КУНДОШГА ҲАСАД

Кунларнинг бирида Ҳарамда масжидда намоз ўқиётганимда узоқ намоз ўқиб, тинмай дуо қилиб йиғлаётган ёши катта аёлга кўзим тушди. Унинг бу ҳоли мени ажаблантирди. Журъат қилиб ёнига бордим ва ундан қандай дарди борлигини - у нима сабабдан бундай илтижо қилаётганини сўрадим.

У ҳеч нарса демади. Мен қайта - қайта сўрадим.
Ҳалиги аёл ахири жавоб берди:
- Эҳ болам, нимасини айтай? Мен бир гуноҳкор, нобоб аёлман. Катта гуноҳ қилганман. Турмушга чиққанимдан сўнг, анча йилгача тирноққа зор бўлдим. Айб менда экан. Эрим фарзандлик бўлишга қодир бўла туриб, мен сабаб зурриётсиз ўтишига мени виждоним йўл қўймади. Чунки у, жуда яхши, сабрли инсон эди. Айб мендалигини билса ҳам, ҳечам юзимга солмасди. Мен ўйлай - ўйлай бир қарорга келдим. Мендан ажрашмай туриб, фарзанд туғишга қодир аёлга уйланиши кераклиги ҳақидаги фикримни билдирдим. У кўнмади. Мен мажбурладим. Ҳатто муносиб сингил бўлиши учун ўзим шундай аёлни излашга тушдим. Топилди ҳам. Улар никоҳдан ўтишди. Лекин... энди мендаги олдинги шижоат қолмаган, қўзларимни парда қоплаган, қалбим ҳасаддан ўртанар эди. Бир жойда ўтира олмай, оёғи куйган товуқдек питирлай бошладим. Қани эди, ўша пайтда таҳорат олиб, намоз ўқисам эди - ю Роббимга яқинлашиб бу дунё ҳасратларидан қутилсам. Йўқ, у пайт бу нарсалар хаёлимга келмасди. Нима қилиб бўлса ҳам, уларнинг бахтларига чанг солгим, ораларини бузгим келарди. Мен ёниб кулга айланар, вақт ҳам ўтиб борар эди. Орадан бир йил ўтиб, у аёл ўғил фарзанд кўрди.

Энди эрим уларга яна яқин бўлди. Улардан ажралмай қолди. Бу иши табиий. Ахир шунча йил фарзанд ҳидини туйиш орзусида яшаганди. У улар билан қувонса ҳам, менинг ҳам қўлларимни қўйиб юбормаган, менга ҳам меҳрибон, мурувватли, бахтига шерик қилган эди.

Унинг қувониши мени баттар асабларимни бузар, мендан эмас, бошқадан фарзанд неъмати берилганига чидай олмай қолдим.

Шундай оғир синовлар билан кунлар ўтарди. Кунларнинг бирида эрим у хотини билан сафарга чиқадиган бўлиб қолди. Болани менда қолдиришди. Чунки, эримнинг мендан бошқа боласини топширишга ишончли инсони йўқ эди.

У болага ҳар қараганимда рашк олови мени ёндирар, аламимга чидолмас эдим. Нимага эрим мен билан эмас, у билан сафарга кетди? Мени унингчалик севмайди - да, дердим, ўзимга ўзим. У хотиннинг ҳам мен каби куйишини, ёнишини истадим.
Қишнинг совуқ кунлари эди. Танчада ёниб турган кўмирни олиб, у гўдакнинг қўлларига бердим.
Унинг жажжи қўлчалари ёниб оқиб туша бошлади. Дарров хушимни йиғиб уни докторга олиб бордим.

Мен қилган ишимдан афсуслансам ҳам, гудакнинг айби йўқлигини билсам ҳам, кундошимдан ўч олганимдан хурсанд эдим.

Лекин... бир машъум хабар эшитдим. Эрим ва унинг хотини чет элда автоҳалокатга учраб, уша заҳоти жон таслим қилишибди.

Даҳшатга тушдим.

Бола менга қолди. Қилган ёмонлигим, зарарим ўзимга қолди. Мен уни боқиб тарбияладим. У ўз онаси эмаслигимни билса ҳам, мени "онам" дейди. Жуда ҳурмат қилади. Лекин унинг қўлига доим қараганимда қилган жирканч ишим эсимга келади. Унга бу ҳақида айтолмайман.
Лекин...
Роббимга нима деб, жавоб бераман? Гуноҳим кечириладими? Мени виждон азоби, бир дақиқага бўлсин, тарк этмайди.

©Умму Абдуллоҳ таржимаси

Кимлар рўза тутмайди?

Абдул Ҳамид домла маъруза қиладилар

#Ақида

АҚИДАТУТ ТАҲОВИЯ 1-қисм

Ушбу рисола миллат фуқаҳолари бўлмиш имом Абу Ҳанифа Нуъмон ибн Собит Куфий, Абу Юсуф Яъқуб ибн Иброҳим Ансорий, Абу Абдуллоҳ Муҳаммад ибн Ҳасан Шайбоний (Аллоҳ улардан рози бўлсин) мазҳаби асосидаги, ушбу уламоларнинг дин усулларида эътиқод қилган ва унинг ила оламларнинг Роббига итоат қиладиган аҳли сунна ва жамоа ақидасининг зикри баёнидир.

БАТАФСИЛ

«(ОХИРАТДА) СИЗНИ ҚАЕРДАН ТОПАМАН?»

Анас розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
«Мен Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан қиёмат куни мени шафоат қилишларини сўрадим. Ул зот: »Ин ша Аллоҳ, шафоат қиламан«, дедилар. »Мен сизни қаердан топаман?« деб сўрадим. »Мени излайдиган энг биринчи жойинг Сирот кўприги устида бўлади«, дедилар. »Агар Сиротда сиз билан учраша олмасамчи?« дедим. »Унда Мезоннинг олдидан излагин«, дедилар. »Агар у ерда ҳам сизга йўлиқмасамчи?« дедим. »У ҳолда мени Ҳавзи кавсар олдидан қидир. Мен бу учта макондан ўтиб кетмайман« (яъни »Ким мени изласа, албатта шу уч макондан бирида топади«), дедилар».
Имом Термизий ривояти.

«Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам - икки олам сарвари» китобидан.

Аллоҳ таоло бизларни охиратда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламни биздан мамнун бўлган ҳолатларида учратувчи бандалардан қилсин!

#ДИҚҚАТ #РЕПОСТ

Нурматова Дилнура Хуснуддин кизи 2005 й.т. Пискент тумани Саитобод м.ф.й. А.Термизий кучаси 58-уй 22 мактаб 8 синф укувчиси 13-апрел куни йўқолган.

❗️Кўрганлар бўлса хабар беринг илтимос

☎️ +998931358606

☝️Савоб йўлида тезроқ топилиши учун телеграмм канал ва гуруҳларга тарқатинг!

"PISKENT".  👇👇
🔻
https://t.me/piskentt

РАМАЗОН КУНИ

Кекса чўпон сурувини ўтлатиш учун яйловга чиққанда тепаликда жойлашган олма дарахтининг остида ўтириб хордиқ чиқарар, сўнг агар мева пишадиган мавсум бўлса унга қараб:
- Қани дарахтжон, энди қариянинг улушини берақол, - дерди ва сара
олмалардан бири чолнинг қўлига келиб тушарди. Кекса чол садаф қўндоқли паккисини ёнидан чиқариб уни тилимлаб тановул қилганидан сўнг Қуръони каримни ўқишни бошларди.
Чўпон бу дарахтни йигирма йил аввал эккан вақти унга меҳр берган, таҳоратидан сув орттириб уни суғорганди. Олма дарахтининг илдизи манашу сувлардан куч олиб тез орада мева бера бошлаганди. У пайтлар ҳам чўпон забардаст, ҳам дарахтнинг бўйи паст бўлгани учун бўй чўзиб бемалол яхши пишган олмалардан ўзи узиб оларди.
Бироқ, орадан ўтган шунча йиллар унинг белини букиб, бўйини пастлатган, дарахт эса чинордек кўкка юксалганди. Аммо, нима бўлганда ҳам дарахт шу чолнинг эккан дарахти бўлиб қолаверарди. Уни ўз фарзандидек суйиб сийпаларкан:
- Қани дарахтжон, бугунги қисматимни берақол, - дерди ва бу неча
йиллардан бери давом этиб келар, дарахт пишган ва энг сара олмаларини беминнат узатишда давом этарди.
Қишлоқ аҳолиси бу воқеани узоқ-узоқлардан кузатар ва ўзаро бу ҳақда гаплашар, ҳамда бу кекса чўпоннинг валий зот экани ҳақида гаплар юрарди.
Чол бир куни дарахт остига келиб яна ҳар кунгидек улушини сўради. Дарахтнинг меваси ғуж бўлишига қарамай негадир бирорта ҳам олма бермади. Сўнг чол яна сўради, лекин кутган нарсаси тушмади. Кўзёшлари соқоллари орасидан сизиб тушаркан, юраги тўлиб кетган бечора чол дарахтдан нари кетиб ўзини қўйларининг орасига отди, илк марта дарахти унинг истагини рад этаёганди.
Чолнинг бели ҳар доимгидан кўра кўпроқ букилган, оёқлари мадорсизликдан юра олмайдиган ҳолга келганди. Чол қўйларини секин-аста тўплаб қишлоқ томон йўл олган вақтда пастда жойлашган масжиднинг бугун ўзгача нур таратаётган минораларидан келган азон овозини эшитиб бирдан сесканиб кетди. Гўё янгитдан дунёга келгандек эди. Бир нарса ёдига тушди. Болалардек севиниб дарахтининг ёнига югурди ва унга меҳр билан яқинлашаркан:
- Ўзимнинг дарахтжоним, - деди кўзи ёшланиб, - менинг гўзал
дарахтим, мушк хидлигим. Шуни эсидан чиқарган қарияга нега вақтлироқ айта қолмадинг Рамазон рўзаси бошланганини!

Турк тилидан Гўзал Мирзаева таржимаси

Рўзани нималар бузади?

Таровеҳ намозидан лавҳа.

Хатми Қуръон.

ҲAЛОЛЛИК СAОДAТ МAНБAИ

Инсон ризқ топиш учун киришар экан, у икки йўлни кўради, улар ҳаром ва ҳалолдир. Aллоҳни яхши танимаган баъзи инсонлар учун ҳалол йўқ машаққатли, унинг устига у йўл орқали тезда бойиб кетишни иложи йўқдек, аксинча ҳаром йўл жуда ҳам осон ва озгина фурсат ичида бой бўлиб кетадигандек кўринади ва шу йўлга кирадилар.

Aллоҳни таниган, Унинг қайтариқ ва буйруқларини билган инсонлар бўлса ҳаром йўлни осон эмаслигини, бу дунёда ҳам, у дунёда ҳам бу ишларидан сўралишларини, ҳаром орқали келган нарсада барака бўлмаслиги, аксинча ҳаром орқали келган нарса оила аъзоларига юқмай, бу дунёдаги жазоси яқинларига мусибат етиши мумкинлиги ва энг катта мусибат Aллоҳ уларнинг дуоларини ижобат қилмаслигини билишади, шунинг учун ҳам у йўлга киришмайди. Ҳалол топгани эса оз бўлишига қарамай баракали бўлишини, шу ҳалол орқали топаётгани учун савоб олишини, ҳалол ризқ талабида юриб толиқиб ухлагани учун Aллоҳ уни гуноҳларини мағфират қилишини билишади, шунинг учун ҳам ҳалол йўлдан юришади.

Aллоҳ таоло биз инсониятга буюрадики: «Эй одамлар! Ер юзидаги нарсалардан ҳалол-покларини енглар.» (Бақара сураси 168-оят) Инсон ейдиган нарсаси ҳалол бўлган тақдирда ҳам, уни олган пули ҳаромдан келган бўлса у нарса ҳаром бўлади. +аром бщлса инсонни саодатманд қилмайди.
Пайғабмаримиз ҳадисларида айтадиларки: «Ҳаромдан ўсган ҳар бир жасадга олов ҳақлидир.»
Энди бир ўйлаб кўрайлига, ҳаром нарса орқали саодатга эриша олмас эканмиз, албатта, ҳалолга интилишимиз керак.

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Кимки ҳалол касбидан ихлос билан хурмо қийматича садақа қилса, Аллоҳ таоло уни рози бўлиб қабул қилади. Аллоҳ фақатгина ҳалолни қабул қилур. Сўнг уни соҳиби учун худди бирингиз тойчоқни ўстиргани каби ўстиради, ҳаттоки у тоғ каби бўлади.» дедилар.

Салафи солиҳлар даврида ҳалол меҳнати, ҳаром ва шубҳали нарсалардан узоқ бўлиши билан ўрнак бўла оладиган инсонлар жуда кўп бўлган. Иншааллоҳ бу ҳақида бир китобда келтирилган воқеа билан бўлишамиз:

​Бу ҳикоят Абдулфаттоҳ Абу Ғудданинг "Саҳифалар" китобида келтирилган. Унга кўра Қози Aбу Бакр Муҳаммад ибн ибн Aбдулбоқий Бағдодий Aнсорий Баззоз айтади:

«Макка шаҳри яқинида яшар эдим. Бир куни қаттиқ оч қолдим. Очликни кетказишга бирор чора топа олмадим. Шунда тўсатдан оғзи ипак ип билан боғланган, ўзи ҳам ипакдан бўлган ҳамён топиб олдим. Уйга олиб бориб, боғичини ечсам, ичида дурдан бўлган маржон бор экан, бунақасини илгари ҳеч ҳам кўрмаганман. Уйдан чиқсам, бир қария қўлида беш юз динор солинган халтачани ушлаб олиб, «Кимда ким менга дур солинган халтачамни топиб берса, мана шуни унга бераман!» - деб жар соларди. Ичимда: «Ўзим муҳтожман, қорним оч. Ҳозир унга ҳамённи қайтариб бераман-да, тиллаларни олиб ишлатаман», деб ўйлаб, қарияга: «Мен билан юринг», дедим. Уни уйимга олиб келиб, ундан ҳамён, унинг кокили, дурларнинг кокили, дурларнинг белгилари ва адади, боғичининг қандайлиги ҳакида сўрадим. Ҳаммасини тўғри айтиб берган эди, ҳамённи олиб чиқиб, унга бердим. У менга беш юз динорни узатди, лекин мен қабул қилмадим, «Мен буларни бусиз ҳам қайтариб беришим керак эди. Бунинг учун мукофот олмайман», дедим. У: «Йўқ, сен буларни олишинг керак», деб қатъий туриб олди. Мен барибир уларни қабул қилмадим. Кейин у кетди».
Кейин яна ўзим билан ўзим бўлиб қолдим, Макка шаҳридан чиқдим. Денгизга бориб, кемага миндим. Йўлда кема ҳалокатга учради, одамлар ҳам, уларнинг моллари ҳам чўкиб кетди. Биргина мен кеманинг бир бўлагига осилиб, омон қолдим. Бир муддат денгизда қолиб кетдим, қаерга кетаётганимни билмасдим. Кейин одам яшайдиган бир оролга етиб олдим. Бир масжидга бориб жойлашдим. Орол аҳли менинг Қуръон ўқиётганимни эшитиб қолишди. Кейин барчаси келиб, «Бизга ҳам Қуръон ўргатинг», дейишди. Мен бу қавмдан кўп молу-давлат орттирдим.
Бир куни ўша масжидда Мучафнинг варақларини кўриб қолиб, уларни ўқий бошладим. Улар менга: «Ёзишни яхши биласизми?» деб қолишди. «Ҳа», деб жавоб бердим. Улар: «Бизга ёзишни ҳам ўргатинг», дейишди ва олдимга ёш болаларини олиб келишди. Уларга ёзишни ўргатдим. Шундан кейин мол-давлатим янада кўпайди.
Бир куни улар менга: «Бизда бир бадавлат етим қиз бор. Уни сенга никоҳлаб бермоқчимиз», дейишди. Мен рози бўлмадим. Бироқ улар уйланасан деб туриб олишди. Мен ноилож уларнинг таклифига рози бўлдим. Тўй ўтгач, мени у қизнинг олдига олиб киришди. Унга қараб, не кўз билан кўрайки, айнан мен топиб олиб, эгасига қайтариб берган ўша маржон унинг бўйнида турарди! Мен қиз қолиб, маржонга бир муддат тикилиб қолдим. Одамлар: «Эй шайх! Қизга қараш ўрнига унинг маржонига тикилиб, унинг кўнглини синдираяпсан-ку!» дейишди. Шунда уларга бошимдан ўтган ана шу маржон воқеасини айтиб бердим. Улар Aллоҳнинг ҳикматига лол қолиб, баланд овозда такбиру таҳлил айтиб юборишди. Бу гап бутун орол ахлига етиб борди. Улардан: «Сизларга нима бўлди?» деб сўрадим. Улар: «Маржонларнинг эгаси бу етимнинг отаси эди. У «Бу дунёда маржонни ўзимга қайтариб берган кишидек мусулмонни кўрмадим», дер ва доимо: «Aллоҳим! Мен билан ўша инсонни бир орага жамлагинки, унга қизимни никоҳлаб берай», деб дуо қилар эди. Мана бугун ўша дуо ижобат бўлиб турибди», дейишди. Мен бу аёлимдан икки фарзанд кўрдим. Сўнгра у вафот этиб, маржон мен ва икки боламга қолди. Кейинчалик болаларим ҳам вафот этгач маржон ўзимга қолди. Уни юз минг динорга сотдим. Ҳозир сизлар кўраётган бу мол-мулк ана ўша маржондан қолган нарсалардир».

Абдул Ҳамид Маликов,
Пискент тумани бош имом хатиби

Боязид Бастомий ёмғирли ҳавода жума намозига бориш учун уйидан чиқди. Шаррос қуяётган ёмғирдан тупроқ йўл лой бўлиб кетган эди. Бир уйнинг девори остида паналаб, ёмғир пасайишини кута бошлади. Сўнг лойли пойабзалини деворга суртиб тозалади. Ёмғир секинлашгач, масжид сари юрди. Кетаётиб, бировнинг деворини кир қилгани хаёлига келди-да, юришдан таққа тўхтади. “Ҳовли эгасидан узр, рози-ризолик сўрамай туриб, қандай қилиб жума намозини ўқийсан? Бировнинг деворини лойга белаб, Аллоҳнинг ҳузурида қандай турасан?!” – дея ўз-ўзини сўроқ қиларкан, ортига қайтди ва эшикни қоқди. Уни қаршилаган мажусий:

– Келинг, хизмат? – деди.

– Сиздан узр сўрашга келдим...

– Мен сизни танимайман, нима учун узр сўрайсиз? – деди уй эгаси.

– Ҳозиргина лойга беланган оёқ кийимимни деворингизга суртиб, тозалаган эдим. Аслида, бу жудаям нотўғри иш. Девор кир бўлди. Ёмғирнинг шиддатидан нима қилаётганимни билмай қолибман...

Ҳайратга тушган мажусий:

– Ҳечқиси йўқ. Шундоқ ҳам деворларимиз лой ичида қолган. Оёғингиздан теккан озгина лой унга ҳеч қандай зарар бермайди, – деди.

Боязид Бастомий:

Балки, аммо бу ерда қул ҳақи бор. Қилган ҳаракатим учун эгасидан ризолик сўрашим лозим эди. Шунинг учун эшигингизга келдим, – деди.

Мажусий:

– Бу қадар ҳақ-ҳуқуқ ва адолатни сизга ким ўргатган?– дея сўради.

– Динимиз ҳамда Муҳаммад пайғамбаримиз ўргатганлар, – дея жавоб берди Бастомий.

Шунда мажусий:

– Шундай адолатли дин бор экан, у ҳолда биз нега уни қабул қилмайлик? – деганча калима келтириб, мусулмон бўлди.

“Ибрат денгизи” китобидан

Aраб тилидаги энг заиф ҳарф

Бир доктор айтади: "Бир куни шайхлардан бири менга: "Сиз араб тили бўйича докторлик унвонини олганмисиз", деб сўради.
Мен, ҳа, деб жавоб бердим.
Яхши, ундай бўлса бир савол бераман. Aраб тилидаги энг заиф ҳарф қайси, деди.
Тўғриси мен учун кутилмаган савол бўлди. Лекин жавоб бермаслик бефойда эди.

Мен: "Ҳамс ҳарфларидан бири бўлиши мумкин, мисол учун син (ссссс) ёки мад (алиф, вов ва йо) ҳарфларидан бири бўлиши мумкин. Чунки бу ҳарфлар фақат ҳавонинг ўзи билан чиқади", дедим.

У устозлардек кулиб қўйди ва: "Нотўғри, доктор соҳиб", деди.

Мен эса ўқувчидек қизиқиш билан: "Бундай бўлмаса, у қайси ҳарф экан, шайх? Сиздан ўрганиб оламизда", дедим.

У: "Араб тилидаги энг заиф ҳарф бу "фа" ҳарфи деди. Шунинг учун ҳам Aллоҳ субҳанаҳу ва таоло бизни ота-онамизга оқ бўлишдан қайтаришдан шу ҳарфни ихтиёр қилиб олган:
Aллоҳ таоло айтади: "Уларга «уфф» дема"
(Исро сураси, 23-оят)", деди.

Шундан сўнг манбааларга мурожаат қилдим ва ҳижо (алифбо) ҳарфлари орасида ҳақиқатан кучли ва заифлари борлиги ҳақида маълумотга эга бўлдим. Улар орасида энг кучлиси бу "То" ҳарфи экан. Чунки бу ҳарфда заифлик сифатларидан бирортаси йўқ экан (ҳамс, рахова, лийн ва ҳоказо каби)

Aлифбо ҳарфлари орасида энг заифи ҳақиқатан "фа" ҳарфи экан. Чунки унда қувват сифатларидан бирортаси йўқ экан. (жаҳр, шадда, итбоқ ва ҳоказо каби)

Қуръоннинг мўжизаларидан бири шуки, алифбо ҳарфлари ичида энг заифи ота-онамизга юрагимиз сиқилиб ёки жирканиб "уфф" дейишдан бизни қайтариш учун ишлатилган экан. Aллоҳ азза ва жалла бизни ота-онамизга энг заиф ҳарфни ишлатишимиздан ҳам қайтарди, энди кучли ва қўпол ҳарфларни ишлатиш қандоқ бўларкин?!

Ота-онага оқ бўлиш ботқоғига ботиб қолмаслик учун фарзандларимизни огоҳлантирайлик.

Нега Қуръони карим инсон хулқ-атворининг энг олий намунаси ҳисобланади?

❗️Чунки Қуръон:

✅ Овозимизни тартибга солади - "овозингни пасайтир" (Луқмон, 19);

✅ Юришимизни тартибга солади - "ер юзида кибр-ҳаво ила юрма." (Луқмон, 18);

✅ Кўз қарашларимизни тартибга солади - "Ҳаёти дунё зийнатини хоҳлаб, улардан икки кўзингни бурма" (Каҳф, 28);

✅ Эшитишимизни тартибга солади - "Жосуслик қилманглар" (Ҳужурот, 12);

✅ Таомимизни тартибга солади - "Еб-ичинг ва исроф қилманг" (Аъроф, 31);

✅ Гап-сўзларимизни тартибга солади - "одамларга яхши гаплар айтинг" (Бақара, 83);

✅ Ўтиришларимизни тартибга солади - "Баъзиларингиз баъзиларингизни ғийбат қилманглар" (Ҳужурот, 12);

✅ Нафсларимизни тартибга солади - "Бир қавм бошқасини масхара қилмасин" (Ҳужурот, 11);

✅ Фикрларимизни тартибга солади - "баъзи гумонлар гуноҳдир" (Ҳужурот, 12);

✅ Гувоҳликларимизни тартибга солади - "Ўзинг билмаган нарсага эргашма!" (Исро, 36);

✅ Бизга афв ва кечиришни ўргатади - "Ким афв этиб ислоҳ қилса, унинг ажри Аллоҳнинг зиммасидадир" (Шууро, 40);

❇️Қуръон ҳаётимизни тартибга солишга, бахтли ҳаёт сари етаклашга кафилдир.

"Иймон келтирганлар ва Аллоҳнинг зикри ила қалблари ором топганлар. Аё, Аллоҳнинг зикри ила қалблар ором топмасми?" (Раъд, 28)

Гўзал хулқ фазилати ва ёмон хулқ мазаммати

Оллоҳ таоло ўзининг Пайғамбари ва ҳабибини мақтаб, у зотга берган улуғ неъматини шундай эслатади:
«Албатта Сиз улуғ хулқ устидадирсиз» (Қалам, 4-оят).

Оиша розийаллоҳу анҳо айтади:
«Расулуллоҳ солаллоҳу алайҳи васалламнинг хулқи Қуръон эди»
(Муслим ривояти).

Бир киши Пайғамбар алайҳиссаломдан гўзал хулқ ҳақида сўради. Расулуллоҳ ушбу оятни ўқидилар:
«Афв-марҳаматли бўлинг, яхшиликка буюринг ва жоҳиллардан юз ўгиринг!» (Аъроф, 199-оят).

Кейин дедилар: «Гўзал хулқ - алоқани узган (қардошинг)га боғланмоғинг, сендан қизғанган кишига бермоғинг, сенга зулм қилганни кечирмоғингдир»
(Анас ривояти).

Пайғамбар алайҳиссалом дедилар: «Мен гўзал хулқларни камолига етказиш учун юборилдим».
Яна айтдилар: «Қиёмат кунида мезоннинг тақво ва ҳусни хулқ турган палласи нақадар оғир бўлади!»
(Абу Довуд, Термизий ривоятлари).

«Бир киши Расулуллоҳ рўпараларига келиб:
– Эй Оллоҳнинг расули, дин нима? – деб сўради.
– Гўзал хулқ, – дедилар.
У киши сарвари оламнинг ўнг томонига ўтиб, яна савол қилди:
– Дин нима, эй Оллоҳнинг расули?
– Гўзал хулқ, – деб жавоб бердилар.
Кейин сўл томонларига ўтиб, яна:
– Дин нима, эй Оллоҳнинг расули? – деб сўради.
– Гўзал хулқ, – дедилар Расули акрам.
Сўнг орқаларига ўтиб:
– Эй Оллоҳнинг расули, дин нима? – дея қайта сўради.
Пайғамбар алайҳиссалом у киши томон ўгрилиб:
– Гўзал хулқ, (гўзал хулқ эса) ғазабланмаслигингдир, энди тушундингми?! – дедилар»
(Марвазий ривояти)

Рамазон ойида организмни зўриқтириб қўйманг

Саҳарлик

Эрталаб уйғонганимиз ҳамоно дастлаб илиқ сувга имкон бўлса бир чой қошиқ асал аралаштириб ичиб олиб, кейин саҳарликка тайёргарлик кўрилса, 10–15 дақиқадан сўнг еган таомимиз сув билан аралашмайди ва ноқулайликлардан қутуламиз.

Саҳарликда асосий ичимлик сув бўлиши лозим.

Энди эса саҳарлик қилиш учун уч хил энг фойдали маҳсулотларни келтириб ўтамиз.

1. Саҳарликда имкон қадар тез ҳазм бўлмайдиган ва юқори калорияга эга донли маҳсулотларни истеъмол қилиш лозим. Булар: сули бўтқаси, ширгуруч, мастава ва шу кабилар.

2. Сут маҳсулотларидан энг аввало ширчой, ундан ташқари, творог, қатиқ, сметана маҳсулотлари билан кун давомида чанқамасдан юришимиз кузатилган.

3. Асал, араб хурмоси, ёнғоқ, майиз, ўрик туршаги, олча қоқи ва бошқа шу каби қуруқ мевалар.

Юқоридаги маҳсулотларни саҳарлик пайтида имкон қадар бир-бирига аралаштирмасдан, алоҳида истеъмол қилиш тавсия қилинади.

Бу кун давомида ўзимизни яхши ҳис қилишимизга замин яратади.

Қандай маҳсулотларни истеъмол қилишдан тийилиш керак?

• ёғли маҳсулотлар ва ёғли овқатлар;

• меъёридан ортиқ аччиқ чой;

• дудланган гўшт маҳсулотлари (колбаса, сосиска ва ҳоказо);

• шўр маҳсулотлар;

• тузлама маҳсулотлари;

• кофе ва кофеинга бой маҳсулотлар;

• шакарни ҳаддан зиёд кўп истеъмол қилиш;

• барча нотабиий кимёвий моддалар аралаштириб тайёрланган озиқ-овқатлар;

• лавр (дафна) япроғи, наъматак меваси каби пешоб ҳайдовчи дамламалар.

Ифторликдан саҳарликкача овқатланишингизга қараб қуйидаги маҳсулотлардан бирини қўшиб истеъмол қилсангиз, иммунитетингиз ошишига жуда яхши фойда қилади:

• Ошқовоқ уруғи бир ош қошиқ нонушта билан бирга.

• Зайтун ёғи бир ош қошиқ кечқурун ётишдан олдин.

• Седана (сиёҳдона) ёғи бир ош қошиқ кечқурун овқатдан сўнг.

• Асал бир ош қошиқ эрталаб сувга қўшиб.

• Оқ каррак уруғи (расторопша) 10 дона ифторликдан олдин ёки сўнг.

• Араб хурмоси 4 дона саҳарлик ва ифторликда.

• Жийда 10 дона саҳарликда.

• Бразилия ёнғоғи 1 дона саҳарликда.

• Имбирли чой саҳарлик ва ифторликда.

• Долчинли чой саҳарлик ва ифторликда.

• Малинали чой саҳарлик ва ифторликда.

• Наъматак дамламаси ифторликда.

• Заъфарон дамламаси ҳафтада икки марта.

Ифторлик

Аввал икки дона хурмо ва тахминан 300 миллилитргача илиқ ёки уй ҳароратидаги сув билан оғиз очиб оламиз, ёки сувни камроқ ичиб, ҳўл мевалардан еб олиб, сўнгра 10–15 дақиқадан кейин овқатланишимиз мумкин.

Бу худди автоуловни ҳайдаш учун қиздириб тайёрлашдек, ошқозонимизни овқат ҳазм қилишга шай қилади.

Кечки овқат имкон қадар тез ҳазм бўладиган ва енгил бўлиши лозим ва албатта, барра салатлар, кўкатлар билан бирга истеъмол қилиниши керак. Айниқса, ҳозирги ҳолатда суюқ овқат ва барра салатлар қонимизни суюлтиришини, аксинча, қуюқ овқатлар қуюқ қон ҳосил қилишини унутмаслигимиз лозим.

Мисол учун:

• Жўжахўроздан шўрва (бир ёшга тўлмаган хўроз)

• Қўзи гўштидан шўрва (олти ойгача бўлган қўй боласи - қўзи)

• Улоқ шўрва (уч-олти ойгача эчки боласи)

• Сабзавотли димлама (карам, шолғом, саримсоқ, ошқовоқ, сабзи ва ҳоказо)

• Карам шўрва

• Мошхўрда

• Мастава

Албатта озғинлар, қони суюқ кишилар тансиқ таомлардан истеъмол қилиши мумкин.

Кечаси ётишдан бир соат олдин, бирор нима тамадди қилмасдан ухлай олмаслик одати бўлса, қатиқ, олма ва бошқа тез ҳазм бўладиган мева ва сабзавотлардан еб ухлаши мумкин.

Саҳарликда яхши овқатланиб туриб шартта чўзилиб ётиш жуда зарарли.

Бу ҳолат ошқозон - ичаклар иш фаолиятини бузиб, кун давомида беҳол юриш ёки шу билан ошқозонда муаммолар келиб чиқишига сабаб бўлиши мумкин. Камида саҳарликдан 2 соат ўтказиб, кейин ухлаш тавсия этилади.

Оғиз очганда яхдек ичимлик билан чанқоқни босиш ҳам зарарли одат.

Рашид Усмонов,
соғлом турмуш тарзи тарғиботчиси.

Имом Моликнинг ҳузурларига бир кампир келиб шундай дебди:

Мен кечаси ой нурида ип йигириб, кийим тўқийман. Бир куни кечаси подшоҳ аскарлари кўчамдан ўтиб қолди. Улар кўтарган машъала менинг ҳовлимни ёритди. Бу ёруғликда мен тўқиётган нарсаларимни ҳар доимгидан тезроқ битказдим. Эртасига бу нарсаларни бозорга олиб бориб сотдим. Энди ўша олиб бориб сотган нарсаларимнинг пулини рўзғоримга ишлатишга иккиланиб, ўйланиб турибман. Мен доимо ой нуридан фойдаланиб, тўқиб, тирикчилик қилар эдим. Бу тўқиганим эса, ой нурида эмас, подшоҳ аскарларининг кўтарган машъала нуридан ҳосил бўлди. Айтинг, шу пул менга ҳалолми ёки ҳаром?

Бу ҳолатдан Имом Молик шунчалар ҳайратга тушибдиларки, кўзларидан шашқатор ёш оқибди.

Ҳеч бир инсоннинг сизга кўринмаган юзини излашга уринманг, ҳатто ўша юзи ёмон эканига ишончингиз комил бўлса ҳам. Ўзидаги яхши тарафини кўрсатиб, сизни ҳурмат қиляптими, тамом, шунинг ўзи билан кифояланинг, қаноат ҳосил қилинг.

Ҳар биримизнинг ҳатто ўзимиздан ҳам яширгимиз келиб турадиган томонларимиз бор.

Рўзадорларнинг, тунлари бедорларнинг энг афзали Расулуллоҳга салавот салом айтинг, тамом, вассалом.

Муҳаммад Жибрил

Уй соҳиби ўтир демасидан олдин дастурхонга ўтирилмайди.
Бу сафар ҳаттоки уй соҳиби ҳам бошқасининг амрини кутяпти.
Демак, дастурхоннинг асл соҳиби бошқадир.

Биз рўза билан: «Бу ризқлар Сеники, Сен икром қилдинг, уй соҳиби Сенсан, дастурхоннинг соҳиби Сенсан, биз Сенинг амрингни кутяпмиз», деяпмиз.

Меҳмет Йилдиз