Ассалому алайкум ва роҳматуллоҳи ва барокатуҳу!
АЛЛОҲ ҲАЁ ҚИЛИНИШГА ҲАҚЛИРОҚ
Расулуллоҳ ﷺ марҳамат қилиб дедилар:
" Инсонлар кўриб қолишини ёқтирмаганинг ишни ўзинг холи қолганингда ҳам қилма!"
Изоҳ:
Инсон одатда, яхши амалларни яширмайди,балки уни фахр билан қилади.
Аммо ёмон амалларини эса инсонларга ошкор бўлишини хоҳламайди.
Чунки у гуноҳ эканини билади.
Аслида, АЛЛОҲ ҲАЁ ҚИЛИНИШГА ҲАҚЛИРОҚ.
‐---------------
Улашинг! 👇
https://t.me/diyonatli/109
АЛЛОҲ ҲАЁ ҚИЛИНИШГА ҲАҚЛИРОҚ
Расулуллоҳ ﷺ марҳамат қилиб дедилар:
" Инсонлар кўриб қолишини ёқтирмаганинг ишни ўзинг холи қолганингда ҳам қилма!"
Изоҳ:
Инсон одатда, яхши амалларни яширмайди,балки уни фахр билан қилади.
Аммо ёмон амалларини эса инсонларга ошкор бўлишини хоҳламайди.
Чунки у гуноҳ эканини билади.
Аслида, АЛЛОҲ ҲАЁ ҚИЛИНИШГА ҲАҚЛИРОҚ.
‐---------------
Улашинг! 👇
https://t.me/diyonatli/109
Фақат шу калималарни кўпроқ зикр қилинг!
Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам:
"Ким: "Ла илаҳа иллаллоҳу ваҳдаҳу ла шарийка лаҳ, лаҳул мулку ва лаҳул ҳамду ва ҳува ъала кулли шай ин қодийр", деб бир кунда юз марта айтса, ўнта қул озод қилган баробарида бўлибди. Унга юзта ҳасанот ёзилиб, юзта ёмонлиги ўчирилади, кундузидан то кеч киргунича шайтондан омонлик бўлади. Унинг бу амалидан афзалроқ ишни ҳеч ким қила олмайди. Фақат шу калималарни кўпроқ айтган киши ўзиб кетади", дедилар.
Ва яна у зот: "Ким: "Субҳаналлоҳи ва биҳамдиҳи", деб бир кунда юз марта айтса, хатолари денгиз кўпикларича бўлса ҳам, ўчирилади", дедилар.
Муттафақун алайҳ.
"Риёзус солиҳийн" китобидан.
Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам:
"Ким: "Ла илаҳа иллаллоҳу ваҳдаҳу ла шарийка лаҳ, лаҳул мулку ва лаҳул ҳамду ва ҳува ъала кулли шай ин қодийр", деб бир кунда юз марта айтса, ўнта қул озод қилган баробарида бўлибди. Унга юзта ҳасанот ёзилиб, юзта ёмонлиги ўчирилади, кундузидан то кеч киргунича шайтондан омонлик бўлади. Унинг бу амалидан афзалроқ ишни ҳеч ким қила олмайди. Фақат шу калималарни кўпроқ айтган киши ўзиб кетади", дедилар.
Ва яна у зот: "Ким: "Субҳаналлоҳи ва биҳамдиҳи", деб бир кунда юз марта айтса, хатолари денгиз кўпикларича бўлса ҳам, ўчирилади", дедилар.
Муттафақун алайҳ.
"Риёзус солиҳийн" китобидан.
ИЛМГА АМАЛ ҚИЛИШ ҲАҚИДА
Расулуллоҳ ﷺ марҳамат қилиб дедилар:
"Инсонларга яхшиликни ўргатиб, ўз нафсини унутган кишининг мисоли худди инсонларга ёруғлик таратиб, ўзини куйдирган чироқ кабидир".
Изоҳ:
Ушбу ҳадиси шарифда ўзгаларни яхшиликка дават қилиб, ўзи амал қилмайдиган беамал олим ҳақида айтилмоқда.
Амалсиз илмдан Аллоҳ паноҳ берсин.
————————
Улашинг! 👇
https://t.me/diyonatli/111
Расулуллоҳ ﷺ марҳамат қилиб дедилар:
"Инсонларга яхшиликни ўргатиб, ўз нафсини унутган кишининг мисоли худди инсонларга ёруғлик таратиб, ўзини куйдирган чироқ кабидир".
Изоҳ:
Ушбу ҳадиси шарифда ўзгаларни яхшиликка дават қилиб, ўзи амал қилмайдиган беамал олим ҳақида айтилмоқда.
Амалсиз илмдан Аллоҳ паноҳ берсин.
————————
Улашинг! 👇
https://t.me/diyonatli/111
Audio
Абдул Ҳамид домла жавоб берадилар (Аудио)
Савол:
Aссалому алайкум ва раҳматуллоҳи ва баракатуҳ!
Эшитишимча, ота онага оқ бўлса, қариндош уруғчилик узилса, уйда ит боқса, одам сурати осиб қўйилса, уйдан фаришталар кетиб қоларкан. Ўз отам бир пайтлар уйга ичиб келиб, дадаларини урмоқчи бўлиб қўл кўтарган эканлар. Дадалари жонлари узилаётган вақтда дадамдан юзларини тескари буриб олган эканлар. Aмаким, яъни укалари билан ҳам салом-аликни узиб юборганлар.
Устоз, уйимизга фаришталар кирмайдими? Менинг беш вақт намоз ўқиш ниятим бор, намоз ўқисаму, лекин уйимизда фаришталар бўлмаса, нима қилишни маслаҳат берасиз, устоз?
Жавоб учун олдиндан раҳмат устоз!
———————
Жавобни аудиода тингланг!☝️
Савол:
Aссалому алайкум ва раҳматуллоҳи ва баракатуҳ!
Эшитишимча, ота онага оқ бўлса, қариндош уруғчилик узилса, уйда ит боқса, одам сурати осиб қўйилса, уйдан фаришталар кетиб қоларкан. Ўз отам бир пайтлар уйга ичиб келиб, дадаларини урмоқчи бўлиб қўл кўтарган эканлар. Дадалари жонлари узилаётган вақтда дадамдан юзларини тескари буриб олган эканлар. Aмаким, яъни укалари билан ҳам салом-аликни узиб юборганлар.
Устоз, уйимизга фаришталар кирмайдими? Менинг беш вақт намоз ўқиш ниятим бор, намоз ўқисаму, лекин уйимизда фаришталар бўлмаса, нима қилишни маслаҳат берасиз, устоз?
Жавоб учун олдиндан раҳмат устоз!
———————
Жавобни аудиода тингланг!☝️
Audio
Абдул Ҳамид домла жавоб берадилар (Аудио)
Савол:
Aссалому алейкум ва раҳматуллоҳу ва барокатуҳ.
Домла, таҳоратли ҳолда ухлаб қолса ёки ел чиқса, таборат олишдан олдин сув билан мустаҳаб қилиш керакми? Жавоб учун олдиндан раҳмат.
————————-
Жавобни аудиода тингланг! ☝️
———————-
Улашинг! 👇
https://t.me/diyonatli/113
Савол:
Aссалому алейкум ва раҳматуллоҳу ва барокатуҳ.
Домла, таҳоратли ҳолда ухлаб қолса ёки ел чиқса, таборат олишдан олдин сув билан мустаҳаб қилиш керакми? Жавоб учун олдиндан раҳмат.
————————-
Жавобни аудиода тингланг! ☝️
———————-
Улашинг! 👇
https://t.me/diyonatli/113
Audio
Абдул Ҳамид домла жавоб берадилар (Аудио)
Савол:
Aссалому алайкум! Ҳурматли домла! Соқол олгач, одекалон ишлатаман. Бу таҳоратни бузмайдими?
—————————
Жавобни аудиода тингланг! ☝️
———————
Улашинг! 👇
https://t.me/diyonatli/114
Савол:
Aссалому алайкум! Ҳурматли домла! Соқол олгач, одекалон ишлатаман. Бу таҳоратни бузмайдими?
—————————
Жавобни аудиода тингланг! ☝️
———————
Улашинг! 👇
https://t.me/diyonatli/114
ТАҲОРАТНИНГ СУННАТЛАРИ
Таҳоратнинг суннати ўн учтадир.
Иккинчи суннат – таҳорат қиладиган инсон ўша вақтда уйқудан турган бўлса, юзини ювмасдан олдин қўлини бўғимигача уч марта ювади.
Қўшимча масала
• Таҳорат қилаётганда “Бисмиллаҳил аълиййил аъзийм вал ҳамдулиллаҳи аъла диний Ислам” деса, яхши бўлади. “Бисмиллаҳир роҳманир роҳийм”ни айтиш афзалроқ. Иккисини айтса, жуда яхши.
Учинчи суннат – мисвок тутиш.
Мисвок тутишнинг йўли:
• Мисвовнинг узунлиги – бир қаричва йўғонлиги кичик бармоқдан каттароқ бўлади
• Аввал ўнг тарафдаги юқори тишлар устига етказиб, етказмасдан олиб бориб келинади, сўнг ўнг тарафдаги пастки тишлар худди шундай қилинади. Ва чап тарафдаги ост-уст тишлар ҳам. Уч мартадан тўртта қисм тозалангач, бу ўн икки мартани ташкил қилади. Охирида тил усти ҳам мисвок билан ишқаб қўйилади
Мисвок тутишга оид баъзи масалалар
• Мисвокнинг аччиқ ёғочдан бўлиши оғизни бадбўй сақлайди, тишни мустаҳкамлайди, меъдани бақувват қилади
• “Фатовойи оламгирийя” китобида мисвок тутишнинг 24 хосияти баён қилинган
• Сақич чайнаш аёллар учун мисвок ўрнига ўтади
• Мисвок тутиш билан кўнгли озадиган (қорни кўтариладиган) одам мисвок истеъмол қилмайди
• Ёнбошлаб ётиб мисвок тутиш макруҳ
#фиқҳ #мажмаулмақсуд #таҳорат
Таҳоратнинг суннати ўн учтадир.
Иккинчи суннат – таҳорат қиладиган инсон ўша вақтда уйқудан турган бўлса, юзини ювмасдан олдин қўлини бўғимигача уч марта ювади.
Қўшимча масала
• Таҳорат қилаётганда “Бисмиллаҳил аълиййил аъзийм вал ҳамдулиллаҳи аъла диний Ислам” деса, яхши бўлади. “Бисмиллаҳир роҳманир роҳийм”ни айтиш афзалроқ. Иккисини айтса, жуда яхши.
Учинчи суннат – мисвок тутиш.
Мисвок тутишнинг йўли:
• Мисвовнинг узунлиги – бир қаричва йўғонлиги кичик бармоқдан каттароқ бўлади
• Аввал ўнг тарафдаги юқори тишлар устига етказиб, етказмасдан олиб бориб келинади, сўнг ўнг тарафдаги пастки тишлар худди шундай қилинади. Ва чап тарафдаги ост-уст тишлар ҳам. Уч мартадан тўртта қисм тозалангач, бу ўн икки мартани ташкил қилади. Охирида тил усти ҳам мисвок билан ишқаб қўйилади
Мисвок тутишга оид баъзи масалалар
• Мисвокнинг аччиқ ёғочдан бўлиши оғизни бадбўй сақлайди, тишни мустаҳкамлайди, меъдани бақувват қилади
• “Фатовойи оламгирийя” китобида мисвок тутишнинг 24 хосияти баён қилинган
• Сақич чайнаш аёллар учун мисвок ўрнига ўтади
• Мисвок тутиш билан кўнгли озадиган (қорни кўтариладиган) одам мисвок истеъмол қилмайди
• Ёнбошлаб ётиб мисвок тутиш макруҳ
#фиқҳ #мажмаулмақсуд #таҳорат
“САБОТУЛ ОЖИЗИН” КИТОБИНИНГ ШАРҲИ
Байт:
Халилуллоҳ учун ёндурдилар нор,
Қадам қўймай ўшал ўт бўлди гулзор.
Шарҳи:
Қуръони каримда:
“Иброҳимни Оллоҳ Ўзига дўст тутган” (Нисо, 125) ояти бор.
Шунга кўра Иброҳим алайҳиссалом “Халилуллоҳ” (Оллоҳнинг дўсти) сифати билан васф қилинган.
Абу Саъид Худрийдан ривоят қилинишича, Пайғамбар алайҳиссалом охирги хутбаларида деган эди:
“Эй инсонлар!
Агар Ер аҳлидан бировни халил – дўст тутганимда Абу Бакр ибн Абу Куҳофани халил – дўст тутган бўлардим. Лекин сизларнинг дўстингиз Халилуллоҳдир”.
Убайд ибн Умайрдан ривоят қилинади:
"Иброҳим алайҳиссалом доимо одамларни меҳмон қиларди. Бир куни меҳмон қилишга одам излаб, кўчага чиқди, лекин аксига олиб, бирорта кишини учратмади. Кейин ҳовлисга қайтди. Ҳовлида нотаниш бир кишини кўрди ва сўради:
– Эй, Оллоҳнинг қули, ҳовлимга беизн киришга сени нима мажбур қилди?
– Ҳовлига Эгасининг изни билан кирдим.
– Сен кимсан? – сўради Иброҳим алайҳиссалом.
– Мен Ўлим фариштасиман, Роббим мени хушхабар бериш учун бир бандасининг олдига жўнатдики, Оллоҳ у бандасини Ўзига халил – дўст тутди.
– Ким у? Агар менга унинг хабарини берсанг, шаҳарнинг бир чеккасида бўлса ҳам, унинг олдига бораман ва то орамизни ўлим ажратмагунча у кишини ҳимоясиз қолдирмайман!
– У банда сенсан, – деди Ўлим фариштаси.
– Мен?
– Ҳа, сен.
– Роббим нима сабабли мени Ўзига халил – дўст тутди? – сўради Иброҳим алайҳиссалом.
– Сен одамларга берасан, лекин улардан сўрамайсан, – деди Ўлим фариштаси”.
Бу Иброҳим алайҳиссаломнинг “Халилуллоҳ” деган сифати билан боғлиқ айрим хабарлар эди.
Энди байт маъносини изоҳласак.
Тафсирларда айтилишича, Оллоҳ таолонинг ҳидояти билан гўдаклик чоғидаёқ жонсиз ҳайкал – бутларга сиғинишдан бош тортган Иброҳим алайҳиссаломни отаси: “Зора худоларимиз ҳақидаги хато фикрлари ўзгарса” – деган мақсадда йилда бир бўладиган диний байрамларига олиб бормоқчи бўлади.
Лекин у оёғи оғриётганини баҳона қилиб, байрамга бормайди ва ҳамма кетгач, бутларни парча-парча қилади. Кейин энг катта бутни синдирмасдан қолдириб, унинг бўйнига болтани илиб қўяди.
Мушриклар бу аҳволдан хабар топгач, бу ишда худолармизни айблаб юрадиган Иброҳимнинг қўли бўлса керак, деб уни олиб келиб, сўроқ қилишади:
– Эй Иброҳим, худоларимизни сен шу ҳолга солдингми?
– Йўқ, буни бутларнинг каттаси, ана у ҳайкал қилди. Сўранглар, агар гапира олса, айтсин, – деди Иброҳим. Шунда мушриклар:
– Уларнинг гапира олмаслигини яхши биласан-ку?! – дейишди.
– Оллоҳни қўйиб, фойда ҳам, зиён ҳам етказа олмайдиган, ҳатто, гапира олмайдиган нарсаларга сиғинасизми, ахир ақл юргизмайсизми?! – деди Иброҳим.
Иброҳимнинг ҳақ таъна ва дашномларига бирор жавоб топа олмай қолган подшоҳ Намруд уни гулханда ёқиб юборишга буюрди. Шундан кейин мушриклар улкан ўтин ғарами ҳозирлашиб, унинг ҳамма томонига ўт қўйдилар ва Иброҳимнинг қўл-оёғини боғлаб, қадимий тош отиш қуроли – манжаниққа солиб, оловга отдилар.
Шунда Оллоҳ таоло тарафидан оловга ҳукм бўлди:
“Эй олов, сен Иброҳим учун салқин ва омонлик бўл!”
Муфассирларнинг айтишларича, Иброҳим алайҳиссалом манжаниқдан отилган лаҳзада унинг ёнига фаришта Жаброил келиб:
– Менга бирор ҳожатинг борми? – деб сўрабди.
– Сенга эҳтиёжим йўқ, – дебди Иброҳим.
– Парвардигорингга-чи?
– Парвардигоримнинг Ўзи аҳволимдан огоҳдир, – дебди Иброҳим.
Ўша пайт оловнинг ёруғи қолиб, иссиғи йўқолибди. Иброҳим алайҳиссаломнинг эса боғланган арқони ёниб битибдию, ўзига озор етмабди. Қиссадан ҳисса шуки, кимки Иброҳим пайғамбар каби ёлғиз Оллоҳ таолога бандалик қилиб, У Зотдан ўзга бирор кимсадан мадад тиламаса, Оллоҳ уни ўтда куйдирмас, сувда чўктирмас экан.
#саботуложизин #равойиҳуррайҳон #шарҳ #ақийда
Байт:
Халилуллоҳ учун ёндурдилар нор,
Қадам қўймай ўшал ўт бўлди гулзор.
Шарҳи:
Қуръони каримда:
“Иброҳимни Оллоҳ Ўзига дўст тутган” (Нисо, 125) ояти бор.
Шунга кўра Иброҳим алайҳиссалом “Халилуллоҳ” (Оллоҳнинг дўсти) сифати билан васф қилинган.
Абу Саъид Худрийдан ривоят қилинишича, Пайғамбар алайҳиссалом охирги хутбаларида деган эди:
“Эй инсонлар!
Агар Ер аҳлидан бировни халил – дўст тутганимда Абу Бакр ибн Абу Куҳофани халил – дўст тутган бўлардим. Лекин сизларнинг дўстингиз Халилуллоҳдир”.
Убайд ибн Умайрдан ривоят қилинади:
"Иброҳим алайҳиссалом доимо одамларни меҳмон қиларди. Бир куни меҳмон қилишга одам излаб, кўчага чиқди, лекин аксига олиб, бирорта кишини учратмади. Кейин ҳовлисга қайтди. Ҳовлида нотаниш бир кишини кўрди ва сўради:
– Эй, Оллоҳнинг қули, ҳовлимга беизн киришга сени нима мажбур қилди?
– Ҳовлига Эгасининг изни билан кирдим.
– Сен кимсан? – сўради Иброҳим алайҳиссалом.
– Мен Ўлим фариштасиман, Роббим мени хушхабар бериш учун бир бандасининг олдига жўнатдики, Оллоҳ у бандасини Ўзига халил – дўст тутди.
– Ким у? Агар менга унинг хабарини берсанг, шаҳарнинг бир чеккасида бўлса ҳам, унинг олдига бораман ва то орамизни ўлим ажратмагунча у кишини ҳимоясиз қолдирмайман!
– У банда сенсан, – деди Ўлим фариштаси.
– Мен?
– Ҳа, сен.
– Роббим нима сабабли мени Ўзига халил – дўст тутди? – сўради Иброҳим алайҳиссалом.
– Сен одамларга берасан, лекин улардан сўрамайсан, – деди Ўлим фариштаси”.
Бу Иброҳим алайҳиссаломнинг “Халилуллоҳ” деган сифати билан боғлиқ айрим хабарлар эди.
Энди байт маъносини изоҳласак.
Тафсирларда айтилишича, Оллоҳ таолонинг ҳидояти билан гўдаклик чоғидаёқ жонсиз ҳайкал – бутларга сиғинишдан бош тортган Иброҳим алайҳиссаломни отаси: “Зора худоларимиз ҳақидаги хато фикрлари ўзгарса” – деган мақсадда йилда бир бўладиган диний байрамларига олиб бормоқчи бўлади.
Лекин у оёғи оғриётганини баҳона қилиб, байрамга бормайди ва ҳамма кетгач, бутларни парча-парча қилади. Кейин энг катта бутни синдирмасдан қолдириб, унинг бўйнига болтани илиб қўяди.
Мушриклар бу аҳволдан хабар топгач, бу ишда худолармизни айблаб юрадиган Иброҳимнинг қўли бўлса керак, деб уни олиб келиб, сўроқ қилишади:
– Эй Иброҳим, худоларимизни сен шу ҳолга солдингми?
– Йўқ, буни бутларнинг каттаси, ана у ҳайкал қилди. Сўранглар, агар гапира олса, айтсин, – деди Иброҳим. Шунда мушриклар:
– Уларнинг гапира олмаслигини яхши биласан-ку?! – дейишди.
– Оллоҳни қўйиб, фойда ҳам, зиён ҳам етказа олмайдиган, ҳатто, гапира олмайдиган нарсаларга сиғинасизми, ахир ақл юргизмайсизми?! – деди Иброҳим.
Иброҳимнинг ҳақ таъна ва дашномларига бирор жавоб топа олмай қолган подшоҳ Намруд уни гулханда ёқиб юборишга буюрди. Шундан кейин мушриклар улкан ўтин ғарами ҳозирлашиб, унинг ҳамма томонига ўт қўйдилар ва Иброҳимнинг қўл-оёғини боғлаб, қадимий тош отиш қуроли – манжаниққа солиб, оловга отдилар.
Шунда Оллоҳ таоло тарафидан оловга ҳукм бўлди:
“Эй олов, сен Иброҳим учун салқин ва омонлик бўл!”
Муфассирларнинг айтишларича, Иброҳим алайҳиссалом манжаниқдан отилган лаҳзада унинг ёнига фаришта Жаброил келиб:
– Менга бирор ҳожатинг борми? – деб сўрабди.
– Сенга эҳтиёжим йўқ, – дебди Иброҳим.
– Парвардигорингга-чи?
– Парвардигоримнинг Ўзи аҳволимдан огоҳдир, – дебди Иброҳим.
Ўша пайт оловнинг ёруғи қолиб, иссиғи йўқолибди. Иброҳим алайҳиссаломнинг эса боғланган арқони ёниб битибдию, ўзига озор етмабди. Қиссадан ҳисса шуки, кимки Иброҳим пайғамбар каби ёлғиз Оллоҳ таолога бандалик қилиб, У Зотдан ўзга бирор кимсадан мадад тиламаса, Оллоҳ уни ўтда куйдирмас, сувда чўктирмас экан.
#саботуложизин #равойиҳуррайҳон #шарҳ #ақийда
ТАҲОРАТНИНГ СУННАТЛАРИ
Таҳоратнинг суннати ўн учтадир.
Тўртинчи суннат – оғзига сув олиб, уч марта чайиш. Ҳар ғарғара қилганида:
اللَّهُمَّ اسْقِنِي مِنْ حَوْضِ نَبِّيِكَ كَاءْسًا لاَ اَظْمَا ءُ بَعَدَهُ اَبَدًا
“Аллоҳуммас қини мин ҳавзи набиййика каъсан ла азмаа у баъадаҳу абадан” дуосини айтади.
Маъноси: “Аллоҳим, менга Набиййинг соллаллоҳу алайҳи ва саллам ҳавзидан сув ичирган, асло ташна бўлмагайман”.
Бешинчи суннат – бурнига уч марта сув олиб, чайиб, қоқади.
Бурнига ҳар сафар сув олганда:
اللَّهُمَّ لاَ تُحَرِّمْنِى راَءِحَةَ نِعَمِكَ وَ جِنَانِكَ
“Аллоҳумма ла туҳарримни ро и ҳата ниъамика ва жинаника” дуосини ўқийди.
Маъноси: “Аллоҳим, мени неъматларинг ҳидидан ва жаннатларинг бўйларидан маҳрум қилмагайсан!”
#фиқҳ #мажмаулмақсуд #таҳорат
Таҳоратнинг суннати ўн учтадир.
Тўртинчи суннат – оғзига сув олиб, уч марта чайиш. Ҳар ғарғара қилганида:
اللَّهُمَّ اسْقِنِي مِنْ حَوْضِ نَبِّيِكَ كَاءْسًا لاَ اَظْمَا ءُ بَعَدَهُ اَبَدًا
“Аллоҳуммас қини мин ҳавзи набиййика каъсан ла азмаа у баъадаҳу абадан” дуосини айтади.
Маъноси: “Аллоҳим, менга Набиййинг соллаллоҳу алайҳи ва саллам ҳавзидан сув ичирган, асло ташна бўлмагайман”.
Бешинчи суннат – бурнига уч марта сув олиб, чайиб, қоқади.
Бурнига ҳар сафар сув олганда:
اللَّهُمَّ لاَ تُحَرِّمْنِى راَءِحَةَ نِعَمِكَ وَ جِنَانِكَ
“Аллоҳумма ла туҳарримни ро и ҳата ниъамика ва жинаника” дуосини ўқийди.
Маъноси: “Аллоҳим, мени неъматларинг ҳидидан ва жаннатларинг бўйларидан маҳрум қилмагайсан!”
#фиқҳ #мажмаулмақсуд #таҳорат
ДУО ҚИЛИШНИ ЎРГАНАМИЗ
Ассалому алайкум ва роҳматуллоҳи ва барокатуҳ!
“Диёнат” диний-маърифий каналининг азиз мухлислари!
Устозимиз Абдул Ҳамид домла раҳбарлигидаги ушбу канал ўзбекзабон мусулмон биродарларимизга энг ҳаётий, зарурий масалаларда исломий илмларни бериб боришни мақсад қилган.
Каналимизни кузатиб билганингиздек, биз ҳозир қуйидаги йўналишларда чиқишлар қилмоқдамиз:
1) Ҳадис. Бирор саҳиҳ ҳадис келтириб, унинг қисқа шарҳи илова қилинмоқда.
2) Ибратли воқеалар.
3) Сўфи Оллоёр раҳматуллоҳи алайҳнинг “Саботул ожизин” китобининг шарҳи.
4) “Мажмуъ ул-мақсуд” китобидан фиқҳий ҳукмлар.
5) Савол-жавоблар.
Каналимизга келаётган саволларга иложи борича тезроқ жавоб олиб, эълон қилишга интиляпмиз.
Тез орада биз янги бир лойиҳа – мусулмонлар учун дуо ва зикрларни давомли шаклда эълон қилишга ният қилдик.
Ассалому алайкум ва роҳматуллоҳи ва барокатуҳ!
“Диёнат” диний-маърифий каналининг азиз мухлислари!
Устозимиз Абдул Ҳамид домла раҳбарлигидаги ушбу канал ўзбекзабон мусулмон биродарларимизга энг ҳаётий, зарурий масалаларда исломий илмларни бериб боришни мақсад қилган.
Каналимизни кузатиб билганингиздек, биз ҳозир қуйидаги йўналишларда чиқишлар қилмоқдамиз:
1) Ҳадис. Бирор саҳиҳ ҳадис келтириб, унинг қисқа шарҳи илова қилинмоқда.
2) Ибратли воқеалар.
3) Сўфи Оллоёр раҳматуллоҳи алайҳнинг “Саботул ожизин” китобининг шарҳи.
4) “Мажмуъ ул-мақсуд” китобидан фиқҳий ҳукмлар.
5) Савол-жавоблар.
Каналимизга келаётган саволларга иложи борича тезроқ жавоб олиб, эълон қилишга интиляпмиз.
Тез орада биз янги бир лойиҳа – мусулмонлар учун дуо ва зикрларни давомли шаклда эълон қилишга ният қилдик.
Дуо – ибодатнинг мағзи.
Мусулмон Аллоҳга қандай дуо қилишни билиши керак. Аллоҳдан нимани сўрашни яхши ҳис этиши лозим. Мусулмон Аллоҳ ўргатганидек, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам таълим берганларидек, дуо қилиши шарт.
Дуо қилиш билан мусулмон Аллоҳга ўз дардини айтади, мушкулларига Аллоҳнинг Ўзидан ёрдам сўрайди. Чунки бизнинг сўрайдиганимиз –Аллоҳ. Мусулмон ўзига ўхшаган одамдан, қабрдан, пирларнинг руҳларидан эмас, балки, Аллоҳга юзланиб, ёлғиз Аллоҳнинг Ўзидан кўмак ўтинади.
Дуо қабул бўлишининг шартлари кўп. Хусусан, дуо қабул бўлиши учун инсон доимий ибодатда юриши, гуноҳлардан, ҳаром ва макруҳ ишлардан, ёлғон гапиришдан, ғийбатлардан тийилиши лозим. Чунки гуноҳларимиз Аллоҳ билан бизнинг орамизни кесади. Гуноҳларимиз тўсиқ бўлиб, дуоларимиз Аллоҳга етиб бормай қолади.
Дуо қилишда чин ихлос, ишонч керак. Дуо қилар экансиз, унинг қабул бўлишига шубҳа қилманг!
Кўпчилигимиз дуо қилишни эсдан чиқарганмиз. Аллоҳдан ёрдам сўрамаймиз.
Ана шу бўшлиқни тўлдириш учун дуоларни арабий алифбода, осонлаштириш учун кирилл алифбосида тақдим қиламиз ва, иншаАллоҳ, овозли шаклини (аудио) жойлаштирамиз.
Сиз фарз намозларни ўз вақтида бажариб, покиза ва шариатга мувофиқ ҳаёт кечирар экансиз, бу дуоларни ўрганиб, чин дилдан ёд олиб, Аллоҳга дуо қилсангиз, уларнинг қабул бўлишига, кунларингизга мазмун, барака, хайр киришига мутлақо шубҳа қилманг!
Ҳурмат ила,
“Диёнат” канали муҳарририяти.
#дуолар #зикрлар #ихлос
Мусулмон Аллоҳга қандай дуо қилишни билиши керак. Аллоҳдан нимани сўрашни яхши ҳис этиши лозим. Мусулмон Аллоҳ ўргатганидек, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам таълим берганларидек, дуо қилиши шарт.
Дуо қилиш билан мусулмон Аллоҳга ўз дардини айтади, мушкулларига Аллоҳнинг Ўзидан ёрдам сўрайди. Чунки бизнинг сўрайдиганимиз –Аллоҳ. Мусулмон ўзига ўхшаган одамдан, қабрдан, пирларнинг руҳларидан эмас, балки, Аллоҳга юзланиб, ёлғиз Аллоҳнинг Ўзидан кўмак ўтинади.
Дуо қабул бўлишининг шартлари кўп. Хусусан, дуо қабул бўлиши учун инсон доимий ибодатда юриши, гуноҳлардан, ҳаром ва макруҳ ишлардан, ёлғон гапиришдан, ғийбатлардан тийилиши лозим. Чунки гуноҳларимиз Аллоҳ билан бизнинг орамизни кесади. Гуноҳларимиз тўсиқ бўлиб, дуоларимиз Аллоҳга етиб бормай қолади.
Дуо қилишда чин ихлос, ишонч керак. Дуо қилар экансиз, унинг қабул бўлишига шубҳа қилманг!
Кўпчилигимиз дуо қилишни эсдан чиқарганмиз. Аллоҳдан ёрдам сўрамаймиз.
Ана шу бўшлиқни тўлдириш учун дуоларни арабий алифбода, осонлаштириш учун кирилл алифбосида тақдим қиламиз ва, иншаАллоҳ, овозли шаклини (аудио) жойлаштирамиз.
Сиз фарз намозларни ўз вақтида бажариб, покиза ва шариатга мувофиқ ҳаёт кечирар экансиз, бу дуоларни ўрганиб, чин дилдан ёд олиб, Аллоҳга дуо қилсангиз, уларнинг қабул бўлишига, кунларингизга мазмун, барака, хайр киришига мутлақо шубҳа қилманг!
Ҳурмат ила,
“Диёнат” канали муҳарририяти.
#дуолар #зикрлар #ихлос
ҲИКМАТ
Луқмони ҳакимдан сўрадилар:
“Сиз бундай гўзал хулқни қандай қўлга киритдингиз?”
Луқмони ҳаким айтди:
“Бадхулқлар қилган ишларнинг тескарисини қилдим ва хулқим гўзаллашди”.
———————-
Улашинг! 👇
https://t.me/diyonatli/120
Луқмони ҳакимдан сўрадилар:
“Сиз бундай гўзал хулқни қандай қўлга киритдингиз?”
Луқмони ҳаким айтди:
“Бадхулқлар қилган ишларнинг тескарисини қилдим ва хулқим гўзаллашди”.
———————-
Улашинг! 👇
https://t.me/diyonatli/120
ЧАҚИМЧИНИНГ ОФАТИ
Яҳё ибн Ямоний роҳимаҳуллоҳ айтадилар:
" Сеҳргар бир ойда қилолмаган бузғунчиликни чақимчи бир соатда қилади".
Изоҳ:
Сеҳргар одам сеҳр-жоду билан инсонлар ўртасини бузади, бу ҳам ўз ўрнида оғир гуноҳ ҳисобланади.
Аммо чақимчи инсоннинг ҳатти-ҳаракати сеҳиргарнинг сеҳридан ҳам кучли ва хатарлидир.
‐-------‐-------
Улашинг! 👇
https://t.me/diyonatli/121
Яҳё ибн Ямоний роҳимаҳуллоҳ айтадилар:
" Сеҳргар бир ойда қилолмаган бузғунчиликни чақимчи бир соатда қилади".
Изоҳ:
Сеҳргар одам сеҳр-жоду билан инсонлар ўртасини бузади, бу ҳам ўз ўрнида оғир гуноҳ ҳисобланади.
Аммо чақимчи инсоннинг ҳатти-ҳаракати сеҳиргарнинг сеҳридан ҳам кучли ва хатарлидир.
‐-------‐-------
Улашинг! 👇
https://t.me/diyonatli/121
ТАҲОРАТНИНГ СУННАТЛАРИ
Таҳоратнинг суннати ўн учтадир.
Олтинчи суннат – соқолини бармоқлари ила “ҳилол” қилгай ва юзини ювган вақтда ушбу дуо ўқилади:
اَللَّهُمَّ بَيَّضْ وَجْهِي يَوْمَ تَبْيَضُّ وُخُوهٌ وَ تَسْوَدُّ وُجُوهٌ
“Аллоҳумма баййаз важҳи йавма табйаззу вужуҳун ва тасвадду вужуҳун”
Маъноси:
“Аллоҳим, юзлар оқ ва қора бўладиган кунда менинг юзимни оқ қилгил!
Еттинчи суннат – панжаларининг орасига панжаларини киргизиш, бу “ҳилол” дейилади.
Ўнг қўлини ювганда ушбу дуо ўқилади:
اَللَّهُمَّ اَعْطِنِى كِتَابِى بِيَوْمَيْنِى وَ حَاسِبْنِى حِسَابًا يَسِّرًا
“Аллоҳумма аътиний китаабий би йавмайни ва ҳаасибни ҳисаабан йассирон”
Маъноси:
“Аллоҳим, амалларим ёзилган китобимни ўнг қўлимдан бергин ва мени осон ҳисоб қилгин!”
Чап қўлини ювганда ушбу дуо ўқилади:
اَللَّهُمَّ لاَ تُعْطِنِى كِتَابِى بِشِمَالِى وَ لاَ مِنْ وَرَاءِ ظَهْرِى
“Аллоҳумма лаа туътийни китаабий би шимаалан ва лаа мин варо и зоҳрий”
Маъноси:
“Аллоҳим, менинг амалларим ёзилган китобимни чап қўлимдан ва орқамдан бермагин!”
#фиқҳ #мажмаулмақсуд #таҳорат
Таҳоратнинг суннати ўн учтадир.
Олтинчи суннат – соқолини бармоқлари ила “ҳилол” қилгай ва юзини ювган вақтда ушбу дуо ўқилади:
اَللَّهُمَّ بَيَّضْ وَجْهِي يَوْمَ تَبْيَضُّ وُخُوهٌ وَ تَسْوَدُّ وُجُوهٌ
“Аллоҳумма баййаз важҳи йавма табйаззу вужуҳун ва тасвадду вужуҳун”
Маъноси:
“Аллоҳим, юзлар оқ ва қора бўладиган кунда менинг юзимни оқ қилгил!
Еттинчи суннат – панжаларининг орасига панжаларини киргизиш, бу “ҳилол” дейилади.
Ўнг қўлини ювганда ушбу дуо ўқилади:
اَللَّهُمَّ اَعْطِنِى كِتَابِى بِيَوْمَيْنِى وَ حَاسِبْنِى حِسَابًا يَسِّرًا
“Аллоҳумма аътиний китаабий би йавмайни ва ҳаасибни ҳисаабан йассирон”
Маъноси:
“Аллоҳим, амалларим ёзилган китобимни ўнг қўлимдан бергин ва мени осон ҳисоб қилгин!”
Чап қўлини ювганда ушбу дуо ўқилади:
اَللَّهُمَّ لاَ تُعْطِنِى كِتَابِى بِشِمَالِى وَ لاَ مِنْ وَرَاءِ ظَهْرِى
“Аллоҳумма лаа туътийни китаабий би шимаалан ва лаа мин варо и зоҳрий”
Маъноси:
“Аллоҳим, менинг амалларим ёзилган китобимни чап қўлимдан ва орқамдан бермагин!”
#фиқҳ #мажмаулмақсуд #таҳорат
“САБОТУЛ ОЖИЗИН” КИТОБИНИНГ ШАРҲИ
Байт:
Ғазаб ел Одиларни қилди нобуд,
Эди ул ел насийми тобеи Ҳуд.
Шарҳ:
Оллоҳнинг ғазаб шамоли Од қавмини йўқ қилди. Аммо Оллоҳнинг душманларига ҳалокат ёғдирган бўрон Ҳуд пайғамбар ва унинг тобеларига майин шабада бўлди. Ҳуд алайҳиссалом Арабистон ярим оролининг жанубида, баланд қумтепаларда яшайдиган Од қавмини ёлғиз Оллоҳга ибодат қилмасалар, уларга ёғилажак улуғ азобдан огоҳлантирган эди. Лекин улар:
“Сен бизларни худоларимиздан буриш учун келдингми? У ҳолда агар ростгўй бўлсанг, бизларга ваъда қилаётган нарсангни (яъни, Оллоҳнинг азобини) келтиргин-чи?” – дедилар”
(Аҳқоф, 22-оят).
Шунда бир бўрон туриб, Од қабиласидаги кофирларнинг ўзларини ҳам, мол-ҳолларини ҳам ҳалок қилди. Барчалари қирилиб битди. Тонг отганида фақат уларнинг уй-жойларигина кўринар эди...
#саботуложизин #равойиҳуррайҳон #шарҳ #ақийда
Улашинг! 👇
https://t.me/diyonatli/123
Байт:
Ғазаб ел Одиларни қилди нобуд,
Эди ул ел насийми тобеи Ҳуд.
Шарҳ:
Оллоҳнинг ғазаб шамоли Од қавмини йўқ қилди. Аммо Оллоҳнинг душманларига ҳалокат ёғдирган бўрон Ҳуд пайғамбар ва унинг тобеларига майин шабада бўлди. Ҳуд алайҳиссалом Арабистон ярим оролининг жанубида, баланд қумтепаларда яшайдиган Од қавмини ёлғиз Оллоҳга ибодат қилмасалар, уларга ёғилажак улуғ азобдан огоҳлантирган эди. Лекин улар:
“Сен бизларни худоларимиздан буриш учун келдингми? У ҳолда агар ростгўй бўлсанг, бизларга ваъда қилаётган нарсангни (яъни, Оллоҳнинг азобини) келтиргин-чи?” – дедилар”
(Аҳқоф, 22-оят).
Шунда бир бўрон туриб, Од қабиласидаги кофирларнинг ўзларини ҳам, мол-ҳолларини ҳам ҳалок қилди. Барчалари қирилиб битди. Тонг отганида фақат уларнинг уй-жойларигина кўринар эди...
#саботуложизин #равойиҳуррайҳон #шарҳ #ақийда
Улашинг! 👇
https://t.me/diyonatli/123
Telegram
Diyonat
“САБОТУЛ ОЖИЗИН” КИТОБИНИНГ ШАРҲИ
Байт:
Ғазаб ел Одиларни қилди нобуд,
Эди ул ел насийми тобеи Ҳуд.
Шарҳ:
Оллоҳнинг ғазаб шамоли Од қавмини йўқ қилди. Аммо Оллоҳнинг душманларига ҳалокат ёғдирган бўрон Ҳуд пайғамбар ва унинг тобеларига майин шабада…
Байт:
Ғазаб ел Одиларни қилди нобуд,
Эди ул ел насийми тобеи Ҳуд.
Шарҳ:
Оллоҳнинг ғазаб шамоли Од қавмини йўқ қилди. Аммо Оллоҳнинг душманларига ҳалокат ёғдирган бўрон Ҳуд пайғамбар ва унинг тобеларига майин шабада…
ШИФОКОРЛАР НЕГА КЎП СУВ ИЧИШНИ ТАВСИЯ ЭТИШАДИ?
Соғлом одам кунига ўртача 2 литр сув ичиши керак.
Бу – шифокорлар тавсияси.
Мия ҳужайраларидан тортиб вужудимиздаги барча аъзолар сув билан ҳаёт. Кўп сув ичсак, танамизнинг сув йўқотиши олдини оламиз.
Сувнинг вужудимизга фойдалари:
— Танадаги ҳароратни мўътадиллаштиради.
— жигар ҳамда буйракдаги заҳарли моддаларни ювади.
— танани жароҳатлардан асрайди.
— ҳужайра билан тўқималарнинг бир-бирига яқинлашишини таъминлайди.
— тери ҳужайралари соғлом кўринишига ёрдам беради.
Вояга етган инсон танасида 40-50 литр сув бўлади. Қоннинг 83 % и, тўқималарнинг 75 % и, миянинг 74 % и, суякларнинг 22 % и сувдан иборат. Танадаги сувнинг 20 % и йўқолса, инсон ҳалок бўлади.
Етарли миқдорда сув ичилмаса:
— Мия секинлашиб, одам дангаса бўлиб қолади.
— қон қуюлади.
— қабзият юз беради.
— пешоб сарғайиб кетади.
"Бахтли ҳаёт сари" китобидан.
Улашинг! 👇
https://t.me/diyonatli/124
Соғлом одам кунига ўртача 2 литр сув ичиши керак.
Бу – шифокорлар тавсияси.
Мия ҳужайраларидан тортиб вужудимиздаги барча аъзолар сув билан ҳаёт. Кўп сув ичсак, танамизнинг сув йўқотиши олдини оламиз.
Сувнинг вужудимизга фойдалари:
— Танадаги ҳароратни мўътадиллаштиради.
— жигар ҳамда буйракдаги заҳарли моддаларни ювади.
— танани жароҳатлардан асрайди.
— ҳужайра билан тўқималарнинг бир-бирига яқинлашишини таъминлайди.
— тери ҳужайралари соғлом кўринишига ёрдам беради.
Вояга етган инсон танасида 40-50 литр сув бўлади. Қоннинг 83 % и, тўқималарнинг 75 % и, миянинг 74 % и, суякларнинг 22 % и сувдан иборат. Танадаги сувнинг 20 % и йўқолса, инсон ҳалок бўлади.
Етарли миқдорда сув ичилмаса:
— Мия секинлашиб, одам дангаса бўлиб қолади.
— қон қуюлади.
— қабзият юз беради.
— пешоб сарғайиб кетади.
"Бахтли ҳаёт сари" китобидан.
Улашинг! 👇
https://t.me/diyonatli/124
Telegram
Diyonat.uz
ШИФОКОРЛАР НЕГА КЎП СУВ ИЧИШНИ ТАВСИЯ ЭТИШАДИ?
Соғлом одам кунига ўртача 2 литр сув ичиши керак.
Бу – шифокорлар тавсияси.
Мия ҳужайраларидан тортиб вужудимиздаги барча аъзолар сув билан ҳаёт. Кўп сув ичсак, танамизнинг сув йўқотиши олдини оламиз.
Сувнинг…
Соғлом одам кунига ўртача 2 литр сув ичиши керак.
Бу – шифокорлар тавсияси.
Мия ҳужайраларидан тортиб вужудимиздаги барча аъзолар сув билан ҳаёт. Кўп сув ичсак, танамизнинг сув йўқотиши олдини оламиз.
Сувнинг…
Имом Таҳовийнинг ҳаёти ва ижоди
Абу Жаъфар Аҳмад ибн Муҳаммад ибн Салама ибн Абдул Малик ат-Таҳовий ҳижрий 239 йилнинг 11 робиул аввалида, милодий 853 йил 9 августда Юқори Мисрдаги Тоҳа шаҳрида Ҳажр ўлкасидан бўлган Азд қабиласининг Қаҳтоний оиласида туғилган.
Отаси адаб ва ҳадис илми олими эди. Онаси ҳам таълим кўрган. Ота-онаси имом Шофийнинг (вафоти 204/820) дарсларида қатнашардилар.
Абу Жаъфар дастлабки таълимни оила аъзоларидан олди, сўнг Абу Закариё ибн Муҳаммаднинг Амр ибн ал-Ос масжидидаги Қуръон дарсларида иштирок эта бошлади. Шу вақтда у Қуръонни тўла ёд олди.
Абу Жаъфар ҳадис илми сабоқларини даставвал отасида олди. Кейичалик тоғаси Исмоил ибн Яҳё ал-Музанийдан (вафоти 264/877) – у киши имом Шофиийнинг атоқли шогирдларидан бири эди – ҳадис илмини ўрганишни давом эттирди. Ўн уч ёшигача имом Шофиийнинг “Муснад”ини таълим олиб тугаллади. Аслида, бу бошланғич таълим эди. У ҳадис илмига астойдил киришида ва Мисрга Ислом оламининг турли бурчакларидан келган барча муҳаддис олимлар билан учрашиб, улардан ҳадис илмидан таҳсил олишга интилди.
У ўз рисоаласида муҳаддис устозларининг номларини санаб ўтган.
Улар Суриядан, Басрадан, Куфадан, Ҳижоздан, Ямандан, Шарқда Хуросон ва Ғарбда Марокашдан келган олимлар эдилар. Абу Жаъфар Таҳовий келтирган рўйхатда машҳур олимлар ал-Ҳофиз Абу Абдур Раҳмон Аҳмад ибн Шуъайб ан-Насаий (вафоти 303/915), Абу Зурат Абдур Раҳмон иб Амр ад-Дамашқий (вафоти 281/894), Али ибн Абдул Азиз ал-Бағовий (вафоти 280/893), Абу Бишр Муҳаммад ибн Саъид ад-Дулабий (вафоти 210/922)нинг исмлари бор.
Унинг шогирдлари орасида атоқли муҳаддислар ал-Ҳофиз Абу ал-Қосим ибн Аҳмад Табароний (вафоти 360/971) ва Абу Аҳмад Абдуллоҳ ибн ал-Адийлар ундан ҳадис ривоят қилганлар.
Абу Жаъфар шофиийлар оиласида тарбияланди. Унинг фиқҳдан илк муаллими ҳам имом Шофиийнинг буюк шогирди, Шофиий фиқҳ мактабининг ҳимоячиси деб тан олинган ал-Музоний эди. Абу Жаъфар ал-Музонийнинг “Мухтасар” асарини, Шофиийнинг фиқҳга оид тўпламини Ал-Музоний билан бирга ўқиди. У Амр ибн ал-Ос масжидидаги таълимини тугатмай туриб Ҳанафий мактаби дарсларига ҳам қатнай бошлади, чунки Абу Жаъфар ўз тоғаси ал-Музоний уйида Ҳанафий фиқҳига доир китобларга кўп мурожаат қилишини кўрган эди.
Абу Жаъфарнинг Ҳанафий фиқҳига қизиқиши ўсиб борди. Бу ҳолат у Мисрдаги икки ҳанафий қози Баккар ибн Қутайба (вафоти 270/833) ва Аҳмад Абу Имрон ал-Бағдодий (вафоти 270/833) билан бевосита мулоқотга киришгандан сўнг янада тезлашди. Бу икки уламо билан Абу Даъфар Ҳанафий фиқҳига доир бир қанча илмларни олди.
У бир сафар шундай деган:
“Дастлаб ал-Музанийдан ҳадис ёзардим, Шофиий мактабига эргашардим. Бир қанча вақт ўтиб, Аҳмад ибн Абу Имрон келди ва Мисрда қози бўлди, мен у билан дўстлашдим ва унинг қарашларини қараш топдим”.
Катта эҳтимолларга кўра, ўша вақтда унинг тоғаси Абу Жаъфарни ўз томонига даъват қилган, балки уни керакли нарсалар билан таъминлашни тўхтатгани эҳтимол. Абу Жаъфар бундан ранжиб, тоғаси билан алоқаларни камайтиради. Кейинроқ, у Ҳанафий фиқҳи ҳақида ал-Музойинг Шофиий фиқҳи ҳақидаги “Мухтасар” асари услубида ўз “Мухтасар” асарини ёзади ва айтадики, тоғаси тирик бўлганида у бу асарни ўқиб, ўзининг жиянига қилган аввалги эътирозларидан, албатта, афсусланган бўларди.
Миср қозилари билан бўлган боғлиқлиги Абу Жаъфарнинг суд ҳужжат ва ишлари билан бевосита танишиб бориш имониятини юзага келтирган бўлиши аниқ. Ҳижрий 268, милодий 881 йилда волий ибн Тулун уни Сурияга бир масалани ҳал қилиш учун махсус буйруқ билан жўнатади. Сурияда у машҳур Ҳанафий қозиси, Абу Ҳанифанинг буюк шогирди Муҳаммад ибн ал-Ҳассан аш-Шайбонийнинг (вафоти 189/804) шогирди Абу Ҳозим Абдул Ҳамид (вафоти 292/904) билан учрашади ва Ҳанафий фиқҳи ҳақида бу қозидан чуқурроқ илм олади. Бир ярим йил давомида у вақтини Сурияда ўтказади ва Ғазо, Ашкалон, Тиберия, Қуддус шаҳарларига боради.
#имомтаҳовий #ақийда #китоб #фиқҳ #уламолар #таржима
Абу Жаъфар Аҳмад ибн Муҳаммад ибн Салама ибн Абдул Малик ат-Таҳовий ҳижрий 239 йилнинг 11 робиул аввалида, милодий 853 йил 9 августда Юқори Мисрдаги Тоҳа шаҳрида Ҳажр ўлкасидан бўлган Азд қабиласининг Қаҳтоний оиласида туғилган.
Отаси адаб ва ҳадис илми олими эди. Онаси ҳам таълим кўрган. Ота-онаси имом Шофийнинг (вафоти 204/820) дарсларида қатнашардилар.
Абу Жаъфар дастлабки таълимни оила аъзоларидан олди, сўнг Абу Закариё ибн Муҳаммаднинг Амр ибн ал-Ос масжидидаги Қуръон дарсларида иштирок эта бошлади. Шу вақтда у Қуръонни тўла ёд олди.
Абу Жаъфар ҳадис илми сабоқларини даставвал отасида олди. Кейичалик тоғаси Исмоил ибн Яҳё ал-Музанийдан (вафоти 264/877) – у киши имом Шофиийнинг атоқли шогирдларидан бири эди – ҳадис илмини ўрганишни давом эттирди. Ўн уч ёшигача имом Шофиийнинг “Муснад”ини таълим олиб тугаллади. Аслида, бу бошланғич таълим эди. У ҳадис илмига астойдил киришида ва Мисрга Ислом оламининг турли бурчакларидан келган барча муҳаддис олимлар билан учрашиб, улардан ҳадис илмидан таҳсил олишга интилди.
У ўз рисоаласида муҳаддис устозларининг номларини санаб ўтган.
Улар Суриядан, Басрадан, Куфадан, Ҳижоздан, Ямандан, Шарқда Хуросон ва Ғарбда Марокашдан келган олимлар эдилар. Абу Жаъфар Таҳовий келтирган рўйхатда машҳур олимлар ал-Ҳофиз Абу Абдур Раҳмон Аҳмад ибн Шуъайб ан-Насаий (вафоти 303/915), Абу Зурат Абдур Раҳмон иб Амр ад-Дамашқий (вафоти 281/894), Али ибн Абдул Азиз ал-Бағовий (вафоти 280/893), Абу Бишр Муҳаммад ибн Саъид ад-Дулабий (вафоти 210/922)нинг исмлари бор.
Унинг шогирдлари орасида атоқли муҳаддислар ал-Ҳофиз Абу ал-Қосим ибн Аҳмад Табароний (вафоти 360/971) ва Абу Аҳмад Абдуллоҳ ибн ал-Адийлар ундан ҳадис ривоят қилганлар.
Абу Жаъфар шофиийлар оиласида тарбияланди. Унинг фиқҳдан илк муаллими ҳам имом Шофиийнинг буюк шогирди, Шофиий фиқҳ мактабининг ҳимоячиси деб тан олинган ал-Музоний эди. Абу Жаъфар ал-Музонийнинг “Мухтасар” асарини, Шофиийнинг фиқҳга оид тўпламини Ал-Музоний билан бирга ўқиди. У Амр ибн ал-Ос масжидидаги таълимини тугатмай туриб Ҳанафий мактаби дарсларига ҳам қатнай бошлади, чунки Абу Жаъфар ўз тоғаси ал-Музоний уйида Ҳанафий фиқҳига доир китобларга кўп мурожаат қилишини кўрган эди.
Абу Жаъфарнинг Ҳанафий фиқҳига қизиқиши ўсиб борди. Бу ҳолат у Мисрдаги икки ҳанафий қози Баккар ибн Қутайба (вафоти 270/833) ва Аҳмад Абу Имрон ал-Бағдодий (вафоти 270/833) билан бевосита мулоқотга киришгандан сўнг янада тезлашди. Бу икки уламо билан Абу Даъфар Ҳанафий фиқҳига доир бир қанча илмларни олди.
У бир сафар шундай деган:
“Дастлаб ал-Музанийдан ҳадис ёзардим, Шофиий мактабига эргашардим. Бир қанча вақт ўтиб, Аҳмад ибн Абу Имрон келди ва Мисрда қози бўлди, мен у билан дўстлашдим ва унинг қарашларини қараш топдим”.
Катта эҳтимолларга кўра, ўша вақтда унинг тоғаси Абу Жаъфарни ўз томонига даъват қилган, балки уни керакли нарсалар билан таъминлашни тўхтатгани эҳтимол. Абу Жаъфар бундан ранжиб, тоғаси билан алоқаларни камайтиради. Кейинроқ, у Ҳанафий фиқҳи ҳақида ал-Музойинг Шофиий фиқҳи ҳақидаги “Мухтасар” асари услубида ўз “Мухтасар” асарини ёзади ва айтадики, тоғаси тирик бўлганида у бу асарни ўқиб, ўзининг жиянига қилган аввалги эътирозларидан, албатта, афсусланган бўларди.
Миср қозилари билан бўлган боғлиқлиги Абу Жаъфарнинг суд ҳужжат ва ишлари билан бевосита танишиб бориш имониятини юзага келтирган бўлиши аниқ. Ҳижрий 268, милодий 881 йилда волий ибн Тулун уни Сурияга бир масалани ҳал қилиш учун махсус буйруқ билан жўнатади. Сурияда у машҳур Ҳанафий қозиси, Абу Ҳанифанинг буюк шогирди Муҳаммад ибн ал-Ҳассан аш-Шайбонийнинг (вафоти 189/804) шогирди Абу Ҳозим Абдул Ҳамид (вафоти 292/904) билан учрашади ва Ҳанафий фиқҳи ҳақида бу қозидан чуқурроқ илм олади. Бир ярим йил давомида у вақтини Сурияда ўтказади ва Ғазо, Ашкалон, Тиберия, Қуддус шаҳарларига боради.
#имомтаҳовий #ақийда #китоб #фиқҳ #уламолар #таржима
Абу Жаъфар Мисрга қайтгач, қози Муҳаммад ибн Абдаҳ уни ўз котиби сифатида ишга олади. Кўпинча қози турли сабаблар билан ишга кела олмаса, унинг ўрнига Абу Жаъфар тўлиқ ваколат билан иш олиб борарди. 292/ 904 йилда унга халқ талаби билан “Суд маҳкамаси олдидан ишончли гувоҳ” вазифасига қўйилди.
У мазкур вазифада то ўлимига қадар 321/933 йилгача фаолият олиб борди ва Бану Ашъаз Қурайфа қабристонига дафн этилди.
Ат-Таҳовий биринчи галда, нафақат, атоқли фақиҳ, балки у шу билан баробарда тан олинган ҳадис олими ҳамдир. Кўплаб муаллифлар унинг илмий ва интеллектуал қобилиятларини эътироф этганлар.
Хусусан, ибн Касир (вафоти 774/1371) ёзади:
“У энг ишончли ва ростгўй ҳадис ровийси ва ҳадис илмининг буюкларидан (ал-ҳуффоз ал жаҳаабидаҳ) эди” .
Ибн Ҳажар (вафоти 852/1440) машҳур испан олими Маслама ибн Қосимнинг шундай дегани ҳақида ёзган:
“У саҳиҳ ровий, буюк олим, машҳур фақиҳ эди, фақиҳлар баҳсида энг илмлиси, масаланинг ичига кириб бора оладиган инсон эди” .
Заҳабий (вафоти 748/1348) ёзади:
“У Мисрнинг фақиҳ ва муҳаддисидир, у ҳадис ва фиқҳ илми билан бошқалардан ажралиб туради... Кимки бу имомнинг асарларини ўқиса, шубҳасиз, уннинг қобилияти ва донишмандлигига гувоҳ бўлади” .
Абу Исҳоқ Шерозий (вафоти 476/1083) қайд этади:
“Ҳанафий фиқҳида Мисрда, шубҳасиз, у энг пешқадамдир” .
Унинг Ҳанафий фиқҳида тутган ўрни ҳақида Тош Куброзода (вафоти 968/1561) тан олиб айтади:
“У, шубҳасиз, мужтаҳидун фи маойил (масалалар мужтаҳиди) бобида имом ва мужтаҳиддир” .
Ас-Сомоний (вафоти 562/1167) зикр қилади:
“Албатта, у фиқҳда имом, ҳадисда ишончли ва ростгўй ва ҳеч ким ундан сўнг олимлик ва фиқҳ бобида унинг мақомига ета олмади” .
Таҳовийнинг илк асари ҳадис илми ҳақида бўлиб, “Шарҳи маоний ал-осор” деб номланади ва бу унинг бу соҳадаги ўта қадрли асарлардандир.
Мазкур рисола, бир нарсанинг турли кўринишлари ҳақида баҳс қилади, нарсанинг афзал ва камчилик томонларига диққат қаратади, ўзи маъқул топган жиҳатларни ҳимоя қилади. Бу фиқҳнинг ичига кириб боришда катта ёрдам берадиган асардир.
Уч олим – ал-Бухорий “Саҳиҳ”ининг буюк шарҳчиси ал-Бадар ал-Айний (вафоти 463/1451), Моликий мактаби олими ибн Абдул Барр (вафоти 463/1071), Ҳанафий олим сифатида танилган Жамолиддин Зайлаий (вафоти 762/1361) унинг бу асарига шарҳ ёзганлар.
Таҳовийнинг иккинчи рисоласи “Шарҳи мушкил ал-осор” бўлиб, мазкур китобда ҳадиснинг кўплаб одамлар аҳамият бермайдиган, яъни назардан қочирадиган қирраларига диққат қаратган.
Моликий мактаби фақиҳи ва файласуфи машҳур ибн Рушд (вафоти 598/1198) бу асарнинг мухтасар шаклини ёзган.
Бошқа яна икки олим Абу ал-Волид Сулайман ибн Халаф ал-Божий (вафоти 474/1031) ва қозиюл қуззот Жамолиддин Мусо ал-Моликий (вафоти 803/1460) қисқарган таҳририни ишлаб чиққанлар.
Таҳовий “Сунани аш-Шофиий”да тоғаси ал-Музанийдан тинглаган ҳадисларини жамлаган. Бу китоб Қоҳирада (1315/1877) ва Байрутда (1406/1985) чоп этилган. “Ат-Тасвийя байн ҳаддасана ва ахбарана” унинг ҳадис ҳақидаги асарларидан бири ҳисобланади.
Таҳовий асарларининг аксари фиқҳ соҳасига мансубдир.
Биз унинг “Мухтасар” асари тўғрисида тўхталдик. Дастлабки фиқҳ тўплами Ҳанафий мактабига мувофиқ ёзилган. Бу китоб Абу ал-Вафо ал-Афғоний нашрга тайёралаган ва Қоҳирадаги Дарул Кутуб ал-Арабийя нашриётида чоп этилган (1370/1970).
Бошқа рисоласи “Аш-шурут ас-сағийр” асари савдо, иш ҳақи, имтиёзлар, эҳсон ва садақа ҳақида бўлиб, Бағдодда (1394/1974) икки жилдда нашр этилди.
Унинг энг йирик ишларидан бири “Аш-шурут ал-кабийр” асари (1346/1924) Жозеф Шакт томонидан Ҳайделберг шаҳрида “Китоб азкор ал-ҳуқуқ ва ал-руҳун” номи билан чоп этилган.
Бошқа муҳим асари “Ихтилофул фуқаҳо” рисоласи дастлаб Фредрик Кон томонидан Байрутда Дарул Кутуб ал-Илмиййа нашр уйида, сўнг, доктор Сағир Ҳассан Маъсумий томонидан Исломободда Ислом тадқиқотлари инстутида (1391/1971) батафсил кириш сўзи билан нашр этилган.
#имомтаҳовий #ақийда #китоб #фиқҳ #уламолар #таржима
У мазкур вазифада то ўлимига қадар 321/933 йилгача фаолият олиб борди ва Бану Ашъаз Қурайфа қабристонига дафн этилди.
Ат-Таҳовий биринчи галда, нафақат, атоқли фақиҳ, балки у шу билан баробарда тан олинган ҳадис олими ҳамдир. Кўплаб муаллифлар унинг илмий ва интеллектуал қобилиятларини эътироф этганлар.
Хусусан, ибн Касир (вафоти 774/1371) ёзади:
“У энг ишончли ва ростгўй ҳадис ровийси ва ҳадис илмининг буюкларидан (ал-ҳуффоз ал жаҳаабидаҳ) эди” .
Ибн Ҳажар (вафоти 852/1440) машҳур испан олими Маслама ибн Қосимнинг шундай дегани ҳақида ёзган:
“У саҳиҳ ровий, буюк олим, машҳур фақиҳ эди, фақиҳлар баҳсида энг илмлиси, масаланинг ичига кириб бора оладиган инсон эди” .
Заҳабий (вафоти 748/1348) ёзади:
“У Мисрнинг фақиҳ ва муҳаддисидир, у ҳадис ва фиқҳ илми билан бошқалардан ажралиб туради... Кимки бу имомнинг асарларини ўқиса, шубҳасиз, уннинг қобилияти ва донишмандлигига гувоҳ бўлади” .
Абу Исҳоқ Шерозий (вафоти 476/1083) қайд этади:
“Ҳанафий фиқҳида Мисрда, шубҳасиз, у энг пешқадамдир” .
Унинг Ҳанафий фиқҳида тутган ўрни ҳақида Тош Куброзода (вафоти 968/1561) тан олиб айтади:
“У, шубҳасиз, мужтаҳидун фи маойил (масалалар мужтаҳиди) бобида имом ва мужтаҳиддир” .
Ас-Сомоний (вафоти 562/1167) зикр қилади:
“Албатта, у фиқҳда имом, ҳадисда ишончли ва ростгўй ва ҳеч ким ундан сўнг олимлик ва фиқҳ бобида унинг мақомига ета олмади” .
Таҳовийнинг илк асари ҳадис илми ҳақида бўлиб, “Шарҳи маоний ал-осор” деб номланади ва бу унинг бу соҳадаги ўта қадрли асарлардандир.
Мазкур рисола, бир нарсанинг турли кўринишлари ҳақида баҳс қилади, нарсанинг афзал ва камчилик томонларига диққат қаратади, ўзи маъқул топган жиҳатларни ҳимоя қилади. Бу фиқҳнинг ичига кириб боришда катта ёрдам берадиган асардир.
Уч олим – ал-Бухорий “Саҳиҳ”ининг буюк шарҳчиси ал-Бадар ал-Айний (вафоти 463/1451), Моликий мактаби олими ибн Абдул Барр (вафоти 463/1071), Ҳанафий олим сифатида танилган Жамолиддин Зайлаий (вафоти 762/1361) унинг бу асарига шарҳ ёзганлар.
Таҳовийнинг иккинчи рисоласи “Шарҳи мушкил ал-осор” бўлиб, мазкур китобда ҳадиснинг кўплаб одамлар аҳамият бермайдиган, яъни назардан қочирадиган қирраларига диққат қаратган.
Моликий мактаби фақиҳи ва файласуфи машҳур ибн Рушд (вафоти 598/1198) бу асарнинг мухтасар шаклини ёзган.
Бошқа яна икки олим Абу ал-Волид Сулайман ибн Халаф ал-Божий (вафоти 474/1031) ва қозиюл қуззот Жамолиддин Мусо ал-Моликий (вафоти 803/1460) қисқарган таҳририни ишлаб чиққанлар.
Таҳовий “Сунани аш-Шофиий”да тоғаси ал-Музанийдан тинглаган ҳадисларини жамлаган. Бу китоб Қоҳирада (1315/1877) ва Байрутда (1406/1985) чоп этилган. “Ат-Тасвийя байн ҳаддасана ва ахбарана” унинг ҳадис ҳақидаги асарларидан бири ҳисобланади.
Таҳовий асарларининг аксари фиқҳ соҳасига мансубдир.
Биз унинг “Мухтасар” асари тўғрисида тўхталдик. Дастлабки фиқҳ тўплами Ҳанафий мактабига мувофиқ ёзилган. Бу китоб Абу ал-Вафо ал-Афғоний нашрга тайёралаган ва Қоҳирадаги Дарул Кутуб ал-Арабийя нашриётида чоп этилган (1370/1970).
Бошқа рисоласи “Аш-шурут ас-сағийр” асари савдо, иш ҳақи, имтиёзлар, эҳсон ва садақа ҳақида бўлиб, Бағдодда (1394/1974) икки жилдда нашр этилди.
Унинг энг йирик ишларидан бири “Аш-шурут ал-кабийр” асари (1346/1924) Жозеф Шакт томонидан Ҳайделберг шаҳрида “Китоб азкор ал-ҳуқуқ ва ал-руҳун” номи билан чоп этилган.
Бошқа муҳим асари “Ихтилофул фуқаҳо” рисоласи дастлаб Фредрик Кон томонидан Байрутда Дарул Кутуб ал-Илмиййа нашр уйида, сўнг, доктор Сағир Ҳассан Маъсумий томонидан Исломободда Ислом тадқиқотлари инстутида (1391/1971) батафсил кириш сўзи билан нашр этилган.
#имомтаҳовий #ақийда #китоб #фиқҳ #уламолар #таржима
“Ал-Фиҳрист” ва “Ал-Жуваҳир ал-Мудиъа” китоблари муаллифлари Таҳовийнинг фиқҳ асарларини эслашади. Ўқувчилар ҳам унинг мазкур икки асарини эътироф этишади.
#имомтаҳовий #ақийда #китоб #фиқҳ #уламолар #таржима
———————-
Ушбу мақола инглиз тилидан таржима қилинди ва таржима "Диёнат" канали томонидан амалга оширилди.
—————————
Улашинг! 👇
https://t.me/diyonatli/127
#имомтаҳовий #ақийда #китоб #фиқҳ #уламолар #таржима
———————-
Ушбу мақола инглиз тилидан таржима қилинди ва таржима "Диёнат" канали томонидан амалга оширилди.
—————————
Улашинг! 👇
https://t.me/diyonatli/127
Telegram
Diyonat
“Ал-Фиҳрист” ва “Ал-Жуваҳир ал-Мудиъа” китоблари муаллифлари Таҳовийнинг фиқҳ асарларини эслашади. Ўқувчилар ҳам унинг мазкур икки асарини эътироф этишади.
#имомтаҳовий #ақийда #китоб #фиқҳ #уламолар #таржима
———————-
Ушбу мақола инглиз тилидан таржима…
#имомтаҳовий #ақийда #китоб #фиқҳ #уламолар #таржима
———————-
Ушбу мақола инглиз тилидан таржима…
Оли Имрон сурасидаги ушбу оятда келган дуо билан биз қуйидагиларни сўрамоқдамиз:
Аллоҳ бизни тўғри йўлга – Исломга ҳидоят қилгач, яна адашиб, қалбимиз куфрга, гуноҳга мойил бўлиб қолмасин. Ислом – ҳидоятдир, ҳидоятга эришиб, яна залолатга қайтиш, куфрга, ширкка қалбнинг оғиб қолиши – энг улкан фожиа.
Бу фожиа икки дунёмизни куйдиради. Шунинг учун, Аллоҳга дуо қилиб, бизни динга, ҳидоятга солганидан кейин адаштирмаслигини сўраймиз.
#дуолар #зикрлар #ихлос
Аллоҳ бизни тўғри йўлга – Исломга ҳидоят қилгач, яна адашиб, қалбимиз куфрга, гуноҳга мойил бўлиб қолмасин. Ислом – ҳидоятдир, ҳидоятга эришиб, яна залолатга қайтиш, куфрга, ширкка қалбнинг оғиб қолиши – энг улкан фожиа.
Бу фожиа икки дунёмизни куйдиради. Шунинг учун, Аллоҳга дуо қилиб, бизни динга, ҳидоятга солганидан кейин адаштирмаслигини сўраймиз.
#дуолар #зикрлар #ихлос