УЧ СИНОВ
Одам боласи ҳар куни уч синовга йўлиқади ва ҳар доим ҳам улардан ибрат олавермайди!
🔶Биринчи синов: Ҳар куни умри қисқариб боради. Мол-давлати озайса, ғам қилади, умри камаяётгани билан эса иши йўқ. Ҳолбуки, мол-давлатнинг ўрнини тўлдирса бўлади. Умрнинг эса ўрнини тўлдириб бўлмайди.
🔶Иккинчи синов: Ҳар куни Аллоҳ берган ризқдан ейди. Ҳалолига жавоб беради, ҳаромига эса жазоланади. У эса ҳисоб-китоб оқибати нима бўлишини билмайди.
🔶Учинчи синов: Ҳар куни охиратга бир қадам яқинлашиб, дунёдан эса бир қадам узоқлашиб боради. Шундай бўлсада, фоний дунёсига берган эътиборини боқий охиратига қаратмайди. Ҳолбуки, у борар жойи олий жаннатми ёки тубан дўзахми, ҳали билмайди...
👉 @diyonatli
Одам боласи ҳар куни уч синовга йўлиқади ва ҳар доим ҳам улардан ибрат олавермайди!
🔶Биринчи синов: Ҳар куни умри қисқариб боради. Мол-давлати озайса, ғам қилади, умри камаяётгани билан эса иши йўқ. Ҳолбуки, мол-давлатнинг ўрнини тўлдирса бўлади. Умрнинг эса ўрнини тўлдириб бўлмайди.
🔶Иккинчи синов: Ҳар куни Аллоҳ берган ризқдан ейди. Ҳалолига жавоб беради, ҳаромига эса жазоланади. У эса ҳисоб-китоб оқибати нима бўлишини билмайди.
🔶Учинчи синов: Ҳар куни охиратга бир қадам яқинлашиб, дунёдан эса бир қадам узоқлашиб боради. Шундай бўлсада, фоний дунёсига берган эътиборини боқий охиратига қаратмайди. Ҳолбуки, у борар жойи олий жаннатми ёки тубан дўзахми, ҳали билмайди...
👉 @diyonatli
Нобель мукофотининг пайдо бўлишига оддий газета мухбирининг хатоси туртки бўлгани ҳақида биласизми?
Швециялик машҳур олим Альфред Нобель 55 ёшга тўлганида Канн шаҳрида истиқомат қилаётган акаси Людвиг вафот этади. Швециялик газета мухбирларидан бири янглишиб, Альфред Нобель вафот этибди деб газетада эълон бериб юборади. Ўзи хақидаги таъзияномани ўқиган Альфред Нобель бутун ҳаёти ва фаолиятининг моҳиятини тушуниб етган экан. Чунки Швеция газеталарида - “Ажал савдогари, ажал ихтирочиси ўлди” деб ёзилганди. Бу нарса олимга қаттиқ таъсир қилади - "Ҳа, мана жамият мен хақимда қандай фикрларкан" деб хулоса қилганди олим.
Аслида Нобелнинг динамитдан ташқари яна 355 та кашфиёти ҳам бор эди, аммо айнан динамит ихтиросидан у жуда катта фойда кўрганди. Унинг вафот этган акаси Людвиг эса снаряд ишлаб чиқарадиган ва уни сотадиган савдогар эди.
Нобель ўзи ҳақидаги жамиятнинг фикрини бутунлай ўзгартиришга қарор қилиб, ўз васиятномасини қайтадан ёздиради.
1895 йил Париждаги Швед-Норвег клубида тузилган бу васият хатида Альфред Нобель ўзига тегишли 31 млн Швеция маркасини келажакдаги фан ва адабиёт намоёндаларига қолдирилган васиятнома пунктларида қуйидагича ёзилган эди:
- Мен Альфред Бернхард Нобель ақл-ҳушим жойида, танам соғлом ҳолда васият қиламан: Менинг васиятимни бажарувчи вакилларим ўлимимдан сўнг менга тегишли барча бойликларимни қимматбаҳо қоғоз пулларига айлантириб, фонд тузишларига буюраман. Ушбу фонддан келадиган фоиз фойдасини илм-фанда, адабиётда, инсониятга фойда келтирувчи шахсларга ҳар йили мукофот тарзида берилишини шарт қилиб белгилайман. Ушбу мукофот фондидан келадиган фоиз фойдасини беш қисмга ажратиб, бешта мукофот таъсис қилинишини буюраман.
1. Физика йўналишидаги оламшумул кашфиётга;
2. Кимё фани йўналишидаги оламшумул кашфиётга;
3. Физиология ва Медицина йўналишидаги оламшумул кашфиётга;
4. Башарият идеалларини тараннум қилувчи бадиий асар муаллифига, яъни адабиёт йўналишига;
5. Халқларнинг тинчлиги йўлида, уларнинг бирлашиши йўлида курашадиган, қулликни бартараф этадиган, армиялар сонини қисқартирадиган, урушларнинг олдини оладиган, тинчлик сулҳларини тузадиган инсонларга
ушбу мукофотнинг берилишини буюраман.
- Менинг яна бир тилагим бу мукофотлар ирқчилик, миллатчилик принципларидан холи бўлиши керак, ғолиблар қайси миллат, қайси ирқ вакили бўлишидан қатъи назар мукофотни олишини истайман ва васият қиламан.
Альфред Нобель вафотидан кейин унинг васиятига кўра ҳар йили оламшумул натижаларга эришган инсонлар ўз мукофотларини, яъни Нобель мукофотини олиб келмоқдалар.
Нобелнинг жуда кўп қариндошлари суд орқали ўз аждодларининг васиятини қайта кўриб чиқишга ҳаракат қилганлар, аммо барчаси судда ютқазганлар. Чунки Нобель бутун бойлигини қариндошларига эмас, башариятга бағишлаганди. Дунёдаги энг эътирофли мукофот ана шундай пайдо бўлган эди.
👉 @diyonatli
Швециялик машҳур олим Альфред Нобель 55 ёшга тўлганида Канн шаҳрида истиқомат қилаётган акаси Людвиг вафот этади. Швециялик газета мухбирларидан бири янглишиб, Альфред Нобель вафот этибди деб газетада эълон бериб юборади. Ўзи хақидаги таъзияномани ўқиган Альфред Нобель бутун ҳаёти ва фаолиятининг моҳиятини тушуниб етган экан. Чунки Швеция газеталарида - “Ажал савдогари, ажал ихтирочиси ўлди” деб ёзилганди. Бу нарса олимга қаттиқ таъсир қилади - "Ҳа, мана жамият мен хақимда қандай фикрларкан" деб хулоса қилганди олим.
Аслида Нобелнинг динамитдан ташқари яна 355 та кашфиёти ҳам бор эди, аммо айнан динамит ихтиросидан у жуда катта фойда кўрганди. Унинг вафот этган акаси Людвиг эса снаряд ишлаб чиқарадиган ва уни сотадиган савдогар эди.
Нобель ўзи ҳақидаги жамиятнинг фикрини бутунлай ўзгартиришга қарор қилиб, ўз васиятномасини қайтадан ёздиради.
1895 йил Париждаги Швед-Норвег клубида тузилган бу васият хатида Альфред Нобель ўзига тегишли 31 млн Швеция маркасини келажакдаги фан ва адабиёт намоёндаларига қолдирилган васиятнома пунктларида қуйидагича ёзилган эди:
- Мен Альфред Бернхард Нобель ақл-ҳушим жойида, танам соғлом ҳолда васият қиламан: Менинг васиятимни бажарувчи вакилларим ўлимимдан сўнг менга тегишли барча бойликларимни қимматбаҳо қоғоз пулларига айлантириб, фонд тузишларига буюраман. Ушбу фонддан келадиган фоиз фойдасини илм-фанда, адабиётда, инсониятга фойда келтирувчи шахсларга ҳар йили мукофот тарзида берилишини шарт қилиб белгилайман. Ушбу мукофот фондидан келадиган фоиз фойдасини беш қисмга ажратиб, бешта мукофот таъсис қилинишини буюраман.
1. Физика йўналишидаги оламшумул кашфиётга;
2. Кимё фани йўналишидаги оламшумул кашфиётга;
3. Физиология ва Медицина йўналишидаги оламшумул кашфиётга;
4. Башарият идеалларини тараннум қилувчи бадиий асар муаллифига, яъни адабиёт йўналишига;
5. Халқларнинг тинчлиги йўлида, уларнинг бирлашиши йўлида курашадиган, қулликни бартараф этадиган, армиялар сонини қисқартирадиган, урушларнинг олдини оладиган, тинчлик сулҳларини тузадиган инсонларга
ушбу мукофотнинг берилишини буюраман.
- Менинг яна бир тилагим бу мукофотлар ирқчилик, миллатчилик принципларидан холи бўлиши керак, ғолиблар қайси миллат, қайси ирқ вакили бўлишидан қатъи назар мукофотни олишини истайман ва васият қиламан.
Альфред Нобель вафотидан кейин унинг васиятига кўра ҳар йили оламшумул натижаларга эришган инсонлар ўз мукофотларини, яъни Нобель мукофотини олиб келмоқдалар.
Нобелнинг жуда кўп қариндошлари суд орқали ўз аждодларининг васиятини қайта кўриб чиқишга ҳаракат қилганлар, аммо барчаси судда ютқазганлар. Чунки Нобель бутун бойлигини қариндошларига эмас, башариятга бағишлаганди. Дунёдаги энг эътирофли мукофот ана шундай пайдо бўлган эди.
👉 @diyonatli
ҲАР БИР БУЮК ОРТИДА “АЁЛ” БОР ЭМИШ
Абу Саъидхўжанинг ўғли муфтий Абу Тоҳирхўжа ўзиниг машҳур «Самария» номли асарида шундай дейди:
«Нақлда борким, ҳазрат Абу Мансурнинг хотини дағал ва бадфеъл хотин эди. Бир кун шайх танурга ўт қўяётган эди, хотини жаҳл қилиб шайхнинг муборак орқасига беш бор тепди. Шайх умрининг охирида «ўша беш тепки билан [мени ва Хақ таоло орасидаги етти пардадан] беш парда[си] ўртадан кўтарилди ва ўттиз икки йил рўза тутиб, кечалари тик туришни бажо келтирдим, токи қолган икки ҳижоб [ҳам] ўртадан кўтарилсин деб. Қани энди [ўшанда] яна икки тепки ҳам тепганда, бунчалик машакқат чекмаган бўлур эдим», деди».
Айтмоқчиларки, имом Абу Мансур Мотуридий дунёни асрлар оша лол қолдирган ақлу илм, валоят соҳиби бўлишига қарамай, хотини у кишини менсимас, ҳатто у кишини аёлга кўмак учун тандирга ўт ёқиб бериб турганида тепишга ҳам журъат қилар экан. Бу аёлнинг бундай бетарбия, бадхулқ бўлгани «Салоти Масъудий» китобида ва бошқа катта аҳли илмларнинг нақлларида ҳам мавжуд. Хуллас, ҳазрат имом Аллоҳ таолога яқинлашишига, улуғ даражаларга эришишида ўша хотиннинг озорларига чидаши сабаб эканини айтган эканлар.
Мен ҳар бир буюк инсон ортида бир аёл бор, деса бошқача тушунарканман, қаранг, мана бунақаси ҳам бўларкан. Аёлларимиз омон бўлишсин, нима қилиб бўлса ҳам, умматга катта хизмат қилишар экан, буюкларни етиштириб беришар экан. :))
Ҳасан ал-МУҚРИЙ
👉 @diyonatli
Абу Саъидхўжанинг ўғли муфтий Абу Тоҳирхўжа ўзиниг машҳур «Самария» номли асарида шундай дейди:
«Нақлда борким, ҳазрат Абу Мансурнинг хотини дағал ва бадфеъл хотин эди. Бир кун шайх танурга ўт қўяётган эди, хотини жаҳл қилиб шайхнинг муборак орқасига беш бор тепди. Шайх умрининг охирида «ўша беш тепки билан [мени ва Хақ таоло орасидаги етти пардадан] беш парда[си] ўртадан кўтарилди ва ўттиз икки йил рўза тутиб, кечалари тик туришни бажо келтирдим, токи қолган икки ҳижоб [ҳам] ўртадан кўтарилсин деб. Қани энди [ўшанда] яна икки тепки ҳам тепганда, бунчалик машакқат чекмаган бўлур эдим», деди».
Айтмоқчиларки, имом Абу Мансур Мотуридий дунёни асрлар оша лол қолдирган ақлу илм, валоят соҳиби бўлишига қарамай, хотини у кишини менсимас, ҳатто у кишини аёлга кўмак учун тандирга ўт ёқиб бериб турганида тепишга ҳам журъат қилар экан. Бу аёлнинг бундай бетарбия, бадхулқ бўлгани «Салоти Масъудий» китобида ва бошқа катта аҳли илмларнинг нақлларида ҳам мавжуд. Хуллас, ҳазрат имом Аллоҳ таолога яқинлашишига, улуғ даражаларга эришишида ўша хотиннинг озорларига чидаши сабаб эканини айтган эканлар.
Мен ҳар бир буюк инсон ортида бир аёл бор, деса бошқача тушунарканман, қаранг, мана бунақаси ҳам бўларкан. Аёлларимиз омон бўлишсин, нима қилиб бўлса ҳам, умматга катта хизмат қилишар экан, буюкларни етиштириб беришар экан. :))
Ҳасан ал-МУҚРИЙ
👉 @diyonatli
Мусо алайҳиссалом маҳр учун қайноталарига саккиз йил ишлаб берганлар. Бу қиссани Аллоҳ таоло Қуръони Каримда келтирган. Исломда аёлларнинг қадри қай даражада эканлигини биргина шу оятдан ҳам билиб олсак бўлади. Бу қиссанинг келтирилишида кўплаб ҳикматлар бор...
Оқила АБДУЛАЗИМ
👉 @diyonatli
Оқила АБДУЛАЗИМ
👉 @diyonatli
МАЗЛУМНИНГ ДУОСИДАН ҚЎРҚ!
Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва саллам Муоз ибн Жабал розиёллоҳу анҳуни Яманга жўнатаётиб насиҳат қилдилар. Насиҳатлари ичида "мазлумнинг дуосидан қўрқ. Унинг дуоси билан Аллоҳ ўртасида парда йўқ", деган гап ҳам бор эди.
Яҳё Бармакий халифа Ҳорун ар-Рашиднинг вазири эди. Халифа унга жуда катта имтиёзлар берган эди. У Аббосийлар давлатидаги катта-кичик ҳамма ишга аралашар эди. Бармакийлар ҳаддидан ошишди. Арабларда: "Подшоҳлик самарасизликдир!, деган мақол бор. Султонларнинг ғазабига учраш қиёмат олдидаги қиёматдир. Халифа Ҳорун ар-Рашид уларни жазолади. Қатл қилганини қатл қилди, қамаганини қамади.
Яҳё Бармакий ва унинг ўғли Фазл аввалда қамалганлардан эди. Кейинроқ Ҳорун ар-Рашид Фазлни қатл қилдирди. Қамоқда эканлигида Фазл отаси Яҳё Бармакийга: "Шунча амри-маъруф, наҳйи-мункарлар ва неъматлардан сўнг шу ҳолга тушиб қолдикми ота?!", деди. Яҳё Бармакий деди:
"Бу мазлумлар дуосидир. У дуо кечалари юрган. Биз ундан ғафлатда бўлганмиз. Аллоҳ эса ғофил эмас!".
Ибн Абид Дунё ўзининг "Дуоси ижобат бўлганлар" номли китобида айтади:
"Буср ибн Саъид роҳимаҳуллоҳ Маймуна бинт Ҳорис онамизнинг хоналарида тарбия топди. У обид, зоҳид, тақводор ва парҳезкор эди. Бир киши халифа Валид ибн Абдулмалик ҳузурида уни ёмонлаб "Буср одамларни сизга ва салтанатингизга қарши даъват қилаяпти, одамларни сизга қарши қайраяпти", деди. Валид Бусрни олиб келиш учун одам юборди. Ҳалиги чақимчи ҳам унинг ҳузурида эди. Буср оёқ-қўли титраган ҳолатда келди. Чунки у Валиднинг ғазаби ёмонлигини билар эди. Буср халифанинг ҳузурига киргач, халифа унга ҳалиги чақимчининг гапини айтди. Буср ибн Саъид роҳимаҳуллоҳ қасам ичиб бундай қилмаганини айтди. Шунда Валид ҳалиги чақимчини гапиришга ундади. Чақимчи қасам ичиб Бусрдан халифага қарши гапирган гапларини эшитганини айтди.
Буср ибн Саъид бошини қуйи туширди. Сўнгра бошини кўтарди, қўлларини осмонга кўтариб дуо қилди:
"Аллоҳим! Кўриб турибсан, у мен айтмаган гапни айтди деб гувоҳлик бермоқда. Аллоҳим! Агар мен ростгўй бўлсам у ёлғон гапиргани учун унда қудратингни кўрсат!".
Буср дуосини тугатиши билан ҳалиги чақимчи ерга йиқилди. Типирчилаб-типирчилаб жони чиқди.
Мазлумлар дуосидан қўрқишимиз керак. Уларнинг дуоси хато кетмайдиган ўқдир. Зулм қилинган мазлумни заиф демаслигимиз керак. Заиф мурожаат қиладиган Аллоҳ қудратлидир.
Уламолардан бири айтган эди:
"Аллоҳ таоло ҳатто мазлум бўлган кофирнинг золим мусулмоннинг зарарига қилган дуосини қабул қилади. Мусулмонни ёмон кўриб, кофирни яхши кўргани учун эмас, адолатни яхши кўриб, зулмни ёмон кўргани учун!".
АбдулҚодир САМАРҚАНДИЙ
👉 @diyonatli
Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва саллам Муоз ибн Жабал розиёллоҳу анҳуни Яманга жўнатаётиб насиҳат қилдилар. Насиҳатлари ичида "мазлумнинг дуосидан қўрқ. Унинг дуоси билан Аллоҳ ўртасида парда йўқ", деган гап ҳам бор эди.
Яҳё Бармакий халифа Ҳорун ар-Рашиднинг вазири эди. Халифа унга жуда катта имтиёзлар берган эди. У Аббосийлар давлатидаги катта-кичик ҳамма ишга аралашар эди. Бармакийлар ҳаддидан ошишди. Арабларда: "Подшоҳлик самарасизликдир!, деган мақол бор. Султонларнинг ғазабига учраш қиёмат олдидаги қиёматдир. Халифа Ҳорун ар-Рашид уларни жазолади. Қатл қилганини қатл қилди, қамаганини қамади.
Яҳё Бармакий ва унинг ўғли Фазл аввалда қамалганлардан эди. Кейинроқ Ҳорун ар-Рашид Фазлни қатл қилдирди. Қамоқда эканлигида Фазл отаси Яҳё Бармакийга: "Шунча амри-маъруф, наҳйи-мункарлар ва неъматлардан сўнг шу ҳолга тушиб қолдикми ота?!", деди. Яҳё Бармакий деди:
"Бу мазлумлар дуосидир. У дуо кечалари юрган. Биз ундан ғафлатда бўлганмиз. Аллоҳ эса ғофил эмас!".
Ибн Абид Дунё ўзининг "Дуоси ижобат бўлганлар" номли китобида айтади:
"Буср ибн Саъид роҳимаҳуллоҳ Маймуна бинт Ҳорис онамизнинг хоналарида тарбия топди. У обид, зоҳид, тақводор ва парҳезкор эди. Бир киши халифа Валид ибн Абдулмалик ҳузурида уни ёмонлаб "Буср одамларни сизга ва салтанатингизга қарши даъват қилаяпти, одамларни сизга қарши қайраяпти", деди. Валид Бусрни олиб келиш учун одам юборди. Ҳалиги чақимчи ҳам унинг ҳузурида эди. Буср оёқ-қўли титраган ҳолатда келди. Чунки у Валиднинг ғазаби ёмонлигини билар эди. Буср халифанинг ҳузурига киргач, халифа унга ҳалиги чақимчининг гапини айтди. Буср ибн Саъид роҳимаҳуллоҳ қасам ичиб бундай қилмаганини айтди. Шунда Валид ҳалиги чақимчини гапиришга ундади. Чақимчи қасам ичиб Бусрдан халифага қарши гапирган гапларини эшитганини айтди.
Буср ибн Саъид бошини қуйи туширди. Сўнгра бошини кўтарди, қўлларини осмонга кўтариб дуо қилди:
"Аллоҳим! Кўриб турибсан, у мен айтмаган гапни айтди деб гувоҳлик бермоқда. Аллоҳим! Агар мен ростгўй бўлсам у ёлғон гапиргани учун унда қудратингни кўрсат!".
Буср дуосини тугатиши билан ҳалиги чақимчи ерга йиқилди. Типирчилаб-типирчилаб жони чиқди.
Мазлумлар дуосидан қўрқишимиз керак. Уларнинг дуоси хато кетмайдиган ўқдир. Зулм қилинган мазлумни заиф демаслигимиз керак. Заиф мурожаат қиладиган Аллоҳ қудратлидир.
Уламолардан бири айтган эди:
"Аллоҳ таоло ҳатто мазлум бўлган кофирнинг золим мусулмоннинг зарарига қилган дуосини қабул қилади. Мусулмонни ёмон кўриб, кофирни яхши кўргани учун эмас, адолатни яхши кўриб, зулмни ёмон кўргани учун!".
АбдулҚодир САМАРҚАНДИЙ
👉 @diyonatli
Юраверадими?!
Эркак, то тобутда кўтариб олиб кирилмагунча, намоз ўқиш учун масжидга кирмай юраверадими?!
Аёл, то кафанликка ўралмагунча, авратини беркитмай юраверадими?!
Йигит-қизлар, то никоҳ пайтида домла сўрамагунча, калимасини билмай юраверадими?!
Фарзандлар, то ота-она вафот этмагунларича, уларнинг қадрларига етмай, дуоларини олишга ҳаракат қилмай юраверадими?!
Баъзи мансабдорлар, то ишдан ҳайдалиб, бирор фалокатга йўлиқмагунча, порахўрлик, коррупция, ўғрилик, талон-тарож қилишда давом этаверадими?!
Одамлар, то бирор олим вафот этмагунча, унинг қадрига етмай, илмидан фойдаланмай юраверадиларми?!
Кўпчилигимиз, то ўлмагунимизча, тириклик, умрнинг қадрига етмай, уни солиҳ амаллар билан ўтказмай юраверамизми?!
Кўзимизни очайлик, умримизнинг ҳар дақиқаси ўтиб, биз ўлим, қабр сари яқинлашиб бораётганимизни унутмайлик!
Аллоҳ таоло барчамизнинг ҳолимизни ислоҳ қилсин, У Зот ҳаммамизни Ўзининг ҳидоятидан айирмасин ва хотимамизни чиройли қилсин!
Нозимжон Ҳошимжон
👉 @diyonatli
Эркак, то тобутда кўтариб олиб кирилмагунча, намоз ўқиш учун масжидга кирмай юраверадими?!
Аёл, то кафанликка ўралмагунча, авратини беркитмай юраверадими?!
Йигит-қизлар, то никоҳ пайтида домла сўрамагунча, калимасини билмай юраверадими?!
Фарзандлар, то ота-она вафот этмагунларича, уларнинг қадрларига етмай, дуоларини олишга ҳаракат қилмай юраверадими?!
Баъзи мансабдорлар, то ишдан ҳайдалиб, бирор фалокатга йўлиқмагунча, порахўрлик, коррупция, ўғрилик, талон-тарож қилишда давом этаверадими?!
Одамлар, то бирор олим вафот этмагунча, унинг қадрига етмай, илмидан фойдаланмай юраверадиларми?!
Кўпчилигимиз, то ўлмагунимизча, тириклик, умрнинг қадрига етмай, уни солиҳ амаллар билан ўтказмай юраверамизми?!
Кўзимизни очайлик, умримизнинг ҳар дақиқаси ўтиб, биз ўлим, қабр сари яқинлашиб бораётганимизни унутмайлик!
Аллоҳ таоло барчамизнинг ҳолимизни ислоҳ қилсин, У Зот ҳаммамизни Ўзининг ҳидоятидан айирмасин ва хотимамизни чиройли қилсин!
Нозимжон Ҳошимжон
👉 @diyonatli
Умар ибн Абдулазиз даврида давлат томонидан тайинланган бир жарчи кўчаларни айланиб шундай деб юрарди:
«Уйланмоқчи бўлганлар борми, уйлантириб қўяйлик. Уй қурмоқчи бўлганлар борми, уй қуриб берайлик. Қарздорлар борми, қарзини узиб берайлик. Ҳажга бормоқчи бўлганлар борми, ҳажга жўнатайлик».
Абдуллоҳ РАҲИМ
👉 @diyonatli
«Уйланмоқчи бўлганлар борми, уйлантириб қўяйлик. Уй қурмоқчи бўлганлар борми, уй қуриб берайлик. Қарздорлар борми, қарзини узиб берайлик. Ҳажга бормоқчи бўлганлар борми, ҳажга жўнатайлик».
Абдуллоҳ РАҲИМ
👉 @diyonatli
БИР ТЕМИРЧИНИНГ ҚИССАСИ
Аллома Ибн Жазарий раҳматуллоҳи алайҳ шундай нақл қиладилар: Бир улуғ зот шундай деди:
"Мен бир темирчини кўрдим. У қўли ила оловнинг ичидан темирни чиқариб олар ва бармоқлари ила уни ағдарар эди. Мен ич-ичимдан бу бирор Аллоҳнинг валийсидир, дедим. Кейин унга яқин бориб, салом бердим. У жавоб берди. Мен: "Эй, Жаноб! Сизга етган бу каромат туфайли менинг ҳаққимга дуо қилинг", дедим. У шундай деди: "Биродар! Мен сиз ўйлаётгандек эмасман. Лекин мен ўзимнинг қиссамни сизга сўзлаб бераман. У шуки, мен жуда кўп гуноҳ қилар эдим. Бир куни бир гўзал аёл ила муомала қилдим. У менга: "Аллоҳ учун нимадир беринг", деди. У аёл қалбимни эгаллаб олди. Мен: "Уйимга юр, сенга кифоя қиладиган нарса бераман", дедим. Лекин у мени тарк қилиб кетди. Бироз муддатдан кейин йиғлаганча келди ва: "Мени вақт мажбур қилди. Шунинг учун қайта сенинг ёнингга келдим", деди. У киши айтадики, мен уни олиб уйга келдим. Унга яқин борганимда, у худди қаттиқ шамол эсишидан кема тебрангани каби қаттиқ титрай бошлади. Мен: "Нега бунчалар титрайсан?" дедим. У: "Аллоҳдан қўрққаним туфайли. У бизни бу ҳолатда кўрмасин. Агар сен мени қўйиб юборсанг, Аллоҳ сени дунёда ҳам, охиратда ҳам олов билан куйдирмасин", деди. Мен уни қўйиб юбордим. У кетди ва мени маҳзунлик қамраб олди. Мен тушда бир жуда гўзал аёлни кўрдим. Ундан: "Сен кимсан?" деб сўрадим. У: "Мен ўша қизнинг онасиман. Сенга маълум бўлсинки, бу қизим Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг хонадонидандир. Аллоҳ сенга мукофот берсин. Сени дунёда ҳам, охиратда ҳам олов билан куйдирмасин", деди. Шундан кейин мен тавба қилдим ва Аллоҳга қайтдим” (Аз-заҳрул фотиҳ, 14).
"Биз гуноҳдан қандай сақланамиз?" китобидан.
👉 @diyonatli
Аллома Ибн Жазарий раҳматуллоҳи алайҳ шундай нақл қиладилар: Бир улуғ зот шундай деди:
"Мен бир темирчини кўрдим. У қўли ила оловнинг ичидан темирни чиқариб олар ва бармоқлари ила уни ағдарар эди. Мен ич-ичимдан бу бирор Аллоҳнинг валийсидир, дедим. Кейин унга яқин бориб, салом бердим. У жавоб берди. Мен: "Эй, Жаноб! Сизга етган бу каромат туфайли менинг ҳаққимга дуо қилинг", дедим. У шундай деди: "Биродар! Мен сиз ўйлаётгандек эмасман. Лекин мен ўзимнинг қиссамни сизга сўзлаб бераман. У шуки, мен жуда кўп гуноҳ қилар эдим. Бир куни бир гўзал аёл ила муомала қилдим. У менга: "Аллоҳ учун нимадир беринг", деди. У аёл қалбимни эгаллаб олди. Мен: "Уйимга юр, сенга кифоя қиладиган нарса бераман", дедим. Лекин у мени тарк қилиб кетди. Бироз муддатдан кейин йиғлаганча келди ва: "Мени вақт мажбур қилди. Шунинг учун қайта сенинг ёнингга келдим", деди. У киши айтадики, мен уни олиб уйга келдим. Унга яқин борганимда, у худди қаттиқ шамол эсишидан кема тебрангани каби қаттиқ титрай бошлади. Мен: "Нега бунчалар титрайсан?" дедим. У: "Аллоҳдан қўрққаним туфайли. У бизни бу ҳолатда кўрмасин. Агар сен мени қўйиб юборсанг, Аллоҳ сени дунёда ҳам, охиратда ҳам олов билан куйдирмасин", деди. Мен уни қўйиб юбордим. У кетди ва мени маҳзунлик қамраб олди. Мен тушда бир жуда гўзал аёлни кўрдим. Ундан: "Сен кимсан?" деб сўрадим. У: "Мен ўша қизнинг онасиман. Сенга маълум бўлсинки, бу қизим Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг хонадонидандир. Аллоҳ сенга мукофот берсин. Сени дунёда ҳам, охиратда ҳам олов билан куйдирмасин", деди. Шундан кейин мен тавба қилдим ва Аллоҳга қайтдим” (Аз-заҳрул фотиҳ, 14).
"Биз гуноҳдан қандай сақланамиз?" китобидан.
👉 @diyonatli
Расули акрам ﷺ вафот этганларида биз ёмғирли ва бўронли кечада подадан ажралиб адашиб қолган қўйга ўхшаб қолгандик.
Анас ибн Молик розияллоҳу анҳу
👉 @diyonatli
Анас ибн Молик розияллоҳу анҳу
👉 @diyonatli
ҚУРЪОНДАГИ «ТАСАВВУРИЙ ДЕВОР»
Адан кўрфази билан Қизил денгиз туташган Боб ал-мандаб бўғозида ва Атлас уммони (Атлантик океани) билан Оқ (Ўрта ер) денгиз туташган Жабали Ториқ (Гибралтар) бўғозида икки денгиз суви бир бирига аралашмаган ҳолда оқар экан. Бу ҳақда 14 аср аввал зикр қилинганлигини билгач, машҳур сайёҳ капитан Кусто ҳам Қуръони Каримнинг илоҳий мўжиза эканлигини тан олди.
Қуръони каримнинг Ар-раҳмон сурасида зикр қилинган “барзаҳ” нима ўзи?
Ёки Фурқон сурасидаги “хижран махжуро” дан мурод нима?
Денгизшунос олимлар “барзаҳ” ҳақида нимани кашф қилдилар?
﴿مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ يَلْتَقِيَانِ * بَيْنَهُمَا بَرْزَخٌ لَا يَبْغِيَانِ * فَبِأَيِّ آَلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ﴾
У икки денгиз (дарё)ни бир бири билан учрашадиган қилиб (ёнма-ён) оқизиб қўйди. (Аммо) у иккисининг ўртасида бир тўсиқ бўлиб, улар (ўша тўсиқдан) ошиб ўтмаслар.Бас, (эй инс ва жинлар,) Раббингизнинг қайси неъматларини инкор этасизлар?! (Ар-раҳмон сураси 19-21-оятлар)
Али (розияллоҳу анҳунинг): “Ҳали Қуръони Каримда тафсир қилинмаган оятлар бор”, деган машҳур сўзларидан келиб чиқиб, уламолар ўша “барзаҳ” нинг тафсирида қийин аҳволга тушиб, ҳайрон бўлдилар.
Қаерда ўша “барзаҳ”?
Қизил денгиз билан Ҳинд океани ўртасидаги тўсиқ қаерда?
Ўрта ер денгизи билан Қора денгиз туташган Босфор бўғозидаги тўсиқ қаерда?
Атлантика океани билан Ўрта ер денгизи туташган Гибралтар бўғозидаги тўсиқ қаерда?
﴿وَهُوَ الَّذِي مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ هَذَا عَذْبٌ فُرَاتٌ وَهَذَا مِلْحٌ أُجَاجٌ وَجَعَلَ بَيْنَهُمَا بَرْزَخاً وَحِجْراً مَحْجُوراً﴾
(Аллоҳ) икки денгиз (дарё)ни буниси жуда чучук, униси жуда шўр қилиб оқизиб қўйган ва уларнинг ўртасида тўсиқ ва пухта парда қилиб қўйган зотдир (Фурқон сураси 53-оят).
Диққатни тортадиган нарса шуки, хар бир денгизнинг ўзгармайдиган барқарор шўрлик даражаси бўлади. Денгизлар бир бирига қўшилиб туришига қарамай, улар кўпаймайди ҳам камаймайди ҳам…
Шунингдек, ҳар бир денгизнинг ўзгармайдиган зичлиги, тезлиги, ҳарорати ва ранги бор.
Агар бир инсон самолётда Боб ал-мандаб, ёки Гибралтар бўғозлари устидан парвоз қилса, бир денгизнинг иккинчисидан бошқача эканлигини кўради.
Денгизшунос олимлар Қизил денгизнинг сув зарраларини ўрганиб чиқиб, унинг сувлари ўз харакати давомида Боб ал-мандаб бўғозидаги “тасаввурий девор” бўлиб турган тўсиққа етиб келгач, яна ортига қайтиб кетишини кузатганлар. Бу ҳолат Ҳинд океани билан Қизил денгизида, Ўрта ер денгизи билан Қора денгизда ҳамда Ўрта ер денгизи билан Атлантика океанида ҳам кузатилган.
Аслида “барзаҳ” девор эмас, эгилиб – букилувчи эластик эканлиги, денгиз сувларининг тўқнашуви тўлқинсимон харакатдан иборатлиги кузатилди.
﴿بَيْنَهُمَا بَرْزَخٌ لَا يَبْغِيَانِ * فَبِأَيِّ آَلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ﴾
(Аммо) у иккисининг ўртасида бир тўсиқ бўлиб, улар (ўша тўсиқдан) ошиб ўтмаслар.Бас, (эй инс ва жинлар,) Раббингизнинг қайси неъматларини инкор этасизлар?! (Ар-раҳмон сураси 20-21-оятлар)
Икки шўр денгизнинг ўртасида тўсиқ бор. Шунингдек, бири чучук, яна бири шўр денгизнинг ўртасида ҳам тўсиқ ва пухта парда бор.
Америкадаги айрим дарёларнинг тезлиги бир сонияда 300000 кубметрдан ошади. Уларнинг денгизгача бўлган оралиқ масофаси 80 км бўлиб, Атлантика океанига сувини қуяди. Дарёлардан оқиб келаётган чучук сув денгизга қўшилади, лекин улар аралашиб кетмайди. Чунки уларнинг ўртасида бир бирини ошиб ўтишга имкон бермайдиган وَحِجْراً مَحْجُوراً пухта парда бор. Ояти каримадаги “пухта парда” дан чучук сувда яшайдиган балиқлар шўр сувга, шунингдек, шўр сувдаги балиқлар ҳам чучук сувгв кирмасликлари назарда тутилган.
Ушбу оятлар Аллоҳнинг буюклигига далолат қилади. Денгизлар бир бирларига қўшилиб турсада, аралашиб кетмайди.
Сиз бир идишга бир коса шўр сув билан бир коса чучук сувни аралаштирмасдан солишга қодирмисиз?!
Ёки аралашиб кетган бу икки сувни бир биридан ажратиб бера оласизми?!
Ёки идишдаги аралашиб кетган сувни фақат чучук қисминигина ича оласизми?!
Албатта, бу инсон тоқатидан ташқаридаги нарсалардир.
Араб тилидан Авазхўжа Бахромов таржимаси
👉 @diyonatli
Адан кўрфази билан Қизил денгиз туташган Боб ал-мандаб бўғозида ва Атлас уммони (Атлантик океани) билан Оқ (Ўрта ер) денгиз туташган Жабали Ториқ (Гибралтар) бўғозида икки денгиз суви бир бирига аралашмаган ҳолда оқар экан. Бу ҳақда 14 аср аввал зикр қилинганлигини билгач, машҳур сайёҳ капитан Кусто ҳам Қуръони Каримнинг илоҳий мўжиза эканлигини тан олди.
Қуръони каримнинг Ар-раҳмон сурасида зикр қилинган “барзаҳ” нима ўзи?
Ёки Фурқон сурасидаги “хижран махжуро” дан мурод нима?
Денгизшунос олимлар “барзаҳ” ҳақида нимани кашф қилдилар?
﴿مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ يَلْتَقِيَانِ * بَيْنَهُمَا بَرْزَخٌ لَا يَبْغِيَانِ * فَبِأَيِّ آَلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ﴾
У икки денгиз (дарё)ни бир бири билан учрашадиган қилиб (ёнма-ён) оқизиб қўйди. (Аммо) у иккисининг ўртасида бир тўсиқ бўлиб, улар (ўша тўсиқдан) ошиб ўтмаслар.Бас, (эй инс ва жинлар,) Раббингизнинг қайси неъматларини инкор этасизлар?! (Ар-раҳмон сураси 19-21-оятлар)
Али (розияллоҳу анҳунинг): “Ҳали Қуръони Каримда тафсир қилинмаган оятлар бор”, деган машҳур сўзларидан келиб чиқиб, уламолар ўша “барзаҳ” нинг тафсирида қийин аҳволга тушиб, ҳайрон бўлдилар.
Қаерда ўша “барзаҳ”?
Қизил денгиз билан Ҳинд океани ўртасидаги тўсиқ қаерда?
Ўрта ер денгизи билан Қора денгиз туташган Босфор бўғозидаги тўсиқ қаерда?
Атлантика океани билан Ўрта ер денгизи туташган Гибралтар бўғозидаги тўсиқ қаерда?
﴿وَهُوَ الَّذِي مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ هَذَا عَذْبٌ فُرَاتٌ وَهَذَا مِلْحٌ أُجَاجٌ وَجَعَلَ بَيْنَهُمَا بَرْزَخاً وَحِجْراً مَحْجُوراً﴾
(Аллоҳ) икки денгиз (дарё)ни буниси жуда чучук, униси жуда шўр қилиб оқизиб қўйган ва уларнинг ўртасида тўсиқ ва пухта парда қилиб қўйган зотдир (Фурқон сураси 53-оят).
Диққатни тортадиган нарса шуки, хар бир денгизнинг ўзгармайдиган барқарор шўрлик даражаси бўлади. Денгизлар бир бирига қўшилиб туришига қарамай, улар кўпаймайди ҳам камаймайди ҳам…
Шунингдек, ҳар бир денгизнинг ўзгармайдиган зичлиги, тезлиги, ҳарорати ва ранги бор.
Агар бир инсон самолётда Боб ал-мандаб, ёки Гибралтар бўғозлари устидан парвоз қилса, бир денгизнинг иккинчисидан бошқача эканлигини кўради.
Денгизшунос олимлар Қизил денгизнинг сув зарраларини ўрганиб чиқиб, унинг сувлари ўз харакати давомида Боб ал-мандаб бўғозидаги “тасаввурий девор” бўлиб турган тўсиққа етиб келгач, яна ортига қайтиб кетишини кузатганлар. Бу ҳолат Ҳинд океани билан Қизил денгизида, Ўрта ер денгизи билан Қора денгизда ҳамда Ўрта ер денгизи билан Атлантика океанида ҳам кузатилган.
Аслида “барзаҳ” девор эмас, эгилиб – букилувчи эластик эканлиги, денгиз сувларининг тўқнашуви тўлқинсимон харакатдан иборатлиги кузатилди.
﴿بَيْنَهُمَا بَرْزَخٌ لَا يَبْغِيَانِ * فَبِأَيِّ آَلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ﴾
(Аммо) у иккисининг ўртасида бир тўсиқ бўлиб, улар (ўша тўсиқдан) ошиб ўтмаслар.Бас, (эй инс ва жинлар,) Раббингизнинг қайси неъматларини инкор этасизлар?! (Ар-раҳмон сураси 20-21-оятлар)
Икки шўр денгизнинг ўртасида тўсиқ бор. Шунингдек, бири чучук, яна бири шўр денгизнинг ўртасида ҳам тўсиқ ва пухта парда бор.
Америкадаги айрим дарёларнинг тезлиги бир сонияда 300000 кубметрдан ошади. Уларнинг денгизгача бўлган оралиқ масофаси 80 км бўлиб, Атлантика океанига сувини қуяди. Дарёлардан оқиб келаётган чучук сув денгизга қўшилади, лекин улар аралашиб кетмайди. Чунки уларнинг ўртасида бир бирини ошиб ўтишга имкон бермайдиган وَحِجْراً مَحْجُوراً пухта парда бор. Ояти каримадаги “пухта парда” дан чучук сувда яшайдиган балиқлар шўр сувга, шунингдек, шўр сувдаги балиқлар ҳам чучук сувгв кирмасликлари назарда тутилган.
Ушбу оятлар Аллоҳнинг буюклигига далолат қилади. Денгизлар бир бирларига қўшилиб турсада, аралашиб кетмайди.
Сиз бир идишга бир коса шўр сув билан бир коса чучук сувни аралаштирмасдан солишга қодирмисиз?!
Ёки аралашиб кетган бу икки сувни бир биридан ажратиб бера оласизми?!
Ёки идишдаги аралашиб кетган сувни фақат чучук қисминигина ича оласизми?!
Албатта, бу инсон тоқатидан ташқаридаги нарсалардир.
Араб тилидан Авазхўжа Бахромов таржимаси
👉 @diyonatli
Абдуллоҳ ибн Муборак раҳимаҳуллоҳ нафл ҳажга отлангандилар. Йўлда кетаётганларида кўчада ўлиб ётган қушни кўрдилар ва уни ахлатхонага ташлаб келишни буюрдилар. Ҳамроҳлари олдинга юришди, у зот ортда қолдилар. Қуш ташланган ахлатхонага келганларида, атрофдаги хонадонлардан бир аёл чиқиб, ахлатлар орасидан ҳалиги қушни олди ва этагига ўради-да, ҳовлиси томон шошди.
Ибн Муборак унинг олдига келиб, ўлик қушни нега олганини сўрадилар. У жавоб қилди: "Бу ерда мен ва укам яшаймиз. Бу кийимимиздан бошқа киядиганимиз йўқ. Мана шу ахлатхонадан ул-бул топиб келиб, қорнимизни тўйдирмоқдамиз. Бир неча кундан бери ўлган ҳайвонлар бизга ҳалол бўлиб қолди (чунки бошқа егулик йўқлиги сабабли, ўлиб қолмаслик учун ҳаром ҳисобланган ўлимтик ҳайвонларни истеъмол қилишаётганди). Отамиз мулкдор эдилар. Зулм қилиб, бор нарсаларини тортиб олдилар ва ўзларини ўлдирдилар".
Шунда Ибн Муборак хизматкорларига карвонни қайтаришга амр этдилар. Вакилларига қарата: "Қанча маблағимиз бор?" дедилар. "Минг динор", деган жавобни эшитгач: "Ундан йигирма динорни олиб қол, Марвга етиб олишимизга етади. Қолганини буларга бер. Бу бизнинг бу йилги энг афзал ҳажимиз бўлади", дедилар ва ватанлари Марвга қайтдилар.
Мубашшир АҲМАД
👉 @diyonatli
Ибн Муборак унинг олдига келиб, ўлик қушни нега олганини сўрадилар. У жавоб қилди: "Бу ерда мен ва укам яшаймиз. Бу кийимимиздан бошқа киядиганимиз йўқ. Мана шу ахлатхонадан ул-бул топиб келиб, қорнимизни тўйдирмоқдамиз. Бир неча кундан бери ўлган ҳайвонлар бизга ҳалол бўлиб қолди (чунки бошқа егулик йўқлиги сабабли, ўлиб қолмаслик учун ҳаром ҳисобланган ўлимтик ҳайвонларни истеъмол қилишаётганди). Отамиз мулкдор эдилар. Зулм қилиб, бор нарсаларини тортиб олдилар ва ўзларини ўлдирдилар".
Шунда Ибн Муборак хизматкорларига карвонни қайтаришга амр этдилар. Вакилларига қарата: "Қанча маблағимиз бор?" дедилар. "Минг динор", деган жавобни эшитгач: "Ундан йигирма динорни олиб қол, Марвга етиб олишимизга етади. Қолганини буларга бер. Бу бизнинг бу йилги энг афзал ҳажимиз бўлади", дедилар ва ватанлари Марвга қайтдилар.
Мубашшир АҲМАД
👉 @diyonatli
Forwarded from Fitrat.uz
ТОШКЕНТ ВИЛОЯТИДАГИ ДИНИЙ-МАЪРИФИЙ, РАСМИЙ, ИШОНЧЛИ, АСОСЛИ каналларга обуна бўлинг!
Бир аёл 20 динор пулини йўқотиб қўйди. Кейин қуйидаги ёзилган варақни кўчага илиб қўйди.
"Мен 20 динор пулни йўқотиб қўйдим. Ким уни топиб олса, фалон манзилдаги фалон хонадонга қайтарсин. Чунки оз маошга яшаганим сабабли ўзим у пулга муҳтожман. Ҳозирда менинг егулик ноним ҳам йўқ".
Бир киши ўша маблағни топиб олдим, деб қарор қилгач ҳамёнидан 20 динор пулни чиқариб, ўша хотин яшайдиган манзилга борди. Мазкур миқдордаги пулни қўлига олган хотин йиғлаб юборди. Ва: "Эй ўғлим! Пулни топиб олдим деб олиб келган кишиларни ўн иккинчиси сенсан. Охирги олиб келган одам бир табассум қилдида, лифт томон қараб юрган эди, ҳалиги хотин чақириб: "Эй болам! Сен ўша эълонни йиртиб ташла, мен ёзишни ҳам билмайман, мен уни ёзмаганман ҳам", деб йиғидан тўхтади. Яна у хотин: "Сизларни менга нисбатан кўрсатган ғамхўрлигингиз ҳаётга нисбатан умид учқунларини уйғотиб, дунё гўзалликларини ҳис қилмоқдаман", деди.
Демак, ўзингиз неъматга ғарқ бўлган ҳолда муҳтож кишини тарк қилманг.
Садақа улашинг, кафанни чўнтаги йўқ.
👉 @diyonatli
"Мен 20 динор пулни йўқотиб қўйдим. Ким уни топиб олса, фалон манзилдаги фалон хонадонга қайтарсин. Чунки оз маошга яшаганим сабабли ўзим у пулга муҳтожман. Ҳозирда менинг егулик ноним ҳам йўқ".
Бир киши ўша маблағни топиб олдим, деб қарор қилгач ҳамёнидан 20 динор пулни чиқариб, ўша хотин яшайдиган манзилга борди. Мазкур миқдордаги пулни қўлига олган хотин йиғлаб юборди. Ва: "Эй ўғлим! Пулни топиб олдим деб олиб келган кишиларни ўн иккинчиси сенсан. Охирги олиб келган одам бир табассум қилдида, лифт томон қараб юрган эди, ҳалиги хотин чақириб: "Эй болам! Сен ўша эълонни йиртиб ташла, мен ёзишни ҳам билмайман, мен уни ёзмаганман ҳам", деб йиғидан тўхтади. Яна у хотин: "Сизларни менга нисбатан кўрсатган ғамхўрлигингиз ҳаётга нисбатан умид учқунларини уйғотиб, дунё гўзалликларини ҳис қилмоқдаман", деди.
Демак, ўзингиз неъматга ғарқ бўлган ҳолда муҳтож кишини тарк қилманг.
Садақа улашинг, кафанни чўнтаги йўқ.
👉 @diyonatli