Колибри қуши юра олмайди. Дунёда колибри қушининг 350 тури учрайди (масалан: қиличтумшуқ, қизил, ёқутбош, сапфо, фаришта, узундум, ёрқин, баҳайбат (қалдиқгоч катталигида), ракетадум).
У тинч турганида юраги ҳар дақиқада 500 марта уради. Жисмоний ҳаракат вақтида ёки учаётганида 1200 ва ундан копроқ маротаба уради. УзогИ билан 9 йил умр коради. Уяларини отлардан қуради ва унинг уяси ёнгоқ почогининг катталигидек келади. Уясида эса иккита нохат катталигидек 0,5 гр огирликдаги тухумларни коришингиз мумкин. Ургочи колибри уларни 23 ҳафта давомида босиб отидари ва полапонлари тухумни ёриб чиққач эса бир ойгача уларни боқади, ҳимоя қилади.
Кичкиналигига қарамай уларнинг ботирлигига ҳавас ҳавас қилиш мумкин. Aгар колибрининг уясига айтайлик, илон ҳужум қилса, у ҳеч қорқмай унга ташланади ва болаларини ҳимоя қилиш учун узун тумшуқлари билан душманининг кози ёки бурнини жароҳатлайди.
Колибри гул нектарлари билан озиқланади. Шунинг учун гулларга бой болган тропиc минтақаларда кенг тарқалган. Қуёш нурида унинг ранги товланиб, озгаради. Улар ҳеч қачон ерга қонмайди. Учиб турган ҳолатда озиқланади. Бу митти қуш секундига 78 мартагача қанот қоқади. Бошқа ҳеч бир қуш у каби юқорига, пастга ва орқага учолмайди. Кориб турганингиздек, митти колибрининг озига хос хусусиятлари жуда коп.
Бир ерда муаллақ учиб тура олишдан ташқари ушбу митти қуш мавсумий кочишда катта масофани денгиз устидан тохтамай учиб отади. У шу учишда 1000 км масофани 50 км соат тезликда тахминан йигирма соатларда босиб отади. Бу колибридек огирлиги бор ёги 7 гр келадиган кичкина қушнинг организмидан жуда катта чидам, бардош талаб қилади.
Колибри нектар олаётганида тилини гул ичига секундига 20 марта тиқиб чиқади. Ухлаганида кўршапалак каби дарахтга осилиб, бошини пастга қилиб ухлайди.
У гулларни чанглатиши билан фойдалидир. Табиатдаги айрим гуллар шундай тузилишга эгаки, уларни колибридан бошқа бирорта қуш чанглата олмайди. Колибри Aмерикада яшайди. Тропик ва субтропик иқлимли ерлардан тортиб то Aляскагача етадиган минтақада учрайди.
👉 @diyonatli
У тинч турганида юраги ҳар дақиқада 500 марта уради. Жисмоний ҳаракат вақтида ёки учаётганида 1200 ва ундан копроқ маротаба уради. УзогИ билан 9 йил умр коради. Уяларини отлардан қуради ва унинг уяси ёнгоқ почогининг катталигидек келади. Уясида эса иккита нохат катталигидек 0,5 гр огирликдаги тухумларни коришингиз мумкин. Ургочи колибри уларни 23 ҳафта давомида босиб отидари ва полапонлари тухумни ёриб чиққач эса бир ойгача уларни боқади, ҳимоя қилади.
Кичкиналигига қарамай уларнинг ботирлигига ҳавас ҳавас қилиш мумкин. Aгар колибрининг уясига айтайлик, илон ҳужум қилса, у ҳеч қорқмай унга ташланади ва болаларини ҳимоя қилиш учун узун тумшуқлари билан душманининг кози ёки бурнини жароҳатлайди.
Колибри гул нектарлари билан озиқланади. Шунинг учун гулларга бой болган тропиc минтақаларда кенг тарқалган. Қуёш нурида унинг ранги товланиб, озгаради. Улар ҳеч қачон ерга қонмайди. Учиб турган ҳолатда озиқланади. Бу митти қуш секундига 78 мартагача қанот қоқади. Бошқа ҳеч бир қуш у каби юқорига, пастга ва орқага учолмайди. Кориб турганингиздек, митти колибрининг озига хос хусусиятлари жуда коп.
Бир ерда муаллақ учиб тура олишдан ташқари ушбу митти қуш мавсумий кочишда катта масофани денгиз устидан тохтамай учиб отади. У шу учишда 1000 км масофани 50 км соат тезликда тахминан йигирма соатларда босиб отади. Бу колибридек огирлиги бор ёги 7 гр келадиган кичкина қушнинг организмидан жуда катта чидам, бардош талаб қилади.
Колибри нектар олаётганида тилини гул ичига секундига 20 марта тиқиб чиқади. Ухлаганида кўршапалак каби дарахтга осилиб, бошини пастга қилиб ухлайди.
У гулларни чанглатиши билан фойдалидир. Табиатдаги айрим гуллар шундай тузилишга эгаки, уларни колибридан бошқа бирорта қуш чанглата олмайди. Колибри Aмерикада яшайди. Тропик ва субтропик иқлимли ерлардан тортиб то Aляскагача етадиган минтақада учрайди.
👉 @diyonatli
"Ҳозир олдингизга Абужаҳлнинг ўғли Икрима мусулмон бўлиб киради. Унинг олдида отасини ёмонламанглар".
Хулқ фанидан пайғамбарона дарс.
Айримлар очиқчасига юзига айтишни қаҳрамонлик санаб, уни кишидаги шахсиятнинг кучга тўлганидан, деб биладилар.
Аслида эса бу иш заифлик аломатидир. Зеро, ҳикматнинг учдан бири одамларнинг ҳис-туйғуларига риоя қилиб, улар билан муроса қила билмоқдир.
Арабчадан Муқим Маҳмуд таржимаси
👉 @diyonatli
Хулқ фанидан пайғамбарона дарс.
Айримлар очиқчасига юзига айтишни қаҳрамонлик санаб, уни кишидаги шахсиятнинг кучга тўлганидан, деб биладилар.
Аслида эса бу иш заифлик аломатидир. Зеро, ҳикматнинг учдан бири одамларнинг ҳис-туйғуларига риоя қилиб, улар билан муроса қила билмоқдир.
Арабчадан Муқим Маҳмуд таржимаси
👉 @diyonatli
НАМОЗНИНГ ФАЗИЛАТИ
Ким намоз ўқишни ният қилса, намози мукаммал ва тўкис бўлиши учун бу ўн икки хислатга эришишни бўйнига олиши керак. Булардан олтитаси намозни бошламасдан олдиндир. Бошқа олтитаси эса намоз жараёнидадир. Бу ўн икки хислатдан:
Биринчиси: Билимдир. Чунки Пайғамбаримиз ﷺ :
- Билиб қилинган оз амал билмай қилинган кўп амалдан яхшироқдир! — деб буюрганлар.
Иккинчиси: Таҳоратдир. Чунки пайғамбаримиз:
- Намоз фақат таҳорат биландир! — деб буюрганлар.
Учинчиси: тоза либосдир. Чунки Аллоҳ буюради:
- Эй Одам болалари, ҳар бир сажда чоғида зийнатланингиз. «Зийнатланингиз» дегани «тоза либосда бўлингиз» (Нисо сураси, 103-оят) деганидир.
Тўртинчиси: Намозни вақтида адо этишдир. Чунки Аллоҳ буюради:
- Намоз мўминларга (вақти) тайинланган фарз бўлди. (Бақара сураси, 144-оят)
Бешинчиси: Қиблага юзланмокдир. Чунки Аллоҳ буюради:
- Намозда юзингизни Масжид-ал-Ҳаром (Маккадаги Каъба) томонга буринг!
(Бақара сураси, 238-оят)
Олтинчиси: Ниятдир. Чунки Пайғамбаримиз ﷺ билдиради:
- Амалларнинг қиймати ниятларга боғлиқдир, ҳар кишининг нияти нима бўлса, ўша амалга ошади.
Еттинчиси: Такбирдир. Чунки Пайғамбаримиз ﷺ буюради:
- Намозда такбир айтилгач, ҳар нарса ҳаром бўлади, саломдан сўнг бу ҳол йўқ бўлади. (Яъни намоз пайтида дунё ишларини унутмоқ керак).
Саккизинчи: Қиёмдир. Чунки Аллоҳ буюради:
- Аллоҳга бўйсунган ҳолда туринг (Ҳушу билан қиёмда туринг)! (Муззаммил сураси, 20-оят)
Тўққизинчиси: «Фотиҳа» сурасини ўқимоқдир. Чунки Аллоҳ буюради:
- Энди Қуръондан муяссар бўлган миқдорда ўқийверинглар. (Бақара сураси, 43-оят)
Ўнинчиси: Рукудир. Чунки Аллоҳ буюради:
- Намозни тўкис адо қилинг, закотни беринг ва руку қилгувчилар билан бирга руку қилинг. (Ҳаж сураси, 77-оят)
Ўн биринчиси: Саждадир. Чунки Аллоҳ буюради:
- Эй мўминлар, руку қилингиз, сажда қилингиз ва Парвардигорингизга ибодатда бўлиб, яхшилик қилингиз. (Зумар сураси, 14-оят)
Ўн иккинчиси: Намозда қууд (ўтирмоқ)дир. Чунки Пайғамбаримиз ﷺ буюради:
- Киши охирги саждадан бошини кўтаргандан кейин, то «Аттаҳиёт»ни ўқиб бўлгунча ўтирган вақти давомида намози тамом бўлади.
Намозда шу ўн икки нарса мавжуд бўлса - булар узил-кесил якун топиши учун — кишида яна ихлосга эҳтиёжи бўлади. Чунки Аллоҳ буюради:
— Айтинг: «Мен ёлғиз Аллоҳга, у зот учун динимни холис қилган ҳолда ибодат қилурман!». (Анъом сураси, 160-оят) (Яъни: Эй мўминлар, Аллоҳнинг динида ихлосли ва самимий кишилар бўлиб ибодат қилинг!)
БИЛИМ: Намозда билиш керак бўлган уч нарса бор:
1. Фарз нима, суннат нима — билиш керак.
2. Таҳоратда фарз ва суннат бўлган нарсаларни билиш керак. Чунки булар намознинг яхлитлигини таъминловчи нарсалардир.
3. Шайтоннинг намоздаги васвасаларини ва ҳийлаларини билиш керак. Шунда улар билан жаҳд ила курашиш мумкин бўлади.
ТАҲОРАТ: Уч нарса таҳоратнинг тўла бўлишини таъминлайди:
1. Қалбни яширин адоват, ёмон ниятдан ва ҳасаддан тозаламоқ.
2. Вужудни гуноҳлардан тозаламоқ.
3. Сувни исроф қилмай, чиройли таҳорат олиб, аъзоларни ювмоқ.
ТОЗА ЛИБОС: Либоснинг намозга мувофиқлиги уч нарсада билинади:
1. Либос ҳалол меҳнат билан, ҳалол йўл билан топилган бўлиши керак.
2. Ифлос нарсалар юқмаган бўлиши керак.
3. Либоснинг ташқи кўриниши суннатга уйғун: яъни камтарона бўлиши керак; кибрланиш, кўз-кўз қилиш ва мақтаниш учун кийилмаган бўлмоғи лозим.
ВАҚТ: Уч нарсада комил бўлади:
1. Инсоннинг кўзи ва зеҳни вақтни билдирувчи нарсаларда (Қуёш, ой, юлдузлар, соат ва ҳоказоларда) бўлиши керак.
2. Қулоқ азонда бўлмоғи керак.
3. Қалб вақтни ҳис қилиб туриши керак.
ҚИБЛАГА ЮЗЛАНМОҚ: Бунинг ҳам тўкислиги уч йўсинда бўлади:
1. Юз билан қиблага йўналмоқ.
2.Қалб билан Аллоҳга юзланмоқ.
3.Қалб сукутда ва итоатда (хушуда) бўлмоғи лозим.
НИЯТ: Уч нарса орқали комил бўлади:
1. Қайси намозни ўқиётганини билиш.
2.Аллоҳнинг ҳузурида турганлигини, Унинг ўзини кўраётганини билиш ва Унинг ҳузурида қўрқув билан туриш.
3.Аллоҳнинг қалбдаги ҳар бир ҳодисадан хабардорлигини билиш ва қалбни дунёвий машғулотлардан тозалашдир.
Ким намоз ўқишни ният қилса, намози мукаммал ва тўкис бўлиши учун бу ўн икки хислатга эришишни бўйнига олиши керак. Булардан олтитаси намозни бошламасдан олдиндир. Бошқа олтитаси эса намоз жараёнидадир. Бу ўн икки хислатдан:
Биринчиси: Билимдир. Чунки Пайғамбаримиз ﷺ :
- Билиб қилинган оз амал билмай қилинган кўп амалдан яхшироқдир! — деб буюрганлар.
Иккинчиси: Таҳоратдир. Чунки пайғамбаримиз:
- Намоз фақат таҳорат биландир! — деб буюрганлар.
Учинчиси: тоза либосдир. Чунки Аллоҳ буюради:
- Эй Одам болалари, ҳар бир сажда чоғида зийнатланингиз. «Зийнатланингиз» дегани «тоза либосда бўлингиз» (Нисо сураси, 103-оят) деганидир.
Тўртинчиси: Намозни вақтида адо этишдир. Чунки Аллоҳ буюради:
- Намоз мўминларга (вақти) тайинланган фарз бўлди. (Бақара сураси, 144-оят)
Бешинчиси: Қиблага юзланмокдир. Чунки Аллоҳ буюради:
- Намозда юзингизни Масжид-ал-Ҳаром (Маккадаги Каъба) томонга буринг!
(Бақара сураси, 238-оят)
Олтинчиси: Ниятдир. Чунки Пайғамбаримиз ﷺ билдиради:
- Амалларнинг қиймати ниятларга боғлиқдир, ҳар кишининг нияти нима бўлса, ўша амалга ошади.
Еттинчиси: Такбирдир. Чунки Пайғамбаримиз ﷺ буюради:
- Намозда такбир айтилгач, ҳар нарса ҳаром бўлади, саломдан сўнг бу ҳол йўқ бўлади. (Яъни намоз пайтида дунё ишларини унутмоқ керак).
Саккизинчи: Қиёмдир. Чунки Аллоҳ буюради:
- Аллоҳга бўйсунган ҳолда туринг (Ҳушу билан қиёмда туринг)! (Муззаммил сураси, 20-оят)
Тўққизинчиси: «Фотиҳа» сурасини ўқимоқдир. Чунки Аллоҳ буюради:
- Энди Қуръондан муяссар бўлган миқдорда ўқийверинглар. (Бақара сураси, 43-оят)
Ўнинчиси: Рукудир. Чунки Аллоҳ буюради:
- Намозни тўкис адо қилинг, закотни беринг ва руку қилгувчилар билан бирга руку қилинг. (Ҳаж сураси, 77-оят)
Ўн биринчиси: Саждадир. Чунки Аллоҳ буюради:
- Эй мўминлар, руку қилингиз, сажда қилингиз ва Парвардигорингизга ибодатда бўлиб, яхшилик қилингиз. (Зумар сураси, 14-оят)
Ўн иккинчиси: Намозда қууд (ўтирмоқ)дир. Чунки Пайғамбаримиз ﷺ буюради:
- Киши охирги саждадан бошини кўтаргандан кейин, то «Аттаҳиёт»ни ўқиб бўлгунча ўтирган вақти давомида намози тамом бўлади.
Намозда шу ўн икки нарса мавжуд бўлса - булар узил-кесил якун топиши учун — кишида яна ихлосга эҳтиёжи бўлади. Чунки Аллоҳ буюради:
— Айтинг: «Мен ёлғиз Аллоҳга, у зот учун динимни холис қилган ҳолда ибодат қилурман!». (Анъом сураси, 160-оят) (Яъни: Эй мўминлар, Аллоҳнинг динида ихлосли ва самимий кишилар бўлиб ибодат қилинг!)
БИЛИМ: Намозда билиш керак бўлган уч нарса бор:
1. Фарз нима, суннат нима — билиш керак.
2. Таҳоратда фарз ва суннат бўлган нарсаларни билиш керак. Чунки булар намознинг яхлитлигини таъминловчи нарсалардир.
3. Шайтоннинг намоздаги васвасаларини ва ҳийлаларини билиш керак. Шунда улар билан жаҳд ила курашиш мумкин бўлади.
ТАҲОРАТ: Уч нарса таҳоратнинг тўла бўлишини таъминлайди:
1. Қалбни яширин адоват, ёмон ниятдан ва ҳасаддан тозаламоқ.
2. Вужудни гуноҳлардан тозаламоқ.
3. Сувни исроф қилмай, чиройли таҳорат олиб, аъзоларни ювмоқ.
ТОЗА ЛИБОС: Либоснинг намозга мувофиқлиги уч нарсада билинади:
1. Либос ҳалол меҳнат билан, ҳалол йўл билан топилган бўлиши керак.
2. Ифлос нарсалар юқмаган бўлиши керак.
3. Либоснинг ташқи кўриниши суннатга уйғун: яъни камтарона бўлиши керак; кибрланиш, кўз-кўз қилиш ва мақтаниш учун кийилмаган бўлмоғи лозим.
ВАҚТ: Уч нарсада комил бўлади:
1. Инсоннинг кўзи ва зеҳни вақтни билдирувчи нарсаларда (Қуёш, ой, юлдузлар, соат ва ҳоказоларда) бўлиши керак.
2. Қулоқ азонда бўлмоғи керак.
3. Қалб вақтни ҳис қилиб туриши керак.
ҚИБЛАГА ЮЗЛАНМОҚ: Бунинг ҳам тўкислиги уч йўсинда бўлади:
1. Юз билан қиблага йўналмоқ.
2.Қалб билан Аллоҳга юзланмоқ.
3.Қалб сукутда ва итоатда (хушуда) бўлмоғи лозим.
НИЯТ: Уч нарса орқали комил бўлади:
1. Қайси намозни ўқиётганини билиш.
2.Аллоҳнинг ҳузурида турганлигини, Унинг ўзини кўраётганини билиш ва Унинг ҳузурида қўрқув билан туриш.
3.Аллоҳнинг қалбдаги ҳар бир ҳодисадан хабардорлигини билиш ва қалбни дунёвий машғулотлардан тозалашдир.
Audio
"Ислом дини" китоби
Муаллифлар:
Аҳмад Муҳаммад Турсун, Муҳаммад Шариф Жуман
11. Мазҳаббошилар. Имом Шофиий раҳматуллоҳи алайҳ.
👉 @diyonatli
Муаллифлар:
Аҳмад Муҳаммад Турсун, Муҳаммад Шариф Жуман
11. Мазҳаббошилар. Имом Шофиий раҳматуллоҳи алайҳ.
👉 @diyonatli
FIQH
Lug‘atda “chuqur tushunish, bilish anglash, fahmlash” ma’nolarini anglatadi. Istilohda mufassla dalillapdan olingan shar’iy-amaliy hukmlar ilmi “fiqh” deb ataladi. Islom fiqhning asosiy manbai to‘rtta-Qur’oni karim, Sunnati Nabaviyya, ijmo va qiyosdir. Insondan sodir bo‘ladigan har bir so‘z va amalning Islom shariatida hukmi bor. Bu hukmlarning ba’zilari Qur’oni karim va Sunnatda ochiq bayon qilingan bo‘lsa, ba’zilariga ishorat qilingan. Mujtahid ana shu ishorat qilingan hukmlarni oydinlashtiradi.
Fiqh ilmi tahorat, namoz, zakot, ro‘za, haj, bay, vaqf, meros, oila va nikoh, muomila, jinoyat kabi ibodat va holatlarning hukming bayon etadi. Mashhur sahobaiy Abdulloh ibn Mas’ud (roziyallohu anhu) birinchi bo‘lib fiqh ilmiga asos solganlar. So‘ngra shogirtlari Alqama ibn Qays uni oydinlashtirdilar. Ibrohim Naha’iy uni to‘pladilar. Xammod ibn Muslim uni yanada oydinlashtirdilar. Va nihoyat Abu Hanifa uni bugungi kundagi holatiga yetkazdilar.
Fiqh ilmining bilidon olim, mutahassisi “fiqih” deyiladi, ko‘pligi esa “fuqaho”dir. Faqihlarning eng yiriklari Imomi A’zam (Abu Hanifa), Imom Molik, Imom Shofe’iy, Imom Ahmaddir. Ular mujtahidlardir.
Shar’iy dalillar asosida hukm chiqarish usullari – qoidalari haqida bahs yuritadigan fan “usuli fiqh” deyiladi.
Islom shariatida amallar savob yoki gunohligi e’tibori bilan fiqhiy istilohga ko‘ra yettiga bo‘linadi: 1. Farz. 2. Vojib. 3. Sunnat. 4. Harom. 5. Makruhi tahrimiy. 6. Makruhi tanzihiy. 7. Muboh.
"Islom dini" kitobidan olindi.
👉 @diyonatli
Lug‘atda “chuqur tushunish, bilish anglash, fahmlash” ma’nolarini anglatadi. Istilohda mufassla dalillapdan olingan shar’iy-amaliy hukmlar ilmi “fiqh” deb ataladi. Islom fiqhning asosiy manbai to‘rtta-Qur’oni karim, Sunnati Nabaviyya, ijmo va qiyosdir. Insondan sodir bo‘ladigan har bir so‘z va amalning Islom shariatida hukmi bor. Bu hukmlarning ba’zilari Qur’oni karim va Sunnatda ochiq bayon qilingan bo‘lsa, ba’zilariga ishorat qilingan. Mujtahid ana shu ishorat qilingan hukmlarni oydinlashtiradi.
Fiqh ilmi tahorat, namoz, zakot, ro‘za, haj, bay, vaqf, meros, oila va nikoh, muomila, jinoyat kabi ibodat va holatlarning hukming bayon etadi. Mashhur sahobaiy Abdulloh ibn Mas’ud (roziyallohu anhu) birinchi bo‘lib fiqh ilmiga asos solganlar. So‘ngra shogirtlari Alqama ibn Qays uni oydinlashtirdilar. Ibrohim Naha’iy uni to‘pladilar. Xammod ibn Muslim uni yanada oydinlashtirdilar. Va nihoyat Abu Hanifa uni bugungi kundagi holatiga yetkazdilar.
Fiqh ilmining bilidon olim, mutahassisi “fiqih” deyiladi, ko‘pligi esa “fuqaho”dir. Faqihlarning eng yiriklari Imomi A’zam (Abu Hanifa), Imom Molik, Imom Shofe’iy, Imom Ahmaddir. Ular mujtahidlardir.
Shar’iy dalillar asosida hukm chiqarish usullari – qoidalari haqida bahs yuritadigan fan “usuli fiqh” deyiladi.
Islom shariatida amallar savob yoki gunohligi e’tibori bilan fiqhiy istilohga ko‘ra yettiga bo‘linadi: 1. Farz. 2. Vojib. 3. Sunnat. 4. Harom. 5. Makruhi tahrimiy. 6. Makruhi tanzihiy. 7. Muboh.
"Islom dini" kitobidan olindi.
👉 @diyonatli
Абу Ҳанифа раҳматуллоҳи алайҳининг шогирдларига васиятларидан
Ҳасан ибн Зиёд Луълуий ривоят қилади. Мен Абу Юсуфни шундай деганини эшитганман:
Ёмғирли бир куни Абу Ҳанифанинг ҳузурларида, унинг бир неча шогирдлари билан тўпландик. Уларнинг орасида Довуд Тоий, Қосим ибн Маън, Офия ибн Язийд, Ҳафс ибн Ғиёс, Вакеъ ибн Жарроҳ, Молик ибн Миғвал ва Зуфар бор эди. (Имом Абу Ҳанифа) бизга юзланиб шундай деди:
«Сизлар қалбимнинг сурури, қайғумнинг жилосисизлар. Сизларга фиқҳни эгарлаб, юганлаб бердим. Ва одамларни сизларнинг ортингиздан юрадиган, сўзларингизни излаб юрадиган ҳолларида қолдирдим. Сизларнинг орангизда бирортаси йўқки, у қозиликка ярамаса! Сизлардан Аллоҳ ҳурмати ва Аллоҳ сизларга ато этган илмнинг улуғворлиги қадри ҳурмати шуни сўрайман: илмни бундай ажр-мукофот талабидан асранглар, (яъни, илмни қозилик эвазига ботилга сотманглар, - тарж.). Агар сизлардан бирортангизга қозилик синови келиб, ўзида Аллоҳнинг бандаларидан беркитган бирор айбни билса, у қозилик қилиши жоиз эмас, унга (қозиликдан топган) маоши пок-ҳалол эмасдир. Агарда уни бирор зарурат қозиликка киришга мажбур этса, инсонлар кўзидан ҳаргиз ғойиб бўлиб кетмасин, беш вақт намозини ўз масжидида ўқиб, ҳар намоз пайтида: «Кимнинг бирор юмуши бор?», деб бақирсин. Хуфтон намози бўлса, уч бора: «Кимнинг юмуши бор?», деб баралла айтиб, кейин уйига кирсин. Агар қозиликка ўтиролмайдиган (ўта қувватсиз) даражада касал бўлиб қолса, касаллиги миқдорича маошидан айириб юборсин. Ҳар қайси бошлиқ бирор нарсани тортиб олса ёки зулм билан ҳукм чиқарса, унинг бошлиқлиги ботилдир, ҳукми жоиз эмасдир».
Имом Заҳабий роҳимаҳуллоҳнинг «Маноқибул имом Абий Ҳанифа - Имом Абу Ҳанифанинг фазилатлатлари» китобидан.
👉 @diyonatli
Ҳасан ибн Зиёд Луълуий ривоят қилади. Мен Абу Юсуфни шундай деганини эшитганман:
Ёмғирли бир куни Абу Ҳанифанинг ҳузурларида, унинг бир неча шогирдлари билан тўпландик. Уларнинг орасида Довуд Тоий, Қосим ибн Маън, Офия ибн Язийд, Ҳафс ибн Ғиёс, Вакеъ ибн Жарроҳ, Молик ибн Миғвал ва Зуфар бор эди. (Имом Абу Ҳанифа) бизга юзланиб шундай деди:
«Сизлар қалбимнинг сурури, қайғумнинг жилосисизлар. Сизларга фиқҳни эгарлаб, юганлаб бердим. Ва одамларни сизларнинг ортингиздан юрадиган, сўзларингизни излаб юрадиган ҳолларида қолдирдим. Сизларнинг орангизда бирортаси йўқки, у қозиликка ярамаса! Сизлардан Аллоҳ ҳурмати ва Аллоҳ сизларга ато этган илмнинг улуғворлиги қадри ҳурмати шуни сўрайман: илмни бундай ажр-мукофот талабидан асранглар, (яъни, илмни қозилик эвазига ботилга сотманглар, - тарж.). Агар сизлардан бирортангизга қозилик синови келиб, ўзида Аллоҳнинг бандаларидан беркитган бирор айбни билса, у қозилик қилиши жоиз эмас, унга (қозиликдан топган) маоши пок-ҳалол эмасдир. Агарда уни бирор зарурат қозиликка киришга мажбур этса, инсонлар кўзидан ҳаргиз ғойиб бўлиб кетмасин, беш вақт намозини ўз масжидида ўқиб, ҳар намоз пайтида: «Кимнинг бирор юмуши бор?», деб бақирсин. Хуфтон намози бўлса, уч бора: «Кимнинг юмуши бор?», деб баралла айтиб, кейин уйига кирсин. Агар қозиликка ўтиролмайдиган (ўта қувватсиз) даражада касал бўлиб қолса, касаллиги миқдорича маошидан айириб юборсин. Ҳар қайси бошлиқ бирор нарсани тортиб олса ёки зулм билан ҳукм чиқарса, унинг бошлиқлиги ботилдир, ҳукми жоиз эмасдир».
Имом Заҳабий роҳимаҳуллоҳнинг «Маноқибул имом Абий Ҳанифа - Имом Абу Ҳанифанинг фазилатлатлари» китобидан.
👉 @diyonatli
AMALLARNING HUKMLARI
1.FARZ
Inkor qilib bo‘lmas qat’iy dalil bilan bajarilishi talab qilingan amal “farz” deyiladi. Besh mahal namoz o‘qish, ro‘za, zakot kabi amallar farzdir. Farzni bajarish shart uni bajargan ulkan savobga erishadi, bajarmagan fosiq hisoblanib, azoblanzdi. Inkor etgan esa kofir bo‘ladi. Farz ikki xil bo‘ladi: farzi ayn (har bir musulmon bajarishi shart) va farzi kifoya (bir yoki bir necha kishining ado etishi bilan boshqalardan soqit bo‘ladi).
2. VOJIB
E’tirozga ehtimoli bor dalil bilan bajarilishi talab qilingan amal vojibdir. Vojibning hukmi farz bilan barobar. Vojibni inkor qilgan kishi kofir bo‘lmaydi, balki fosiq bo‘ladi. Vojibni bajargan savob oladi, tark qilgan jazoga loyiq bo‘ladi.
3.SUNNAT
Zimmaga yuklanmagan, lekin bajarilishi talab qilingan amal sunnatdir. Sunnat amal qilish vojiga amal qilish kabi talab etiladi. Biroq sunnatga amal qilmagan vojibga amal qilmagan kabi jazolanmaydi, balki qoralanadi.
Mashab ulamolari sunnatni ikkiga bo‘lishgan:
1. Sunnatni muakkada (ta’kidlangan sunnat) - vojibdan keyingi darajada turadi,
masalan, jamoat bilan namoz o‘qish. Bunga amal qilmagan gunohkor bo‘ladi.
2. Sunnati zoida (el-ichida, yurish-turish kabi ishlarda payg‘ambar
alayhissalomga ergashish).
4.HAROM
Inkor qilib bo‘lmas qat’iy dalillar bilan bajarilishi ta’qiqlangan amal. Masalan, zino, sudxo‘rlik, o‘g‘irlik, aroqxo‘rlik kabi. Harom ish qilgan oxiratda do‘zax azobiga duchor bo‘ladi, haromni tark etgan savobga erishadi. Haromni inkor qilgan odam kofir bo‘ladi.
5.MAKRUH
E’tirozga ehtimoli bor dalil bilan bajarilishi taqiqlangan amal makruhi tahrimiydir. Masala, birovning sovchiligi ustiga sovchi yuborish, erkaklarningtilla taqishi va ipak kiyim kiyishi makruhi tahrimiydir. Makruhi tahrimiy hukmi harom hukmidadir, faqat ularni inkor etgan kishi kofir bo‘lmaydi, xolos.
Qilinishidan qat’iy qaytarilmagan, ammo qilinmasligi qilinishidan a’lo bo‘lgan amal makruhi tanzihiydir. Mushuk, yirtqich qushlar tekkan suvda tahirat olish bunga misol bo‘ladi. Ulardan saqlanganlar savob oladi, qilganlarga esa malomat ham, iqob ham qilinmaydi.
"Islom dini" kitobidan olindi.
👉 @diyonatli
1.FARZ
Inkor qilib bo‘lmas qat’iy dalil bilan bajarilishi talab qilingan amal “farz” deyiladi. Besh mahal namoz o‘qish, ro‘za, zakot kabi amallar farzdir. Farzni bajarish shart uni bajargan ulkan savobga erishadi, bajarmagan fosiq hisoblanib, azoblanzdi. Inkor etgan esa kofir bo‘ladi. Farz ikki xil bo‘ladi: farzi ayn (har bir musulmon bajarishi shart) va farzi kifoya (bir yoki bir necha kishining ado etishi bilan boshqalardan soqit bo‘ladi).
2. VOJIB
E’tirozga ehtimoli bor dalil bilan bajarilishi talab qilingan amal vojibdir. Vojibning hukmi farz bilan barobar. Vojibni inkor qilgan kishi kofir bo‘lmaydi, balki fosiq bo‘ladi. Vojibni bajargan savob oladi, tark qilgan jazoga loyiq bo‘ladi.
3.SUNNAT
Zimmaga yuklanmagan, lekin bajarilishi talab qilingan amal sunnatdir. Sunnat amal qilish vojiga amal qilish kabi talab etiladi. Biroq sunnatga amal qilmagan vojibga amal qilmagan kabi jazolanmaydi, balki qoralanadi.
Mashab ulamolari sunnatni ikkiga bo‘lishgan:
1. Sunnatni muakkada (ta’kidlangan sunnat) - vojibdan keyingi darajada turadi,
masalan, jamoat bilan namoz o‘qish. Bunga amal qilmagan gunohkor bo‘ladi.
2. Sunnati zoida (el-ichida, yurish-turish kabi ishlarda payg‘ambar
alayhissalomga ergashish).
4.HAROM
Inkor qilib bo‘lmas qat’iy dalillar bilan bajarilishi ta’qiqlangan amal. Masalan, zino, sudxo‘rlik, o‘g‘irlik, aroqxo‘rlik kabi. Harom ish qilgan oxiratda do‘zax azobiga duchor bo‘ladi, haromni tark etgan savobga erishadi. Haromni inkor qilgan odam kofir bo‘ladi.
5.MAKRUH
E’tirozga ehtimoli bor dalil bilan bajarilishi taqiqlangan amal makruhi tahrimiydir. Masala, birovning sovchiligi ustiga sovchi yuborish, erkaklarningtilla taqishi va ipak kiyim kiyishi makruhi tahrimiydir. Makruhi tahrimiy hukmi harom hukmidadir, faqat ularni inkor etgan kishi kofir bo‘lmaydi, xolos.
Qilinishidan qat’iy qaytarilmagan, ammo qilinmasligi qilinishidan a’lo bo‘lgan amal makruhi tanzihiydir. Mushuk, yirtqich qushlar tekkan suvda tahirat olish bunga misol bo‘ladi. Ulardan saqlanganlar savob oladi, qilganlarga esa malomat ham, iqob ham qilinmaydi.
"Islom dini" kitobidan olindi.
👉 @diyonatli
Э Ҳ Т И Ё Ж
Инсон фитратан жуда заиф яратилган. Ҳолбуки, атрофидаги ҳар нарса унга таъсир этади. Алам беради.
Ҳам у ғоят ожиздир. Ҳолбуки, балолари ва душманлари жуда кўпдир.
Ҳам ғоят фақирдир. Ҳолбуки, эҳтиёжлари жуда зиёдадир.
Ҳам танбал ва иқтидорсиздир. Ҳолбуки, ҳаётнинг шартлари жуда оғирдир.
Ҳам инсон бўлгани учун коинот билан доимий алоқаси бор. Ҳолбуки, севган ва улфат бўлиб қолган нарсаларининг кетиши, уларнинг фироқи, доимо уни ранжида этаверади.
Ҳам ақл унга юксак мақсадлар ва боқий меваларни кўрсатиб туради. Ҳолбуки, унинг қўли калта, умри қисқа, иқтидори қисқа, сабри оздир.
Мана шундай вазиятда бўлган бир руҳ, фажр вақтида бир Буюк Қодирнинг, бир Роҳим ва Жамол эгаси бўлган Зотнинг даргоҳига ниёз ила намоз ила мурожаат этиб, арзиҳол этмоқ, тавфиқ ва мадад истамоқ нақадар лозимдир. Пешинда кундуз оламида бошига келадиган, белига юкланадиган ишларни, вазифаларни кўтара олиши учун нақадар лозим бўлган бир суяниш нуқтаси экани очиқ-равшан англашилади
Усмон КЎКЧАЛИК
👉 @diyonatli
Инсон фитратан жуда заиф яратилган. Ҳолбуки, атрофидаги ҳар нарса унга таъсир этади. Алам беради.
Ҳам у ғоят ожиздир. Ҳолбуки, балолари ва душманлари жуда кўпдир.
Ҳам ғоят фақирдир. Ҳолбуки, эҳтиёжлари жуда зиёдадир.
Ҳам танбал ва иқтидорсиздир. Ҳолбуки, ҳаётнинг шартлари жуда оғирдир.
Ҳам инсон бўлгани учун коинот билан доимий алоқаси бор. Ҳолбуки, севган ва улфат бўлиб қолган нарсаларининг кетиши, уларнинг фироқи, доимо уни ранжида этаверади.
Ҳам ақл унга юксак мақсадлар ва боқий меваларни кўрсатиб туради. Ҳолбуки, унинг қўли калта, умри қисқа, иқтидори қисқа, сабри оздир.
Мана шундай вазиятда бўлган бир руҳ, фажр вақтида бир Буюк Қодирнинг, бир Роҳим ва Жамол эгаси бўлган Зотнинг даргоҳига ниёз ила намоз ила мурожаат этиб, арзиҳол этмоқ, тавфиқ ва мадад истамоқ нақадар лозимдир. Пешинда кундуз оламида бошига келадиган, белига юкланадиган ишларни, вазифаларни кўтара олиши учун нақадар лозим бўлган бир суяниш нуқтаси экани очиқ-равшан англашилади
Усмон КЎКЧАЛИК
👉 @diyonatli
ТАВОЗЕЪ
Буюк бир олимнинг ўз нафсига айтганлари
Эй фахрга мафтун, шуҳратга мубтало, мақтовга берилган, худбинликда ўхшашсиз бўлган бебош НАФСим!
Агар, мингларча мева берган анжирнинг кичиккина данаги ва юз бош узум тақиб қўйилган токнинг қора, қуруқ чўпи, бутун у меваларни, у бош-бош узумларни, ўз ҳунарининг натижаси эканлиги ва улардан истеъфода этганлар у ЧЎПга ёки у данакчага мақтов ва ҳурмат кўрсатишлари лозим экани, ҳақ бир ДАЪВО бўлса, сенинг ҳам, сенга юкланган неъматлар учун фахрга, ғурурга балки бир ҳаққинг бўлади.
Ҳолбуки сен, доим танқидга лойиқсан.
Зеро, у данакча ёки қуруқ чўпчалик ҳам эмассан.
Чунки, сенда ихтиёр бўлганлиги учун, у неъматларнинг қийматларини ФАХРинг билан нуқсонлаштирмоқдасан, ҒУРУРинг билан бузяпсан, ношукрлигинг туфайли ибтол қилмоқдасан, ўзлаштиришлик билан тортиб оляпсан.
Сенинг вазифанг ФАХР эмас, ШУКРдир!
Сенга лойиқ бўлгани ШУҲРАТ эмас, ТАВОЗЕЪдир, ХИЖОЛАТдир!
Сенинг ҳаққинг МАҚТОВ эмас, ИСТИҒФОРдир, НАДОМАТдир!
Сенинг камолинг ХУДБИНликда эмас, ҲУДОБИНликдадир!
Усмон КЎКЧАЛИК
👉@diyonatli
Буюк бир олимнинг ўз нафсига айтганлари
Эй фахрга мафтун, шуҳратга мубтало, мақтовга берилган, худбинликда ўхшашсиз бўлган бебош НАФСим!
Агар, мингларча мева берган анжирнинг кичиккина данаги ва юз бош узум тақиб қўйилган токнинг қора, қуруқ чўпи, бутун у меваларни, у бош-бош узумларни, ўз ҳунарининг натижаси эканлиги ва улардан истеъфода этганлар у ЧЎПга ёки у данакчага мақтов ва ҳурмат кўрсатишлари лозим экани, ҳақ бир ДАЪВО бўлса, сенинг ҳам, сенга юкланган неъматлар учун фахрга, ғурурга балки бир ҳаққинг бўлади.
Ҳолбуки сен, доим танқидга лойиқсан.
Зеро, у данакча ёки қуруқ чўпчалик ҳам эмассан.
Чунки, сенда ихтиёр бўлганлиги учун, у неъматларнинг қийматларини ФАХРинг билан нуқсонлаштирмоқдасан, ҒУРУРинг билан бузяпсан, ношукрлигинг туфайли ибтол қилмоқдасан, ўзлаштиришлик билан тортиб оляпсан.
Сенинг вазифанг ФАХР эмас, ШУКРдир!
Сенга лойиқ бўлгани ШУҲРАТ эмас, ТАВОЗЕЪдир, ХИЖОЛАТдир!
Сенинг ҳаққинг МАҚТОВ эмас, ИСТИҒФОРдир, НАДОМАТдир!
Сенинг камолинг ХУДБИНликда эмас, ҲУДОБИНликдадир!
Усмон КЎКЧАЛИК
👉@diyonatli
"Ҳар сафар (тоатларинг билан) Аллоҳга яқинлашсанг, Аллоҳ таолони сенга яқинлиги ҳам зиёда бўлиб бораверади.
Натижада устингдан ҳикматини оқизиб қўяди ва махлуқотларидаги сир-асрорларни билдиради".
Муҳаммад Мутавалли Шаъровий роҳимаҳуллоҳ
👉 @diyonatli
Натижада устингдан ҳикматини оқизиб қўяди ва махлуқотларидаги сир-асрорларни билдиради".
Муҳаммад Мутавалли Шаъровий роҳимаҳуллоҳ
👉 @diyonatli
АСЛ МАДАНИЯТ БУЛОҒИ
Ислом ҳаммани ўз соҳасида ҳаққа чақиради.
Бир африкалик дарсдошимиз ҳикоя қилиб беради. Саудиянинг Риёз шаҳри Ҳарамайни Шарифайндан ташқарида жойлашгани ҳамда пойтахт эканига кўра, унга мусулмонлардан бошқа динга эътиқод қилувчилар кириши тақиқланмаган. Риёздаги меҳмонхоналардан бирида европалик бир аёл фаррош бўлиб ишлар экан. Табиий у мусулмон эмас экан. Фаррош аёл хоналарни йиғиштириш, меҳмонларнинг кирларини ювишга топшириш каби ишлардан ҳам масъул экан. Қаҳрамонимиз хоналарни саранжомлаш ва кийимларни тозалашга топшириш асносида турли ноқулай вазиятларга тўғри келиб қолар экан. Бу жараёнда ушбу аёл ҳатто эркакларнинг ич кийимларини ҳам ювишга топшириши, қайтариб олиб келиш ҳолатларига дуч келиб турар экан. Кунларнинг бирида ушбу аёл атрофдагиларга ўзининг Исломини эълон қилиб, мусулмон бўлганини айтибди. Мусулмонлар аёлнинг ҳидоят топганини билан муборакбод этиб, бу ишдан бениҳоя хурсанд бўлганларини изҳор қилишибди. Аёлдан мусулмон бўлишининг сабабини сўрашганда, шундай жавоб қилган экан: «Мен Риёздаги мазкур ишим асносида меҳмонларнинг ич кийимини ҳам ювдириш каби ишларга дуч келардим. Кўпинча ич кийими яхши тоза тутилмаган, турли нажасотлар билан булғанган кийимлар таъбимни хира қиларди. Эътибор бериб қарасам бирор мусулмон давлатдан келган меҳмонларнинг кийимларида бу ҳолат кузатилмайди. Аксинча, ўзини энг сўнгги маданият ва тақаддум вакилларимиз, деб дунёга жар соладиган ғарбликларда шундай нохуш ҳолатга дучор келардим. Билдимки, инсоннинг ҳаммадан энг яширин еригача пок тутишни ўн беш аср аввал таълим берган дин, бугуннинг «энг маданиятли» инсонларинидан ҳам анча илгарилаб кетган экан. Мана шу ҳолат мени мусулмон бўлишимга сабаб бўлди».
Ҳикоя тугади.
***
Мазкур қиссадаги ҳолат таъбингизни хира қилган бўлса, узр сўрайман. Лекин ундан чиқадиган ўрнак жуда ҳам ибратли. Зеро, бир олимнинг катта илмий кашфиёт ортидан Исломни ҳақ деб топгани, қайсидир файласуфнинг Исломдаги олий ҳикматлар, инсон қадрининг юксаклигини кўриб мусулмон бўлгани, яна қайсидур машҳур бир инсоннинг катта оламшумул ҳодиса туфайли ҳақ динга кирганини ҳақидаги турли хабарлар эшитиб қоламиз, бундай ҳодисалар ўтмишда ҳам кўп бўлган. Ислом уларга ўз майдонларида, билган соҳаларида ўзининг ҳақ дин эканини исботлай олганидек, юқоридаги фаррош аёлга ҳам ўзининг ҳақ дин эканини (биз учун) арзимас бир ҳолатда намоён этганни кўрамиз. Даъватнинг гўзал услублари жула кўп, айб бизда. Шу ўринда Салмон розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадис билан сўзимизни тугатмоқ мақомга лойиқдир.
Салмон розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. У зотга (мушриклар томонидан масхаромуз савол тарзида): «Пайғамбарингиз сизларга ҳамма нарсани, ҳатто, қандоқ бўшанишни ҳам таълим берганми?!», дейилди.
У киши:
«Тўғри. Батаҳқиқ, у зот бизни қазои ҳожат ёки бавл қилганимизда қиблага қарамоғимиздан, ўнг қўл билан истинжо қилмоғимиздан ёки учтадан кам тош билан истинжо қилмоғимиздан ёки чиқинди-тезак ва суяк билан истинжо қилмоғимиздан қайтарганлар», дедилар».
Имом Муслим ривояти.
👉 @diyonatli
Ислом ҳаммани ўз соҳасида ҳаққа чақиради.
Бир африкалик дарсдошимиз ҳикоя қилиб беради. Саудиянинг Риёз шаҳри Ҳарамайни Шарифайндан ташқарида жойлашгани ҳамда пойтахт эканига кўра, унга мусулмонлардан бошқа динга эътиқод қилувчилар кириши тақиқланмаган. Риёздаги меҳмонхоналардан бирида европалик бир аёл фаррош бўлиб ишлар экан. Табиий у мусулмон эмас экан. Фаррош аёл хоналарни йиғиштириш, меҳмонларнинг кирларини ювишга топшириш каби ишлардан ҳам масъул экан. Қаҳрамонимиз хоналарни саранжомлаш ва кийимларни тозалашга топшириш асносида турли ноқулай вазиятларга тўғри келиб қолар экан. Бу жараёнда ушбу аёл ҳатто эркакларнинг ич кийимларини ҳам ювишга топшириши, қайтариб олиб келиш ҳолатларига дуч келиб турар экан. Кунларнинг бирида ушбу аёл атрофдагиларга ўзининг Исломини эълон қилиб, мусулмон бўлганини айтибди. Мусулмонлар аёлнинг ҳидоят топганини билан муборакбод этиб, бу ишдан бениҳоя хурсанд бўлганларини изҳор қилишибди. Аёлдан мусулмон бўлишининг сабабини сўрашганда, шундай жавоб қилган экан: «Мен Риёздаги мазкур ишим асносида меҳмонларнинг ич кийимини ҳам ювдириш каби ишларга дуч келардим. Кўпинча ич кийими яхши тоза тутилмаган, турли нажасотлар билан булғанган кийимлар таъбимни хира қиларди. Эътибор бериб қарасам бирор мусулмон давлатдан келган меҳмонларнинг кийимларида бу ҳолат кузатилмайди. Аксинча, ўзини энг сўнгги маданият ва тақаддум вакилларимиз, деб дунёга жар соладиган ғарбликларда шундай нохуш ҳолатга дучор келардим. Билдимки, инсоннинг ҳаммадан энг яширин еригача пок тутишни ўн беш аср аввал таълим берган дин, бугуннинг «энг маданиятли» инсонларинидан ҳам анча илгарилаб кетган экан. Мана шу ҳолат мени мусулмон бўлишимга сабаб бўлди».
Ҳикоя тугади.
***
Мазкур қиссадаги ҳолат таъбингизни хира қилган бўлса, узр сўрайман. Лекин ундан чиқадиган ўрнак жуда ҳам ибратли. Зеро, бир олимнинг катта илмий кашфиёт ортидан Исломни ҳақ деб топгани, қайсидир файласуфнинг Исломдаги олий ҳикматлар, инсон қадрининг юксаклигини кўриб мусулмон бўлгани, яна қайсидур машҳур бир инсоннинг катта оламшумул ҳодиса туфайли ҳақ динга кирганини ҳақидаги турли хабарлар эшитиб қоламиз, бундай ҳодисалар ўтмишда ҳам кўп бўлган. Ислом уларга ўз майдонларида, билган соҳаларида ўзининг ҳақ дин эканини исботлай олганидек, юқоридаги фаррош аёлга ҳам ўзининг ҳақ дин эканини (биз учун) арзимас бир ҳолатда намоён этганни кўрамиз. Даъватнинг гўзал услублари жула кўп, айб бизда. Шу ўринда Салмон розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадис билан сўзимизни тугатмоқ мақомга лойиқдир.
Салмон розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. У зотга (мушриклар томонидан масхаромуз савол тарзида): «Пайғамбарингиз сизларга ҳамма нарсани, ҳатто, қандоқ бўшанишни ҳам таълим берганми?!», дейилди.
У киши:
«Тўғри. Батаҳқиқ, у зот бизни қазои ҳожат ёки бавл қилганимизда қиблага қарамоғимиздан, ўнг қўл билан истинжо қилмоғимиздан ёки учтадан кам тош билан истинжо қилмоғимиздан ёки чиқинди-тезак ва суяк билан истинжо қилмоғимиздан қайтарганлар», дедилар».
Имом Муслим ривояти.
👉 @diyonatli
TAYAMMUM HUKMLARI
Tayammum qilib namoz o'qimoqchi bo'lgan odam ushbu tayammum bilan tahorat olishni va namoz o'qishni o'ziga halol etishni niyat qilishi shart. Chunki faqat tayammum qilish niyatida qilingan tayammum bilan namoz o'qib bo'lmaydi. Shuningdek, masjidga kirish, Qur'oni kariymni ushlash niyatida qilingan tayammum bilan namoz o'qib bo'lmaydi. Demak, tayammum olish paytida betahoratlikdan qutilishni va tahoratsiz ado etib bo'lmaydigan aniq bir ibodatni niyat qilish lozim bo'ladi.
Bitta tayammum bilan istalgancha farz, sunnat va nafl namoz o'qilaveradi. Namoz vaqti kirmasdan avval va yonidagilardan suv so'rashdan oldin tayammum qilish mumkin.
Yukining orasida suv borligini unutib, tayammum bilan namoz o'qiganidan keyin, yukida suv borligi esiga tushib qolsa, namozni qayta o'qimaydi. Ammo yukidagi suvni tugagan degan gumon bilan tayammum bilan namoz o'qiganidan so'ng suv borligi ayon bo'lsa, namozni qayta o'qiydi.
Ikki qo'l va oyog'i qirqilgan kishining yuzida yarasi bo'lsa, taxorat ham, tayammum ham qilmay namoz o'qiyveradi.
Abdug'ani Qodirov
"Hanafiy fiqhiga oid eng zarur hukmlar" kitobidan olindi.
👉 @diyonatli
Tayammum qilib namoz o'qimoqchi bo'lgan odam ushbu tayammum bilan tahorat olishni va namoz o'qishni o'ziga halol etishni niyat qilishi shart. Chunki faqat tayammum qilish niyatida qilingan tayammum bilan namoz o'qib bo'lmaydi. Shuningdek, masjidga kirish, Qur'oni kariymni ushlash niyatida qilingan tayammum bilan namoz o'qib bo'lmaydi. Demak, tayammum olish paytida betahoratlikdan qutilishni va tahoratsiz ado etib bo'lmaydigan aniq bir ibodatni niyat qilish lozim bo'ladi.
Bitta tayammum bilan istalgancha farz, sunnat va nafl namoz o'qilaveradi. Namoz vaqti kirmasdan avval va yonidagilardan suv so'rashdan oldin tayammum qilish mumkin.
Yukining orasida suv borligini unutib, tayammum bilan namoz o'qiganidan keyin, yukida suv borligi esiga tushib qolsa, namozni qayta o'qimaydi. Ammo yukidagi suvni tugagan degan gumon bilan tayammum bilan namoz o'qiganidan so'ng suv borligi ayon bo'lsa, namozni qayta o'qiydi.
Ikki qo'l va oyog'i qirqilgan kishining yuzida yarasi bo'lsa, taxorat ham, tayammum ham qilmay namoz o'qiyveradi.
Abdug'ani Qodirov
"Hanafiy fiqhiga oid eng zarur hukmlar" kitobidan olindi.
👉 @diyonatli
Audio
"Ислом дини" китоби
Муаллифлар:
Аҳмад Муҳаммад Турсун, Муҳаммад Шариф Жуман
12. Мазҳаббошилар. Имом Молик раҳматуллоҳи алайҳ.
👉 @diyonatli
Муаллифлар:
Аҳмад Муҳаммад Турсун, Муҳаммад Шариф Жуман
12. Мазҳаббошилар. Имом Молик раҳматуллоҳи алайҳ.
👉 @diyonatli