Piskent jome masjidi | Rasmiy kanal
2.69K subscribers
8.49K photos
4.4K videos
29 files
7.15K links
Ушбу каналда оят, ҳадислар, уларнинг шарҳлари, ибратли воқеалар, ҳикматлар, маърифий мақолалар ҳамда "Пискент" жоме масжиди имом хатиби Абдул Ҳамид домланинг маърузалари эълон қилиб борилади.
Download Telegram
Раҳбарлар учун «маҳорат мактаби»

Суфён Саврий ва Имом Шофеий раҳимаҳумаллоҳ шундай деганлар:

«Рошид халифалар бешта:

1. Абу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳу.
2. Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳу.
3. Усмон ибн Аффон розияллоҳу анҳу.
4. Али ибн Абу Толиб розияллоҳу анҳу.
5. Умар ибн Абдулазиз раҳимаҳуллоҳ».

Рошид халифаларнинг аввалги тўртталари саҳобаи киромлар бўлиб, уларнинг тўғри йўлдаги халифалар эканликларини Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ўзлари баён қилганлар. Қолаверса, бу зотлар тириклигидаёқ Жаннатга киришини эшитган бахтли инсонларнинг аввалги тўртталаридир.

Суфён Саврий раҳимаҳуллоҳ, Имом Шофеий раҳимаҳуллоҳ каби улуғ имомлар забардаст тобеинлардан саналган Умар ибн Абдулазиз раҳимаҳуллоҳни ҳам рошид халифалар қаторига қўшишган. Чунки, Умар ибн Абдулазиз раҳимаҳуллоҳнинг халифалик даврлари ҳам саҳобалар замонига ўхшаган эди. У кишининг тақвоси, адолати, раҳбарлик масъулиятини ҳис этишлари юксак даражада бўлиб, раҳбарлик фаолиятлари ҳақида Аллоҳ таолонинг ҳузурида жавоб беришларини доим ўйлаганлари учун кўп кўз ёши тўкар ва халққа зулм қилиб қўймаслик чорасини кўрардилар.

Устозларимиздан бирлари Умар ибн Абдулазиз раҳимаҳуллоҳ ҳақларида гапира туриб, «Умар ибн Абдулазиз раҳимаҳуллоҳ халифалик даврларида жунубликдан ғусл қилмаган эканлар» деганлар.

Жунубликдан ғусл қилиш дегани аёли билан қўшилишдан сўнг ғусл қилиш деганидир. Умар ибн Абдулазиз раҳимаҳуллоҳ уммат ташвиши билан банд бўлганлари ва охиратда раҳбарликдан сўроққа тутилишларини ўйлаганлари учун аёллари билан кўнгилхушлик қилиш кўнгилларига сиғмаган экан.

Маслама ибн Абдулмалик айтади: “Умар ибн Абдулазиз бемор бўлиб ётганда, уни кўргани кирдим. Устидаги кўйлаги бироз кирланиб қолибди. Аёли Фотимага қараб: “Эй Фотима, мўминлар амирининг кўйлагини ювиб бер!” дедим. У “Инша Аллоҳ, бажарамиз” деди. Кейин беморни кўргани яна кирдим. Қарасам, кўйлак ҳалиям ювилмаган ҳолда турибди. “Эй Фотима, сенга мўминлар амирининг кўйлагини ювиб бергин деб буюрмаганмидим? Ахир одамлар бу кишини кўргани киришади-ку!” дедим. Шунда синглим: “Аллоҳга қасамки, у кишининг бундан бошқа кўйлаги йўқ” деб жавоб берди”.

Умар ибн Абдулазиз раҳимаҳуллоҳ вафот этганларида Византия императори Лев III қаттиқ йиғлади. Буни кўрган аъёнлар ва епископлар бу йиғининг сабабини сўради. Шунда император: “Адолатли подшоҳ вафот этди. Мен бир роҳиб уйига кириб, ичидан беркитиб олиб, таркидунё қилиб, умрини ибодатда ўтказса ажабланмайман. Лекин дунё оёқлари остида бўлган бир инсоннинг дунёдан юз ўгириб, зоҳидона ҳаёт кечирганидан ажабланаман” деди.

Хуллас, у киши ҳозирги раҳбарлар учун «мастер класс» бўладиган раҳбарликни амалга оширганлар.

Аллоҳ таоло барча рошид халифалардан, содиқ саҳобалардан ва Умар ибн Абдулазиздан рози бўлсин!

Роббимиз юртимизда турли соҳаларда раҳбарлик курсисида ўтирганларни тақводор раҳбарлардан ўрнак олиб, Аллоҳ таолонинг ҳузурида қандай раҳбарлик қилганларидан, халққа нима яхшилик, хизмат тақдим этганларидан сўралишларини доим ҳис қилиб ишлашларини, ўзларини раҳбар деб эмас, халқ хизматчиси деб билишларини насиб этсин!

Нозимжон Ҳошимжон тайёрлади
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
Таяммум қандай қилинади? | Абдул Ҳамид домла

Диққат:
бу видеода таяммум қилиш тартиби кўрсатиб берилгани учун ҳажмини қисқартирмадик.

👉 @diyonatli
Араб тилини билиш

أصحاب العربية جن الإنس يبصرون ما لا يبصر غيرهم

«Араб тилини биладиганлар инсониятнинг жинлари кабидирлар. Улар бошқалар кўролмаган нарсаларни кўрадилар».

© Имом Шофеъий розияллоҳу анҳу

👉 @diyonatli
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Илм ривожланмаса... | Абдул Ҳамид домла

👉 @diyonatli
Солиҳ салафларимиздан бири Аллоҳ таолонинг: «Эй иймон келтирганлар! Маст ҳолингизда-то айтаётган гапингизни биладиган бўлмагунингизча, намозга яқинлашманг» оятини эшитди ва шундай деди: «Қанча намозхон бор, ароқ ичмаган, лекин намозида нима деяётганини билмайди. Чунки уни дунё машғулотлари маст қилиб қўйган».

Дарҳақиқат, бошқа пайт хаёлимиз чалғимаса ҳам, намозга киришимиз билан дунё фикри, унинг ташвиш ва муаммолари вужудимизни қамраб олади. Намозда эканимизни, унинг зикрларини ва ҳатто ракатларини унутамиз.

Айрим аҳли илм бунинг ечими осон, намозда хушуъ ва қалб ҳузурида бўлиш учун дунё муаммоларини ҳал қилиб, ихлос билан дуолар ўқиб намозни бошлаш керак ва намоз ичида Аллоҳнинг буюклигини ҳис қилиб туриш керак, дейишади. Бу тавсия ҳеч ҳам бундай манфаат бера олмайди. Балки бу тавсиянинг ўзи битта муаммо.

Чунки қалб ҳам бир идишга ўхшайди. Бир нарса билан тўлса, бошқа нарсани сиғдира олмайди. Дунё муҳаббати билан лиммо-лим қалб, ўзида Аллоҳнинг муҳаббатини, Унинг азамати ва буюклигини ҳис қила олмайди. Бундай улуғ мартабани қозониш учун «Аллоҳ таолони кўриб тургандек ибодат қилиш» мақоми бўлган эҳсон рукнини ўрганиб, амал қилиш лозим. Яъни, мусулмон руҳий тарбия олиши керак.

Буни бутун бошли тасаввуф илми таълим ва тарбия беради. Бу мақомни чала-чулпа тавсиялар билан эмас, солиҳ салафларимизнинг қадам изларига қадамимизни қўйиб юриш билан эришамиз.

Аллоҳ таоло: «Намозни Менинг зикрим учун қойим қилинг»! дейди(Тоҳа сураси, 14-оят). Демак, намозда хушуъ-хузуъ, ихлос ва Аллоҳнинг ёди билан туришимиз лозим. Бунинг учун тасаввуф ёки руҳий тарбияни ўрганишимиз ва улардаги бор таълимот — Аллоҳнинг розилиги учун яшаш ва Суннатни маҳкам тутишни ҳаёт мақсади қилишимиз керак.

Бу осон иш эмас. Давомли зикр ва доимий мужоҳада (нафсга қарши жиҳод) мўлжалга элтади. Булар қалбдан дунё ташвиши ва муҳаббатини кеткизади, қалб идишини Аллоҳ муҳаббатига бўшатиб беради. Ана шунда банданинг кўнглида Аллоҳ ва Унинг буюклиги гавдаланади, қалбида Унинг маҳобати тарбияланади.

Шунчаки тавсия ва тажрибалар эса муддаони ҳосил қила олмайди.

Мубашшир Аҳмад

👉 @diyonatli
ИНСОН ЎЗИ МУНОСИБ БЎЛГАНИНИ ОЛАДИ

Кўпчилик, хусусан, мен ҳам халқ ва элнинг бошидаги мусибатлар учун бошқаларни айбдор билар эдим. Мусибат деганда нимани назарда тутяпман?
Мусибат ватандошларимиз учун, энг аввало, қашшоқлик деган сўз билан маънодош келади. Зотан, инсон моддий жиҳатдан қийналса, оғир деб биламиз. Ҳолбуки, асл маънода қашшоқлик асл мусибат эмас. Мусибат диндан жудо, динсизликка мубтало бўлмоқдир.
Таълим тизимининг абгор аҳволда эканлиги, халқ маънавиятининг мутацияга учраши, илмнинг кўтарилгани, зулмнинг авж олгани, қаллоблик ва алдовнинг кўпайгани, орсизлик ва ҳадсизликнинг туғёни, ҳирс ва очкўзлик кучайгани, қўрқув илдиз отиб, чинакам саратонга айлангани, номуссизлик, иффатсизлик, ахлоқсизлик асл мусибатнинг шохчаларидир. Бу балолар олдида қашшоқлик улкан бойлик ўлароқ намоён бўлади.
Мезонлари ишдан чиққан онгимиз учун ЎЗГАЛАР бу ҳолнинг мутлақ айбдоридир. Аслида, мутлақ айбдор бу ўзимиз бўламиз. Жаҳолат бу неъматлардан бизни айирган. Жаҳолат бизни камбағаллаштиради.
Аллоҳ таоло неъматларга шукур қилсанг, уни зиёда қиламан деди. Шукур йўқ бизда.
Катта-катта муаммоларни тилга олиб, оламшумул ғояларни илгари суришдан аввал мулоҳаза қилмоқ керак:

1. Қалбимизда ихлос борми?
2. Роббимизга нисбатан қўрқув қолдими қалбда?
3. Ўзимизнинг гуноҳларимиз учун тавба қилмоқдамизми?
4. Ибодатларни аввалги ўринга қўйдикми?
5. Аллоҳнинг раҳматига умид, ғазабидан хафв этмоқдамизми?
6. Ҳалоллик олий қоидамизми?
7. Фосиқлар суҳбатидан қочдикми?
8. Олимлар даврасига интилдикми?
9. Зулм қилсак, унинг учун мазлумларимиздан афв тилай олдикми?
10. Кечалари уйғониб, Роббимизга сўнгги бор қачон йиғлаб илтижолар этдик?
11. Саҳарларда зикримиз қаерда?
12. Нафсимиз қаршисида мужодала қилмоқдамизми?
13. Ишларимизнинг фойда ва зарари, сўзларимизнинг фитна ва ҳикмати ҳақида ўйладикми?
14. Одамлар кўзига яхши кўринмоқ истаймизми? Аллоҳнинг наздида яхши бўлмоқними?
15. Мукофотни Роббимиздан кутдикми ё инсонлардан?
16. Бошимизга келгани учун инсонларни айбладикми ё уни Роббимиз қадари деб билдикми?
17. Роббимизнинг амрларига итоат этдикми ёки нафсимизнинг?
18. Ризқ топмоқ ташвиши олийми ёки Аллоҳга маҳбуб бўлмоқ?
19. Дуолар қиляпмизми? Дуолар қиляпмизми? Дуолар қиляпмизми? Дуоларимиз бардавомми?

Ким бу саволларга «Ҳа!» деб жавоб бера олади? Аминманки, бундай мардлар топилмайди.
Бошимизга келган ҳар мусибат ўзимизнинг амалларимиз дарахти бу дунёдаёқ тугган мевалардир. Бугун қўйилган қадам эрта учун ерга экилган илдиз ҳисобланади.
Оламлар Роббиси раҳм этсин: бизни афв қилсин. Жоҳил бўлдик ва неъматларни йўқотдик.
Аммо умид кесилмас, нафас олар эканмиз, бизга ёзилган нафаслар тугамаган экан, ўнгланмоқ ва ўнгламоқ имкони бор.

👉 @diyonatli
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
ЁШЛАРНИНГ ТАРБИЯСИГА ЭЪТИБОРЛИ БЎЛАЙЛИК | АБДУЛ ҲАМИД ДОМЛА

👉 @diyonatli
Audio
Никоҳ тўйини қилиш кимнинг зиммасида? | Абдул Ҳамид домла

"Бахтиёр оила" китобидан

👉 @diyonatli
ҲАЁТИЙ ҲИКОЯ

Тасодифий иш бўлмайди.

2010-йили икки норма ер участкамизни сотдик ва у пулга синглимни тўйини ўтказдик, қолган 10 000$ доллорини дадам шахарга иш билан бориб барсетка бн бирга йўқотиб қўйдилар.
Қаерда қолдирганларини эслолмадилар борган жойларидан топилмади, тақдирга тан бердик.

Орадан 10 йил ўтди, дадам хар галгидай шахарга иш бн бориб ошхонада тушлик қилиб ёнларидаги нотаниш кишилар билан сухбатлашиб йўқолган буюмлар хақида гап очилиб, пулимиз топилиб қолибди.

Пулимизни топган киши савдогар экан, улар икки йил эълон бериб суриштириб бизни тополмагач пулни биз билан шерикликка ишлатиб бизга ажратган фойдани хам савдога қўшиб 10 000$ ни ақлимиз бовар қилмас даражада кўпайтириб қўйибди.
Савдогар ака дадамни ўзи бн бирга уйига обориб пулларни қўлига тутқазган экан дадамни мазаси қочиб ўзини ташлаб юборибди.

Менга қўнғироқ қилишди шахарга бордим, хавотир бўлиб дадамдан хол сўраганимда дадам фақат кўз ёш тўкди гапиролмади, холатни кейин тушуниб мен хам хурсанд бўлганимдан кўз ёшимни тиёлмадим сабаби бу пуллар оиламизга сув ва хаводек зарур эди.

Дадам 10 000 пулни олиб зўрлашларига қарамай минатдорчилик билдириб қолганини олмади, у ака хам қаттиқ туриб олиб хеч бўлмаса манабу мошинани оласизлар деб бизни жентра мошинасига ўтқизиб мошинани хам бизни хам уйимизга ташлаб кетди.

Эртакка ўхшайди а, лекин эртак эмас дадам ўқитувчи агар пулимизни қайтарган савдогар ака бизга қаттиқ тайинлаб, бирор жойда номимни айтиб дуо қилсанглар ҳам хафа бўламан демаганда дадам у кишини телевидениягача олиб чиқарди.
Савдогар ака нима учун исмини тилга олишимизни хохламади тушуна олмадик деб сўзини якунлади Сухбатдошим.

Албатта у савдогар киши холислик қилиб мукофотини Аллохдан олишни ният қилгани кундай равшан.
Барча чин маънодаги холис мўъминларни Роббимни ўзи мукофотласин.

АЛИЙ САФАРОВ
САҲИФАСИДАН

👉 @diyonatli
Audio
Маҳси ва тахтакачга қандай масҳ тортилади? | Абдул Ҳамид домла

"Кифоя" китобидан

👉 @diyonatli
- Отажон!
- Лаббай!
- Месси афсонами ёки Роналдоми?
- Аллохнинг изни ила Қуръони Каримнинг барчасини бир раъкатда ўқиган Усмон ибн Аффон афсонадир, болам!

Бир ойда бир марта хам Қуръон ўқий олмаган биз хам "афсона"миз.
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
1998-yil, Oila, taloq masalalarida ma'ruzalari | Abdul Hamid domla
1-qism

👉 @diyonatli
Усмон розиоллоҳу анҳу дедилар:

"Қалбларимиз пок бўлганда эди, Робингизни каломига тўймаган бўлардингиз."

Абдуллоҳ Ибн Масъуд дедилар:

"Ким қуръонни яхши кўрса, у Аллоҳ ва унинг Расулуни яхши кўрибди."

👉 @diyonatli
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Аҳли дунёларнинг сифати | Абдул Ҳамид домла

👉 @diyonatli
Имом Аҳмад ибн Ҳанбал раҳимаҳуллоҳ шогирдлари билан дарс қилиб ўтирган эдилар. Бир нодон келиб, Аҳмад ибн Ҳанбални сўкиб, куракда турмайдиган сўзларни айтиб ҳақорат қилди.

Шунда шогирдлари: «Эй Абу Абдуллоҳ, бу тентакка жавоб қайтаринг, шунча гапирса ҳам индамай ўтираверасизми?» дейишди.

Имом Аҳмад шундай дедилар: «Йўқ. Унга жавоб қайтармайман. Бундай қилсам, Қуръондаги ушбу оят қаерда қолади: «Раҳмоннинг (суюкли) бандалари ерда камтарона юрадиган, жоҳил кимсалар (бемаъни) сўз қотганда «Саломатлик бўлсин!» деб жавоб қиладиганлардир» («Фурқон» сураси, 63-оят).

👉 @diyonatli
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
Мазҳабимизда "омин"ни жаҳрий айтиш | Абдул Ҳамид домла

👉 @diyonatli
Аёл киши шайтонсифат одамларнинг гапига қулоқ солса, эрига итоатсиз бўлиб, ўзини эрдек тутса, қайсарлик қилса, тортишганда ўзини баланд олса, эрнинг устидан ҳукмронликни қўлга киритишга уринса, эрни менсимаса, оила ҳаёти дўзахга айланади. Эй аёл, эринг модомики сени гуноҳга буюрмаса, унга бўйинсун. Бу сенга вожибдир.

Шайх Юсуф Хаттор Муҳаммад
"Оила бахт-саодат маскани"

👉 @diyonatli
ИБРАТЛИ ҲИКОЯ

Бир бола олти ёшида отасидан айрилиб етим қолди. Замон жуда оғир эди. Онаси ўғлини боқиш учун иш қидирди, лекин хеч қаерга ишга олишмади. Аёлни фақат қурилишга арзимаган иш хақи тўлаб ишга олишга рози бўлишди. Аёл ночорлигидан қурилишда ишлаб, ўғлини бокди. Орадан йиллар ўтди. Бола улғайиб катта бизнесмен бўлди. Шаҳарда данғиллама шохона уй сотувга қўйилди. Бизнесмен уйнинг эгасини олдига келиб сўради:
— Уйнинг нархи қанча?
— Саккиз юз эллик минг доллар.
Йигит дипломатидан дарҳол саккиз юз эллик минг долларни уйнинг эгасига чиқариб берди. Уйнинг эгаси хурсанд бўлиб, пулни санаб олди.
— Уй сизга сотилди. Бугундан бошлаб уй сизники. Лекин сиз савдо қилишни билмас экансиз. Агар озгина савдо қилганизда уйнинг нархини тушириб берардим.
— Сиз ҳам савдо қилишни билмас экансиз. Агар уйнинг нархини бундан баланд айтганизда ҳам савдо қилмасдан сотиб олаверардим.
Уйнинг эгаси ҳайрон бўлиб сўради:
— Бу уйнинг нимаси сизни бунча ўзига тортяпти?
— Йигирма йил олдин бу уйнинг қурилишида менинг онам ғишт ташиган. Энди эса бу уйни онамга совға қилмоқчиман!

Оналаримиз бахтимизга ҳамиша соғ ва омон бўлсинлар!

👉 @diyonatli
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
1998-yil, Ustoz Abdulhamid domla |
Oila, taloq masalalarida ma'ruzalari

2-qism

👉 @diyonatli
УЧ СИНОВ

Одам боласи ҳар куни уч синовга йўлиқади ва ҳар доим ҳам улардан ибрат олавермайди!

🔶Биринчи синов: Ҳар куни умри қисқариб боради. Мол-давлати озайса, ғам қилади, умри камаяётгани билан эса иши йўқ. Ҳолбуки, мол-давлатнинг ўрнини тўлдирса бўлади. Умрнинг эса ўрнини тўлдириб бўлмайди.

🔶Иккинчи синов: Ҳар куни Аллоҳ берган ризқдан ейди. Ҳалолига жавоб беради, ҳаромига эса жазоланади. У эса ҳисоб-китоб оқибати нима бўлишини билмайди.

🔶Учинчи синов: Ҳар куни охиратга бир қадам яқинлашиб, дунёдан эса бир қадам узоқлашиб боради. Шундай бўлсада, фоний дунёсига берган эътиборини боқий охиратига қаратмайди. Ҳолбуки, у борар жойи олий жаннатми ёки тубан дўзахми, ҳали билмайди...

👉 @diyonatli
Нобель мукофотининг пайдо бўлишига оддий газета мухбирининг хатоси туртки бўлгани ҳақида биласизми?

Швециялик машҳур олим Альфред Нобель 55 ёшга тўлганида Канн шаҳрида истиқомат қилаётган акаси Людвиг вафот этади. Швециялик газета мухбирларидан бири янглишиб, Альфред Нобель вафот этибди деб газетада эълон бериб юборади. Ўзи хақидаги таъзияномани ўқиган Альфред Нобель бутун ҳаёти ва фаолиятининг моҳиятини тушуниб етган экан. Чунки Швеция газеталарида - “Ажал савдогари, ажал ихтирочиси ўлди” деб ёзилганди. Бу нарса олимга қаттиқ таъсир қилади - "Ҳа, мана жамият мен хақимда қандай фикрларкан" деб хулоса қилганди олим.

Аслида Нобелнинг динамитдан ташқари яна 355 та кашфиёти ҳам бор эди, аммо айнан динамит ихтиросидан у жуда катта фойда кўрганди. Унинг вафот этган акаси Людвиг эса снаряд ишлаб чиқарадиган ва уни сотадиган савдогар эди.

Нобель ўзи ҳақидаги жамиятнинг фикрини бутунлай ўзгартиришга қарор қилиб, ўз васиятномасини қайтадан ёздиради.

1895 йил Париждаги Швед-Норвег клубида тузилган бу васият хатида Альфред Нобель ўзига тегишли 31 млн Швеция маркасини келажакдаги фан ва адабиёт намоёндаларига қолдирилган васиятнома пунктларида қуйидагича ёзилган эди:

- Мен Альфред Бернхард Нобель ақл-ҳушим жойида, танам соғлом ҳолда васият қиламан: Менинг васиятимни бажарувчи вакилларим ўлимимдан сўнг менга тегишли барча бойликларимни қимматбаҳо қоғоз пулларига айлантириб, фонд тузишларига буюраман. Ушбу фонддан келадиган фоиз фойдасини илм-фанда, адабиётда, инсониятга фойда келтирувчи шахсларга ҳар йили мукофот тарзида берилишини шарт қилиб белгилайман. Ушбу мукофот фондидан келадиган фоиз фойдасини беш қисмга ажратиб, бешта мукофот таъсис қилинишини буюраман.

1. Физика йўналишидаги оламшумул кашфиётга;

2. Кимё фани йўналишидаги оламшумул кашфиётга;

3. Физиология ва Медицина йўналишидаги оламшумул кашфиётга;

4. Башарият идеалларини тараннум қилувчи бадиий асар муаллифига, яъни адабиёт йўналишига;

5. Халқларнинг тинчлиги йўлида, уларнинг бирлашиши йўлида курашадиган, қулликни бартараф этадиган, армиялар сонини қисқартирадиган, урушларнинг олдини оладиган, тинчлик сулҳларини тузадиган инсонларга

ушбу мукофотнинг берилишини буюраман.

- Менинг яна бир тилагим бу мукофотлар ирқчилик, миллатчилик принципларидан холи бўлиши керак, ғолиблар қайси миллат, қайси ирқ вакили бўлишидан қатъи назар мукофотни олишини истайман ва васият қиламан.

Альфред Нобель вафотидан кейин унинг васиятига кўра ҳар йили оламшумул натижаларга эришган инсонлар ўз мукофотларини, яъни Нобель мукофотини олиб келмоқдалар.

Нобелнинг жуда кўп қариндошлари суд орқали ўз аждодларининг васиятини қайта кўриб чиқишга ҳаракат қилганлар, аммо барчаси судда ютқазганлар. Чунки Нобель бутун бойлигини қариндошларига эмас, башариятга бағишлаганди. Дунёдаги энг эътирофли мукофот ана шундай пайдо бўлган эди.

👉 @diyonatli