#САВОЛ_ЖАВОБЛАР

АЛЛОҲ ТАОЛОНИ ХУДО ДЕЙИШ

САВОЛ: Бизнинг тилимизда Худо, Эгам каби сўзлар бор. Шунинг учун “Худо асрасин”, “Яратган Эгам қўлласин” каби иборалар кўп ишлатилади. Ҳатто айрим одамлар фарзандларига Худоберди, Эгамберди каби исмлар ҳам қўйишади. Бундай ишлатиш хато эмасми?

ЖАВОБ: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳим. Йўқ, хато ҳисобланмайди. Чунки ҳар бир мусулмон халқ Оламлар Парвардигорини Аллоҳ дейишдан ташқари ўз тилида ҳам маълум атамалар билан номлашади ва бу ном билан айнан Аллоҳ таолони назарда тутишади. Бизда одамлар Худо деганда ҳам, Аллоҳ деганда ҳам битта Зотни назарда тутишади. Шу сабабли саволда айтилган жумлаларни ишлатишга шаръан монелик йўқ. Валлоҳу аълам.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази.

Дўстларингизга ҳам улашинг:

https://t.me/diyonatli

Беҳаё қизнинг ҳам ота-онаси бор(ми)?

Олимлар ўтказган тадқиқот шуни кўрсатдики, Instagram ижтимоий тармоғи ёшлар орасида ваҳима ва жонсараклик даражасини оширади.

Истанбулдаги Медиопол университети руҳиятшуноси доктор Ситраванинг таъкидлашича, ижтимоий тармоқлар турли мақсадларга хизмат қилади. Хусусан, Instagram асосан суратларни ва визуал нарсаларни олдинга чиқариш, диққатни визуал тарзда тўплашга қаратилган.

Доктор Ситрава, жумладан, бундай дейди: “Ёш қизлар ўзларининг ҳусну тароватини ҳамда ботинида юз бераётган энг гўзал туйғуларини кашф қилиш даврига кирган чоқда визуал жиҳатга эътибор берувчи ижтимоий тармоқлар уларга таъсир қилмай қолмайди. Ёшлар ўсмирликдан катталар оламига ўтаётганида ўзини тушуниш ва ривожланиш – тошқинлик жараёнида бўлади. Бу вақтда улар ҳиссиётларини жиловлашга қийналади ва ташқи кўринишига катта эътибор қаратади. Instagram айнан ана шу жараёнга жиддий таъсир қилади.

Instagram орқали ёшлар, айниқса, қизлар, ўзини бошқалар билан солиштириш имконига эга. Бу эса уларнинг ўзини кашф қилишлари учун осон йўлдек кўринади, лекин бу аслида энг хатарли йўллардан биридир. Чунки инсонлар ўз ички имкониятларини кашф қилиш ўрнига, бошқаларга ўхшашга ҳаракат қилиб, аслиятидан узоқлашиб, тақлидчига айланиб қолади. Бу уларнинг ҳақиқий муносабатларини ва ҳаётда ўз олдига қўйган режаларини ҳам бузиб юбориши ва диққинафасликка олиб келиши мумкин”.

Бу борадаги энг долзарб масала, биринчи галда ижтимоий тармоқдан фойдаланиш нимага хизмат қилаётганини аниқлаб олишдир. Доктор Ситрава айтадики, “Ёшлар руҳиятида муаммолар чиқаришига қарамай, ижтимоий тармоқдан воз кечолмайди. Хўш, нима учун улар ижтимоий тармоққа бунчалик берилиб кетяпти? Бунинг сабаби лайклар олганда кўтаринкиликни ҳис қилиш, ўзининг борлиғини намоён этиш ёки маълумотларни олиш-тарқатишга ўчлик бўлиши мумкин. Агар ижтимоий тармоқ шу мақсадларга хизмат қилаётган бўлса ва ёшлар буни тушунмаса, ноқулайликка қарамай улардан воз кечишмайди. Шунинг учун, аввало, ёшлар ижтимоий тармоқдан фойдаланиш мақсадини аниқлаб олишлари керак. Бу орқали улар ижтимоий тармоқни ҳаётида нечанчи ўринга қўйишни ва ундан самарали фойдаланишни билиб оладилар”.

Афсуслар бўлсинки, бу зарарли иллат бизнинг юртимизда ҳам кенг тарқалмоқда. Кўчаларда, хиёбонларда аксарият ёшлар вақтини беҳуда сарфлаб, кимлар учундир кулгили, беҳаё видеоларни суратга олиб, ўз саҳифасига жойламоқда. Уларнинг аксарияти ўсмир йигит-қизлардир.

Бир танишим телефонидаги қандайдир қизнинг беҳаё сурат ва видеоларини кўрсатди. Мен:
– Ким бу? Унинг ота-онаси борми? – деб ҳайрон қолдим.
– Бу дугонамизнинг укасига унаштирилган қиз, хабари йўқ, шекилли. Сиз уни огоҳлантириб қўйсангиз. Қолганлар буни билмаса яхши бўларди. Дугонамиз уялиб қолмасин! – деди.

Дугонамга бўлган гапларни айтиб бердим. Унинг бундан жаҳли чиқди. Қизнинг оиласидагилар ҳам бу номаъқулчиликни билмас экан. Унаштирув бузилди… Ижтимоий тармоқ кузатувчиларининг кўп бўлиши учун бундай иш тутиш ачинарли ҳолат. Қизига ишонган, емасдан едирган отаоналар қандай ҳолатга тушгани ёлғиз Аллоҳга аён.

Ўзини кўз-кўз қилиш, айниқса, хотин-қизларнинг ўзини бундай тутиши диний ва миллий қадриятларимизга зиддир. Ижтимоий тармоқлар орқали шундай бемаъни ғоялар асирига айланиб қолиш ҳеч гап эмас. Буларнинг ҳаммаси кимгадир тақлид қилишдан келиб чиқади. Бир марта қўй илган нотўғри қадам бутун умрлик доғ қолдириши мумкин. Қиз бола ўзини яхши тутса, ота-онасининг юзи ёруғ бўлади. Агар нотўғри йўлга кирса, энг аввало, улар изтироб чекади. Ота-оналар фарзандларни эркин қўйиб юбормасдан, уларнинг дўстлари, қизиқишлари ва интернетдаги иштирокини кузатиб боришлари зарур.

Дарҳақиқат, ижтимоий тармоқлардан тўғри ва мақсадли фойдаланилса, улар фойдали ахборот манбаи бўла олади. Аммо ёшлар тарбиясида бу воситалар орқали тарқалаётган беҳаёлик, ҳашаматга, пулга ўчлик, сохтакорлик, дидсизликка қарши иммунитетни шакллантириш – замон талаби. Чунки ҳақиқий бахт – камера ортида эмас, балки инсонийлик ва ҳалол меҳнат орқали топилган чинакам ҳаётдадир.

Робия ДАМИН қизи тайёрлади.
“Мўминалар” журналидан

https://t.me/diyonatli

#Bosh_imom_minbari 

АЛЛОҲ БИЗНИ ЯХШИ КЎРАДИМИ?

Дониёр домла Икромов
Тошкент вилояти бош имом-хатиби

https://t.me/diyonatli

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘qituvchi va murabbiylar kuni munosabati bilan ta’lim-tarbiya tizimida alohida o‘rnak ko‘rsatgan xodimlardan bir guruhini mukofotlash to‘g‘risida”gi Farmoni

https://t.me/diyonatli

#Раддия #Видео #Маъруза

СОХТА САЛАФИЙЛИК ИСЛОМ УММАТИ УЧУН ЭНГ ХАТАРЛИ ИЛЛАТДИР…

Абдул Хамид домла Маликов,
Тошкент вилояти Пискент тумани "Пискент" жоме масжид имом-хатиби

Ўзбекистон Республикаси Дин ишлари бўйича қўмитасининг 2026 йил 29-сентябрдаги 03-07/7772-сонли хулосаси асосида тайёрланди.

Ижтимоий тармоқлардаги саҳифаларимиз:
Facebook | Youtube | Telegram | Instagram

Дўстларингизга ҳам улашинг:
https://t.me/diyonatli

#Раддия #Аудио #Маъруза

СОХТА САЛАФИЙЛИК ИСЛОМ УММАТИ УЧУН ЭНГ ХАТАРЛИ ИЛЛАТДИР…

Абдул Хамид домла Маликов,
Тошкент вилояти Пискент тумани "Пискент" жоме масжид имом-хатиби

Ўзбекистон Республикаси Дин ишлари бўйича қўмитасининг 2026 йил 29-сентябрдаги 03-07/7772-сонли хулосаси асосида тайёрланди.

Ижтимоий тармоқлардаги саҳифаларимиз:
Facebook | Youtube | Telegram | Instagram

Дўстларингизга ҳам улашинг:
https://t.me/diyonatli

#САВОЛ_ЖАВОБЛАР

НАМОЗДА БИР ТОМОНГА САЛОМ БЕРИШ

САВОЛ: Намозда бир томонга салом бериб тугатиб қўйса, нима қилиш керак?

ЖАВОБ: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳим. Намозда икки марта салом бериш вожиб ва салом бериш асносида ўнг ва чапга қараш эса суннат ҳисобланади. Баъзи уламолар икки томонга қараб салом беришни вожиб деганлар. Шунга биноан намозхон бир марта салом бериб, иккинчи саломни бермасдан намоздан туриб кетса, вожибни тарк қилган бўлади ва шу намозни қайта ўқиши вожиб бўлади. Валлоҳу аълам.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази.

Дўстларингизга ҳам улашинг:

https://t.me/diyonatli

Ҳаёт йўллари бир текис эмас

Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳу: “Муҳаббатинг кулфат келтирадиган, нафратинг эса талафот етказадиган бўлмасин”, деганлар (“Адабул муфрад”дан).

Бир кишини яхши кўрсангиз, телбаларча яхши кўрманг, чунки қалб ўзгарувчан. Эҳтиёткорликни батамом йўқотиб қўйманг, чунки инсон баъзан энг ишонган тарафидан панд еб қолади.

Худди шунингдек, ёмон кўрсанг, сулҳ учун ҳам ўрин қолдиргин, чунки вазиятлар ҳам ўзгарувчан. Кўпчилик одамлар хусуматлашса, йўлга ўтиб бўлмас тиканлар сочиб ташлайди, кейин эса ўша йўлдан ўзи ялангоёқ юришга мажбур бўлади. Шундай экан, қачондир эҳтиёжингиз тушиши мумкин бўлган йўлдаги кўприкларни бузиб ташламанг!

Одамлар билан орангизда бир кун келиб тирмашиб чиқишга мажбур қиладиган баланд деворлар кўтарманг! (“Расаилу минас саҳаба”дан).

“Ҳидоят” журналидан

Дўстларингизга ҳам улашинг:

https://t.me/diyonatli

#Bosh_imom_minbari 

"БИРОР КУННИ МУСҲАФГА ҚАРАМАСДАН ЎТКАЗИШГА РОББИМДАН УЯЛАМАН"

Дониёр домла Икромов
Тошкент вилояти бош имом-хатиби

https://t.me/diyonatli

#Ҳадис

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Одам болалари учта нарсадан ожиз қоладилар: ирим-сиримлар, бадгумонлик ва ҳасад. Иримлардан сени уларга амал қилмаслик, ёмон гумондан эса кўп гапирмаслигинг қутқазади. Ёмон дўстдан йироқ бўлиш ҳасаддан ҳимоялайди”, деганлар.

Имом Байҳақий ривояти.

Дўстларингизга ҳам улашинг:

https://t.me/diyonatli

#САВОЛ_ЖАВОБЛАР

ФАРЗАНДНИНГ ОТАГА ИМОМ БЎЛИШИ

САВОЛ: Мен бир ҳадис ўқиб қолдим. Унда отага имомлик қилиб бўлмайди, дейилган. Отага имомлик қилиб бўлмайдими?

ЖАВОБ: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳим. Бу Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айтган ҳадис эмас, балки тобеинларнинг улуғ олимларидан бўлган Ато ибн Абу Рабоҳ раҳимаҳуллоҳга мансуб гапдир. У зот ўз сўзларини отага эҳтиром кўрсатиш, унинг олдида одоб билан туришга тарғиб маъносида айтганлар. Фиқҳий қоидаларга кўра ҳар бир масжидда унга тайинланган доимий имоми энг ҳақли бўлади. Ҳатто отаси ёки ундан кўра фақиҳ ёки тақводорроқ одам турганда ҳам у имомликка ўтишга ҳақли бўлаверади.

Шунингдек, намоз қоидалари ва қироатни намозни адо этадиган даражада биладиган инсон ўз уйида имомликка ўтишда бошқалардан кўра ҳақли ҳисобланади. Бу ҳолатда ота ва бошқалар тенг бўлади. Фақатгина султон ёки унинг ноиби уй эгаси ва масжид имомидан кўра ҳақли саналади. Инсон ёки доимий имом ўзи ҳақли бўлса-да, ўша ерда ундан афзалроқ одам бўлса, унга имомликка ўтишни таклиф қилиши мустаҳаб саналади.

Демак, фарзанд ўз уйида ёки ўзи имом бўлган масжидда имомликка ўтиши отадан кўра ҳақли бўлса-да, унга таклиф қилиш ёки унинг рухсати билан ўзи ўтиши афзал ва одоб ҳисобланади. Валлоҳу аълам.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази.

Дўстларингизга ҳам улашинг:

https://t.me/diyonatli