Тавба суви энг покиза сувдир

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Аллоҳ кўп тавба қилувчилар ва кўп покланувчиларни суяди. Ҳатто у бандасининг тавбасидан хурсанд бўлади. Унинг хурсандлиги жазирама, қуш учса қаноти куядиган чўлда туясида ичимлиги ва таомлари билан кетаётиб уни йўқотиб қўйган, қидира-қидира умидини узиб ўлимга тайёрлана бошлаган ва хушидан кетган ҳамда ўзига келиб туясини топиб олган кишининг хурсандчилигидан кўра қаттиқроқ бўлади. Аллоҳ таоло Ўзининг мўмин бандаларига бундай марҳамат қилади:

﴿وَتُوبُوا إِلَى اللَّهِ جَمِيعًا أَيُّهَا الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ﴾

“Аллоҳга барчангиз тавба қилинг, эй мўминлар! Шоядки, нажот топсангизлар” (Нур сураси, 31-оят).

Тавба – кўз ёшлар суви ва надомат олови билан қалбни поклашдир. Тавба қалбда олов, нафсда алам, кўнгилда синиқлик ва кўздаги ёшдир. У Аллоҳ томон юрувчилар йўлларининг боши ва муваффақиятга эришганларнинг сармоясидир. Тавба қилувчи инсон тазарру қилиб ёлворади, ҳўнграб йиғлайди, инсонлар хотиржам бўлсаларда унинг қалби сокинлашмайди, махлуқотлар тинчлансада унинг қўрқуви тинмайди. Шунинг учун ҳам кечалари Роббисининг ҳузурида маҳзун қалби, ғамга тўлган кўнгли билан қалтираб туради. Агар хатолари кўплиги ва гуноҳлари катта эканини ҳис қилса қалби қайтадан ёниб кетади, кўз ёшлари сел бўлиб оқади ва бу дунёни оддий бир матоҳ деб била бошлайди.

Шуъла: Ижобий ва оптимист бўлиб фикрланг. Агар кунларингиз ёмонлашиб кетган бўлса, бу – тез орада келадиган шодлик ва сурурга тўлган кунларнинг бошланишидир.

Доктор Оиз ал-Қарнийнинг
"Дунёдаги энг бахтли аёл" китобидан

Дўстларингизга ҳам улашинг:

https://t.me/diyonatli

#САВОЛ_ЖАВОБЛАР

Беморларга дори ёзиб бериши орқали дорихоналардан бонус олиш

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Савол: Ҳозирги кунларда шифокорлар беморларга дори ёзиб берадилар ва дорихоналар ана шу дорини ёзган шифокорларга бонус сифатида маълум миқдорда пул беради. Шу пул улар учун ҳалол ҳисобланадими?

Шунингдек, соҳадаги айрим шифокорлар тиббий текширув ўтказадиган жиҳоз (аппарат) ўрнатишган ва келадиган ҳар бир бемор учун юборган шифокорларга маблағ беришади. Бунинг ҳукми қандай?

Жавоб: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм. Агар шифокор беморнинг манфаати ва яхшилигини кўзлаган ҳолда, тўлиқ холис ва омонатдорлик билан бемор учун энг фойдали ҳамда мос келадиган дорини тавсия қилса, қолаверса, қуйидаги шартларга риоя этса, у ҳолда шифокор учун дорихонадан бонус олиши жоиз бўлади:

1. Шифокор шунчаки бонус олиш илинжида сифатсиз, кераксиз ва қиммат дори-дармонларни тавсия қилмаслиги керак.

2. Беморга нисбатан ҳеч қандай алдов бўлмаслиги лозим, яъни ҳақиқатан ҳам ундаги касалликнинг ушбу дорига эҳтиёжи бўлсин. Шунингдек, шифокорнинг мазкур фирма билан ҳамкорлиги ошкора қилиб қўйилиши керак.

3. Дори ишлаб чиқарувчи компания ёки дорихоналар шифокорга бериладиган бонуслар харажатини дори нархини қимматлаштириш орқали беморнинг зиммасига юкламасликлари керак.

4. Бемор фақат шифокор ўзи келишиб олган ўша дорихона ёки фирманинг дорисини сотиб олишга мажбурланмаслиги лозим.
5. Дори ишлаб чиқарувчи компаниялар бонус, ҳадя ва имтиёзлар тўловининг харажатини қоплаш учун дориларнинг сифатини тушириб юбормасликлари керак.

Саволнинг иккинчи қисмидаги тиббий жиҳозларга текширув учун юбориш орқали олинадиган бонусларнинг ҳукми ҳам юқоридаги ҳукм билан бир хил бўлади. Яъни, беморни муайян бир шифокорда кўрикдан ўтишга мажбурламаслик, пул илинжида керак бўлмаса ҳам юбормаслик, тиббий кўрик қилувчи шифокор унга юборган шифокорга бермоқчи бўлган маблағи беморга кўрсатадиган хизмат ҳақига қўшмаслиги, хизматининг сифати ва нархи бошқа шифокорларники билан бир хил бўлиши шарт.

Лекин ушбу шартларга риоя қилмасдан  айрим шифокорларнинг ўз бурч ва вазифаларини бажариш эвазига фирма ва дорихоналардан бонус олишлари пора бўлиб қолади. Натижада маблағни уларга бераётганлар ҳам гуноҳга шерик бўлиб қолади. Чунки Исломда порани бериш ҳам, олиш ҳам ҳаромдир.

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бундай деганлар: “Пора берувчи ҳам, пора олувчи ҳам дўзахдадир”.

Шунингдек, Набийи карим соллаллоҳу алайҳи васаллам пора берувчини, пора олувчини ва пора ишида воситачилик қилувчини лаънатлаганлар.

Демак, саволда айтиб ўтилган ҳолатда, агар юқоридаги шартларга риоя қилинмаса, бу ҳам айни пора бўлар экан. Валлоҳу аълам.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази

Дўстларингизга ҳам улашинг:

https://t.me/diyonatli