НОМАҲРАМЛАР ҚЎЛ БЕРИБ КЎРИШИШИ МУМКИНМИ?
#зино
CАВОЛ: Номаҳрам аёл ва эркак қўл бериб кўришиши мумкинми? Шундай қилса нима бўлади?
ЖАВОБ: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳим.
Номаҳрам эркак ва аёлнинг қўл бериб кўришиши мумкин эмас, қўл бериб кўришиш қўл зиноси бўлади.
عَنِ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه، عَنِ النَّبِيِّ صلي الله عليه و سلم قَالَ: إِنَّ اللهَ كَتَبَ عَلَى ابْنِ آدَمَ حَظَّهُ مِنَ الزِّنَا أَدْرَكَ ذَلِكَ لَا مَحَالَةَ، فَزِنَا الْعَيْنَيْنِ النَّظَرُ، وَزِنَا اللِّسَانِ الْمَنْطِقُ. زَادَ فِي رِوَايَةٍ: وَزِنَا الْيَدَيْنِ الْبَطْشُ، وَزِنَا الرِّجْلَيْنِ الْمَشْيُ، وَزِنَا الْأُذُنِ الْاِسْتِمَاعُ، وَزِنَا الْفَمِ الْقُبَلُ، وَالنَّفْسُ تَمَنَّى وَتَشْتَهِي وَالْفَرْجُ يُصَدِّقُ ذَلِكَ وَيُكَذِّبُهُ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَالشَّيْخَانِ. وَاللهُ أَعْلَى وَأَعْلَمُ
Абу Ҳурайра разияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: "Набий саллаллоҳу алайҳи васаллам: "Албатта, Аллоҳ Одам боласига унинг зинодан бўлган насибасини ёзгандир. Уни олмаслиги амри маҳолдир. Бас, икки кўзнинг зиноси назардир. Тилнинг зиноси нутқдир", дедилар".
Бошқа бир ривоятда: "Икки қўлнинг зиноси ушлаш, икки оёқнинг зиноси юриб бориш, қулоқнинг зиноси эшитиш, оғизнинг зиноси ўпишдир. Нафс уни орзу ва иштаҳа қилур. Фарж эса уни тасдиқлар ёки ёлғонга чиқарур", зиёда қилинган.
Имом Абу Довуд ривоят қилганлар. Аллоҳ олий ва билгувчироқдир.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво ҳайъати.
👉@diniysavollar
#зино
CАВОЛ: Номаҳрам аёл ва эркак қўл бериб кўришиши мумкинми? Шундай қилса нима бўлади?
ЖАВОБ: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳим.
Номаҳрам эркак ва аёлнинг қўл бериб кўришиши мумкин эмас, қўл бериб кўришиш қўл зиноси бўлади.
عَنِ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه، عَنِ النَّبِيِّ صلي الله عليه و سلم قَالَ: إِنَّ اللهَ كَتَبَ عَلَى ابْنِ آدَمَ حَظَّهُ مِنَ الزِّنَا أَدْرَكَ ذَلِكَ لَا مَحَالَةَ، فَزِنَا الْعَيْنَيْنِ النَّظَرُ، وَزِنَا اللِّسَانِ الْمَنْطِقُ. زَادَ فِي رِوَايَةٍ: وَزِنَا الْيَدَيْنِ الْبَطْشُ، وَزِنَا الرِّجْلَيْنِ الْمَشْيُ، وَزِنَا الْأُذُنِ الْاِسْتِمَاعُ، وَزِنَا الْفَمِ الْقُبَلُ، وَالنَّفْسُ تَمَنَّى وَتَشْتَهِي وَالْفَرْجُ يُصَدِّقُ ذَلِكَ وَيُكَذِّبُهُ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَالشَّيْخَانِ. وَاللهُ أَعْلَى وَأَعْلَمُ
Абу Ҳурайра разияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: "Набий саллаллоҳу алайҳи васаллам: "Албатта, Аллоҳ Одам боласига унинг зинодан бўлган насибасини ёзгандир. Уни олмаслиги амри маҳолдир. Бас, икки кўзнинг зиноси назардир. Тилнинг зиноси нутқдир", дедилар".
Бошқа бир ривоятда: "Икки қўлнинг зиноси ушлаш, икки оёқнинг зиноси юриб бориш, қулоқнинг зиноси эшитиш, оғизнинг зиноси ўпишдир. Нафс уни орзу ва иштаҳа қилур. Фарж эса уни тасдиқлар ёки ёлғонга чиқарур", зиёда қилинган.
Имом Абу Довуд ривоят қилганлар. Аллоҳ олий ва билгувчироқдир.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво ҳайъати.
👉@diniysavollar
МУСТАФО МАҲМУД ДУРДОНАСИ
Мен қаридим деган фикрдан сақлан. Тананг фақатгина руҳинг қўйиладиган идишдир. Руҳнинг сочи оқармайди, у қаримайди. Руҳ бошқа оламдандир. У бизнинг оламимизга бирор жиҳатдан ўхшамайди. Унинг моҳиятини фақатгина Аллоҳ билади.
Аллоҳ таоло айтади:
"Сендан руҳ ҳақида сўрашади. Руҳ Роббимнинг ишидандир. Сизга озгина илм берилди, дегин".
Сен руҳингни тананг деворлари ичида ҳибс қилишдан сақлан. Келажакка ишончла боқиш ҳамда орзулар самосида парвоз қил. Босадиган ҳар-бир қадамингда Аллоҳга ишон. Ҳаммага ёрдам бер, муҳаббат бер, ҳамма жойда яхшилик уруғини қада.
Мўъмин учун роҳат Роббига йўлиққанидадир. Бизнинг кўпчилигимиз бу иборани нотўғри тушунамиз.
Йўлиқиш ўлимдан кейин бўлиши шарт қилинмаган. Илм йўлиқишдир, зикр йўлиқишдир, тафаккур йўлиқишдир, намоз йўлиқишдир, садақа йўлиқишдир, кечаси қоим бўлиш йўлиқишдир, ота-онага яхшилик қилиш йўлиқишдир, қуръон ўқиш йўлиқишдир, силаи-раҳм йўлиқишдир, беморни зиёрат қилиш йўлиқишдир, инсонларга нисбатан одобли бўлиш йўлиқишдир, мусулмонларнинг ғамини аритиш йўлиқишдир...
Йўлиқиш фурсатини англата олдикми?
Аллоҳ таоло айтади:
"Ким Роббига йўлиқишни истаса солиҳ амал қилсин, Роббининг ибодатида ҳеч кимни шерик қилмасин".
👉@Abdulqodir_Polvonov
Мен қаридим деган фикрдан сақлан. Тананг фақатгина руҳинг қўйиладиган идишдир. Руҳнинг сочи оқармайди, у қаримайди. Руҳ бошқа оламдандир. У бизнинг оламимизга бирор жиҳатдан ўхшамайди. Унинг моҳиятини фақатгина Аллоҳ билади.
Аллоҳ таоло айтади:
"Сендан руҳ ҳақида сўрашади. Руҳ Роббимнинг ишидандир. Сизга озгина илм берилди, дегин".
Сен руҳингни тананг деворлари ичида ҳибс қилишдан сақлан. Келажакка ишончла боқиш ҳамда орзулар самосида парвоз қил. Босадиган ҳар-бир қадамингда Аллоҳга ишон. Ҳаммага ёрдам бер, муҳаббат бер, ҳамма жойда яхшилик уруғини қада.
Мўъмин учун роҳат Роббига йўлиққанидадир. Бизнинг кўпчилигимиз бу иборани нотўғри тушунамиз.
Йўлиқиш ўлимдан кейин бўлиши шарт қилинмаган. Илм йўлиқишдир, зикр йўлиқишдир, тафаккур йўлиқишдир, намоз йўлиқишдир, садақа йўлиқишдир, кечаси қоим бўлиш йўлиқишдир, ота-онага яхшилик қилиш йўлиқишдир, қуръон ўқиш йўлиқишдир, силаи-раҳм йўлиқишдир, беморни зиёрат қилиш йўлиқишдир, инсонларга нисбатан одобли бўлиш йўлиқишдир, мусулмонларнинг ғамини аритиш йўлиқишдир...
Йўлиқиш фурсатини англата олдикми?
Аллоҳ таоло айтади:
"Ким Роббига йўлиқишни истаса солиҳ амал қилсин, Роббининг ибодатида ҳеч кимни шерик қилмасин".
👉@Abdulqodir_Polvonov
Анас розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Фотима розияллоҳу анҳога: «Васият қилган нарсамни эшитишдан сени нима тўсади? Ҳар тонг ва кечқурун:
يَا حَيُّ يَا قَيُّومُ بِكَ أَسْتَغِيثُ فَأَصْلِحْ لِي شَأْنِي كُلَّهُ وَلاَ تَكِلْنِي إِلَى نَفْسِي طَرْفَةَ عَيْنٍ
«Йаа ҳаййу йаа қоййуму бика астағийсу фаслиҳ лий ша`ний куллаҳу ва лаа такилний илаа нафсий торфата ъайн», деб айт», дедилар.
Маъноси: Эй ҳай-тирик ва қаййум сифатига эга бўлган Зот, Сендан ёрдам сўрайман. Шаънимни ҳар бир нарсада ислоҳ эт ва кўз юмиб очгунчалик муддат ҳам ўз ҳолимга ташлаб қўйма.
Ибн Сунний ривоятлари.
👉@diyonatli
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Фотима розияллоҳу анҳога: «Васият қилган нарсамни эшитишдан сени нима тўсади? Ҳар тонг ва кечқурун:
يَا حَيُّ يَا قَيُّومُ بِكَ أَسْتَغِيثُ فَأَصْلِحْ لِي شَأْنِي كُلَّهُ وَلاَ تَكِلْنِي إِلَى نَفْسِي طَرْفَةَ عَيْنٍ
«Йаа ҳаййу йаа қоййуму бика астағийсу фаслиҳ лий ша`ний куллаҳу ва лаа такилний илаа нафсий торфата ъайн», деб айт», дедилар.
Маъноси: Эй ҳай-тирик ва қаййум сифатига эга бўлган Зот, Сендан ёрдам сўрайман. Шаънимни ҳар бир нарсада ислоҳ эт ва кўз юмиб очгунчалик муддат ҳам ўз ҳолимга ташлаб қўйма.
Ибн Сунний ривоятлари.
👉@diyonatli
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Муҳим масала!
📽Кимларни тинглаш керак? Кимлардан динни ўрганиш лозим?
🎙 Раҳматуллоҳ Термизий
📽Кимларни тинглаш керак? Кимлардан динни ўрганиш лозим?
🎙 Раҳматуллоҳ Термизий
Ҳазрати Абу Бакр розияллоҳу анҳу айтади :
“Мусулмон бўлганимдан бери Раббимга ибодат завқини олиш учун тўйгунча овқат емадим. Яна Раббимга етишиш иштиёқида қонгунча сув ичмадим. Чунки кўп еган одам кўп ибодат қилолмайди. Инсон бўғзига тиқилгунча овқат еса вужуди оғирлашади, кўзини уйқу босади! Аъзолари овора бўлиб қолади, кўп ибодат қилишни ният қилса ҳам бажаролмайди, қўлидан келадигани фақат уйқу бўлади”.
👉@diyonatli
“Мусулмон бўлганимдан бери Раббимга ибодат завқини олиш учун тўйгунча овқат емадим. Яна Раббимга етишиш иштиёқида қонгунча сув ичмадим. Чунки кўп еган одам кўп ибодат қилолмайди. Инсон бўғзига тиқилгунча овқат еса вужуди оғирлашади, кўзини уйқу босади! Аъзолари овора бўлиб қолади, кўп ибодат қилишни ният қилса ҳам бажаролмайди, қўлидан келадигани фақат уйқу бўлади”.
👉@diyonatli
АБУ ҲАЙСАМА БЎЛСИН-ДА!
Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва
саллам Табук ғазотида жуда ҳам қийин шароитда йўлга чиқдилар. Ҳаво жуда ҳам иссиқ эди. Саҳро гўё олов ичида ёнар эди. Сафар эса узоқ эди. Минадиган ҳайвонлар эса оз эди. Ҳаттоки ўшанда тўртта киши битта ҳайвонни навбат билан минишган.
Бу ғазотдан жуда кўп мунофиқлар турли баҳоналар қилиб бормасдан шаҳарда қолишган. Аммо мусулмонлигига гувоҳ берилган баъзи мусулмонлар ҳам қолишган. Буларга мисол қилиб Каъб ибн Молик, Мурора ибн Рабиъ, Ҳилол ибн Умайя ва Абу Ҳайсама розиёллоҳу анҳумларни айтишимиз мумкин.
Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва салламнинг кетганларига бир неча кун бўлган эди. Абу Ҳайсама розиёллоҳу анҳу боғига борди. У ерда икки хотини у ўтириши учун чайла қуришган, ҳаммаёқни хушбўй қилишган, у ейиши учун мевалар ҳозирлашган, ичиши учун муздек сув тайёрлашган. Абу Ҳайсама бу гўзал манзарага қараб туриб деди:
“Набий расуллоллоҳу алайҳи ва саллам иссиқ шамол, қуёшнинг нури остида бўлсалар-у мен соя-салқин жойда, тайёр овқат ва сув, гўзал хотинлар оғушида ўтираманми? Йўқ, бу адолатдан эмас. Аллоҳга қасамки, бу тайёрланган чайлага кирмайман. Овқат ва сувларни ичмайман. Мен Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва салламга етиб олиб уларга қўшилишни истайман!”.
Абу Ҳайсама розиёллоҳу анҳу ортда қолганига пушаймон бўлиб суюкли пайғамбарига ҳамдард бўлиш учун йўлга чиқди. У чиққан пайтда Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва саллам Табукка етиб олиб қўшинни у ерга жойлаштириб бўлган эдилар. Абу Ҳайсама улар томон келар экан аввал мусулмонлар уни масофа узоқлиги учун танишмади. Келаётган киши ҳақида Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва салламга хабар беришди. Шунда Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва саллам: “Абу Ҳайсама бўлсин-да, Абу Ҳайсама бўлсин-да!”, дея бошладилар.
У етиб келгач саҳобалар: “Эй Аллоҳнинг Расули! Аллоҳга қасамки, у Абу Ҳайсама экан!”, дейишди.
Абу Ҳайсама нима учун мусулмонларга келиб қўшилганини айтди. Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва саллам иссиқда қийналар эканлар унга салқин жой ҳам, муздек сув ҳам, гўзал хотинлар ҳам татимаганини сўйлади. Набий саллоллоҳу алаҳи ва саллам унинг ҳақида дуои хайрлар қилдилар.
Улар Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва салламни мана шу даражада яхши кўришар эди. Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва саллам иссиқда қийналар эканлар, уларга неъматлар татимас эди. Шунинг учун сизга биров саҳобалар Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва саллам учун хос яратилган инсонлар эди, деса ишонаверинг!
Ақлли инсон ўзи бирга яшайдиган инсонларнинг руҳий оламини яхши билмоғи даркор. Улар ила муомала қилиш воситасида уларнинг нима ишларга қодир эканликларини аниқлаб олиши керак. Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва салламнинг: “Абу Ҳайсама бўлсин-да!”, деган гаплари Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва саллам уларнинг табиатларини ўрганганларига далолат қилади. Ишораларни яхши ёдлаб олинглар. Инсонлар қиладиган ишларга диққат қилинг. Ана шунда улардан кўнглингиз қолмайди.
Дунёда доим хатони тузатишга имкон бўлади. Кеч бўлсада Ҳақ аҳлига етиб боришинг умуман бормаслигингдан афзалдир. Ҳақда дум бўлганинг ботилда бош бўлганингдан яхшироқдир. Инсонлар сендан ўзиб кетишган бўлишса кейинроқ бўлсада уларга етиб олишдан хижолат бўлма. Ҳақнинг охири бўлмайди. Муҳими ҳақда бўлсанг бўлди.
Нафсдаги содиқлик, иймондаги ҳарорат Абу Ҳайсамани Табук ғазотидан ортда қолганлардан ажратиб Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва салламнинг сафларига, муқаддас сафга қўшди. У Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва салламдан “Абу Ҳайсама бўлсин-да” деган юксак мукофотни олди!
Аллоҳ саҳобалардан рози бўлсин!
👉@Abdulqodir_Polvonov
Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва
саллам Табук ғазотида жуда ҳам қийин шароитда йўлга чиқдилар. Ҳаво жуда ҳам иссиқ эди. Саҳро гўё олов ичида ёнар эди. Сафар эса узоқ эди. Минадиган ҳайвонлар эса оз эди. Ҳаттоки ўшанда тўртта киши битта ҳайвонни навбат билан минишган.
Бу ғазотдан жуда кўп мунофиқлар турли баҳоналар қилиб бормасдан шаҳарда қолишган. Аммо мусулмонлигига гувоҳ берилган баъзи мусулмонлар ҳам қолишган. Буларга мисол қилиб Каъб ибн Молик, Мурора ибн Рабиъ, Ҳилол ибн Умайя ва Абу Ҳайсама розиёллоҳу анҳумларни айтишимиз мумкин.
Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва салламнинг кетганларига бир неча кун бўлган эди. Абу Ҳайсама розиёллоҳу анҳу боғига борди. У ерда икки хотини у ўтириши учун чайла қуришган, ҳаммаёқни хушбўй қилишган, у ейиши учун мевалар ҳозирлашган, ичиши учун муздек сув тайёрлашган. Абу Ҳайсама бу гўзал манзарага қараб туриб деди:
“Набий расуллоллоҳу алайҳи ва саллам иссиқ шамол, қуёшнинг нури остида бўлсалар-у мен соя-салқин жойда, тайёр овқат ва сув, гўзал хотинлар оғушида ўтираманми? Йўқ, бу адолатдан эмас. Аллоҳга қасамки, бу тайёрланган чайлага кирмайман. Овқат ва сувларни ичмайман. Мен Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва салламга етиб олиб уларга қўшилишни истайман!”.
Абу Ҳайсама розиёллоҳу анҳу ортда қолганига пушаймон бўлиб суюкли пайғамбарига ҳамдард бўлиш учун йўлга чиқди. У чиққан пайтда Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва саллам Табукка етиб олиб қўшинни у ерга жойлаштириб бўлган эдилар. Абу Ҳайсама улар томон келар экан аввал мусулмонлар уни масофа узоқлиги учун танишмади. Келаётган киши ҳақида Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва салламга хабар беришди. Шунда Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва саллам: “Абу Ҳайсама бўлсин-да, Абу Ҳайсама бўлсин-да!”, дея бошладилар.
У етиб келгач саҳобалар: “Эй Аллоҳнинг Расули! Аллоҳга қасамки, у Абу Ҳайсама экан!”, дейишди.
Абу Ҳайсама нима учун мусулмонларга келиб қўшилганини айтди. Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва саллам иссиқда қийналар эканлар унга салқин жой ҳам, муздек сув ҳам, гўзал хотинлар ҳам татимаганини сўйлади. Набий саллоллоҳу алаҳи ва саллам унинг ҳақида дуои хайрлар қилдилар.
Улар Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва салламни мана шу даражада яхши кўришар эди. Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва саллам иссиқда қийналар эканлар, уларга неъматлар татимас эди. Шунинг учун сизга биров саҳобалар Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва саллам учун хос яратилган инсонлар эди, деса ишонаверинг!
Ақлли инсон ўзи бирга яшайдиган инсонларнинг руҳий оламини яхши билмоғи даркор. Улар ила муомала қилиш воситасида уларнинг нима ишларга қодир эканликларини аниқлаб олиши керак. Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва салламнинг: “Абу Ҳайсама бўлсин-да!”, деган гаплари Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва саллам уларнинг табиатларини ўрганганларига далолат қилади. Ишораларни яхши ёдлаб олинглар. Инсонлар қиладиган ишларга диққат қилинг. Ана шунда улардан кўнглингиз қолмайди.
Дунёда доим хатони тузатишга имкон бўлади. Кеч бўлсада Ҳақ аҳлига етиб боришинг умуман бормаслигингдан афзалдир. Ҳақда дум бўлганинг ботилда бош бўлганингдан яхшироқдир. Инсонлар сендан ўзиб кетишган бўлишса кейинроқ бўлсада уларга етиб олишдан хижолат бўлма. Ҳақнинг охири бўлмайди. Муҳими ҳақда бўлсанг бўлди.
Нафсдаги содиқлик, иймондаги ҳарорат Абу Ҳайсамани Табук ғазотидан ортда қолганлардан ажратиб Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва салламнинг сафларига, муқаддас сафга қўшди. У Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва салламдан “Абу Ҳайсама бўлсин-да” деган юксак мукофотни олди!
Аллоҳ саҳобалардан рози бўлсин!
👉@Abdulqodir_Polvonov
Имом Муҳаммад кечалари ухламас эдилар. "Нега ухламайсиз?", деб сўралганида, у киши:
"Мусулмонлар бизга ишонгани учун ухладилар. Улар: "Бирор масала чиқса, уни дарров унга олиб борамиз, бизга тушунтириб беради" дейишади. Агар мен ухласам, динни зое қилиш бўлади", дер эдилар.
👉@diyonatli
"Мусулмонлар бизга ишонгани учун ухладилар. Улар: "Бирор масала чиқса, уни дарров унга олиб борамиз, бизга тушунтириб беради" дейишади. Агар мен ухласам, динни зое қилиш бўлади", дер эдилар.
👉@diyonatli
Қушчадан сабоқ
Менда бир буғдой уруғи бор. Уни мен қутичада, иш жойимдаги сейфнинг ичида, муҳим ҳужжатларим билан бирга сақлайман. Уни менга бобом совға қилганлар, бобомга эса…чумчуқ. Бобом бошқаларга ўхшамаган инсон эдилар, улар билан доим турли хил қизиқарли ҳодисалар содир бўларди.
Кунлардан бир кун, кичкиналик пайтимда, улар мени жума намози учун масжидга олиб бордилар. Қайтишда сайилгоҳ орқали қайтаётган эдик. Ҳақиқий баҳор ифори таралаётган, хиёбон янги баргларнинг ҳиди ва қушларнинг сайрашига кўмилгандек эди.
– Бобожон, эсингиздами, сиз менга ҳайвонлар ва қушлар одамзод учун яратилган, деган эдингиз?!
– Эсимда, худди шундай.
– Чумчуқлар бизга қандай фойда келтиради?
– Чумчуқлар биз учун жуда муҳимдир.
– Ҳазиллашяпсизми?
– Йўқ. Соат тузатганимиз ёдингдами? Соатнинг ичида қанча парракчалар бор эди? Уларнинг ҳар бири, қанчалик майда бўлмасин, ўз вазифасига эга. Олам бу улкан ва аниқ бир механизмдир, унда кераксиз қисмнинг ўзи йўқ. Шундай экан, ҳатто чумчуқнинг ҳам ўз вазифаси бор.
– Қандай вазифа?
– Чумчуқлар – бизнинг устозларимиз.
– Ким?! Чумчуқларми?
– Албатта! Кел, шу ерга ўтириб, уларни бир оз кузатамиз.
Бобом чўнтакларидан буғдой тўла халтачани олдилар, у киши кўпинча ўзлари билан қушлар учун дон олиб юрар эдилар, бир сиқим буғдойни ташладилар. Бирданига олдимизда бир тўп чумчуқлар пайдо бўлди – улар бизни кутиб туришгандек эди гўё.
– Улар ҳозир нима деб сайрашяпти?
– Улар Аллоҳни улуғлашяпти. Қушларда овқат заҳираси бўлмайди, улар тонгда оч чиқиб кетиб, тунда тўқ қайтишади – Аллоҳ уларни ҳар куни озуқа билан таъминлайди!
Сўнгра бобом буғдой доначаларини кафтларига ташладилар, довюрак қушчалар эса тепамизда турган дарахтдан учиб, бобомни кафтларига келиб қўндилар ва донни чўқиб ея бошладилар. Буғдой тугади, лекин бобомнинг қўллари узатилган ҳолатда қолаверди. Ва шу онда қаердандир тепадан кафтларига бир дон тушди.
– Бобожон, қаранг, энди улар сизни меҳмон қилишяптими? – деб кулиб қўйдим. – Хўш, улар энди нима дейишяпти?
Бобом хижолат тортиб, донни менга узатдилар ва дедилар:
– Улар мен кексага дарс беришди: модомики, сен одам экансан, қўлингни бўш узатма!
Muslimaat.uz
Менда бир буғдой уруғи бор. Уни мен қутичада, иш жойимдаги сейфнинг ичида, муҳим ҳужжатларим билан бирга сақлайман. Уни менга бобом совға қилганлар, бобомга эса…чумчуқ. Бобом бошқаларга ўхшамаган инсон эдилар, улар билан доим турли хил қизиқарли ҳодисалар содир бўларди.
Кунлардан бир кун, кичкиналик пайтимда, улар мени жума намози учун масжидга олиб бордилар. Қайтишда сайилгоҳ орқали қайтаётган эдик. Ҳақиқий баҳор ифори таралаётган, хиёбон янги баргларнинг ҳиди ва қушларнинг сайрашига кўмилгандек эди.
– Бобожон, эсингиздами, сиз менга ҳайвонлар ва қушлар одамзод учун яратилган, деган эдингиз?!
– Эсимда, худди шундай.
– Чумчуқлар бизга қандай фойда келтиради?
– Чумчуқлар биз учун жуда муҳимдир.
– Ҳазиллашяпсизми?
– Йўқ. Соат тузатганимиз ёдингдами? Соатнинг ичида қанча парракчалар бор эди? Уларнинг ҳар бири, қанчалик майда бўлмасин, ўз вазифасига эга. Олам бу улкан ва аниқ бир механизмдир, унда кераксиз қисмнинг ўзи йўқ. Шундай экан, ҳатто чумчуқнинг ҳам ўз вазифаси бор.
– Қандай вазифа?
– Чумчуқлар – бизнинг устозларимиз.
– Ким?! Чумчуқларми?
– Албатта! Кел, шу ерга ўтириб, уларни бир оз кузатамиз.
Бобом чўнтакларидан буғдой тўла халтачани олдилар, у киши кўпинча ўзлари билан қушлар учун дон олиб юрар эдилар, бир сиқим буғдойни ташладилар. Бирданига олдимизда бир тўп чумчуқлар пайдо бўлди – улар бизни кутиб туришгандек эди гўё.
– Улар ҳозир нима деб сайрашяпти?
– Улар Аллоҳни улуғлашяпти. Қушларда овқат заҳираси бўлмайди, улар тонгда оч чиқиб кетиб, тунда тўқ қайтишади – Аллоҳ уларни ҳар куни озуқа билан таъминлайди!
Сўнгра бобом буғдой доначаларини кафтларига ташладилар, довюрак қушчалар эса тепамизда турган дарахтдан учиб, бобомни кафтларига келиб қўндилар ва донни чўқиб ея бошладилар. Буғдой тугади, лекин бобомнинг қўллари узатилган ҳолатда қолаверди. Ва шу онда қаердандир тепадан кафтларига бир дон тушди.
– Бобожон, қаранг, энди улар сизни меҳмон қилишяптими? – деб кулиб қўйдим. – Хўш, улар энди нима дейишяпти?
Бобом хижолат тортиб, донни менга узатдилар ва дедилар:
– Улар мен кексага дарс беришди: модомики, сен одам экансан, қўлингни бўш узатма!
Muslimaat.uz
БИЛАСИЗМИ АЛЛОҲ ТАОЛО ҚАНДАЙ БАНДАЛАРИНИ ЯХШИ КЎРАДИ?
1. «Эҳсон қилинг, албатта. Аллоҳ эҳсон қилувчиларни хуш кўради».
(Бақара Сураси, 195 - оят)
2. «Албатта, Аллоҳ тавба қилувчиларни севади ва покланувчиларни севади».
(Бақара Сураси, 222 - оят)
3. «Бас, Аллоҳ тақводорларни хуш кўради».
(Оли Имрон сураси, 76 - оят)
4. «Аллоҳ сабрлиларни севади».
(Оли Имрон сураси, 146 - оят)
5. «Аллоҳ гўзал амал қилувчиларни севади».
(Оли Имрон сураси, 148 - оят)
6. «Албатта, Аллоҳ яхшилик қилувчиларни севади».
(Моида сураси, 13 - оят)
7. «Албатта, Аллоҳ тақводорларни севадир».
(Тавба сураси, 4 - оят)
8. «Албатта, Аллоҳ тақводорларни севадир».
(Тавба сураси, 7 - оят)
1. «Эҳсон қилинг, албатта. Аллоҳ эҳсон қилувчиларни хуш кўради».
(Бақара Сураси, 195 - оят)
2. «Албатта, Аллоҳ тавба қилувчиларни севади ва покланувчиларни севади».
(Бақара Сураси, 222 - оят)
3. «Бас, Аллоҳ тақводорларни хуш кўради».
(Оли Имрон сураси, 76 - оят)
4. «Аллоҳ сабрлиларни севади».
(Оли Имрон сураси, 146 - оят)
5. «Аллоҳ гўзал амал қилувчиларни севади».
(Оли Имрон сураси, 148 - оят)
6. «Албатта, Аллоҳ яхшилик қилувчиларни севади».
(Моида сураси, 13 - оят)
7. «Албатта, Аллоҳ тақводорларни севадир».
(Тавба сураси, 4 - оят)
8. «Албатта, Аллоҳ тақводорларни севадир».
(Тавба сураси, 7 - оят)
ШИЖОАТ ва ОЛИЙЖАНОБЛИК
Халифа Мўътазид (аббосий халифалардан, 289- ҳижрийда вафот этган)нинг посбони Жуайф Самарқандий ҳикоя қилади:
"Бир куни халифа қўшинидан ажраб мени олди ва ов қилгани ўрмонлардан бирига кирдик.. Тўсатдан қаршимиздан бир шер чиқиб қолди ва биз томонга юра бошлади.
- Жуайф, - деди менга халифа. - бугун сенда яхшилик борми?
- Йўқ валлоҳи, - дедим.
- Отнинг тизгинини ушлаб туришга ҳам йўқми, мен отдан тушсам? - деди у.
- Ҳа йўғе, унга албатта, - дедим.
Отдан тушиб тўн этагини липпасига қистирди-да, қиличини қинидан чиқариб, қинини менга отди. Кейин шер томон юрди. Шер унга сакради. Халифа қилич сермаб унинг олдинги оёқларидан бирини кесди. Шер оёғи билан овора экан, бўйнига яна бир қилич сермади. Шер йиқилди. У хотиржам бориб, шер ёлига қиличини артди. Кейин мен томон юриб, қилични қинига жойлади..
Отига минди ва қўшин томон қайтдик..
Умрининг охирига қадар у билан бирга бўлдим, воқеани ҳеч кимга айтмади!
Мен унинг қайси хислатига қойил қолишни билмайман:
Жасурлик ва шижоатигами!
Ёки бирон кишига айтмаганигами!
Ёхуд мени айбламаганигами! Ахир мен қўрқоқлик қилган эдим, жоним унинг жонидан ширин кўринган эди! Аллоҳга қасамки, бирор марта юзимга солмади!"
Ибн Касир, Бидоя ва ниҳоя китоби.
* * *
Ана сизга шижоат, ана олийжаноблик, ана камсуқумлик, манманликдан узоқлик..
Бундай ноёб хислатлар айниқса ҳозирги замонда қадри билинмоқда.. "Селфи"лар, кўз-кўз қилишлар замонида.. кошки арзиса шу ҳикоядагидек...
Аллоҳ таоло бизни ислоҳ қилсин.
👉@diyonatli
Халифа Мўътазид (аббосий халифалардан, 289- ҳижрийда вафот этган)нинг посбони Жуайф Самарқандий ҳикоя қилади:
"Бир куни халифа қўшинидан ажраб мени олди ва ов қилгани ўрмонлардан бирига кирдик.. Тўсатдан қаршимиздан бир шер чиқиб қолди ва биз томонга юра бошлади.
- Жуайф, - деди менга халифа. - бугун сенда яхшилик борми?
- Йўқ валлоҳи, - дедим.
- Отнинг тизгинини ушлаб туришга ҳам йўқми, мен отдан тушсам? - деди у.
- Ҳа йўғе, унга албатта, - дедим.
Отдан тушиб тўн этагини липпасига қистирди-да, қиличини қинидан чиқариб, қинини менга отди. Кейин шер томон юрди. Шер унга сакради. Халифа қилич сермаб унинг олдинги оёқларидан бирини кесди. Шер оёғи билан овора экан, бўйнига яна бир қилич сермади. Шер йиқилди. У хотиржам бориб, шер ёлига қиличини артди. Кейин мен томон юриб, қилични қинига жойлади..
Отига минди ва қўшин томон қайтдик..
Умрининг охирига қадар у билан бирга бўлдим, воқеани ҳеч кимга айтмади!
Мен унинг қайси хислатига қойил қолишни билмайман:
Жасурлик ва шижоатигами!
Ёки бирон кишига айтмаганигами!
Ёхуд мени айбламаганигами! Ахир мен қўрқоқлик қилган эдим, жоним унинг жонидан ширин кўринган эди! Аллоҳга қасамки, бирор марта юзимга солмади!"
Ибн Касир, Бидоя ва ниҳоя китоби.
* * *
Ана сизга шижоат, ана олийжаноблик, ана камсуқумлик, манманликдан узоқлик..
Бундай ноёб хислатлар айниқса ҳозирги замонда қадри билинмоқда.. "Селфи"лар, кўз-кўз қилишлар замонида.. кошки арзиса шу ҳикоядагидек...
Аллоҳ таоло бизни ислоҳ қилсин.
👉@diyonatli
АЗОН ВАҚТ КИРГАНИНИ БИЛДИРИШ УЧУН АЙТИЛАДИ
Молик ибн ал-Ҳувайрис розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
«Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларига бир оғайним билан бордик. Ул зотнинг ҳузурларидан туриб, жўнамоқчи бўлганимизда бизга:
«Намоз вақти кирса, азон айтинглар, сўнгра иқома айтинглар, иккингиздан каттангиз имом бўлсин», дедилар».
Учовлари ривоят қилишган.
Абу Довуднинг ривоятида:
«Яхшиларингиз азон айтсин, аҳли Қуръонларингиз имом бўлсин», дейилган.
Икки ийд, витр, жаноза, таровеҳ, кусуф, хусуф ва суннат намозларга азон айтилмайди.
Жобир ибн Самурадан ривоят қилинади:
«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам билан бир ва икки мартадан кўп икки ийд намозини ўқидим. Азон ва иқомасиз».
Имом Муслим ривоят қилган.
Оиша розияллоҳу анҳодан ривоят қилинади:
«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг даврларида қуёш тутилди. Бир одамни юбориб, «Жамоат намозига!» деб жар чақиртирдилар».
Имом Муслим ривоят қилган.
Агар азон вақтидан олдин айтилган бўлса, қайта айтилади.
Намознинг вақти кирмай туриб азон айтиш ҳаромдир, чунки азон вақт кирганини билдириш учун айтилади. Вақтидан олдин айтилган азон эса алдамчилик ва жаҳолатдир. Шунинг учун азон вақтидан олдин айтилса, вақт киргандан кейин қайтадан айтилади.
Уни шошилмасдан, дона-дона қилиб, қиблага қараган ҳолда, икки бармоғини қулоқларининг ичига киритиб олиб айтади.
Жобир розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Билолга:
«Эй Билол, қачон азон айтсанг, азонингни шошилмай, чўзиб айт. Қачон иқома айтсанг, тезлаб айт. Азонинг билан иқоманг орасида таом еювчи таомидан, шароб ичувчи шаробидан, қистаниб қолган қазои ҳожатдан фориғ бўлгунча вақт қўй», деганлар».
Термизий ривоят қилган.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг барча муаззинлари қиблага қараб азон айтганлар.
«Кифоя» китобининг биринчи жузи асосида тайёрланди
👉@diyonatli
Молик ибн ал-Ҳувайрис розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
«Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларига бир оғайним билан бордик. Ул зотнинг ҳузурларидан туриб, жўнамоқчи бўлганимизда бизга:
«Намоз вақти кирса, азон айтинглар, сўнгра иқома айтинглар, иккингиздан каттангиз имом бўлсин», дедилар».
Учовлари ривоят қилишган.
Абу Довуднинг ривоятида:
«Яхшиларингиз азон айтсин, аҳли Қуръонларингиз имом бўлсин», дейилган.
Икки ийд, витр, жаноза, таровеҳ, кусуф, хусуф ва суннат намозларга азон айтилмайди.
Жобир ибн Самурадан ривоят қилинади:
«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам билан бир ва икки мартадан кўп икки ийд намозини ўқидим. Азон ва иқомасиз».
Имом Муслим ривоят қилган.
Оиша розияллоҳу анҳодан ривоят қилинади:
«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг даврларида қуёш тутилди. Бир одамни юбориб, «Жамоат намозига!» деб жар чақиртирдилар».
Имом Муслим ривоят қилган.
Агар азон вақтидан олдин айтилган бўлса, қайта айтилади.
Намознинг вақти кирмай туриб азон айтиш ҳаромдир, чунки азон вақт кирганини билдириш учун айтилади. Вақтидан олдин айтилган азон эса алдамчилик ва жаҳолатдир. Шунинг учун азон вақтидан олдин айтилса, вақт киргандан кейин қайтадан айтилади.
Уни шошилмасдан, дона-дона қилиб, қиблага қараган ҳолда, икки бармоғини қулоқларининг ичига киритиб олиб айтади.
Жобир розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Билолга:
«Эй Билол, қачон азон айтсанг, азонингни шошилмай, чўзиб айт. Қачон иқома айтсанг, тезлаб айт. Азонинг билан иқоманг орасида таом еювчи таомидан, шароб ичувчи шаробидан, қистаниб қолган қазои ҳожатдан фориғ бўлгунча вақт қўй», деганлар».
Термизий ривоят қилган.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг барча муаззинлари қиблага қараб азон айтганлар.
«Кифоя» китобининг биринчи жузи асосида тайёрланди
👉@diyonatli
РИСОЛАТ
(Аёл ҳақида айтилган гапларнинг энг гўзали!)
Доим Мусо алайҳис салом Мадянлик қизларга етишиш учун уларнинг маҳрига 10 йил нега ишлаб берган эканлар, деб тушуна олмай юрганман.
Кейинчалик бунинг сабабини Аллоҳ таолонинг: "Ҳаё билан юриб келиб..." деган оятидан топганман:
( فَجَاءَتْهُ إِحْدَاهُمَا تَمْشِي عَلَى اسْتِحْيَاءٍ قَالَتْ إِنَّ أَبِي يَدْعُوكَ لِيَجْزِيَكَ أَجْرَ مَا سَقَيْتَ لَنَا ۚ فَلَمَّا جَاءَهُ وَقَصَّ عَلَيْهِ الْقَصَصَ قَالَ لَا تَخَفْ ۖ نَجَوْتَ مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ )
Қосос сураси-25 оят.
Яъни, "Бас, икки( қиз)дан бири ҳаё билан юриб келиб: «Отам сенга бизларга суғориб берганинг ҳаққини бериш учун чақирмоқда», деди. Қачонки унга келганида ва қиссани айтиб берганида, у: «Қўрқма, золим қавмлардан нажот топдинг», деди.
Мусо алайҳис салом Фиръавндан қочиб Мадян суви олдига келганларида икки жорияни кўриб қолдилар. Барча инсонлар қўй ва молларини суғорар улар бир четда тортиниб туришар эди. Мусо алайҳис салом:
-Ёрдамчингиз йўқми?-дедилар.
Улар:
-Йўқ!-дейишди.
Мусо алайҳис салом уларнинг чорвасини суғориб бердилар ва сояга бориб ўтириб дедилар:
"Роббим! Менга туширажагинг ҳар бир яхшиликка муҳтожман".
Мусо алайҳис салом бажаришлари лозим бўлган бурч учун Аллоҳдан ҳеч нарса сўрамадилар.
Қизлар ҳар кунгидан барвақтроқ қайтгач оталари буни англаб деди:
-Бугун барвақт қайтдинглар?!
Қизлар деди:
- Бир солиҳ йигитни кўриб қолдик. У чорваларимизни суғориб берди.
Оталари:
- У йигитнинг бирор гапини эшитдингизми?
Қизлар:
- Унинг " Роббим! Менга туширажагинг ҳар бир яхшилигингга муҳтожман" деганини эшитдик, дейишди.
Оталари:
- У йигит оч бўлса керак. Биттангиз бориб унга "отамиз сизни чорвамизни суғориб берганингиз учун мукофотламоқчи" денглар, деди.
Улардан бири ҳаё билан юриб келиб Мусо алайҳис саломга деди:
- Отам сизни чорвамизни суғориб берганингиз учун мукофотламоқчи.
Мусо алайҳис салом бундан безовта бўлдилар. У киши саҳрода қувилган ҳолда юрган эдилар.
Сўнг қизнинг ортидан эргашиб кетдилар. Шамол эсиб қизнинг қоматини Мусо алайҳис саломга билдириб қўйди. Қиз гўзал қоматли эди. Мусо алайҳис салом:
- Менинг ортимга ўтиб ол ва менга йўл кўрсатиб кет, дедилар.
Уйга етиб боргач кўрдиларки дастурхонда овқат қўйилган. Шуайб алайҳис салом (қизларнинг отаси) :
- Эй йигит! Овқатдан ол!-дедилар.
Мусо алайҳис салом:
- Аллоҳдан паноҳ сўрайман, дедилар.
Шуайб алайҳис салом:
- Нега?-дедилар.
Мусо алайҳис салом:
- Мен динимизни ер юзи баробар олтинга ҳам сотмайдиган оиладанман, дедилар.(Бу ерда қилинган яхшиликни моддий нарсаларга алмаштирмаслик ҳақида гап кетаяпти)
Шуайб алайҳис салом айтдилар:
-Йўқ! Аллоҳга қасамки, мен бу учун мукофотламаяпман. Таом едириш ва меҳмонни ҳурмат қилиш менинг ва ота-боболаримнинг одатидир.
Шундан сўнг Мусо алайҳис салом ўтириб овқат едилар.
Мусо алайҳиссалом уй эгасига бошларидан ўтган қиссани гапириб бердилар. Кўпни кўрган тажрибали пайғамбар Шуайб алайҳис салом у кишининг кўнглини кўтариб, қўрқма, энди қутулиб кетдинг, деган маънони айтдилар.
Кейинчалик Шуайб алайҳис салом 10 йил қўй боқиб берсалар қизларидан бирини Мусо алайҳис саломга беришларини айтадилар. Мусо алайҳис салом мана шу ҲАЁ учун 10 йил ишлаб бериб у қизга уйланадилар.
Аллоҳ таоло Қуръонда у қизнинг бўйини, шаклини васф қилмади. Балки ундаги энг қимматбаҳо хислати бўлмиш ҲАЁсини васф қилди. "Ҳаё билан юриб келиб...."
Тажрибали пайғамбар Шуайб алайҳис салом қизларини ҳаё асосида тарбия қилган эдилар. Аллоҳ у кишини ҳам, қизларини ҳам икром қилди. У кишига куёв бўлиши, қўйларини боқиши учун буюк Набийларидан бири бўлмиш Мусо алайҳис саломни жўнатди.
Қизнинг ҳаёси унинг ризқини ман қилмайди.
Синглим! Шунинг учун ишон, сендаги ҳаё ва ҳайбат сенга фақатгина яхшиларни жалб қилади. Очиқ-сочиқ юришинг эса сен томонга эркакка ўхшаганларни жалб қилади, рижолларни эмас!
👉@Abdulqodir_Polvonov
(Аёл ҳақида айтилган гапларнинг энг гўзали!)
Доим Мусо алайҳис салом Мадянлик қизларга етишиш учун уларнинг маҳрига 10 йил нега ишлаб берган эканлар, деб тушуна олмай юрганман.
Кейинчалик бунинг сабабини Аллоҳ таолонинг: "Ҳаё билан юриб келиб..." деган оятидан топганман:
( فَجَاءَتْهُ إِحْدَاهُمَا تَمْشِي عَلَى اسْتِحْيَاءٍ قَالَتْ إِنَّ أَبِي يَدْعُوكَ لِيَجْزِيَكَ أَجْرَ مَا سَقَيْتَ لَنَا ۚ فَلَمَّا جَاءَهُ وَقَصَّ عَلَيْهِ الْقَصَصَ قَالَ لَا تَخَفْ ۖ نَجَوْتَ مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ )
Қосос сураси-25 оят.
Яъни, "Бас, икки( қиз)дан бири ҳаё билан юриб келиб: «Отам сенга бизларга суғориб берганинг ҳаққини бериш учун чақирмоқда», деди. Қачонки унга келганида ва қиссани айтиб берганида, у: «Қўрқма, золим қавмлардан нажот топдинг», деди.
Мусо алайҳис салом Фиръавндан қочиб Мадян суви олдига келганларида икки жорияни кўриб қолдилар. Барча инсонлар қўй ва молларини суғорар улар бир четда тортиниб туришар эди. Мусо алайҳис салом:
-Ёрдамчингиз йўқми?-дедилар.
Улар:
-Йўқ!-дейишди.
Мусо алайҳис салом уларнинг чорвасини суғориб бердилар ва сояга бориб ўтириб дедилар:
"Роббим! Менга туширажагинг ҳар бир яхшиликка муҳтожман".
Мусо алайҳис салом бажаришлари лозим бўлган бурч учун Аллоҳдан ҳеч нарса сўрамадилар.
Қизлар ҳар кунгидан барвақтроқ қайтгач оталари буни англаб деди:
-Бугун барвақт қайтдинглар?!
Қизлар деди:
- Бир солиҳ йигитни кўриб қолдик. У чорваларимизни суғориб берди.
Оталари:
- У йигитнинг бирор гапини эшитдингизми?
Қизлар:
- Унинг " Роббим! Менга туширажагинг ҳар бир яхшилигингга муҳтожман" деганини эшитдик, дейишди.
Оталари:
- У йигит оч бўлса керак. Биттангиз бориб унга "отамиз сизни чорвамизни суғориб берганингиз учун мукофотламоқчи" денглар, деди.
Улардан бири ҳаё билан юриб келиб Мусо алайҳис саломга деди:
- Отам сизни чорвамизни суғориб берганингиз учун мукофотламоқчи.
Мусо алайҳис салом бундан безовта бўлдилар. У киши саҳрода қувилган ҳолда юрган эдилар.
Сўнг қизнинг ортидан эргашиб кетдилар. Шамол эсиб қизнинг қоматини Мусо алайҳис саломга билдириб қўйди. Қиз гўзал қоматли эди. Мусо алайҳис салом:
- Менинг ортимга ўтиб ол ва менга йўл кўрсатиб кет, дедилар.
Уйга етиб боргач кўрдиларки дастурхонда овқат қўйилган. Шуайб алайҳис салом (қизларнинг отаси) :
- Эй йигит! Овқатдан ол!-дедилар.
Мусо алайҳис салом:
- Аллоҳдан паноҳ сўрайман, дедилар.
Шуайб алайҳис салом:
- Нега?-дедилар.
Мусо алайҳис салом:
- Мен динимизни ер юзи баробар олтинга ҳам сотмайдиган оиладанман, дедилар.(Бу ерда қилинган яхшиликни моддий нарсаларга алмаштирмаслик ҳақида гап кетаяпти)
Шуайб алайҳис салом айтдилар:
-Йўқ! Аллоҳга қасамки, мен бу учун мукофотламаяпман. Таом едириш ва меҳмонни ҳурмат қилиш менинг ва ота-боболаримнинг одатидир.
Шундан сўнг Мусо алайҳис салом ўтириб овқат едилар.
Мусо алайҳиссалом уй эгасига бошларидан ўтган қиссани гапириб бердилар. Кўпни кўрган тажрибали пайғамбар Шуайб алайҳис салом у кишининг кўнглини кўтариб, қўрқма, энди қутулиб кетдинг, деган маънони айтдилар.
Кейинчалик Шуайб алайҳис салом 10 йил қўй боқиб берсалар қизларидан бирини Мусо алайҳис саломга беришларини айтадилар. Мусо алайҳис салом мана шу ҲАЁ учун 10 йил ишлаб бериб у қизга уйланадилар.
Аллоҳ таоло Қуръонда у қизнинг бўйини, шаклини васф қилмади. Балки ундаги энг қимматбаҳо хислати бўлмиш ҲАЁсини васф қилди. "Ҳаё билан юриб келиб...."
Тажрибали пайғамбар Шуайб алайҳис салом қизларини ҳаё асосида тарбия қилган эдилар. Аллоҳ у кишини ҳам, қизларини ҳам икром қилди. У кишига куёв бўлиши, қўйларини боқиши учун буюк Набийларидан бири бўлмиш Мусо алайҳис саломни жўнатди.
Қизнинг ҳаёси унинг ризқини ман қилмайди.
Синглим! Шунинг учун ишон, сендаги ҳаё ва ҳайбат сенга фақатгина яхшиларни жалб қилади. Очиқ-сочиқ юришинг эса сен томонга эркакка ўхшаганларни жалб қилади, рижолларни эмас!
👉@Abdulqodir_Polvonov
🌴 СИЗЛАРНИНГ ЯХШИЛАРИНГИЗ...
👉Қуйидаги сатрларда “Сизларнинг яхшиларингиз…” деб бошланган айрим ҳадиси шарифлар билан қисқача танишиб чиқамиз, шояд бизлар ҳам ана шундай яхши зотларнинг даражотлари сари кўтарилсак.
👉 1. “Сизларнинг яхшиларингиз Қуръонни ўрганган ва уни (бошқаларга ҳам) ўргатганларингиздир”.
(📚 Бухорий 4639)
👉 2. “Сизларнинг яхшиларингиз энг гўзал ахлоқли бўлганларингиздир”.
(📚 Бухорий3366)
👉 3. “Сизларнинг яхшиларингиз (қарзини) гўзал суратда адо этганларингиздир”.
(📚 Муслим 1601)
👉 4. “Сизларнинг яхшиларингиз ундан фақат яхшилик умид қилинадиган, ёмонлик қилмаслигига амин - хотиржам бўлинадиганларингиздир”.
(📚 Термизий2263)
👉 5. “Сизларнинг яхшиларингиз ўз аҳли-оиласига яхши (муомалада) бўлганларингиздир”.
(📚Термизий3895 )
👉 6. “Жоҳилият даврида сизларнинг яхшиларингиз (деб танилганлар исломга келгандан кейин) исломда ҳам яхшиларингиз бўладилар, агар фиқҳга (илму ҳикматга) эга бўлиб (амал қилсалар)”.
(📚 Саҳиҳул жомиъ3267)
👉 7. “Сизларнинг яхшиларингиз (одамларга) таом берадиган, саломга алик оладиганларингиздир”.
(📚 Соҳиҳул Жоме 3318)
👉 8. “Сизларнинг яхшиларингиз намозда елкалари мулойим бўлганлардир”. (Яъни, саф тортишда орага кирмоқчи бўлганларга жой берадиганларингиздир).
(📚 Ибну Ҳиббон 1756)
👉 9. “Бу уммат ичида Аллоҳнинг энг яхши бандалари, уларни кўрилганда Аллоҳни эсланадиганлардир. Бу уммат ичида энг ёмон бандалар чақимчилик қилиб юрадиганлар, бир-бирини яхши кўрганларнинг орасини ажратиб (бузиб) ташлаб, беайб инсонларга машаққатлар пайдо қилишни истайдиганлардир”.
(📚Силсилати саҳиҳа2849).
👉 10. “Одамларнинг энг яхшиси умри узун бўлиб, амали яхши бўлган кишидир”.
(📚 Саҳиҳул жомиъ329)
👉 11. “Одамларнинг энг яхшиси уларга энг кўп манфаат келтирадиган кишидир”.
(📚 Силсилати саҳиҳа 426)
👉 12. “Ёру дўстларнинг Аллоҳ наздида энг яхшиси ўзининг дўстига яхши бўлганларингиздир. Қўшниларнинг Аллоҳ наздида энг яхшиси қўшнисига яхшилик қиладиганларингиздир”.
(📚 Силсилати саҳиҳа 103)
👉 13. “Инсонларнинг яхшиси қалби тоза, тили ростгўй бўлган кишидир”.
— Қалби тозалиги қандай, деб сўралди.
— Расулуллоҳ ﷺ айтдилар: “У (инсон шундайки), жуда ҳам тақволи, қалби мусаффо, унинг қалбида ҳеч қандай гуноҳ, ҳеч қандай зулм, ҳеч қандай ҳасад йўқдир”.
— Яна сўрашди: ундан кейинги даражада ким?
— Айтдилар: “Дунёни ёмон кўрадиган, охиратни севадиган киши”. (дунё билан машғул бўлишликни ёмон кўрадиган)
— Ундан кейин ким?
— “Гўзал хулқ билан сифатланган мўминдир”.
(📚 Саҳиҳул жомиъ 3291)
👉Шу ҳадисларни ўқиганларнинг энг яхшиси ўқиб унга амал қилганидир. Ҳеч бўлмаганда амал қилишга қасд қилганидир.
👉@diyonatli
👉Қуйидаги сатрларда “Сизларнинг яхшиларингиз…” деб бошланган айрим ҳадиси шарифлар билан қисқача танишиб чиқамиз, шояд бизлар ҳам ана шундай яхши зотларнинг даражотлари сари кўтарилсак.
👉 1. “Сизларнинг яхшиларингиз Қуръонни ўрганган ва уни (бошқаларга ҳам) ўргатганларингиздир”.
(📚 Бухорий 4639)
👉 2. “Сизларнинг яхшиларингиз энг гўзал ахлоқли бўлганларингиздир”.
(📚 Бухорий3366)
👉 3. “Сизларнинг яхшиларингиз (қарзини) гўзал суратда адо этганларингиздир”.
(📚 Муслим 1601)
👉 4. “Сизларнинг яхшиларингиз ундан фақат яхшилик умид қилинадиган, ёмонлик қилмаслигига амин - хотиржам бўлинадиганларингиздир”.
(📚 Термизий2263)
👉 5. “Сизларнинг яхшиларингиз ўз аҳли-оиласига яхши (муомалада) бўлганларингиздир”.
(📚Термизий3895 )
👉 6. “Жоҳилият даврида сизларнинг яхшиларингиз (деб танилганлар исломга келгандан кейин) исломда ҳам яхшиларингиз бўладилар, агар фиқҳга (илму ҳикматга) эга бўлиб (амал қилсалар)”.
(📚 Саҳиҳул жомиъ3267)
👉 7. “Сизларнинг яхшиларингиз (одамларга) таом берадиган, саломга алик оладиганларингиздир”.
(📚 Соҳиҳул Жоме 3318)
👉 8. “Сизларнинг яхшиларингиз намозда елкалари мулойим бўлганлардир”. (Яъни, саф тортишда орага кирмоқчи бўлганларга жой берадиганларингиздир).
(📚 Ибну Ҳиббон 1756)
👉 9. “Бу уммат ичида Аллоҳнинг энг яхши бандалари, уларни кўрилганда Аллоҳни эсланадиганлардир. Бу уммат ичида энг ёмон бандалар чақимчилик қилиб юрадиганлар, бир-бирини яхши кўрганларнинг орасини ажратиб (бузиб) ташлаб, беайб инсонларга машаққатлар пайдо қилишни истайдиганлардир”.
(📚Силсилати саҳиҳа2849).
👉 10. “Одамларнинг энг яхшиси умри узун бўлиб, амали яхши бўлган кишидир”.
(📚 Саҳиҳул жомиъ329)
👉 11. “Одамларнинг энг яхшиси уларга энг кўп манфаат келтирадиган кишидир”.
(📚 Силсилати саҳиҳа 426)
👉 12. “Ёру дўстларнинг Аллоҳ наздида энг яхшиси ўзининг дўстига яхши бўлганларингиздир. Қўшниларнинг Аллоҳ наздида энг яхшиси қўшнисига яхшилик қиладиганларингиздир”.
(📚 Силсилати саҳиҳа 103)
👉 13. “Инсонларнинг яхшиси қалби тоза, тили ростгўй бўлган кишидир”.
— Қалби тозалиги қандай, деб сўралди.
— Расулуллоҳ ﷺ айтдилар: “У (инсон шундайки), жуда ҳам тақволи, қалби мусаффо, унинг қалбида ҳеч қандай гуноҳ, ҳеч қандай зулм, ҳеч қандай ҳасад йўқдир”.
— Яна сўрашди: ундан кейинги даражада ким?
— Айтдилар: “Дунёни ёмон кўрадиган, охиратни севадиган киши”. (дунё билан машғул бўлишликни ёмон кўрадиган)
— Ундан кейин ким?
— “Гўзал хулқ билан сифатланган мўминдир”.
(📚 Саҳиҳул жомиъ 3291)
👉Шу ҳадисларни ўқиганларнинг энг яхшиси ўқиб унга амал қилганидир. Ҳеч бўлмаганда амал қилишга қасд қилганидир.
👉@diyonatli
Инсонларнинг олқишлари ёлғон. Мақтовлари рост эмаслиги ҳар кимга аён. Олқишлардан маст бўлган ғофил, мақтовларга ишонган ўзини ёлғонга ишонтирган нодон.
*
Жоҳил билан тортишмай уни ўз ҳолига қўйган маъқул. Зотан, у ўзини олов билан еб битирадиган ўтиндир.
*
Яхшилик қилганни унутмаслик инсонийлик, кўнгилни оғритмай яхшилик қилиш чинакам ҳиммат. Яхшилик қилиб уни қилмадим деб билиш Аллоҳга қулликдир.
*
Олимлар, солиҳлар суҳбати инсонни ҳикматга, тақвога яқинлаштиргани каби жоҳиллар ва фосиқлар давраси инсондан барча хислатларни тортиб олади.
*
Ўзгаларни муҳокама қилган одамдан қочиш керак.
*
Ҳақорат сўзлари қалбнинг маразидан далолатдир. Агар тилга беихтиёр ёмон сўз келса, инсон ўз қалбининг қандайлигини хулоса қилсин.
*
Инсонларга кераксиз мавзуда гапириш ҳақиқатнинг юзига парда тортишдир. Керак ва нокеракни эса ҳамма ҳам фарқлай олмайди.
👉@diyonatli
*
Жоҳил билан тортишмай уни ўз ҳолига қўйган маъқул. Зотан, у ўзини олов билан еб битирадиган ўтиндир.
*
Яхшилик қилганни унутмаслик инсонийлик, кўнгилни оғритмай яхшилик қилиш чинакам ҳиммат. Яхшилик қилиб уни қилмадим деб билиш Аллоҳга қулликдир.
*
Олимлар, солиҳлар суҳбати инсонни ҳикматга, тақвога яқинлаштиргани каби жоҳиллар ва фосиқлар давраси инсондан барча хислатларни тортиб олади.
*
Ўзгаларни муҳокама қилган одамдан қочиш керак.
*
Ҳақорат сўзлари қалбнинг маразидан далолатдир. Агар тилга беихтиёр ёмон сўз келса, инсон ўз қалбининг қандайлигини хулоса қилсин.
*
Инсонларга кераксиз мавзуда гапириш ҳақиқатнинг юзига парда тортишдир. Керак ва нокеракни эса ҳамма ҳам фарқлай олмайди.
👉@diyonatli
САЛАФЛАР ҲИКМАТИДАН
* * *
Аҳнаф ибн Қайс раҳимаҳуллоҳ айтади:
"Каззобда одамгарчилик, ҳасадгўйда роҳат бўлмайди".
* * *
Суфён ибн Уяйна раҳимаҳуллоҳ айтади:
"Солиҳлар ёд этилганда раҳмат ёғилади".
* * *
Имом Аҳмад раҳимаҳуллоҳдан сўрадилар:
- Лаззат нима?
- Нафс жўмардлиги, - деб жавоб берди.
- Бойлик нима? - дедилар яна.
- Саломатлик, - деди у зот.
* * *
Ибн Ҳазм раҳимаҳуллоҳ айтади:
"Дўстингга дилини оғритувчи, фойдасиз гапларни ташима".
👉@diyonatli
* * *
Аҳнаф ибн Қайс раҳимаҳуллоҳ айтади:
"Каззобда одамгарчилик, ҳасадгўйда роҳат бўлмайди".
* * *
Суфён ибн Уяйна раҳимаҳуллоҳ айтади:
"Солиҳлар ёд этилганда раҳмат ёғилади".
* * *
Имом Аҳмад раҳимаҳуллоҳдан сўрадилар:
- Лаззат нима?
- Нафс жўмардлиги, - деб жавоб берди.
- Бойлик нима? - дедилар яна.
- Саломатлик, - деди у зот.
* * *
Ибн Ҳазм раҳимаҳуллоҳ айтади:
"Дўстингга дилини оғритувчи, фойдасиз гапларни ташима".
👉@diyonatli
ҲАҚИҚИЙ МУФЛИС КИМ?
Намоз ўқийдиган, рўза тутадиган, закот берадиган одам қўлини, тилини гуноҳлардан сақламаса, оқибати яхши бўлмайди. Қуйидаги ривоят киши эътиборини мана шу масалага қаратади.
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: أَتَدْرُونَ مَا الْمُفْلِسُ؟ قَالُوا: الْمُفْلِسُ فِينَا مَنْ لاَ دِرْهَمَ لَهُ وَلاَ مَتَاعَ فَقَالَ: إِنَّ الْمُفْلِسَ مِنْ أُمَّتِي يَأْتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ بِصَلاَةٍ وَصِيَامٍ وَزَكَاةٍ وَيَأْتِي قَدْ شَتَمَ هَذَا وَقَذَفَ هَذَا وَأَكَلَ مَالَ هَذَا وَسَفَكَ دَمَ هَذَا وَضَرَبَ هَذَا فَيُعْطَى هَذَا مِنْ حَسَنَاتِهِ وَهَذَا مِنْ حَسَنَاتِهِ فَإِنْ فَنِيَتْ حَسَنَاتُهُ قَبْلَ أَنْ يُقْضَى مَا عَلَيْهِ أُخِذَ مِنْ خَطَايَاهُمْ فَطُرِحَتْ عَلَيْهِ ثُمَّ طُرِحَ فِي النَّارِ. رَوَاهُ مُسْلِمٌ وَالتِّرْمِذِيُّ وَأَحْمَدُ.
Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинишича, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Муфлис кимлигини биласизларми?” деб сўрадилар. Улар: “Бизнингча, муфлис дирҳами, ҳеч вақоси йўқ кишидир”, дейишди. Шунда у зот: “Умматимдан (бўлган) муфлис қиёмат куни намоз, рўза, закот билан келади. Шу билан бирга буни сўккан, бунга туҳмат-бўҳтон қилган, бунинг молини еган, бунинг қонини тўккан, буни урган ҳолида келади. Шунинг учун бунга ҳам, унга ҳам унинг савобларидан (олиб) берилади. Агар (зулм қилган киши) зиммасидаги (қарзлари) тўланишидан аввал савоблари тугаб қолса, (даъвогарлар) гуноҳи унга юкланади. Кейин жаҳаннамга ташланади”, дедилар (Муслим, Термизий, Аҳмад ривоят қилган).
“Муфлис” деганда мол-мулкидан айрилган, касодга учраган одам тушунилади. Бундай киши бор будидан айрилгани ёки иқтисодий инқироз туфайли жудаям танг аҳволда қолади.
Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Муфлис кимлигини биласизларми?” дея савол берганларида саҳобалар “Муфлис пули, мол-мулки йўқ камбағал одам”, деб жавоб қайтаришди. Шундан сўнг Расулуллоҳ алайҳиссалом охиратда ўта ночор ҳолга тушадиган киши ҳақиқий муфлис эканини айтдилар.
Қиёмат куни уммати муҳаммадия аъзоларидан бири ҳисоб-китоб қилиниш учун Аллоҳ ҳузурига келади. Унинг номаи аъмолида намоз, рўза, закотнинг тоғдек улкан савоблари бўлади. Сиртдан қараганда, бундай одам ҳисоби енгил ўтадигандек, номаи аъмоли ўнг тарафдан берилиб, жаннатга кирадигандек кўринади. Бироқ ҳали иш ниҳоясига етгани йўқ. Чунки унинг одамлар билан ўзаро олди-бердиси турибди: у кимнидир сўккан, ҳақоратлаган, кимнингдир ҳурматини оёқ ости қилган, аллакимга бўҳтон тошларини отган, бировлар ҳақини еган, тарозидан урган, яна кимнингдир қонини ноҳақ тўккан, одам ўлдирган, бошқаларга қўли билан азият етказган, урган, калтаклаган. Хуллас, унинг бировлардан анча-мунча қарзи бор. Шунда намози, рўзаси, закоти савобидан ҳалиги ишлари учун бадал тўланади. Яъни, қилган жиноятлари эвазига унинг савоблари мазлумларга олиб берилади. Агар гарданидаги қарзлари тўлаб бўлинмасидан олдин савоблари тугаб қолса, мазлумлар гуноҳи унинг бўйнига юкланади. Шундан кейин – гуноҳига яраша жазоланиши учун – дўзахга ташланади...
Чиндан ҳам, бундай одам ҳақиқий муфлисдир. Молидан айрилган, инқироз кўчасига кириб қолган ёки қўли калта одам чинакам муфлис эмас. Зеро, бундай қийинчиликлар дунё ҳаёти тугаши билан ниҳоясига етади. Бироқ охиратдаги муфлислик том маънодаги инқироздир. У ерда зиммадаги қарзлар пул билан, узр-маъзур айтиш билан эмас, фақат савоблар билан тўланади. Инсон фарзанди дунёда минг машаққат билан ибодат қилса-ю, ҳузурини бошқалар кўрса, заҳмат чекиб ишлаган савобларидан бир зумда айрилса... Буям етмаганидек жаҳаннамга ташланса... Бундан ҳам ортиқ ҳалокат, мағлубият бўладими?
Демак:
1. Қуруқ намоз ўқиш, рўза тутиш, закот бериш ёки ҳажга бориб-келиш билан иш битмайди. Солиҳ амалларни бажаришдан ташқари гуноҳлардан, айниқса, ўзгалар ҳақи билан боғлиқ оғир гуноҳлардан: ғийбат, туҳмат, ҳақорат, уриб-сўкиш, ўғрилик, одам ўлдириш ва ҳоказолардан тийилиш ҳам зарур. Зеро, тириклигида қилган жиноятлари сони ҳаддан зиёд кўпайиб кетса, намоз ҳам, рўза ҳам, закот ҳам фойда бермай қоларкан. Чунки қинғир ишлар гуноҳини ювиш учун эгзу амаллар савоби камлик қилиб қолиши хавфи бор.
Намоз ўқийдиган, рўза тутадиган, закот берадиган одам қўлини, тилини гуноҳлардан сақламаса, оқибати яхши бўлмайди. Қуйидаги ривоят киши эътиборини мана шу масалага қаратади.
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: أَتَدْرُونَ مَا الْمُفْلِسُ؟ قَالُوا: الْمُفْلِسُ فِينَا مَنْ لاَ دِرْهَمَ لَهُ وَلاَ مَتَاعَ فَقَالَ: إِنَّ الْمُفْلِسَ مِنْ أُمَّتِي يَأْتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ بِصَلاَةٍ وَصِيَامٍ وَزَكَاةٍ وَيَأْتِي قَدْ شَتَمَ هَذَا وَقَذَفَ هَذَا وَأَكَلَ مَالَ هَذَا وَسَفَكَ دَمَ هَذَا وَضَرَبَ هَذَا فَيُعْطَى هَذَا مِنْ حَسَنَاتِهِ وَهَذَا مِنْ حَسَنَاتِهِ فَإِنْ فَنِيَتْ حَسَنَاتُهُ قَبْلَ أَنْ يُقْضَى مَا عَلَيْهِ أُخِذَ مِنْ خَطَايَاهُمْ فَطُرِحَتْ عَلَيْهِ ثُمَّ طُرِحَ فِي النَّارِ. رَوَاهُ مُسْلِمٌ وَالتِّرْمِذِيُّ وَأَحْمَدُ.
Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинишича, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Муфлис кимлигини биласизларми?” деб сўрадилар. Улар: “Бизнингча, муфлис дирҳами, ҳеч вақоси йўқ кишидир”, дейишди. Шунда у зот: “Умматимдан (бўлган) муфлис қиёмат куни намоз, рўза, закот билан келади. Шу билан бирга буни сўккан, бунга туҳмат-бўҳтон қилган, бунинг молини еган, бунинг қонини тўккан, буни урган ҳолида келади. Шунинг учун бунга ҳам, унга ҳам унинг савобларидан (олиб) берилади. Агар (зулм қилган киши) зиммасидаги (қарзлари) тўланишидан аввал савоблари тугаб қолса, (даъвогарлар) гуноҳи унга юкланади. Кейин жаҳаннамга ташланади”, дедилар (Муслим, Термизий, Аҳмад ривоят қилган).
“Муфлис” деганда мол-мулкидан айрилган, касодга учраган одам тушунилади. Бундай киши бор будидан айрилгани ёки иқтисодий инқироз туфайли жудаям танг аҳволда қолади.
Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Муфлис кимлигини биласизларми?” дея савол берганларида саҳобалар “Муфлис пули, мол-мулки йўқ камбағал одам”, деб жавоб қайтаришди. Шундан сўнг Расулуллоҳ алайҳиссалом охиратда ўта ночор ҳолга тушадиган киши ҳақиқий муфлис эканини айтдилар.
Қиёмат куни уммати муҳаммадия аъзоларидан бири ҳисоб-китоб қилиниш учун Аллоҳ ҳузурига келади. Унинг номаи аъмолида намоз, рўза, закотнинг тоғдек улкан савоблари бўлади. Сиртдан қараганда, бундай одам ҳисоби енгил ўтадигандек, номаи аъмоли ўнг тарафдан берилиб, жаннатга кирадигандек кўринади. Бироқ ҳали иш ниҳоясига етгани йўқ. Чунки унинг одамлар билан ўзаро олди-бердиси турибди: у кимнидир сўккан, ҳақоратлаган, кимнингдир ҳурматини оёқ ости қилган, аллакимга бўҳтон тошларини отган, бировлар ҳақини еган, тарозидан урган, яна кимнингдир қонини ноҳақ тўккан, одам ўлдирган, бошқаларга қўли билан азият етказган, урган, калтаклаган. Хуллас, унинг бировлардан анча-мунча қарзи бор. Шунда намози, рўзаси, закоти савобидан ҳалиги ишлари учун бадал тўланади. Яъни, қилган жиноятлари эвазига унинг савоблари мазлумларга олиб берилади. Агар гарданидаги қарзлари тўлаб бўлинмасидан олдин савоблари тугаб қолса, мазлумлар гуноҳи унинг бўйнига юкланади. Шундан кейин – гуноҳига яраша жазоланиши учун – дўзахга ташланади...
Чиндан ҳам, бундай одам ҳақиқий муфлисдир. Молидан айрилган, инқироз кўчасига кириб қолган ёки қўли калта одам чинакам муфлис эмас. Зеро, бундай қийинчиликлар дунё ҳаёти тугаши билан ниҳоясига етади. Бироқ охиратдаги муфлислик том маънодаги инқироздир. У ерда зиммадаги қарзлар пул билан, узр-маъзур айтиш билан эмас, фақат савоблар билан тўланади. Инсон фарзанди дунёда минг машаққат билан ибодат қилса-ю, ҳузурини бошқалар кўрса, заҳмат чекиб ишлаган савобларидан бир зумда айрилса... Буям етмаганидек жаҳаннамга ташланса... Бундан ҳам ортиқ ҳалокат, мағлубият бўладими?
Демак:
1. Қуруқ намоз ўқиш, рўза тутиш, закот бериш ёки ҳажга бориб-келиш билан иш битмайди. Солиҳ амалларни бажаришдан ташқари гуноҳлардан, айниқса, ўзгалар ҳақи билан боғлиқ оғир гуноҳлардан: ғийбат, туҳмат, ҳақорат, уриб-сўкиш, ўғрилик, одам ўлдириш ва ҳоказолардан тийилиш ҳам зарур. Зеро, тириклигида қилган жиноятлари сони ҳаддан зиёд кўпайиб кетса, намоз ҳам, рўза ҳам, закот ҳам фойда бермай қоларкан. Чунки қинғир ишлар гуноҳини ювиш учун эгзу амаллар савоби камлик қилиб қолиши хавфи бор.
2. Охиратда ҳар бир иш Аллоҳ тарафидан ҳисоб қилинади. Агар бирон киши дунёда зулм кўрган бўлса, унинг ҳақи золимдан олиб берилади. Ҳеч бир ҳолат, ҳатто икки тараф аллақачон унутиб юборган майда масалалар ҳам назардан четда қолмайди. Дунёда топталган ҳақ-ҳуқуқлар қиёмат куни ўз эгаларига олиб берилади.
3. Банда тириклигида кимдан қанча қарзи бўлса, ҳаммасини тўлагани, кўнглини ўкситган одамлардан узр сўраб, розилигини олгани маъқул. Чунки ўзаро ҳисоб-китобларни охиратга қолдирмасдан, кўзи очиқлигида ҳал этиб олинса, эрта қиёмат куни иши енгилроқ бўлади.
Зиёвуддин Раҳимнинг “Намозда хушуъ” китобидан
👉@diyonatli
3. Банда тириклигида кимдан қанча қарзи бўлса, ҳаммасини тўлагани, кўнглини ўкситган одамлардан узр сўраб, розилигини олгани маъқул. Чунки ўзаро ҳисоб-китобларни охиратга қолдирмасдан, кўзи очиқлигида ҳал этиб олинса, эрта қиёмат куни иши енгилроқ бўлади.
Зиёвуддин Раҳимнинг “Намозда хушуъ” китобидан
👉@diyonatli