бу гап-сўзлар подшоҳнинг саройига ҳам боргач, вазирлар:
— Подшоҳим, биласиз, валийлар келган жойларга Аллоҳнинг баракаси нозил бўлади, одамларда муҳаббат пайдо бўлади. Қандай қилиб у зотни шаҳримизда олиб қолсак экан? — дейишибди.
— Саройим олдига бир сарой қурсак, қабул этармикан?
— Йўқ, ориф зотлар мол-дунёга қарашмайди.
— Вазирликни берсам-чи?
— Уни ҳам қабул этмайди.
— Унда нимани маслаҳат берсасизлар?
— Каримангизни унга никоҳлаб беринг.
— Агар валий зот қабул қилсалар, бу менга ҳам шараф.
Қирқинчи кун етиб келибди. Шу кунда подшоҳ ва унинг аъёнлари, йигитнинг дўсти дарвешнинг ҳузурига боришибди. Йигит тасбеҳ билан ҳамон зикр қиларди. Йигит зикрни тўхтатиши билан подшоҳ салом бериб, сўрабди:
— Ҳазрат, сизнинг бу юртда бўлишингиз бизга шараф. Буюринг, сизга бир сарой қурдираман.
— Кераги йўқ.
— Унда келинг, юртни бирга бошқарайлик.
— Йўқ.
— Сўнгги умидим шуки, менинг бир қизим бор. Гарчи сизга лойиқ бўлмаса-да, уни никоҳингизга олсангиз.
— Йўқ.
Шунда чўпоннинг дўсти югуриб, унинг олдига келибди-да, сўрабди:
— Қирқ кунки, заҳмат чекиб шу подшоҳнинг қизи учун зикр этдинг-ку. Энди нега ундан воз кечяпсан?
Дўсти табассум қилди-да, шундай жавоб берди:
— Мен қирқ кун подшоҳнинг қизи учун “Аллоҳ” деганимга ҳузуримда подшоҳу вазирлар тиз чўкяпти. Агар Аллоҳ учун “Аллоҳ” десайдим, нелар бўлмасди...
👉 @diyonatli
ТАВБА
Уламолар айтишди: "Ҳар бир гуноҳга тавба қилиш вожибдир. Агар гуноҳ бирор инсонга тааллуқли бўлмасдан, Аллоҳ билан банда орасида бўлса, унинг учта шарти бор:
1) гуноҳдан чекиниш.
2) қилган ишига пушаймон бўлиш.
3) унга асло қайтмайман, деб қасд қилиш.
Агар бу уч шартдан бири бўлмаса, тавбаси дуруст бўлмайди. Агар гуноҳ инсонга тааллуқли бўлса, тўртта шарт бордир: учтаси юқорида баён қилинган шартлар. Тўртинчиси ўша инсон ҳақидан қутулсин. Агар мол ёки шунга ўхшаш нарсалар бўлса, эгасига қайтарсин. Агар ҳад лозим бўлган туҳмат ва шуларга ўхшаш нарса бўлса, жазосини олиб, афв ҳосил қилсин. Агар ғийбат қилган бўлса, у кишидан (узр сўраб) ҳалоллаб олсин. Ҳар бир гуноҳига тавба қилмоғи вожибдир. Агар баъзисидан тавба қилса, ҳақ аҳллари ҳузурида ўша гуноҳларидан тавбаси ҳосил бўлади. Қолган гуноҳлари (гарданида) қолаверади. Тавбанинг вожиблигига Қуръон, суннат ва
Уммат ижмоъсида келган далиллар бир-бирини қувватлайди.
Аллоҳ таоло айтади: "Барчаларингиз Аллоҳга тавба қилинглар, эй мўминлар! Шоядки (шунда) нажот топсангизлар"
(Нур сураси, 31-оят).
"Парвардигорларингиздан мағфират сўранглар, сўнгра Унинг Ўзига тавба қилинглар"
(Худ сураси, 3-оят).
"Эй мўминлар, Аллоҳга холис тавба қилинглар"
(Таҳрим сураси, 8-оят).
Имом Абу Закарийё Яҳё ибн Шараф ан-Нававий Димашқий
👉 @diyonatli
Уламолар айтишди: "Ҳар бир гуноҳга тавба қилиш вожибдир. Агар гуноҳ бирор инсонга тааллуқли бўлмасдан, Аллоҳ билан банда орасида бўлса, унинг учта шарти бор:
1) гуноҳдан чекиниш.
2) қилган ишига пушаймон бўлиш.
3) унга асло қайтмайман, деб қасд қилиш.
Агар бу уч шартдан бири бўлмаса, тавбаси дуруст бўлмайди. Агар гуноҳ инсонга тааллуқли бўлса, тўртта шарт бордир: учтаси юқорида баён қилинган шартлар. Тўртинчиси ўша инсон ҳақидан қутулсин. Агар мол ёки шунга ўхшаш нарсалар бўлса, эгасига қайтарсин. Агар ҳад лозим бўлган туҳмат ва шуларга ўхшаш нарса бўлса, жазосини олиб, афв ҳосил қилсин. Агар ғийбат қилган бўлса, у кишидан (узр сўраб) ҳалоллаб олсин. Ҳар бир гуноҳига тавба қилмоғи вожибдир. Агар баъзисидан тавба қилса, ҳақ аҳллари ҳузурида ўша гуноҳларидан тавбаси ҳосил бўлади. Қолган гуноҳлари (гарданида) қолаверади. Тавбанинг вожиблигига Қуръон, суннат ва
Уммат ижмоъсида келган далиллар бир-бирини қувватлайди.
Аллоҳ таоло айтади: "Барчаларингиз Аллоҳга тавба қилинглар, эй мўминлар! Шоядки (шунда) нажот топсангизлар"
(Нур сураси, 31-оят).
"Парвардигорларингиздан мағфират сўранглар, сўнгра Унинг Ўзига тавба қилинглар"
(Худ сураси, 3-оят).
"Эй мўминлар, Аллоҳга холис тавба қилинглар"
(Таҳрим сураси, 8-оят).
Имом Абу Закарийё Яҳё ибн Шараф ан-Нававий Димашқий
👉 @diyonatli
Forwarded from FARZANDIM | Otaning kundaligi
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
МУҲИМ МАВЗУ
Бир ота айтади: «Ўн икки ёшлик ўғлим бор эди. У намоз ўқимагани сабабли уни кўпинча қўпол гаплар билан уришар эдим. Афсуски, мен уни намозга шижоатлантира олмадим ва мукофотлаш усулини ҳам қўллаб кўрмадим. Намозини ташласа, уни қаттиқ жазоладим. Ҳаттоки, ўғлим уриш, туртиш, қўпполлик ва шунга ўхшаш салбий одатларни намозга боғлаб қўйди. Намоз у учун хўрлаш ва яхши кўрган нарсасидан маҳрум қилиш билан баробар бўлди. Масжидга бориш деганда у катталар уни уришади, арзимаган хато қилиб қўйса, бақиради деб ўйлар эди. Натижа жуда кутилмаган бўлди. Бир кун онасига бориб: «Сизлар намоздан бошқа нарса учун уришишни билмайсизлар! Мен учун энг яхши ечим христиан бўлишимдир. Уларнинг намозида таҳорат, руку, сажда, масжидга чиқиш бу нарсаларнинг ҳеч бири йўқ!? Мен улар билан ҳеч қандай гап эшитиш ва уришларсиз осон намоз ўқийман», деб айтди.
Бу гаплар мени юрагимга жуда қаттиқ оғир ботди. Аввалига мен: «Бу гапни оддий қутулиш учун жахл устида гапирмоқда» деб ўйлаган эдим. Бироқ болам шундан кейин христианлик динига қизиқишни бошлади. Интернет орқали Инжилда ёзилган ҳар хил гапларни ўқиди. Ўғлим икки ўт орасида қолиб кетди. Икки намоздан қай бирини танлашни ўйлаб қолди. Шунда мен фурсатдан фойдаланиб, ҳақ динни чиройли маъноларини тушунтириб суҳбатлашдим. Орадан бир неча йил ўтиб, намозни ҳаловатини ҳис қилганда қийинчиликлар тугади. Мен унга салбий сўзларни айтмай, балки мулойимлик ва ҳотиржам суҳбатлашганимиздан сўнг у намозига қоим бўлди. Мен ўғлимга қилган қўпполлигим учун уни йўқотиб қўйишимга оз қолган эди. Бироқ Аллоҳ мени ҳам, ўғлимни ҳам мулойимлик билан қутқариб қолди.
Биз оталар фарзандимиз фақатгина намоздаги ҳаракатларни бажариши учун ҳарис бўлишимиз керакми? Ёки намозини чин қалбдан яхши кўриши учун ҳарис бўлишимиз керакми?»
Бир ота айтади: «Мен ўнинчи синфда ўқир эдим. Ўша пайтда отамга сездирмасдан укам билан ўйнаш учун кўчага чиқиб кетдик. Уйга қайтганимизда эса отамни қаттиқ жазолашлари бизни кутиб турар эди. Негаки, отамни рухсатларисиз намоз вақтида кўчага чиқиб кетган эдик. Шундан кейин отам бизни қуёш тагига бир соатга турғизиб қўйдилар. Шу соат ичида мен отамни қай даражада золим ва тошбағир эканликларини билиб олдим. Бу ҳодисани бутун умр эслаб юрдим. Ўша пайтда мен отамни кечирганманми ёки йўқми билмайман, аммо мен уларнинг нотўғри йўл тутадилар деб ўйлар эдим.
Ўзимга: «Агар Аллоҳ мени фарзанд билан ризқлантирса, отамдек бўлмайман» деб ният қилдим. Орадан йиллар ўтиб, уйландим ва Аллоҳ менга фарзанд ато этди. Отам билан бўлган иш мени ёдимдан кўтарилган эди. Бир куни Рамазон ойининг охирги кунларида Лайлатул-қадр кечасини излаётган эдик. Ўша пайт хуфтон ва таровеҳ намозини масжидда ўқидик. Масжидда фарзандимни ёш йигитлар орасидан изладим. Бироқ мен ўғлимни ёш йигитлар орасидан топа олмадим. Фарзандим ҳам айнан ўша пайт институтда иккинчи курс талабаси эди. Қалбим йиғлаган ҳолатда уни излаб ташқарига чиқиб кетдим. У боғда дўстлари билан ўтирган экан ва уни ўша ердан топдим. Мен ҳеч қандай гап-сўзсиз дўстларини олдида қўлимни кўтариб юзига бир шапалоқ тушурдим. Бу ишни мен таровеҳ ва хуфтон намозини ташлагани учун қилган эдим. Дўстларини олдида бу ишни қилдим. Ўша ерда мени ташлаб, йиғлаб кетиб қолди. Ўғлим дўстларини олдида бу қилган ишимни ҳеч қачон унутмади. Мен уни кўнглини олишга, дўстларини олдида синган обрўсини тиклашга қанча урунсам ҳам барибир ўғлим мендан қочадиган бўлиб қолди. Мени бу ҳолатим ҳеч ҳам ёдимдан кўтарилмайди. Мени ўша кундан бери ҳайратлантирадиган савол шуки, бу қўполлик биз оталарга қаердан келди? Фарзандлар туфайли орттириб олдикми? Ёки ҳаётдаги сиқилишлар натижасиданми? Бу тузатиб бўладиган касалликми?
Мен бунинг жавобини билмайман, лекин бизнинг фарзандларимиз бу зулм ва қўполлигимизни кечиришини умид қиламан».
Ҳабибуллоҳ Ахмадовнинг «Намоз» китоби асосида тайёрланди.
👉 @diyonatli
Бир ота айтади: «Ўн икки ёшлик ўғлим бор эди. У намоз ўқимагани сабабли уни кўпинча қўпол гаплар билан уришар эдим. Афсуски, мен уни намозга шижоатлантира олмадим ва мукофотлаш усулини ҳам қўллаб кўрмадим. Намозини ташласа, уни қаттиқ жазоладим. Ҳаттоки, ўғлим уриш, туртиш, қўпполлик ва шунга ўхшаш салбий одатларни намозга боғлаб қўйди. Намоз у учун хўрлаш ва яхши кўрган нарсасидан маҳрум қилиш билан баробар бўлди. Масжидга бориш деганда у катталар уни уришади, арзимаган хато қилиб қўйса, бақиради деб ўйлар эди. Натижа жуда кутилмаган бўлди. Бир кун онасига бориб: «Сизлар намоздан бошқа нарса учун уришишни билмайсизлар! Мен учун энг яхши ечим христиан бўлишимдир. Уларнинг намозида таҳорат, руку, сажда, масжидга чиқиш бу нарсаларнинг ҳеч бири йўқ!? Мен улар билан ҳеч қандай гап эшитиш ва уришларсиз осон намоз ўқийман», деб айтди.
Бу гаплар мени юрагимга жуда қаттиқ оғир ботди. Аввалига мен: «Бу гапни оддий қутулиш учун жахл устида гапирмоқда» деб ўйлаган эдим. Бироқ болам шундан кейин христианлик динига қизиқишни бошлади. Интернет орқали Инжилда ёзилган ҳар хил гапларни ўқиди. Ўғлим икки ўт орасида қолиб кетди. Икки намоздан қай бирини танлашни ўйлаб қолди. Шунда мен фурсатдан фойдаланиб, ҳақ динни чиройли маъноларини тушунтириб суҳбатлашдим. Орадан бир неча йил ўтиб, намозни ҳаловатини ҳис қилганда қийинчиликлар тугади. Мен унга салбий сўзларни айтмай, балки мулойимлик ва ҳотиржам суҳбатлашганимиздан сўнг у намозига қоим бўлди. Мен ўғлимга қилган қўпполлигим учун уни йўқотиб қўйишимга оз қолган эди. Бироқ Аллоҳ мени ҳам, ўғлимни ҳам мулойимлик билан қутқариб қолди.
Биз оталар фарзандимиз фақатгина намоздаги ҳаракатларни бажариши учун ҳарис бўлишимиз керакми? Ёки намозини чин қалбдан яхши кўриши учун ҳарис бўлишимиз керакми?»
Бир ота айтади: «Мен ўнинчи синфда ўқир эдим. Ўша пайтда отамга сездирмасдан укам билан ўйнаш учун кўчага чиқиб кетдик. Уйга қайтганимизда эса отамни қаттиқ жазолашлари бизни кутиб турар эди. Негаки, отамни рухсатларисиз намоз вақтида кўчага чиқиб кетган эдик. Шундан кейин отам бизни қуёш тагига бир соатга турғизиб қўйдилар. Шу соат ичида мен отамни қай даражада золим ва тошбағир эканликларини билиб олдим. Бу ҳодисани бутун умр эслаб юрдим. Ўша пайтда мен отамни кечирганманми ёки йўқми билмайман, аммо мен уларнинг нотўғри йўл тутадилар деб ўйлар эдим.
Ўзимга: «Агар Аллоҳ мени фарзанд билан ризқлантирса, отамдек бўлмайман» деб ният қилдим. Орадан йиллар ўтиб, уйландим ва Аллоҳ менга фарзанд ато этди. Отам билан бўлган иш мени ёдимдан кўтарилган эди. Бир куни Рамазон ойининг охирги кунларида Лайлатул-қадр кечасини излаётган эдик. Ўша пайт хуфтон ва таровеҳ намозини масжидда ўқидик. Масжидда фарзандимни ёш йигитлар орасидан изладим. Бироқ мен ўғлимни ёш йигитлар орасидан топа олмадим. Фарзандим ҳам айнан ўша пайт институтда иккинчи курс талабаси эди. Қалбим йиғлаган ҳолатда уни излаб ташқарига чиқиб кетдим. У боғда дўстлари билан ўтирган экан ва уни ўша ердан топдим. Мен ҳеч қандай гап-сўзсиз дўстларини олдида қўлимни кўтариб юзига бир шапалоқ тушурдим. Бу ишни мен таровеҳ ва хуфтон намозини ташлагани учун қилган эдим. Дўстларини олдида бу ишни қилдим. Ўша ерда мени ташлаб, йиғлаб кетиб қолди. Ўғлим дўстларини олдида бу қилган ишимни ҳеч қачон унутмади. Мен уни кўнглини олишга, дўстларини олдида синган обрўсини тиклашга қанча урунсам ҳам барибир ўғлим мендан қочадиган бўлиб қолди. Мени бу ҳолатим ҳеч ҳам ёдимдан кўтарилмайди. Мени ўша кундан бери ҳайратлантирадиган савол шуки, бу қўполлик биз оталарга қаердан келди? Фарзандлар туфайли орттириб олдикми? Ёки ҳаётдаги сиқилишлар натижасиданми? Бу тузатиб бўладиган касалликми?
Мен бунинг жавобини билмайман, лекин бизнинг фарзандларимиз бу зулм ва қўполлигимизни кечиришини умид қиламан».
Ҳабибуллоҳ Ахмадовнинг «Намоз» китоби асосида тайёрланди.
👉 @diyonatli
НАМОЗНИНГ МУКОФОТИ
Усмон розияллоҳу анҳу айтдилар:
“Ким беш вақт намозни ўз вақтида адо этиб, шундай бардавом бўлса, Аллоҳ таоло уни тўққизта неъмат ила икром қилади:
— Аллоҳ уни яхши кўради.
— Бадани соғлом бўлади.
— Фаришталар қўриқлайди.
— Ҳовлисига барака ёғилади.
— Юзида солиҳларнинг белгисини зоҳир қилиб қўяди.
— Қалбини мулойим қилиб қўяди.
— Сирот кўпригидан чақмоқ чаққанидек (тез) ўтиб кетади.
— Аллоҳ унга дўзахдан нажот беради.
— Хавф ва ғам-ғуссаси бўлмаган кишилар билан бирга (жаннатда) ёнма-ён қилиб қўяди”.
👉 @diyonatli
Усмон розияллоҳу анҳу айтдилар:
“Ким беш вақт намозни ўз вақтида адо этиб, шундай бардавом бўлса, Аллоҳ таоло уни тўққизта неъмат ила икром қилади:
— Аллоҳ уни яхши кўради.
— Бадани соғлом бўлади.
— Фаришталар қўриқлайди.
— Ҳовлисига барака ёғилади.
— Юзида солиҳларнинг белгисини зоҳир қилиб қўяди.
— Қалбини мулойим қилиб қўяди.
— Сирот кўпригидан чақмоқ чаққанидек (тез) ўтиб кетади.
— Аллоҳ унга дўзахдан нажот беради.
— Хавф ва ғам-ғуссаси бўлмаган кишилар билан бирга (жаннатда) ёнма-ён қилиб қўяди”.
👉 @diyonatli
👍2
Н А Ж ОТ Й Ў Л И
"Ибодатларни, жаннатни қўлга киритиш учун ёки жаҳаннамдан сақланиш учун қилишликда бир монеълик йўқ. Аммо, амалларнинг энг комили Аллоҳ розичилиги учун қилинганидир.
"...АНА ЎШАЛАР НАЖОТ ТОПГАНДИРЛАР"
Бу оятда нажотга эришишнинг васила ва йўллари мутлақ очиқ қолдирилган.
Бир тафсирда айтилганидек, "Гўё сукути билан дейди: Эй мусулмонлар, сизларга хушхабар бўлсин! Эй муттақий, сен жаҳанннамдан халос бўлдинг. Эй ориф, сен Аллоҳнинг розичилигига ноил бўлдинг. Эй ошиқ, сен рўъятга сазовор бўласан. Ва ҳакозо..."
Баъзи мўъминлар муттақийдирлар. Яъни, жаҳаннам қўрқуви билан гуноҳлардан қочадилар. Ва нажотга шу йўл билан эришадилар.
Баъзи мўъминлар солиҳдирлар. Яъни, Жаннат учун солиҳ амалларда ва ибодатларда бўладилар. Мана шу йўл билан фалаҳга эришадилар.
Баъзи мўъминлар ОРИФдирлар. Яъни, маърифатуллоҳ аҳлидирларки, улар Аллоҳнинг розичилигини ҳар нарсадан устун қўядилар. Фақат шуни мақсад қиладилар. Баъзи зотлар ибодат қилар эканлар, қалбларида на жаннат савдоси, нада жаҳаннам қўрқуви бўлади. Бу зотларнинг фалаҳ топишлари Аллоҳнинг розилиги ва Уни хушнуд қилишликдир. Бундайлар учун Аллоҳнинг розилигининг бир жилваси ЖАННАТдан устундир.
Баъзи мўъминлар эса, Аллоҳга ошиқдирлар. Яъни, муҳаббатуллоҳ аҳлидирларки, улар Аллоҳнинг жамолини кўришдан бошқа нарсани ўйламайдилар. Уларнинг фалаҳ топишлари фақатгина Аллоҳнинг жамолига мушарраф бўлишдир.
Шунга қарамай, жаннатга кириш шавқи ёки жаҳаннамдан қутулишлик қўрқуви билан гуноҳларни тарк этиш, ёки фарзларни адо этишлик жоиздир. Яъни, Аллоҳнинг амрларига риоя этишликда ёки маън қилинган ишлардан қочишлик ҳаракатининг орқасида турли хил мулоҳазалар бўлиши мумкин. Кимдир Жаннат савдоси билан у феълни қилар экан, бошқаси жаҳаннамдан қўрққани учун ўша ишни қилиши мумкин."
Аллоҳ бизни мазкур тоифалар қаторида қилсин!
Усмон КЎКЧАЛИК
👉 @diyonatli
"Ибодатларни, жаннатни қўлга киритиш учун ёки жаҳаннамдан сақланиш учун қилишликда бир монеълик йўқ. Аммо, амалларнинг энг комили Аллоҳ розичилиги учун қилинганидир.
"...АНА ЎШАЛАР НАЖОТ ТОПГАНДИРЛАР"
Бу оятда нажотга эришишнинг васила ва йўллари мутлақ очиқ қолдирилган.
Бир тафсирда айтилганидек, "Гўё сукути билан дейди: Эй мусулмонлар, сизларга хушхабар бўлсин! Эй муттақий, сен жаҳанннамдан халос бўлдинг. Эй ориф, сен Аллоҳнинг розичилигига ноил бўлдинг. Эй ошиқ, сен рўъятга сазовор бўласан. Ва ҳакозо..."
Баъзи мўъминлар муттақийдирлар. Яъни, жаҳаннам қўрқуви билан гуноҳлардан қочадилар. Ва нажотга шу йўл билан эришадилар.
Баъзи мўъминлар солиҳдирлар. Яъни, Жаннат учун солиҳ амалларда ва ибодатларда бўладилар. Мана шу йўл билан фалаҳга эришадилар.
Баъзи мўъминлар ОРИФдирлар. Яъни, маърифатуллоҳ аҳлидирларки, улар Аллоҳнинг розичилигини ҳар нарсадан устун қўядилар. Фақат шуни мақсад қиладилар. Баъзи зотлар ибодат қилар эканлар, қалбларида на жаннат савдоси, нада жаҳаннам қўрқуви бўлади. Бу зотларнинг фалаҳ топишлари Аллоҳнинг розилиги ва Уни хушнуд қилишликдир. Бундайлар учун Аллоҳнинг розилигининг бир жилваси ЖАННАТдан устундир.
Баъзи мўъминлар эса, Аллоҳга ошиқдирлар. Яъни, муҳаббатуллоҳ аҳлидирларки, улар Аллоҳнинг жамолини кўришдан бошқа нарсани ўйламайдилар. Уларнинг фалаҳ топишлари фақатгина Аллоҳнинг жамолига мушарраф бўлишдир.
Шунга қарамай, жаннатга кириш шавқи ёки жаҳаннамдан қутулишлик қўрқуви билан гуноҳларни тарк этиш, ёки фарзларни адо этишлик жоиздир. Яъни, Аллоҳнинг амрларига риоя этишликда ёки маън қилинган ишлардан қочишлик ҳаракатининг орқасида турли хил мулоҳазалар бўлиши мумкин. Кимдир Жаннат савдоси билан у феълни қилар экан, бошқаси жаҳаннамдан қўрққани учун ўша ишни қилиши мумкин."
Аллоҳ бизни мазкур тоифалар қаторида қилсин!
Усмон КЎКЧАЛИК
👉 @diyonatli
ҚИССАДАГИ ИБРАТ
Хитой императорининг маслаҳатчиси Чоко Лёнг душман билан тил бириктиришда айбланди. Ваҳоланки, у айбсиз эди. Император уни қатл қилишга қасд қилди. Аммо далили бўлмаганлиги учун уни хоин деб айблай олмас эди. Шунинг учун маслаҳатчи бажара олмайдиган бир ишни унга буюриб, бажара олмагач уни қатл қилмоқчи бўлди.
Император Чоко Лёнгга уч кун ичида Хитой қўшинини юз мингта камон ўқи билан таъминлашини амр қилди. Бу иш амри маҳол эди. Хусусан улар шаҳар ташқарисида турган вақтда умуман мумкин эмас эди. Чунки ўқ сотиб олишнинг ҳам, уни ясашнинг ҳам иложи йўқ эди.
Аммо ўз заковати билан танилган Чоко Лёнг бунинг йўлини топди. Йигирмата қайиқ топиб уларни қамиш билан тўлдирди. Қамишларни бир-бирига ёпиштирди. Кечқурун туман тушганида қайиқларни душман томон қўйиб юборди. Душман буни ҳарбий ҳаракат деб хаёл қилди. Ўзлари томон келаётган нарсанинг нималигини улар билишмас эди. Яқинлашганда аниқлаш эса таваккал қилиш эди. Шунинг учун улар қайиқларга қараб камондан ўқ отишди. Ўқлар қамишларга қадалиб зарарланмаган ҳолда қолди. Икки соатлардан кейин Лёнг қайиқларни тортиб келди. Қамишлардан юз мингдан ортиқ камон ўқини суғуриб олди. Уларни императорга тақдим қилиб буйруғини қандай бажарганини айтди.
Император маслаҳатчисидан узр сўради. Ишлар яна ўз ўрнига тушиб кетди.
Баъзилар билан муомала қилиш худди мина кўмилган далада юришга ўхшайди. Сал хато қилсанг портлаб кетасан. Ана шунақа инсонлардан воз кечиш керак. Доимо эҳтиёт бўлиб қилинадиган алоқадан ёмони йўқ. Битта сўз гапиришдан олдин минг марта ҳисоб-китоб қиласан. Қиладиган тасарруфларингни уларнинг мезонида ўлчашга мажбур бўласан.
Хато қилсангда, ўзингни улар олдида эркин тутадиган кишиларнинг этагини маҳкам тут.
Доимий имтиҳонда бўлишдан оғири йўқ. Уларга доим ўзингни дўст эканлигингни исботлаб туришинг керак. Бу кетишда сен ҳаётни уруш майдонидек кўрадиган бўласан. Бу майдонда сулҳ йўқ. Фақат уларни рози қилишинг керак. Ўйлайманки, ҳеч ким бунақа ҳаётни истамаса керак!
Абдул Қодир САМАРҚАНДИЙ
👉 @diyonatli
Хитой императорининг маслаҳатчиси Чоко Лёнг душман билан тил бириктиришда айбланди. Ваҳоланки, у айбсиз эди. Император уни қатл қилишга қасд қилди. Аммо далили бўлмаганлиги учун уни хоин деб айблай олмас эди. Шунинг учун маслаҳатчи бажара олмайдиган бир ишни унга буюриб, бажара олмагач уни қатл қилмоқчи бўлди.
Император Чоко Лёнгга уч кун ичида Хитой қўшинини юз мингта камон ўқи билан таъминлашини амр қилди. Бу иш амри маҳол эди. Хусусан улар шаҳар ташқарисида турган вақтда умуман мумкин эмас эди. Чунки ўқ сотиб олишнинг ҳам, уни ясашнинг ҳам иложи йўқ эди.
Аммо ўз заковати билан танилган Чоко Лёнг бунинг йўлини топди. Йигирмата қайиқ топиб уларни қамиш билан тўлдирди. Қамишларни бир-бирига ёпиштирди. Кечқурун туман тушганида қайиқларни душман томон қўйиб юборди. Душман буни ҳарбий ҳаракат деб хаёл қилди. Ўзлари томон келаётган нарсанинг нималигини улар билишмас эди. Яқинлашганда аниқлаш эса таваккал қилиш эди. Шунинг учун улар қайиқларга қараб камондан ўқ отишди. Ўқлар қамишларга қадалиб зарарланмаган ҳолда қолди. Икки соатлардан кейин Лёнг қайиқларни тортиб келди. Қамишлардан юз мингдан ортиқ камон ўқини суғуриб олди. Уларни императорга тақдим қилиб буйруғини қандай бажарганини айтди.
Император маслаҳатчисидан узр сўради. Ишлар яна ўз ўрнига тушиб кетди.
Баъзилар билан муомала қилиш худди мина кўмилган далада юришга ўхшайди. Сал хато қилсанг портлаб кетасан. Ана шунақа инсонлардан воз кечиш керак. Доимо эҳтиёт бўлиб қилинадиган алоқадан ёмони йўқ. Битта сўз гапиришдан олдин минг марта ҳисоб-китоб қиласан. Қиладиган тасарруфларингни уларнинг мезонида ўлчашга мажбур бўласан.
Хато қилсангда, ўзингни улар олдида эркин тутадиган кишиларнинг этагини маҳкам тут.
Доимий имтиҳонда бўлишдан оғири йўқ. Уларга доим ўзингни дўст эканлигингни исботлаб туришинг керак. Бу кетишда сен ҳаётни уруш майдонидек кўрадиган бўласан. Бу майдонда сулҳ йўқ. Фақат уларни рози қилишинг керак. Ўйлайманки, ҳеч ким бунақа ҳаётни истамаса керак!
Абдул Қодир САМАРҚАНДИЙ
👉 @diyonatli
Инсоннинг фитратида, ўйинларга ва лаззатли нарсаларга майл бордир. Бу нарсаларнинг борлигини инкор қилиш мумкин эмас. Аммо, бу фитрий эхтиёжни ҳақ ва ҳалол доирада қондиришлик мумкин ва лозимдир. Шундай экан, бу фитрий майлни инкор ёки йўқ деб ҳисоблаш ўрнига, ҳалол ва машруъ йўл билан татмин этишлик, энг фитрий ва мусбат бир ҳаракат бўлади.
Ёшларнинг ҳаром йўлларга кирмасликлари учун шаръий ва ҳалол ўйинларни ташкил этиш ва йўлга қўйиш ғоят ўринли ва чиройли методдир. Бундай ишлар йўлга қўйилмас экан, ёшлар ҳаром доираларни истаб қолишлари мумкин. Зеро, ёшлик ҳиссиётлар ғолиб ва жўш урган вақт бўлганидан, қирқ эллик ёшдаги бир инсон каби комил ва соғлом фикрлай олмасликлари мумкин. Бу ҳақиқатларни ўрнига қўймасдан туриб, ёшлардан катта ёшли инсонлардек ҳаракат этишларини кутиш тўғри эмасдир.
Ҳа, инсоният ҳақиқатга муҳтож бўлганидек, баъзи лаззатли ҳавасларга ҳам эхтиёжи бор. Аммо, бу лаззатли ҳаваслар бешдан бирни ташкил этиши керак. Йўқса, маълум ҳикматларга кўра берилган инсондаги ҳавога тескари ҳолат юзага келиши мумкин. Ҳам инсонларнинг танбаллигига ва сафоҳатига ва керакли вазифаларнинг нуқсонли бўлишига сабаб бўлиб, инсониятга катта бир неъмат ҳисоблангани ҳолда, аксинча азобга сабаб бўлади. Бу ҳолат, инсоннинг саъй, меҳнатга бўлган шавқини синдириб қўяди.
Бундай овунчоқ ишларни ташкил этишда диққат қилиниши керак бўлган хусус, бу ишларда ҳаром бўлмаслигидир. Бундай шаръий ва ҳалол бўлган ўйинларнинг ислом нуқтаи назаридан ҳеч карохияти йўқдир.
"Ёшлар тарбияси" китобидан.
👉 @diyonatli
Ёшларнинг ҳаром йўлларга кирмасликлари учун шаръий ва ҳалол ўйинларни ташкил этиш ва йўлга қўйиш ғоят ўринли ва чиройли методдир. Бундай ишлар йўлга қўйилмас экан, ёшлар ҳаром доираларни истаб қолишлари мумкин. Зеро, ёшлик ҳиссиётлар ғолиб ва жўш урган вақт бўлганидан, қирқ эллик ёшдаги бир инсон каби комил ва соғлом фикрлай олмасликлари мумкин. Бу ҳақиқатларни ўрнига қўймасдан туриб, ёшлардан катта ёшли инсонлардек ҳаракат этишларини кутиш тўғри эмасдир.
Ҳа, инсоният ҳақиқатга муҳтож бўлганидек, баъзи лаззатли ҳавасларга ҳам эхтиёжи бор. Аммо, бу лаззатли ҳаваслар бешдан бирни ташкил этиши керак. Йўқса, маълум ҳикматларга кўра берилган инсондаги ҳавога тескари ҳолат юзага келиши мумкин. Ҳам инсонларнинг танбаллигига ва сафоҳатига ва керакли вазифаларнинг нуқсонли бўлишига сабаб бўлиб, инсониятга катта бир неъмат ҳисоблангани ҳолда, аксинча азобга сабаб бўлади. Бу ҳолат, инсоннинг саъй, меҳнатга бўлган шавқини синдириб қўяди.
Бундай овунчоқ ишларни ташкил этишда диққат қилиниши керак бўлган хусус, бу ишларда ҳаром бўлмаслигидир. Бундай шаръий ва ҳалол бўлган ўйинларнинг ислом нуқтаи назаридан ҳеч карохияти йўқдир.
"Ёшлар тарбияси" китобидан.
👉 @diyonatli
АДОЛАТ ТАРОЗИСИ ХАТО ҚИЛМАЙДИ
Аллоҳ таолонинг ишларига қайси тарафдан қарасанг қара – Унинг адолатида қусур кўрмайсан. Хеч ким Унинг жазосидан омон қолдим дея ўзини ўзи алдатмасин. У жазо унинг ризқидир, эртами-кечми, албатта, топиб келади. Ўзини гўё тавба қилгандек, гўё ибодат қилаётгандек кўрсатиб, аслида, гуноҳларда давом қилишининг жазоси шиддатли бўлиб келади.
Инсонлар орасида энг алданган киши Аллоҳ севмаган ишларни қилиб кейин ўзига Аллоҳдан Аллоҳ севган нарсаларни истаган кишидир. Хадисда айтилганидек: “Ожиз киши нафсининг орзусини бажо келтириб, кейин Аллоҳдан яхшилик умид қилган одамдир” (Ибн Можа, Муснад).
Ақлли киши жазо уни қидириб келишини тахмин қила олган кишидир. Ибн Сиррийн бу масалада шундай дейди: “Бир кун бир кишига: “Муфлис!” – дедим (мол мулкида “ифлос этган” – инқирозга кирган). Қирқ йилдан кейин ўзим ифлос этдим – инқирозга учрадим”.
Ибн ул-Жалла эса шундай дейди: “Шайхим мени бир кун бир болакайга қараб турганимни кўрди ва: “Бу нимаси! Бунинг изтиробли натижасини кут!” – деди. Қирқ йилдан кейин ҳофиз (қори)лигимни йўқотдим”.
Шунингдек, яхши ният ва яхшиликнинг ҳам эртами-кечми, албатта, мукофоти кутилади. Аллоҳ таоло Юсуф сурасининг 99-оятида марҳамат қилади: “Дархақиқат, ким тақво ва сабр қилса, Аллоҳ, гўзал иш амал қилувчиларнинг ажрини зое қилмайди”.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Ким кўзини аёлларнинг гўзалликларига қарашдан тийса, Аллоҳ унга қалбида таъмини ҳис қила оладиган иймон бахш этади” – дедилар.
Ақлли киши! Билки, Адолат тарозисида хато бўлмайди.
Абул Фараж Абдураҳмон ибн Жавзий қаламига мансуб "БИР ОЛИМНИНГ КУНДАЛИГИ" китобидан Фотима Али таржимаси.
👉 @diyonatli
Аллоҳ таолонинг ишларига қайси тарафдан қарасанг қара – Унинг адолатида қусур кўрмайсан. Хеч ким Унинг жазосидан омон қолдим дея ўзини ўзи алдатмасин. У жазо унинг ризқидир, эртами-кечми, албатта, топиб келади. Ўзини гўё тавба қилгандек, гўё ибодат қилаётгандек кўрсатиб, аслида, гуноҳларда давом қилишининг жазоси шиддатли бўлиб келади.
Инсонлар орасида энг алданган киши Аллоҳ севмаган ишларни қилиб кейин ўзига Аллоҳдан Аллоҳ севган нарсаларни истаган кишидир. Хадисда айтилганидек: “Ожиз киши нафсининг орзусини бажо келтириб, кейин Аллоҳдан яхшилик умид қилган одамдир” (Ибн Можа, Муснад).
Ақлли киши жазо уни қидириб келишини тахмин қила олган кишидир. Ибн Сиррийн бу масалада шундай дейди: “Бир кун бир кишига: “Муфлис!” – дедим (мол мулкида “ифлос этган” – инқирозга кирган). Қирқ йилдан кейин ўзим ифлос этдим – инқирозга учрадим”.
Ибн ул-Жалла эса шундай дейди: “Шайхим мени бир кун бир болакайга қараб турганимни кўрди ва: “Бу нимаси! Бунинг изтиробли натижасини кут!” – деди. Қирқ йилдан кейин ҳофиз (қори)лигимни йўқотдим”.
Шунингдек, яхши ният ва яхшиликнинг ҳам эртами-кечми, албатта, мукофоти кутилади. Аллоҳ таоло Юсуф сурасининг 99-оятида марҳамат қилади: “Дархақиқат, ким тақво ва сабр қилса, Аллоҳ, гўзал иш амал қилувчиларнинг ажрини зое қилмайди”.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Ким кўзини аёлларнинг гўзалликларига қарашдан тийса, Аллоҳ унга қалбида таъмини ҳис қила оладиган иймон бахш этади” – дедилар.
Ақлли киши! Билки, Адолат тарозисида хато бўлмайди.
Абул Фараж Абдураҳмон ибн Жавзий қаламига мансуб "БИР ОЛИМНИНГ КУНДАЛИГИ" китобидан Фотима Али таржимаси.
👉 @diyonatli
АЖИБ ҲИКМАТ
Бир киши савол берди: «Шайх, гарчи хилватда, ёлғизликда содир этган гуноҳларим кўп бўлсада, инсонлар томонидан ҳурмат кўраман, яхши кўришади. Сабаби нимада экан?»
Шайх шундай жавоб бердилар: «Балки Аллоҳнинг наздида сенга тайин этилган қадар бордир. Токи сен ва Унинг ўртасида солиҳ амал давом этар экан, У зот сени гуноҳларингни сатр этиш, беркитишда давом этажак. Шоядки, бу беркитиши сени қалбингга ҳаёни солур. Шунда гуноҳ ишни қўрқув сабаб эмас, ҳаё ва уят сабаб тарк этарсан. Мажбурлик остида эмас, балки ихтиёр ила тарк этарсан.
Аллоҳ бандасини айбини дунёда беркитиб бориб, қиёмат Кунида шарманда этиб, фош қилишдан карамлироқ бўлган Зотдир. Аллоҳ Жамилдир, У сени тавба қилишингни ҳамиша кутади».
Ҳофиз Ибн Ҳажар Асқалоний роҳимаҳуллоҳ дейди:
«Киши қачон дўстини ғамга ботган, ташвишли кўрса, унинг ғамини кетказиши, қалби таскин топиши учун тасалли бериб суҳбатлашиши, яхши саналган савоб иш ҳисобланади».(«Фатҳул борий», 363/9).
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам дедилар:
«Ким бир қарич ерни зулм қилиб олса, қиёмат куни бўйнига етти (қават) ер осиб қўйилади».
Имом Бухорий ривояти.
Қадимдан инсонлар орасида ер талаш бўлиб келади. Тушунмаган одамлар турли воситалар билан бир қарич бўлса ҳам бировнинг ерини ўзига қўшиб олишга ҳаракат қиладилар. Исломда бу иш зулм ҳисобланади ва катта гуноҳ сифатида қораланади. Бу зулмни қилган одам қиёмат куни мислсиз азобга дучор қилинади. Уни етти қават ерга ютқазилади ва унинг бўйнига етти қават ер тавқи лаънат қилиб ўраб қўйилади. Ким шу ҳолатга тушмай деса бировга зулм қилмасин.
👉 @diyonatli
Бир киши савол берди: «Шайх, гарчи хилватда, ёлғизликда содир этган гуноҳларим кўп бўлсада, инсонлар томонидан ҳурмат кўраман, яхши кўришади. Сабаби нимада экан?»
Шайх шундай жавоб бердилар: «Балки Аллоҳнинг наздида сенга тайин этилган қадар бордир. Токи сен ва Унинг ўртасида солиҳ амал давом этар экан, У зот сени гуноҳларингни сатр этиш, беркитишда давом этажак. Шоядки, бу беркитиши сени қалбингга ҳаёни солур. Шунда гуноҳ ишни қўрқув сабаб эмас, ҳаё ва уят сабаб тарк этарсан. Мажбурлик остида эмас, балки ихтиёр ила тарк этарсан.
Аллоҳ бандасини айбини дунёда беркитиб бориб, қиёмат Кунида шарманда этиб, фош қилишдан карамлироқ бўлган Зотдир. Аллоҳ Жамилдир, У сени тавба қилишингни ҳамиша кутади».
Ҳофиз Ибн Ҳажар Асқалоний роҳимаҳуллоҳ дейди:
«Киши қачон дўстини ғамга ботган, ташвишли кўрса, унинг ғамини кетказиши, қалби таскин топиши учун тасалли бериб суҳбатлашиши, яхши саналган савоб иш ҳисобланади».(«Фатҳул борий», 363/9).
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам дедилар:
«Ким бир қарич ерни зулм қилиб олса, қиёмат куни бўйнига етти (қават) ер осиб қўйилади».
Имом Бухорий ривояти.
Қадимдан инсонлар орасида ер талаш бўлиб келади. Тушунмаган одамлар турли воситалар билан бир қарич бўлса ҳам бировнинг ерини ўзига қўшиб олишга ҳаракат қиладилар. Исломда бу иш зулм ҳисобланади ва катта гуноҳ сифатида қораланади. Бу зулмни қилган одам қиёмат куни мислсиз азобга дучор қилинади. Уни етти қават ерга ютқазилади ва унинг бўйнига етти қават ер тавқи лаънат қилиб ўраб қўйилади. Ким шу ҳолатга тушмай деса бировга зулм қилмасин.
👉 @diyonatli