Мусо алайҳиссалом маҳр учун қайноталарига саккиз йил ишлаб берганлар. Бу қиссани Аллоҳ таоло Қуръони Каримда келтирган. Исломда аёлларнинг қадри қай даражада эканлигини биргина шу оятдан ҳам билиб олсак бўлади. Бу қиссанинг келтирилишида кўплаб ҳикматлар бор...
Оқила АБДУЛАЗИМ
👉 @diyonatli
Оқила АБДУЛАЗИМ
👉 @diyonatli
МАЗЛУМНИНГ ДУОСИДАН ҚЎРҚ!
Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва саллам Муоз ибн Жабал розиёллоҳу анҳуни Яманга жўнатаётиб насиҳат қилдилар. Насиҳатлари ичида "мазлумнинг дуосидан қўрқ. Унинг дуоси билан Аллоҳ ўртасида парда йўқ", деган гап ҳам бор эди.
Яҳё Бармакий халифа Ҳорун ар-Рашиднинг вазири эди. Халифа унга жуда катта имтиёзлар берган эди. У Аббосийлар давлатидаги катта-кичик ҳамма ишга аралашар эди. Бармакийлар ҳаддидан ошишди. Арабларда: "Подшоҳлик самарасизликдир!, деган мақол бор. Султонларнинг ғазабига учраш қиёмат олдидаги қиёматдир. Халифа Ҳорун ар-Рашид уларни жазолади. Қатл қилганини қатл қилди, қамаганини қамади.
Яҳё Бармакий ва унинг ўғли Фазл аввалда қамалганлардан эди. Кейинроқ Ҳорун ар-Рашид Фазлни қатл қилдирди. Қамоқда эканлигида Фазл отаси Яҳё Бармакийга: "Шунча амри-маъруф, наҳйи-мункарлар ва неъматлардан сўнг шу ҳолга тушиб қолдикми ота?!", деди. Яҳё Бармакий деди:
"Бу мазлумлар дуосидир. У дуо кечалари юрган. Биз ундан ғафлатда бўлганмиз. Аллоҳ эса ғофил эмас!".
Ибн Абид Дунё ўзининг "Дуоси ижобат бўлганлар" номли китобида айтади:
"Буср ибн Саъид роҳимаҳуллоҳ Маймуна бинт Ҳорис онамизнинг хоналарида тарбия топди. У обид, зоҳид, тақводор ва парҳезкор эди. Бир киши халифа Валид ибн Абдулмалик ҳузурида уни ёмонлаб "Буср одамларни сизга ва салтанатингизга қарши даъват қилаяпти, одамларни сизга қарши қайраяпти", деди. Валид Бусрни олиб келиш учун одам юборди. Ҳалиги чақимчи ҳам унинг ҳузурида эди. Буср оёқ-қўли титраган ҳолатда келди. Чунки у Валиднинг ғазаби ёмонлигини билар эди. Буср халифанинг ҳузурига киргач, халифа унга ҳалиги чақимчининг гапини айтди. Буср ибн Саъид роҳимаҳуллоҳ қасам ичиб бундай қилмаганини айтди. Шунда Валид ҳалиги чақимчини гапиришга ундади. Чақимчи қасам ичиб Бусрдан халифага қарши гапирган гапларини эшитганини айтди.
Буср ибн Саъид бошини қуйи туширди. Сўнгра бошини кўтарди, қўлларини осмонга кўтариб дуо қилди:
"Аллоҳим! Кўриб турибсан, у мен айтмаган гапни айтди деб гувоҳлик бермоқда. Аллоҳим! Агар мен ростгўй бўлсам у ёлғон гапиргани учун унда қудратингни кўрсат!".
Буср дуосини тугатиши билан ҳалиги чақимчи ерга йиқилди. Типирчилаб-типирчилаб жони чиқди.
Мазлумлар дуосидан қўрқишимиз керак. Уларнинг дуоси хато кетмайдиган ўқдир. Зулм қилинган мазлумни заиф демаслигимиз керак. Заиф мурожаат қиладиган Аллоҳ қудратлидир.
Уламолардан бири айтган эди:
"Аллоҳ таоло ҳатто мазлум бўлган кофирнинг золим мусулмоннинг зарарига қилган дуосини қабул қилади. Мусулмонни ёмон кўриб, кофирни яхши кўргани учун эмас, адолатни яхши кўриб, зулмни ёмон кўргани учун!".
АбдулҚодир САМАРҚАНДИЙ
👉 @diyonatli
Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва саллам Муоз ибн Жабал розиёллоҳу анҳуни Яманга жўнатаётиб насиҳат қилдилар. Насиҳатлари ичида "мазлумнинг дуосидан қўрқ. Унинг дуоси билан Аллоҳ ўртасида парда йўқ", деган гап ҳам бор эди.
Яҳё Бармакий халифа Ҳорун ар-Рашиднинг вазири эди. Халифа унга жуда катта имтиёзлар берган эди. У Аббосийлар давлатидаги катта-кичик ҳамма ишга аралашар эди. Бармакийлар ҳаддидан ошишди. Арабларда: "Подшоҳлик самарасизликдир!, деган мақол бор. Султонларнинг ғазабига учраш қиёмат олдидаги қиёматдир. Халифа Ҳорун ар-Рашид уларни жазолади. Қатл қилганини қатл қилди, қамаганини қамади.
Яҳё Бармакий ва унинг ўғли Фазл аввалда қамалганлардан эди. Кейинроқ Ҳорун ар-Рашид Фазлни қатл қилдирди. Қамоқда эканлигида Фазл отаси Яҳё Бармакийга: "Шунча амри-маъруф, наҳйи-мункарлар ва неъматлардан сўнг шу ҳолга тушиб қолдикми ота?!", деди. Яҳё Бармакий деди:
"Бу мазлумлар дуосидир. У дуо кечалари юрган. Биз ундан ғафлатда бўлганмиз. Аллоҳ эса ғофил эмас!".
Ибн Абид Дунё ўзининг "Дуоси ижобат бўлганлар" номли китобида айтади:
"Буср ибн Саъид роҳимаҳуллоҳ Маймуна бинт Ҳорис онамизнинг хоналарида тарбия топди. У обид, зоҳид, тақводор ва парҳезкор эди. Бир киши халифа Валид ибн Абдулмалик ҳузурида уни ёмонлаб "Буср одамларни сизга ва салтанатингизга қарши даъват қилаяпти, одамларни сизга қарши қайраяпти", деди. Валид Бусрни олиб келиш учун одам юборди. Ҳалиги чақимчи ҳам унинг ҳузурида эди. Буср оёқ-қўли титраган ҳолатда келди. Чунки у Валиднинг ғазаби ёмонлигини билар эди. Буср халифанинг ҳузурига киргач, халифа унга ҳалиги чақимчининг гапини айтди. Буср ибн Саъид роҳимаҳуллоҳ қасам ичиб бундай қилмаганини айтди. Шунда Валид ҳалиги чақимчини гапиришга ундади. Чақимчи қасам ичиб Бусрдан халифага қарши гапирган гапларини эшитганини айтди.
Буср ибн Саъид бошини қуйи туширди. Сўнгра бошини кўтарди, қўлларини осмонга кўтариб дуо қилди:
"Аллоҳим! Кўриб турибсан, у мен айтмаган гапни айтди деб гувоҳлик бермоқда. Аллоҳим! Агар мен ростгўй бўлсам у ёлғон гапиргани учун унда қудратингни кўрсат!".
Буср дуосини тугатиши билан ҳалиги чақимчи ерга йиқилди. Типирчилаб-типирчилаб жони чиқди.
Мазлумлар дуосидан қўрқишимиз керак. Уларнинг дуоси хато кетмайдиган ўқдир. Зулм қилинган мазлумни заиф демаслигимиз керак. Заиф мурожаат қиладиган Аллоҳ қудратлидир.
Уламолардан бири айтган эди:
"Аллоҳ таоло ҳатто мазлум бўлган кофирнинг золим мусулмоннинг зарарига қилган дуосини қабул қилади. Мусулмонни ёмон кўриб, кофирни яхши кўргани учун эмас, адолатни яхши кўриб, зулмни ёмон кўргани учун!".
АбдулҚодир САМАРҚАНДИЙ
👉 @diyonatli
Юраверадими?!
Эркак, то тобутда кўтариб олиб кирилмагунча, намоз ўқиш учун масжидга кирмай юраверадими?!
Аёл, то кафанликка ўралмагунча, авратини беркитмай юраверадими?!
Йигит-қизлар, то никоҳ пайтида домла сўрамагунча, калимасини билмай юраверадими?!
Фарзандлар, то ота-она вафот этмагунларича, уларнинг қадрларига етмай, дуоларини олишга ҳаракат қилмай юраверадими?!
Баъзи мансабдорлар, то ишдан ҳайдалиб, бирор фалокатга йўлиқмагунча, порахўрлик, коррупция, ўғрилик, талон-тарож қилишда давом этаверадими?!
Одамлар, то бирор олим вафот этмагунча, унинг қадрига етмай, илмидан фойдаланмай юраверадиларми?!
Кўпчилигимиз, то ўлмагунимизча, тириклик, умрнинг қадрига етмай, уни солиҳ амаллар билан ўтказмай юраверамизми?!
Кўзимизни очайлик, умримизнинг ҳар дақиқаси ўтиб, биз ўлим, қабр сари яқинлашиб бораётганимизни унутмайлик!
Аллоҳ таоло барчамизнинг ҳолимизни ислоҳ қилсин, У Зот ҳаммамизни Ўзининг ҳидоятидан айирмасин ва хотимамизни чиройли қилсин!
Нозимжон Ҳошимжон
👉 @diyonatli
Эркак, то тобутда кўтариб олиб кирилмагунча, намоз ўқиш учун масжидга кирмай юраверадими?!
Аёл, то кафанликка ўралмагунча, авратини беркитмай юраверадими?!
Йигит-қизлар, то никоҳ пайтида домла сўрамагунча, калимасини билмай юраверадими?!
Фарзандлар, то ота-она вафот этмагунларича, уларнинг қадрларига етмай, дуоларини олишга ҳаракат қилмай юраверадими?!
Баъзи мансабдорлар, то ишдан ҳайдалиб, бирор фалокатга йўлиқмагунча, порахўрлик, коррупция, ўғрилик, талон-тарож қилишда давом этаверадими?!
Одамлар, то бирор олим вафот этмагунча, унинг қадрига етмай, илмидан фойдаланмай юраверадиларми?!
Кўпчилигимиз, то ўлмагунимизча, тириклик, умрнинг қадрига етмай, уни солиҳ амаллар билан ўтказмай юраверамизми?!
Кўзимизни очайлик, умримизнинг ҳар дақиқаси ўтиб, биз ўлим, қабр сари яқинлашиб бораётганимизни унутмайлик!
Аллоҳ таоло барчамизнинг ҳолимизни ислоҳ қилсин, У Зот ҳаммамизни Ўзининг ҳидоятидан айирмасин ва хотимамизни чиройли қилсин!
Нозимжон Ҳошимжон
👉 @diyonatli
Умар ибн Абдулазиз даврида давлат томонидан тайинланган бир жарчи кўчаларни айланиб шундай деб юрарди:
«Уйланмоқчи бўлганлар борми, уйлантириб қўяйлик. Уй қурмоқчи бўлганлар борми, уй қуриб берайлик. Қарздорлар борми, қарзини узиб берайлик. Ҳажга бормоқчи бўлганлар борми, ҳажга жўнатайлик».
Абдуллоҳ РАҲИМ
👉 @diyonatli
«Уйланмоқчи бўлганлар борми, уйлантириб қўяйлик. Уй қурмоқчи бўлганлар борми, уй қуриб берайлик. Қарздорлар борми, қарзини узиб берайлик. Ҳажга бормоқчи бўлганлар борми, ҳажга жўнатайлик».
Абдуллоҳ РАҲИМ
👉 @diyonatli
БИР ТЕМИРЧИНИНГ ҚИССАСИ
Аллома Ибн Жазарий раҳматуллоҳи алайҳ шундай нақл қиладилар: Бир улуғ зот шундай деди:
"Мен бир темирчини кўрдим. У қўли ила оловнинг ичидан темирни чиқариб олар ва бармоқлари ила уни ағдарар эди. Мен ич-ичимдан бу бирор Аллоҳнинг валийсидир, дедим. Кейин унга яқин бориб, салом бердим. У жавоб берди. Мен: "Эй, Жаноб! Сизга етган бу каромат туфайли менинг ҳаққимга дуо қилинг", дедим. У шундай деди: "Биродар! Мен сиз ўйлаётгандек эмасман. Лекин мен ўзимнинг қиссамни сизга сўзлаб бераман. У шуки, мен жуда кўп гуноҳ қилар эдим. Бир куни бир гўзал аёл ила муомала қилдим. У менга: "Аллоҳ учун нимадир беринг", деди. У аёл қалбимни эгаллаб олди. Мен: "Уйимга юр, сенга кифоя қиладиган нарса бераман", дедим. Лекин у мени тарк қилиб кетди. Бироз муддатдан кейин йиғлаганча келди ва: "Мени вақт мажбур қилди. Шунинг учун қайта сенинг ёнингга келдим", деди. У киши айтадики, мен уни олиб уйга келдим. Унга яқин борганимда, у худди қаттиқ шамол эсишидан кема тебрангани каби қаттиқ титрай бошлади. Мен: "Нега бунчалар титрайсан?" дедим. У: "Аллоҳдан қўрққаним туфайли. У бизни бу ҳолатда кўрмасин. Агар сен мени қўйиб юборсанг, Аллоҳ сени дунёда ҳам, охиратда ҳам олов билан куйдирмасин", деди. Мен уни қўйиб юбордим. У кетди ва мени маҳзунлик қамраб олди. Мен тушда бир жуда гўзал аёлни кўрдим. Ундан: "Сен кимсан?" деб сўрадим. У: "Мен ўша қизнинг онасиман. Сенга маълум бўлсинки, бу қизим Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг хонадонидандир. Аллоҳ сенга мукофот берсин. Сени дунёда ҳам, охиратда ҳам олов билан куйдирмасин", деди. Шундан кейин мен тавба қилдим ва Аллоҳга қайтдим” (Аз-заҳрул фотиҳ, 14).
"Биз гуноҳдан қандай сақланамиз?" китобидан.
👉 @diyonatli
Аллома Ибн Жазарий раҳматуллоҳи алайҳ шундай нақл қиладилар: Бир улуғ зот шундай деди:
"Мен бир темирчини кўрдим. У қўли ила оловнинг ичидан темирни чиқариб олар ва бармоқлари ила уни ағдарар эди. Мен ич-ичимдан бу бирор Аллоҳнинг валийсидир, дедим. Кейин унга яқин бориб, салом бердим. У жавоб берди. Мен: "Эй, Жаноб! Сизга етган бу каромат туфайли менинг ҳаққимга дуо қилинг", дедим. У шундай деди: "Биродар! Мен сиз ўйлаётгандек эмасман. Лекин мен ўзимнинг қиссамни сизга сўзлаб бераман. У шуки, мен жуда кўп гуноҳ қилар эдим. Бир куни бир гўзал аёл ила муомала қилдим. У менга: "Аллоҳ учун нимадир беринг", деди. У аёл қалбимни эгаллаб олди. Мен: "Уйимга юр, сенга кифоя қиладиган нарса бераман", дедим. Лекин у мени тарк қилиб кетди. Бироз муддатдан кейин йиғлаганча келди ва: "Мени вақт мажбур қилди. Шунинг учун қайта сенинг ёнингга келдим", деди. У киши айтадики, мен уни олиб уйга келдим. Унга яқин борганимда, у худди қаттиқ шамол эсишидан кема тебрангани каби қаттиқ титрай бошлади. Мен: "Нега бунчалар титрайсан?" дедим. У: "Аллоҳдан қўрққаним туфайли. У бизни бу ҳолатда кўрмасин. Агар сен мени қўйиб юборсанг, Аллоҳ сени дунёда ҳам, охиратда ҳам олов билан куйдирмасин", деди. Мен уни қўйиб юбордим. У кетди ва мени маҳзунлик қамраб олди. Мен тушда бир жуда гўзал аёлни кўрдим. Ундан: "Сен кимсан?" деб сўрадим. У: "Мен ўша қизнинг онасиман. Сенга маълум бўлсинки, бу қизим Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг хонадонидандир. Аллоҳ сенга мукофот берсин. Сени дунёда ҳам, охиратда ҳам олов билан куйдирмасин", деди. Шундан кейин мен тавба қилдим ва Аллоҳга қайтдим” (Аз-заҳрул фотиҳ, 14).
"Биз гуноҳдан қандай сақланамиз?" китобидан.
👉 @diyonatli
Расули акрам ﷺ вафот этганларида биз ёмғирли ва бўронли кечада подадан ажралиб адашиб қолган қўйга ўхшаб қолгандик.
Анас ибн Молик розияллоҳу анҳу
👉 @diyonatli
Анас ибн Молик розияллоҳу анҳу
👉 @diyonatli
ҚУРЪОНДАГИ «ТАСАВВУРИЙ ДЕВОР»
Адан кўрфази билан Қизил денгиз туташган Боб ал-мандаб бўғозида ва Атлас уммони (Атлантик океани) билан Оқ (Ўрта ер) денгиз туташган Жабали Ториқ (Гибралтар) бўғозида икки денгиз суви бир бирига аралашмаган ҳолда оқар экан. Бу ҳақда 14 аср аввал зикр қилинганлигини билгач, машҳур сайёҳ капитан Кусто ҳам Қуръони Каримнинг илоҳий мўжиза эканлигини тан олди.
Қуръони каримнинг Ар-раҳмон сурасида зикр қилинган “барзаҳ” нима ўзи?
Ёки Фурқон сурасидаги “хижран махжуро” дан мурод нима?
Денгизшунос олимлар “барзаҳ” ҳақида нимани кашф қилдилар?
﴿مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ يَلْتَقِيَانِ * بَيْنَهُمَا بَرْزَخٌ لَا يَبْغِيَانِ * فَبِأَيِّ آَلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ﴾
У икки денгиз (дарё)ни бир бири билан учрашадиган қилиб (ёнма-ён) оқизиб қўйди. (Аммо) у иккисининг ўртасида бир тўсиқ бўлиб, улар (ўша тўсиқдан) ошиб ўтмаслар.Бас, (эй инс ва жинлар,) Раббингизнинг қайси неъматларини инкор этасизлар?! (Ар-раҳмон сураси 19-21-оятлар)
Али (розияллоҳу анҳунинг): “Ҳали Қуръони Каримда тафсир қилинмаган оятлар бор”, деган машҳур сўзларидан келиб чиқиб, уламолар ўша “барзаҳ” нинг тафсирида қийин аҳволга тушиб, ҳайрон бўлдилар.
Қаерда ўша “барзаҳ”?
Қизил денгиз билан Ҳинд океани ўртасидаги тўсиқ қаерда?
Ўрта ер денгизи билан Қора денгиз туташган Босфор бўғозидаги тўсиқ қаерда?
Атлантика океани билан Ўрта ер денгизи туташган Гибралтар бўғозидаги тўсиқ қаерда?
﴿وَهُوَ الَّذِي مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ هَذَا عَذْبٌ فُرَاتٌ وَهَذَا مِلْحٌ أُجَاجٌ وَجَعَلَ بَيْنَهُمَا بَرْزَخاً وَحِجْراً مَحْجُوراً﴾
(Аллоҳ) икки денгиз (дарё)ни буниси жуда чучук, униси жуда шўр қилиб оқизиб қўйган ва уларнинг ўртасида тўсиқ ва пухта парда қилиб қўйган зотдир (Фурқон сураси 53-оят).
Диққатни тортадиган нарса шуки, хар бир денгизнинг ўзгармайдиган барқарор шўрлик даражаси бўлади. Денгизлар бир бирига қўшилиб туришига қарамай, улар кўпаймайди ҳам камаймайди ҳам…
Шунингдек, ҳар бир денгизнинг ўзгармайдиган зичлиги, тезлиги, ҳарорати ва ранги бор.
Агар бир инсон самолётда Боб ал-мандаб, ёки Гибралтар бўғозлари устидан парвоз қилса, бир денгизнинг иккинчисидан бошқача эканлигини кўради.
Денгизшунос олимлар Қизил денгизнинг сув зарраларини ўрганиб чиқиб, унинг сувлари ўз харакати давомида Боб ал-мандаб бўғозидаги “тасаввурий девор” бўлиб турган тўсиққа етиб келгач, яна ортига қайтиб кетишини кузатганлар. Бу ҳолат Ҳинд океани билан Қизил денгизида, Ўрта ер денгизи билан Қора денгизда ҳамда Ўрта ер денгизи билан Атлантика океанида ҳам кузатилган.
Аслида “барзаҳ” девор эмас, эгилиб – букилувчи эластик эканлиги, денгиз сувларининг тўқнашуви тўлқинсимон харакатдан иборатлиги кузатилди.
﴿بَيْنَهُمَا بَرْزَخٌ لَا يَبْغِيَانِ * فَبِأَيِّ آَلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ﴾
(Аммо) у иккисининг ўртасида бир тўсиқ бўлиб, улар (ўша тўсиқдан) ошиб ўтмаслар.Бас, (эй инс ва жинлар,) Раббингизнинг қайси неъматларини инкор этасизлар?! (Ар-раҳмон сураси 20-21-оятлар)
Икки шўр денгизнинг ўртасида тўсиқ бор. Шунингдек, бири чучук, яна бири шўр денгизнинг ўртасида ҳам тўсиқ ва пухта парда бор.
Америкадаги айрим дарёларнинг тезлиги бир сонияда 300000 кубметрдан ошади. Уларнинг денгизгача бўлган оралиқ масофаси 80 км бўлиб, Атлантика океанига сувини қуяди. Дарёлардан оқиб келаётган чучук сув денгизга қўшилади, лекин улар аралашиб кетмайди. Чунки уларнинг ўртасида бир бирини ошиб ўтишга имкон бермайдиган وَحِجْراً مَحْجُوراً пухта парда бор. Ояти каримадаги “пухта парда” дан чучук сувда яшайдиган балиқлар шўр сувга, шунингдек, шўр сувдаги балиқлар ҳам чучук сувгв кирмасликлари назарда тутилган.
Ушбу оятлар Аллоҳнинг буюклигига далолат қилади. Денгизлар бир бирларига қўшилиб турсада, аралашиб кетмайди.
Сиз бир идишга бир коса шўр сув билан бир коса чучук сувни аралаштирмасдан солишга қодирмисиз?!
Ёки аралашиб кетган бу икки сувни бир биридан ажратиб бера оласизми?!
Ёки идишдаги аралашиб кетган сувни фақат чучук қисминигина ича оласизми?!
Албатта, бу инсон тоқатидан ташқаридаги нарсалардир.
Араб тилидан Авазхўжа Бахромов таржимаси
👉 @diyonatli
Адан кўрфази билан Қизил денгиз туташган Боб ал-мандаб бўғозида ва Атлас уммони (Атлантик океани) билан Оқ (Ўрта ер) денгиз туташган Жабали Ториқ (Гибралтар) бўғозида икки денгиз суви бир бирига аралашмаган ҳолда оқар экан. Бу ҳақда 14 аср аввал зикр қилинганлигини билгач, машҳур сайёҳ капитан Кусто ҳам Қуръони Каримнинг илоҳий мўжиза эканлигини тан олди.
Қуръони каримнинг Ар-раҳмон сурасида зикр қилинган “барзаҳ” нима ўзи?
Ёки Фурқон сурасидаги “хижран махжуро” дан мурод нима?
Денгизшунос олимлар “барзаҳ” ҳақида нимани кашф қилдилар?
﴿مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ يَلْتَقِيَانِ * بَيْنَهُمَا بَرْزَخٌ لَا يَبْغِيَانِ * فَبِأَيِّ آَلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ﴾
У икки денгиз (дарё)ни бир бири билан учрашадиган қилиб (ёнма-ён) оқизиб қўйди. (Аммо) у иккисининг ўртасида бир тўсиқ бўлиб, улар (ўша тўсиқдан) ошиб ўтмаслар.Бас, (эй инс ва жинлар,) Раббингизнинг қайси неъматларини инкор этасизлар?! (Ар-раҳмон сураси 19-21-оятлар)
Али (розияллоҳу анҳунинг): “Ҳали Қуръони Каримда тафсир қилинмаган оятлар бор”, деган машҳур сўзларидан келиб чиқиб, уламолар ўша “барзаҳ” нинг тафсирида қийин аҳволга тушиб, ҳайрон бўлдилар.
Қаерда ўша “барзаҳ”?
Қизил денгиз билан Ҳинд океани ўртасидаги тўсиқ қаерда?
Ўрта ер денгизи билан Қора денгиз туташган Босфор бўғозидаги тўсиқ қаерда?
Атлантика океани билан Ўрта ер денгизи туташган Гибралтар бўғозидаги тўсиқ қаерда?
﴿وَهُوَ الَّذِي مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ هَذَا عَذْبٌ فُرَاتٌ وَهَذَا مِلْحٌ أُجَاجٌ وَجَعَلَ بَيْنَهُمَا بَرْزَخاً وَحِجْراً مَحْجُوراً﴾
(Аллоҳ) икки денгиз (дарё)ни буниси жуда чучук, униси жуда шўр қилиб оқизиб қўйган ва уларнинг ўртасида тўсиқ ва пухта парда қилиб қўйган зотдир (Фурқон сураси 53-оят).
Диққатни тортадиган нарса шуки, хар бир денгизнинг ўзгармайдиган барқарор шўрлик даражаси бўлади. Денгизлар бир бирига қўшилиб туришига қарамай, улар кўпаймайди ҳам камаймайди ҳам…
Шунингдек, ҳар бир денгизнинг ўзгармайдиган зичлиги, тезлиги, ҳарорати ва ранги бор.
Агар бир инсон самолётда Боб ал-мандаб, ёки Гибралтар бўғозлари устидан парвоз қилса, бир денгизнинг иккинчисидан бошқача эканлигини кўради.
Денгизшунос олимлар Қизил денгизнинг сув зарраларини ўрганиб чиқиб, унинг сувлари ўз харакати давомида Боб ал-мандаб бўғозидаги “тасаввурий девор” бўлиб турган тўсиққа етиб келгач, яна ортига қайтиб кетишини кузатганлар. Бу ҳолат Ҳинд океани билан Қизил денгизида, Ўрта ер денгизи билан Қора денгизда ҳамда Ўрта ер денгизи билан Атлантика океанида ҳам кузатилган.
Аслида “барзаҳ” девор эмас, эгилиб – букилувчи эластик эканлиги, денгиз сувларининг тўқнашуви тўлқинсимон харакатдан иборатлиги кузатилди.
﴿بَيْنَهُمَا بَرْزَخٌ لَا يَبْغِيَانِ * فَبِأَيِّ آَلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ﴾
(Аммо) у иккисининг ўртасида бир тўсиқ бўлиб, улар (ўша тўсиқдан) ошиб ўтмаслар.Бас, (эй инс ва жинлар,) Раббингизнинг қайси неъматларини инкор этасизлар?! (Ар-раҳмон сураси 20-21-оятлар)
Икки шўр денгизнинг ўртасида тўсиқ бор. Шунингдек, бири чучук, яна бири шўр денгизнинг ўртасида ҳам тўсиқ ва пухта парда бор.
Америкадаги айрим дарёларнинг тезлиги бир сонияда 300000 кубметрдан ошади. Уларнинг денгизгача бўлган оралиқ масофаси 80 км бўлиб, Атлантика океанига сувини қуяди. Дарёлардан оқиб келаётган чучук сув денгизга қўшилади, лекин улар аралашиб кетмайди. Чунки уларнинг ўртасида бир бирини ошиб ўтишга имкон бермайдиган وَحِجْراً مَحْجُوراً пухта парда бор. Ояти каримадаги “пухта парда” дан чучук сувда яшайдиган балиқлар шўр сувга, шунингдек, шўр сувдаги балиқлар ҳам чучук сувгв кирмасликлари назарда тутилган.
Ушбу оятлар Аллоҳнинг буюклигига далолат қилади. Денгизлар бир бирларига қўшилиб турсада, аралашиб кетмайди.
Сиз бир идишга бир коса шўр сув билан бир коса чучук сувни аралаштирмасдан солишга қодирмисиз?!
Ёки аралашиб кетган бу икки сувни бир биридан ажратиб бера оласизми?!
Ёки идишдаги аралашиб кетган сувни фақат чучук қисминигина ича оласизми?!
Албатта, бу инсон тоқатидан ташқаридаги нарсалардир.
Араб тилидан Авазхўжа Бахромов таржимаси
👉 @diyonatli
Абдуллоҳ ибн Муборак раҳимаҳуллоҳ нафл ҳажга отлангандилар. Йўлда кетаётганларида кўчада ўлиб ётган қушни кўрдилар ва уни ахлатхонага ташлаб келишни буюрдилар. Ҳамроҳлари олдинга юришди, у зот ортда қолдилар. Қуш ташланган ахлатхонага келганларида, атрофдаги хонадонлардан бир аёл чиқиб, ахлатлар орасидан ҳалиги қушни олди ва этагига ўради-да, ҳовлиси томон шошди.
Ибн Муборак унинг олдига келиб, ўлик қушни нега олганини сўрадилар. У жавоб қилди: "Бу ерда мен ва укам яшаймиз. Бу кийимимиздан бошқа киядиганимиз йўқ. Мана шу ахлатхонадан ул-бул топиб келиб, қорнимизни тўйдирмоқдамиз. Бир неча кундан бери ўлган ҳайвонлар бизга ҳалол бўлиб қолди (чунки бошқа егулик йўқлиги сабабли, ўлиб қолмаслик учун ҳаром ҳисобланган ўлимтик ҳайвонларни истеъмол қилишаётганди). Отамиз мулкдор эдилар. Зулм қилиб, бор нарсаларини тортиб олдилар ва ўзларини ўлдирдилар".
Шунда Ибн Муборак хизматкорларига карвонни қайтаришга амр этдилар. Вакилларига қарата: "Қанча маблағимиз бор?" дедилар. "Минг динор", деган жавобни эшитгач: "Ундан йигирма динорни олиб қол, Марвга етиб олишимизга етади. Қолганини буларга бер. Бу бизнинг бу йилги энг афзал ҳажимиз бўлади", дедилар ва ватанлари Марвга қайтдилар.
Мубашшир АҲМАД
👉 @diyonatli
Ибн Муборак унинг олдига келиб, ўлик қушни нега олганини сўрадилар. У жавоб қилди: "Бу ерда мен ва укам яшаймиз. Бу кийимимиздан бошқа киядиганимиз йўқ. Мана шу ахлатхонадан ул-бул топиб келиб, қорнимизни тўйдирмоқдамиз. Бир неча кундан бери ўлган ҳайвонлар бизга ҳалол бўлиб қолди (чунки бошқа егулик йўқлиги сабабли, ўлиб қолмаслик учун ҳаром ҳисобланган ўлимтик ҳайвонларни истеъмол қилишаётганди). Отамиз мулкдор эдилар. Зулм қилиб, бор нарсаларини тортиб олдилар ва ўзларини ўлдирдилар".
Шунда Ибн Муборак хизматкорларига карвонни қайтаришга амр этдилар. Вакилларига қарата: "Қанча маблағимиз бор?" дедилар. "Минг динор", деган жавобни эшитгач: "Ундан йигирма динорни олиб қол, Марвга етиб олишимизга етади. Қолганини буларга бер. Бу бизнинг бу йилги энг афзал ҳажимиз бўлади", дедилар ва ватанлари Марвга қайтдилар.
Мубашшир АҲМАД
👉 @diyonatli
Forwarded from Fitrat.uz
ТОШКЕНТ ВИЛОЯТИДАГИ ДИНИЙ-МАЪРИФИЙ, РАСМИЙ, ИШОНЧЛИ, АСОСЛИ каналларга обуна бўлинг!
Бир аёл 20 динор пулини йўқотиб қўйди. Кейин қуйидаги ёзилган варақни кўчага илиб қўйди.
"Мен 20 динор пулни йўқотиб қўйдим. Ким уни топиб олса, фалон манзилдаги фалон хонадонга қайтарсин. Чунки оз маошга яшаганим сабабли ўзим у пулга муҳтожман. Ҳозирда менинг егулик ноним ҳам йўқ".
Бир киши ўша маблағни топиб олдим, деб қарор қилгач ҳамёнидан 20 динор пулни чиқариб, ўша хотин яшайдиган манзилга борди. Мазкур миқдордаги пулни қўлига олган хотин йиғлаб юборди. Ва: "Эй ўғлим! Пулни топиб олдим деб олиб келган кишиларни ўн иккинчиси сенсан. Охирги олиб келган одам бир табассум қилдида, лифт томон қараб юрган эди, ҳалиги хотин чақириб: "Эй болам! Сен ўша эълонни йиртиб ташла, мен ёзишни ҳам билмайман, мен уни ёзмаганман ҳам", деб йиғидан тўхтади. Яна у хотин: "Сизларни менга нисбатан кўрсатган ғамхўрлигингиз ҳаётга нисбатан умид учқунларини уйғотиб, дунё гўзалликларини ҳис қилмоқдаман", деди.
Демак, ўзингиз неъматга ғарқ бўлган ҳолда муҳтож кишини тарк қилманг.
Садақа улашинг, кафанни чўнтаги йўқ.
👉 @diyonatli
"Мен 20 динор пулни йўқотиб қўйдим. Ким уни топиб олса, фалон манзилдаги фалон хонадонга қайтарсин. Чунки оз маошга яшаганим сабабли ўзим у пулга муҳтожман. Ҳозирда менинг егулик ноним ҳам йўқ".
Бир киши ўша маблағни топиб олдим, деб қарор қилгач ҳамёнидан 20 динор пулни чиқариб, ўша хотин яшайдиган манзилга борди. Мазкур миқдордаги пулни қўлига олган хотин йиғлаб юборди. Ва: "Эй ўғлим! Пулни топиб олдим деб олиб келган кишиларни ўн иккинчиси сенсан. Охирги олиб келган одам бир табассум қилдида, лифт томон қараб юрган эди, ҳалиги хотин чақириб: "Эй болам! Сен ўша эълонни йиртиб ташла, мен ёзишни ҳам билмайман, мен уни ёзмаганман ҳам", деб йиғидан тўхтади. Яна у хотин: "Сизларни менга нисбатан кўрсатган ғамхўрлигингиз ҳаётга нисбатан умид учқунларини уйғотиб, дунё гўзалликларини ҳис қилмоқдаман", деди.
Демак, ўзингиз неъматга ғарқ бўлган ҳолда муҳтож кишини тарк қилманг.
Садақа улашинг, кафанни чўнтаги йўқ.
👉 @diyonatli
Таълим
Доктор Аҳмад Даманҳурий айтади:
“Устозинг сени қабул қилади ва тавозе кўрсатади. Сендаги баъзи ёмон одатларни ҳам токи сени ислоҳ бўлишинг ва қалбинг яхшиланиши, ўнгланишини умидила қабул қилади. Энди сен унинг йўл-йўриқ ва кўрсатмаларига амал қилмасанг, шунда ҳам у сенга шафқати кучли эканидан иқобга тутмайди. Фақат сени йўлловсиз тарк этади ва сен танлаган нарсанг устида қолдиради, тарк этади.
Устозинг сенга риоя қилишини шундоқ давом этади, деб ўйлама. Биз баъзи китобларда ўқиганмизки, баъзи одамларни ўзини ўзига ташлаб, ўзи билан овора қилиб қўйиши ҳам Аллоҳнинг уқубатларидан биридир. Яна уқубатларидан бири, халқи дуо қилса бепарво бўлишидир. Дўзах аҳлининг талабларини ижобат қилмаслиги ҳам уқубатидир.
Шайхинг, яъни устозинг агар раббоний олим бўлса, у ҳақиқат узрадир. Чунки у Аллоҳнинг исми билан хулқлангандир. У ушлайдиган бўлса, Аллоҳнинг ёрдами билан ушлайди. Кўрадиган бўлса, Аллоҳнинг кўмагида кўради. Устозингни сенга нисбатан муомаласи, Аллоҳнинг муомаласининг айни ўзидир, агар сен буни басират кўзи билан кўриб, ҳис қилсанг.
Устозинг сени тек қўйиб, жазоламаяпти деган ҳаёлга борма! Балки ўзинг билмаган ҳолда ўзингни ўзинг жазоламоқдасан.
Илм аҳлининг одоби билан хулқланинглар. Уларга қарши чиқманг, уларга тенгма-тенг муомала қилманг. Улар сизлардан содир бўлган ёмон одобни мувофиқ ёки иқрор ҳолда эмас, балки сабр-бардош қилган ҳолда қабул қиладилар. Улар халойиқга раҳмдил ва шафқатлидирлар. Агар уларга бир қарич яқинлашсанг, улар сенга бир қулоч яқинлашадир. Ахир мен сенга уларни «Аллоҳнинг исмлари билан хулқланишган», деб айтмадимми?!
👉 @diyonatli
Доктор Аҳмад Даманҳурий айтади:
“Устозинг сени қабул қилади ва тавозе кўрсатади. Сендаги баъзи ёмон одатларни ҳам токи сени ислоҳ бўлишинг ва қалбинг яхшиланиши, ўнгланишини умидила қабул қилади. Энди сен унинг йўл-йўриқ ва кўрсатмаларига амал қилмасанг, шунда ҳам у сенга шафқати кучли эканидан иқобга тутмайди. Фақат сени йўлловсиз тарк этади ва сен танлаган нарсанг устида қолдиради, тарк этади.
Устозинг сенга риоя қилишини шундоқ давом этади, деб ўйлама. Биз баъзи китобларда ўқиганмизки, баъзи одамларни ўзини ўзига ташлаб, ўзи билан овора қилиб қўйиши ҳам Аллоҳнинг уқубатларидан биридир. Яна уқубатларидан бири, халқи дуо қилса бепарво бўлишидир. Дўзах аҳлининг талабларини ижобат қилмаслиги ҳам уқубатидир.
Шайхинг, яъни устозинг агар раббоний олим бўлса, у ҳақиқат узрадир. Чунки у Аллоҳнинг исми билан хулқлангандир. У ушлайдиган бўлса, Аллоҳнинг ёрдами билан ушлайди. Кўрадиган бўлса, Аллоҳнинг кўмагида кўради. Устозингни сенга нисбатан муомаласи, Аллоҳнинг муомаласининг айни ўзидир, агар сен буни басират кўзи билан кўриб, ҳис қилсанг.
Устозинг сени тек қўйиб, жазоламаяпти деган ҳаёлга борма! Балки ўзинг билмаган ҳолда ўзингни ўзинг жазоламоқдасан.
Илм аҳлининг одоби билан хулқланинглар. Уларга қарши чиқманг, уларга тенгма-тенг муомала қилманг. Улар сизлардан содир бўлган ёмон одобни мувофиқ ёки иқрор ҳолда эмас, балки сабр-бардош қилган ҳолда қабул қиладилар. Улар халойиқга раҳмдил ва шафқатлидирлар. Агар уларга бир қарич яқинлашсанг, улар сенга бир қулоч яқинлашадир. Ахир мен сенга уларни «Аллоҳнинг исмлари билан хулқланишган», деб айтмадимми?!
👉 @diyonatli
АХЛОҚ ГЎЗАЛЛИГИ
Ҳазрат Мусо алайҳиссалом чўпонлик қилаётганида сурувдан бир қўй қочди. Ҳазрат Мусо алайҳиссалом югуриб уни қувлай бошлади. Чориқларини ечди, оёқларининг таги шишди, қаварди. Кечгача қўйни қидирди. Қўй кўздан йўқолди. Кейинроқ қўй ҳам чарчади. Ҳазрат Мусо алайҳиссалом уни ушлаб олди. Меҳр билан қўйнинг бошини силади, онасидек эркалади. Заррача ҳам жаҳл қилмади, ғазабланмади. Фақатгина меҳр кўрсатди, кўзларидан ёшлар оқди. «Менга-ку раҳминг келмади ўзингга нега жабр қилдинг?» - деди. Шу лаҳзада Аллоҳ малакларга шундай деди: «Пайғамбарлик Ҳазрат Мусога ярашади». Ҳазрат Мусо алайҳиссалом шундай марҳамат қилди: «Ҳамма пайғамбарлар болалиги ёки ёшлигида чўпонлик қилган. Чўпонлик қилиб синовдан ўтмасидан Аллоҳ уни йўлбошчи қилмайди. Ҳукмдорлар инсонларга чўпонлик қилар эканлар. Аллоҳнинг амрига итоат этмоқлари шарт. Сурувни бошқараётганда Ҳазрат Мусо алайҳиссалом сингари мулойим, хушфеъл бўлиши, ақл ва тадбир билан иш юритиши лозим. Шундай йўл тутса, Аллоҳ унга ойнинг тепасида, юксакликлар салтанатида руҳий чўпонликни беради. Пайғамбарларни ҳам бундай чўпонликдан қутқарган, уларга покиза, солиҳ бандаларга чўпонлик қилишни буюргандир».
«Қалб кўзингни оч» китобидан
👉 @diyonat
Ҳазрат Мусо алайҳиссалом чўпонлик қилаётганида сурувдан бир қўй қочди. Ҳазрат Мусо алайҳиссалом югуриб уни қувлай бошлади. Чориқларини ечди, оёқларининг таги шишди, қаварди. Кечгача қўйни қидирди. Қўй кўздан йўқолди. Кейинроқ қўй ҳам чарчади. Ҳазрат Мусо алайҳиссалом уни ушлаб олди. Меҳр билан қўйнинг бошини силади, онасидек эркалади. Заррача ҳам жаҳл қилмади, ғазабланмади. Фақатгина меҳр кўрсатди, кўзларидан ёшлар оқди. «Менга-ку раҳминг келмади ўзингга нега жабр қилдинг?» - деди. Шу лаҳзада Аллоҳ малакларга шундай деди: «Пайғамбарлик Ҳазрат Мусога ярашади». Ҳазрат Мусо алайҳиссалом шундай марҳамат қилди: «Ҳамма пайғамбарлар болалиги ёки ёшлигида чўпонлик қилган. Чўпонлик қилиб синовдан ўтмасидан Аллоҳ уни йўлбошчи қилмайди. Ҳукмдорлар инсонларга чўпонлик қилар эканлар. Аллоҳнинг амрига итоат этмоқлари шарт. Сурувни бошқараётганда Ҳазрат Мусо алайҳиссалом сингари мулойим, хушфеъл бўлиши, ақл ва тадбир билан иш юритиши лозим. Шундай йўл тутса, Аллоҳ унга ойнинг тепасида, юксакликлар салтанатида руҳий чўпонликни беради. Пайғамбарларни ҳам бундай чўпонликдан қутқарган, уларга покиза, солиҳ бандаларга чўпонлик қилишни буюргандир».
«Қалб кўзингни оч» китобидан
👉 @diyonat