#Ҳадис

Бу намознинг савоби - умрага тенг

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Усайд ибн Зуҳайр розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Қубо масжидидаги намоз(нинг савоби) худди умра кабидир", дедилар.

Имом Термизий ривояти.

Дўстларингизга ҳам улашинг:

https://t.me/diyonatli

#Haj2026 #Madina

Умрангиз қабул бўлсин!

Дўстларингизга ҳам улашинг:

https://t.me/diyonatli

#САВОЛ_ЖАВОБЛАР

МАСЖИДДА ҚАЗО НАМОЗ ЎҚИШ МУМКИНМИ?

САВОЛ: Масжидга вақтлироқ борган киши намоз ўқилгунга қадар қазо намозларини ўқиб туриши мумкинми?

ЖАВОБ: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳим. Қазо намозларини нафл намоз ўқиш мумкин бўлмаган вақтларда, яъни бомдод вақтида ва асрдан кейин масжидда, одамлар олдида ўқимаслик тавсия қилинади. Агар ўқимоқчи бўлса, одамлар кўрмайдиган жойда ўқигани яхши. Чунки бу вақтларда нафл намозини адо этиш ман этилган. Бундан эса унинг қазо намозини адо этаётгани маълум бўлиб қолади. Натижада бу инсон ўз хатоларини ошкор қилиб қўйган ҳисобланади. Чунки намознинг қазо бўлиши гуноҳ бўлиб, Аллоҳ таоло эса уни беркитган эди.

Аммо нафл намозлар ўқиш мумкин бўлган вақтларда, яъни шомдан кейин, хуфтондан кейин ва пешиндан аввал ва кейин масжидда қазо намоз ўқиш мумкин. Валлоҳу аълам.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази.

Дўстларингизга ҳам улашинг:

https://t.me/diyonatli

#Raddiya

Имом Абу Ҳанифа раҳимаҳуллоҳ

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Имом Абу Ҳанифа – Нўъмон ибн Собит Куфий раҳимаҳуллоҳ (80-150)
1. Исми- Нўъмон ибн Собит
2. Куняси- Абу Ҳанифа
3. Яшаган даври- Умавий ва Аббосийлар бошқаруви даври.
4. Ташқи кўриниши – сўзамол, очиқ юзли, ҳайъат ва либоси келишган. 
5. Ахлоқ-одоби – Аллоҳ таоло ман этган нарсалардан сақланишда ўта кучли, тақводор.  
6. Даражаси – тобеин, саҳобаларнинг катта жамоаси билан бир даврда яшаган. 
7. Машҳур устозлари – Анас ибн Молик, Жаъфари Содиқ ва Ҳаммод ибн Абу Сулаймон.
8. Машҳур шогирдлари – имом Абу Юсуф, имом Муҳаммад, имом Зуфар.
9. Ақидаси – аҳли сунна вал жамоа
10. Дафн этилган жойи – Бағдоддаги Аъзамия мақбараси.
12. Ҳадисдаги даражаси – имом, сиқа. 
13. Фиқҳдаги даражаси – мужтаҳид.
14. Асарлари: "Фиқҳул акбар", "Муснади Абу Ҳанифа", "Махорижу фил фиқҳ", "Ъалиму вал мутаъаллим", "Радду ъала қадария", "Қасидату Нуъмания фий мадҳин Набиййи  соллаллоҳу алайҳи васаллам" ва "Китабул васияти".

Дўстларингизга ҳам улашинг:

https://t.me/diyonatli

#Bosh_imom_minbari

ПАЙҒАМБАР АЛАЙҲИССАЛОМНИНГ САБРИ

Дониёр домла Икромов
Тошкент вилояти бош имом-хатиби

https://t.me/diyonatli

#Ҳадис

Мадинанинг йўлларида фаришталар бор

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Мадинанинг йўлларида фаришталар бор. Унга ўлат ҳам, Дажжол ҳам кира олмайди", дедилар.

Имом Бухорий ривояти.

Дўстларингизга ҳам улашинг:

https://t.me/diyonatli

#Bosh_imom_minbari #Raddiya

НИКОҲЛАНИШ СУННАТДИР

Дониёр домла Икромов
Тошкент вилояти бош имом-хатиби

https://t.me/diyonatli

Бахтли ва бахтсиз одам

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

"Тақдирда бахтли деб ёзиб қўйилган одам ҳақиқий бахтлидир. Шунингдек, тақдирда бахтсиз ёки бадбахт деб ёзиб қўйилган инсон ҳақиқий бахтсиздир. Тақдир эса инсонлардан сир тутилади, у фақат Аллоҳгагина маълумдир. Уни ҳатто, Аллоҳга яқин бўлган фаришталар ҳам, пайғамбарлар ҳам билмайдилар. Тақдир тўғрисида чуқур хаёл юргизиш ёки баҳслашиш беҳуда ишдир, балки туғёндир. Бундан жуда ҳазар қилиш зарур. Уни Аллоҳ таоло ўзига хос илм қилиб, бандаларини тақдир тўғрисида фикр юритишдан ман этади. Бир ояти каримада: «Аллоҳ Ўзининг қиладиган ишларидан ҳеч кимга ҳисобот бермайди, балки одамлар Унга ҳисобот берурлар», дейилади. Кимики: "Нега Аллоҳ бундай қилади ёки нега ундай қилмади?" деса, Тақдир ҳукмини рад этган бўлиб, иймондан ажраб қолади".

"Ақида матнлари" китобидан

Дўстларингизга ҳам улашинг:

https://t.me/diyonatli

#Ҳадис

“Киши дўстининг динидадир. Сизлардан бирингиз ким билан дўст бўлаётганига қарасин”.

Имом Абу Довуд ривояти.

Дўстларингизга ҳам улашинг:

https://t.me/diyonatli

#Haj2026

Чин зиёрат таассуротлари

Дўстларингизга ҳам улашинг:

https://t.me/diyonatli

#САВОЛ_ЖАВОБЛАР

ЗАМЗАМ СУВИНИ ТИК ТУРИБ ИЧИЛАДИМИ?

САВОЛ: Замзам суви ҳақида турли гаплар эшитамиз, баъзилар уни тик туриб, бошқалар эса ўтириб ичилади, дейишади. Шуни қайси бири тўғри эканлигига аниқлик киритиб берсангиз.

ЖАВОБ: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳим. Замзам сувини тик туриб ҳам, ўтириб ҳам ичиш жоиз. Ушбу ҳукм ҳаж ва умра амалларини қилиш давомида ҳам уйда ичилаётганда ҳам фарқсиздир. Бироқ машойихларимиз таҳоратдан ортган ҳамда замзам сувини тик туриб ичиш мустаҳаб дейишган. Яъни, тик туриб ичиш вожиб ёки суннат эмас. Шунинг учун тик туриб ичса, савоб бўлади, аммо қилмаса, гуноҳ бўлмайдиган амалдир.

Аллома Мулла Али Қори раҳимаҳуллоҳ шундай ёзадилар: “Замзамни тик туриб ичишнинг сабаби шуки, замзам сувидан кўзланган мақсад тўйиб-тўйиб ичиш ва бу сувнинг баракаси тананинг барча аъзоларига етиб боришидир. Бу икки мақсадга тик туриб сув ичиш орқали эришилади”. Валлоҳу аълам.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази.

Дўстларингизга ҳам улашинг:

https://t.me/diyonatli

#Raddiya

Абу Ҳанифанинг Қуръонга эътиборлари

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Имом Абу Ҳанифа раҳимаҳуллоҳ обид, зоҳид ва тақводор зот эдилар. Фатво, фиқҳ каби кўплаб вазифалари бўлишига қарамай, Қуръондан вирдлари бор эди.

У зот кундузи илм ва фатво билан банд бўлсалар-да, тунда Қуръон хатм қилар, айрим оятларни тонггача такрорлаб чиқардилар.

Қосим ибн Маън ривоят қилади: "Абу Ҳанифа бир кеча то тонггача Қамар сурасидаги: "Ҳа, уларга ваъда қилинган вақт соатдир. Ва у соат офатлироқ ва аччиқроқдир" оятини йиғлаб, тазарру билан такрорлаб чиқдилар".

Олимлардан бири айтади: "Абу Ҳанифани кун бўйи одамлар орасида илм билан ўтирганини кўриб: "Бу киши қачон ибодатга вақт топади?" деб ҳайрон бўлдим. Уни кузатсам, одамлар билан хуфтонни ўқиб уйига кирди, ҳамма тарқалгач, масжидга чиқиб то тонггача намоз ўқиди. Бир неча кеча кузатдим, бу унинг доимий одати экан".

Аллоҳ имом Абу Ҳанифани ўз раҳматига олсин! У зот ҳижрий 150 йилда вафот этдилар. Одамларнинг кўплигидан Бағдодда жанозалари 6 марта ўқилди. 

Дўстларингизга ҳам улашинг:

https://t.me/diyonatli

Мана сизга далил: Аллоҳ инсоннинг кечинмаларини ҳам билади!

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Аллоҳ инсоннинг кечинмаларини жуда яхши билади. Бироқ Аллоҳга иймон келтирмаганлар бунга ишонмайдилар. “Қани бунинг исботи?” деб сўрайдилар. Ақлий далиллар албатта мавжуд. Аллоҳ инсоннинг кечинмаларини ҳам билишининг исботи ўлароқ қуйидаги ояти каримани нозил қилган:

﴿إِذَا جَاءَكَ الْمُنَافِقُونَ قَالُوا نَشْهَدُ إِنَّكَ لَرَسُولُ اللَّهِ وَاللَّهُ يَعْلَمُ إِنَّكَ لَرَسُولُهُ وَاللَّهُ يَشْهَدُ إِنَّ الْمُنَافِقِينَ لَكَاذِبُونَ﴾
“Вақтики мунофиқлар ҳузурингга келиб: “Сиз Аллоҳнинг Расули эканлигингизга гувоҳлик берамиз” дедилар. Аллоҳ Унинг ҳақиқий Расули эканингни билади ва Аллоҳ гувоҳлик берадики мунофиқлар ёлғончидир” (Мунофиқун сураси, 1-оят).

Мунофиқлар тўпланиб Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларига келишди ва гўёки у зотнинг пайғамбар эканларини тасдиқладилар. Буни ояти каримадан англашимиз мумкин. Бироқ улар гувоҳлик берган бўлсалар қандай қилиб ёлғончи бўлишлари мумкин?

Аллоҳ айтмоқдаки, уларнинг тил учида айтган гапларини қалблари тасдиқламади. Улар Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг пайғамбар эканликларини фақат тилларида тан олдилар. Қалблари билан эса инкор қилдилар.

Мунофиқлар қалбларидагини яширадилар. Бироқ Аллоҳ таоло эълон қилиб қўйган оятни инкор эта олмадилар. Яъни, уларга ҳам худди Абу Лаҳабга берилган имконият берилган эди. Улар келиб “Биз рост айтган эдик, сиз Расулуллоҳсиз” десалар бўларди. Ҳеч ким уларнинг қалбини очиб кўра олмас эди. Бироқ Аллоҳ уларнинг бундай дея олмасликларини эълон қилди ва уларни шарманда этди. Аллоҳ қалблардаги нарсаларни ҳам билишини Қуръони каримнинг бир қанча жойларида айтиб ўтган. Жумладан:

﴿وَإِنْ تَجْهَرْ بِالْقَوْلِ فَإِنَّهُ يَعْلَمُ السِّرَّ وَأَخْفَى﴾
“У Зот сирни ҳам, ундан махфийроғини ҳам билади” (Тоҳа сураси, 7-оят).
Одатда сир икки киши ўртасида бўлади. Аммо сирдан ҳам махфийроқ нарса нима? У инсон ҳеч кимга айтмаган, билдирмаган қалбидаги туйғуларидир. Аллоҳ таоло мунофиқларни шарманда қилган оятлардан бирида бундай деган:

﴿وَيَقُولُونَ فِي أَنْفُسِهِمْ لَوْلَا يُعَذِّبُنَا اللَّهُ بِمَا نَقُولُ﴾
“(Мунофиқлар) ичларида “Аллоҳ бизга азоб жўнатмасайди” дерлар” (Мужодала сураси, 8-оят).
Демак, мунофиқлар бу гапни ҳеч кимга, ҳатто ўзаро ҳам айтмаганлар. Фақат ичларида сақлаб юрганлар. Лекин Аллоҳ уларни шарманда қилиб бу туйғуларини ошкор қилди. Улар эса буни инкор ҳам эта олмадилар. Агар ихтиёрлари ўзларида бўлганида ҳеч бўлмаса ёлғондан бўлса ҳам “Ичимизда ҳеч нарса деганимиз йўқ” деган бўлардилар. Бироқ Аллоҳнинг илми, ихтиёри олдида ҳамма қатори ожиз эдилар.

Шайх Муҳаммад Мутавалли Шаъровий раҳимаҳуллоҳнинг
"Аллоҳнинг борлигига ақлий далиллар" китобидан

Дўстларингизга ҳам улашинг:

https://t.me/diyonatli

#Ҳадис

“Ундоқ деди ва бундоқ деди деб гапириб юришни, кўп савол беришни ва молни беҳудага сарф қилишни тарк қил”.

Имом Табароний ривояти.

Дўстларингизга ҳам улашинг:

https://t.me/diyonatli

#Haj2026

Ижобат лаҳзалари

Дўстларингизга ҳам улашинг:

https://t.me/diyonatli

#САВОЛ_ЖАВОБЛАР

ИЙНА САВДОСИ

САВОЛ: Ўртоғим телефон олди-сотдиси билан шуғулланади. Айтиши бўйича баъзида одамлар келиб, насияга телефон олишар, кейин шу ернинг ўзида нақдга сотиб кетишар экан. Чунки уларга аслида телефон эмас, нақд пул керак бўлар экан. Кўпинча улардан сотган ўртоғимнинг ўзи қайта сотиб олар экан. Унинг шу иши жоиз бўладими?

ЖАВОБ: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳим. Сотувчи маҳсулотни насияга сотган нархидан кўра арзонроққа нақд кўринишда сотиб олишини шариатда ийна савдоси дейилади. Ушбу савдонинг ҳақиқий кўриниши қуйидагича: нақд пулга муҳтож бўлган одамга қарз берувчи топилмайди. Чунки улар одатда фойдасиз қарз бергилари келмайди. Устига фойда қўйиб бериш рибо бўлгани учун қўрқади. Шу боис у қарз бериш ўрнига нархи бир миллионлик телефонини насия савдо асосида бир миллион икки юз мингга таклиф қилади. Харидор айтилган нарх (1 200 000)га сотиб олгандан кейин сотувчининг ўзи уни нақдга бир миллионга қайтариб сотиб олади. Натижада қарз олувчи маълум муддатдан кейин бир миллион икки юз қилиб қайтариб бериши шарт бўлган бир миллион нақд пулга, қарз берувчи эса телефони ўзида қолишдан ташқари икки юз минг фойдага ҳам эга бўляпти.

Ўртоғингиз қилаётган савдонинг моҳияти ҳам ана шунинг ўзи. Шу боис дарҳол тавба қилиб, бу ишини тўхтатиши лозим. Чунки бу иш рибо ейишга ҳийла бўляпти.

Аммо харидор бир маҳсулотни насияга сотиб олиб, сотувчининг ўзи ёки унинг вакилига эмас, бошқа одамга нақдга, гарчи сотиб олганидан арзонроққа бўлса ҳам, сотиши мумкин. Агар сотувчининг ўзига сотадиган бўлса, у ҳолда олган нархига ёки ундан қимматроқ нархга сота олади. Валлоҳу аълам.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази.

Дўстларингизга ҳам улашинг:

https://t.me/diyonatli