సప్తమంగైయర్ స్ధలాలు
సర్వాంగభూషితుడై పరమశివుడు ప్రసాదించే దర్శనాన్ని, ' సర్వేశ్వర దర్శనం' అంటారు.
శిరస్సు న గంగ, చంద్రమౌళి, నుదుటన త్రినేత్రం, కంఠాన నాగాభరణం, చేతను ఢమరుకం, త్రిశూలమును ధరించి, శివపాద దర్శనంతో కూడిన దర్శనమే 'సర్వేశ్వర దర్శనం' అంటారు.
ఈ అలంకారశోభితుడైన పరమేశ్వరుని దర్శించాలని అఖిలాండేశ్వరి అమ్మవారు వాంఛించింది. అమ్మవారి కోరిక తెలుసుకున్న సప్తమాతృకలు, తాము పూజించే స్వయంభూ శైవక్షేత్రాలలో సర్వేశ్వరుని దర్శించ వచ్చని, అఖిలాండేశ్వరిని ఆ ఏడు స్ధలాలకి తీసుకుని వెళ్ళారు. అఖిలాండేశ్వరి ఆ సప్త క్షేత్రాల సర్వేశ్వరుని పూజించి తరించింది .
ఆ ఏడు స్ధలాలు...
1. హరి మంగై,
2. చక్రమంగై,
3. నంది మంగై,
4. శూలమంగై,
5. తాళ మంగై,
6. పశుమంగై,
7. పుళ్ళమంగై,
ఈ స్ధలాలో వెలసిన ఈశ్వరుని...
1. హరి ముక్తీశ్వరుడు,
2. చక్రవాగేశ్వరుడు,
3. జంబుకేశ్వరుడు,
4. కృత్తివాగేశ్వరుడు,
5. చంద్రమౌళీశ్వరుడు,
6. పశుపతీశ్వరుడు,
7. బ్రహ్మపురీశ్వరుడు...
అనే నామాలతో అర్చించి ఆరాధిస్తారు.
ఈ ఏడు పుణ్యక్షేత్రాల
పేర్లు *'మంగై'* అనే పేరు తో పూర్తి అవుతున్నందున, వీటిని
సప్త మంగైయర్ స్ధలాలుగా ప్రసిధ్ధి చెందాయి.
ఈ ఏడు శైవ క్షేత్రాలు తమిళనాడులో కుంభకోణం- తంజై మార్గంలో వున్నాయి.
సర్వాంగభూషితుడై పరమశివుడు ప్రసాదించే దర్శనాన్ని, ' సర్వేశ్వర దర్శనం' అంటారు.
శిరస్సు న గంగ, చంద్రమౌళి, నుదుటన త్రినేత్రం, కంఠాన నాగాభరణం, చేతను ఢమరుకం, త్రిశూలమును ధరించి, శివపాద దర్శనంతో కూడిన దర్శనమే 'సర్వేశ్వర దర్శనం' అంటారు.
ఈ అలంకారశోభితుడైన పరమేశ్వరుని దర్శించాలని అఖిలాండేశ్వరి అమ్మవారు వాంఛించింది. అమ్మవారి కోరిక తెలుసుకున్న సప్తమాతృకలు, తాము పూజించే స్వయంభూ శైవక్షేత్రాలలో సర్వేశ్వరుని దర్శించ వచ్చని, అఖిలాండేశ్వరిని ఆ ఏడు స్ధలాలకి తీసుకుని వెళ్ళారు. అఖిలాండేశ్వరి ఆ సప్త క్షేత్రాల సర్వేశ్వరుని పూజించి తరించింది .
ఆ ఏడు స్ధలాలు...
1. హరి మంగై,
2. చక్రమంగై,
3. నంది మంగై,
4. శూలమంగై,
5. తాళ మంగై,
6. పశుమంగై,
7. పుళ్ళమంగై,
ఈ స్ధలాలో వెలసిన ఈశ్వరుని...
1. హరి ముక్తీశ్వరుడు,
2. చక్రవాగేశ్వరుడు,
3. జంబుకేశ్వరుడు,
4. కృత్తివాగేశ్వరుడు,
5. చంద్రమౌళీశ్వరుడు,
6. పశుపతీశ్వరుడు,
7. బ్రహ్మపురీశ్వరుడు...
అనే నామాలతో అర్చించి ఆరాధిస్తారు.
ఈ ఏడు పుణ్యక్షేత్రాల
పేర్లు *'మంగై'* అనే పేరు తో పూర్తి అవుతున్నందున, వీటిని
సప్త మంగైయర్ స్ధలాలుగా ప్రసిధ్ధి చెందాయి.
ఈ ఏడు శైవ క్షేత్రాలు తమిళనాడులో కుంభకోణం- తంజై మార్గంలో వున్నాయి.
శ్రీ ఆంజనేయ నవరత్న మాల స్తోత్రం
వాల్మీకి రామాయణమునకు సుందరకాం డ తలమానికము. సుందరకాండ సారమైన 9 శ్లోకములతో ఏర్పడినదే శ్రీ ఆంజనేయ నవరత్నమాలా స్తోత్రం.రత్ననములవంటి తొమ్మిది శ్లోకములను ఒక మాలగా కూర్చి శ్రీ ఆంజనేయస్వామివారికి సమర్పంచబడినది.
ఈ తొమ్మిది శ్లోకములు తొమ్మిది గ్రహములకు చెందునని చెప్పబడినది. ఇవి శ్రీ ఆంజనేయస్వామి వారి వైభవము, స్వామి వారికి నవ గ్రహములతో గల సంబంధము తెలియబర్చును. ఈ స్తోత్రం పారాయణ చేసినవారికి శ్రీ ఆంజనేయస్వామి వారి అనుగ్రహంతో బాటు నవగ్రహముల అనుగ్రహం కూడా లభిస్తుందని చెప్పబడినది. శ్లోకము తత్సంబంధిత గ్రహము, రత్నముల వివరములు స్తోత్రంలో తె లుపబడినవి. నవగ్రహములకు ఆయా శ్లోకములతో జపముచేసి ఫలితం పొందవచ్చునని చెప్పబడినది.
మాణిక్యం (సూర్యుడు)
తతో రావణనీతాయా: సీతాయాశ్శత్రుకర్శన: |
ఇయేష పదమన్వేష్టుం చారణాచరితే పథి ||
అర్థము : అనంతరము అరివవీర భయంకరుడైన ఆంజనేయుడు రావణాపహృతయైన సీతజాడను అన్వేషించుటకై చారణాది దివ్యజాతులవారు సంచరించు ఆకాశమార్గమున వెళ్ళుటకు నిశ్చయించుకొనెను.
ముత్యం (చంద్రుడు)
యస్య త్వేతాని చత్వారి వానరేంద్ర యథా తవ |
స్మృతిర్మతిర్ధృ తిర్ధాక్ష్యం స కర్మసు న సీదతి ||
అర్థము : నీవలె గట్టి ధైర్యము, దూరదృష్టి, సమయస్ఫూర్తి, పటుత్వముగలవాడు తన కార్యసిద్ధి యందు ఎన్నడును వైఫల్యమును పొందడు.
ప్రవాలం (కుజుడు)
అనిర్వేద: శ్రియో మూలం అనిర్వేద: పరం సుఖం |
అనిర్వేదో హి సతతం సర్వార్ధేషు ప్రవర్తక: ||
అర్థము : దిగులుపడకుండా ఉత్సాహముతో నుండుటవలన కార్యసిద్ధియు, పరమ సుఖము కలుగును. ఎల్లవేళలను అన్ని సందర్భములలో ఉత్సాహము కలిగి యుండటయే శ్రేయస్కరము.
మరకతం (బుధుడు)
నమోస్తు రామాయ సలక్ష్మణాయ
దేవ్యై చతస్యై జనకాత్మజాయై |
నమోస్తు రుద్రేంద్రయమనిలేభ్య:
నమోస్తు చంద్రార్కమరుద్గణభ్య: ||
అర్థము : శ్రీరామునకు నమస్కారము. జనకసుతయైన సీతామాతకు ప్రణతి, లక్ష్మణునకు నమస్కారము, వాయుదేవునకు నమస్కారములు. సూర్యచంద్రులకును మరుద్దేవతలకును నమస్కారములు.
హీరకం (శుక్రుడు)
రామ: కమలపత్రాక్ష: సర్వసత్త్వమనోహర: |
రూపదాక్షిణ్యసంపన్న: ప్రసూతో జనకాత్మజే ||
అర్థము : ఓ జానకీ! శ్రీరాముడు కమలపత్రముల వంటి కన్నులుగలవాడు. తన నిరుపమానకాంతిచే సమస్త ప్రాణులకును ఆనందమును గూర్చువాడు. పుట్టుకతోనే అతడు చక్కని దేహసౌందర్యము, గుణసంపదయు గలవాడు.
ఇంద్రనీలం (శని)
జయత్యతిబలో రామో లక్ష్మణశ్చ మహాబల: |
దాసోహం కోసలేంద్రస్య రామస్యాక్లిష్ట కర్మణ: ||
అర్థము : మహాబలసంపన్నుడైన శ్రీరామునకు జయము. మిక్కిలి పరాక్రమశాలియైన లక్ష్మణస్వామికి జయము. అసహాయ శూరుడు, కోసలదేశప్రభువు ఐన శ్రీరామునకు నేను దాసుడను.
గోమేదికం (రాహువు)
యద్యస్తి పతిశుశ్రూషా యద్యస్తి చరితం తప: |
యది వాస్త్యేకపత్నీత్వం శీతో భవ హనూమత: ||
అర్థము : నేను పతిసేవాపరాయణనే ఐనచో, తపమాచిరించియున్నచో, నేను నిష్కలంక పతివ్రతనైనచో ఓ అగ్నిదేవా! హనుమంతుని చల్లగా చూడుము.
వైడూర్యం (కేతువు)
నివృత్తవనవాసం తం త్వయా సార్ధమరిందమం |
అభిషిక్తమయోధ్యాయాం క్షిప్రం ద్రక్ష్యసి రాఘవం ||
అర్థము : శ త్రుమర్ధనుడైన శ్రీరాముడు వనవాసము ముగిసిన పిమ్మట నీతోగూడి అయోధ్య యందు పట్టాభిషిక్తుడగుటను నీవు త్వరలో చూడగలవు.
ఇతి శ్రీ ఆంజనేయ నవరత్న మాలా స్తోత్రం సంపూర్ణం.
వాల్మీకి రామాయణమునకు సుందరకాం డ తలమానికము. సుందరకాండ సారమైన 9 శ్లోకములతో ఏర్పడినదే శ్రీ ఆంజనేయ నవరత్నమాలా స్తోత్రం.రత్ననములవంటి తొమ్మిది శ్లోకములను ఒక మాలగా కూర్చి శ్రీ ఆంజనేయస్వామివారికి సమర్పంచబడినది.
ఈ తొమ్మిది శ్లోకములు తొమ్మిది గ్రహములకు చెందునని చెప్పబడినది. ఇవి శ్రీ ఆంజనేయస్వామి వారి వైభవము, స్వామి వారికి నవ గ్రహములతో గల సంబంధము తెలియబర్చును. ఈ స్తోత్రం పారాయణ చేసినవారికి శ్రీ ఆంజనేయస్వామి వారి అనుగ్రహంతో బాటు నవగ్రహముల అనుగ్రహం కూడా లభిస్తుందని చెప్పబడినది. శ్లోకము తత్సంబంధిత గ్రహము, రత్నముల వివరములు స్తోత్రంలో తె లుపబడినవి. నవగ్రహములకు ఆయా శ్లోకములతో జపముచేసి ఫలితం పొందవచ్చునని చెప్పబడినది.
మాణిక్యం (సూర్యుడు)
తతో రావణనీతాయా: సీతాయాశ్శత్రుకర్శన: |
ఇయేష పదమన్వేష్టుం చారణాచరితే పథి ||
అర్థము : అనంతరము అరివవీర భయంకరుడైన ఆంజనేయుడు రావణాపహృతయైన సీతజాడను అన్వేషించుటకై చారణాది దివ్యజాతులవారు సంచరించు ఆకాశమార్గమున వెళ్ళుటకు నిశ్చయించుకొనెను.
ముత్యం (చంద్రుడు)
యస్య త్వేతాని చత్వారి వానరేంద్ర యథా తవ |
స్మృతిర్మతిర్ధృ తిర్ధాక్ష్యం స కర్మసు న సీదతి ||
అర్థము : నీవలె గట్టి ధైర్యము, దూరదృష్టి, సమయస్ఫూర్తి, పటుత్వముగలవాడు తన కార్యసిద్ధి యందు ఎన్నడును వైఫల్యమును పొందడు.
ప్రవాలం (కుజుడు)
అనిర్వేద: శ్రియో మూలం అనిర్వేద: పరం సుఖం |
అనిర్వేదో హి సతతం సర్వార్ధేషు ప్రవర్తక: ||
అర్థము : దిగులుపడకుండా ఉత్సాహముతో నుండుటవలన కార్యసిద్ధియు, పరమ సుఖము కలుగును. ఎల్లవేళలను అన్ని సందర్భములలో ఉత్సాహము కలిగి యుండటయే శ్రేయస్కరము.
మరకతం (బుధుడు)
నమోస్తు రామాయ సలక్ష్మణాయ
దేవ్యై చతస్యై జనకాత్మజాయై |
నమోస్తు రుద్రేంద్రయమనిలేభ్య:
నమోస్తు చంద్రార్కమరుద్గణభ్య: ||
అర్థము : శ్రీరామునకు నమస్కారము. జనకసుతయైన సీతామాతకు ప్రణతి, లక్ష్మణునకు నమస్కారము, వాయుదేవునకు నమస్కారములు. సూర్యచంద్రులకును మరుద్దేవతలకును నమస్కారములు.
హీరకం (శుక్రుడు)
రామ: కమలపత్రాక్ష: సర్వసత్త్వమనోహర: |
రూపదాక్షిణ్యసంపన్న: ప్రసూతో జనకాత్మజే ||
అర్థము : ఓ జానకీ! శ్రీరాముడు కమలపత్రముల వంటి కన్నులుగలవాడు. తన నిరుపమానకాంతిచే సమస్త ప్రాణులకును ఆనందమును గూర్చువాడు. పుట్టుకతోనే అతడు చక్కని దేహసౌందర్యము, గుణసంపదయు గలవాడు.
ఇంద్రనీలం (శని)
జయత్యతిబలో రామో లక్ష్మణశ్చ మహాబల: |
దాసోహం కోసలేంద్రస్య రామస్యాక్లిష్ట కర్మణ: ||
అర్థము : మహాబలసంపన్నుడైన శ్రీరామునకు జయము. మిక్కిలి పరాక్రమశాలియైన లక్ష్మణస్వామికి జయము. అసహాయ శూరుడు, కోసలదేశప్రభువు ఐన శ్రీరామునకు నేను దాసుడను.
గోమేదికం (రాహువు)
యద్యస్తి పతిశుశ్రూషా యద్యస్తి చరితం తప: |
యది వాస్త్యేకపత్నీత్వం శీతో భవ హనూమత: ||
అర్థము : నేను పతిసేవాపరాయణనే ఐనచో, తపమాచిరించియున్నచో, నేను నిష్కలంక పతివ్రతనైనచో ఓ అగ్నిదేవా! హనుమంతుని చల్లగా చూడుము.
వైడూర్యం (కేతువు)
నివృత్తవనవాసం తం త్వయా సార్ధమరిందమం |
అభిషిక్తమయోధ్యాయాం క్షిప్రం ద్రక్ష్యసి రాఘవం ||
అర్థము : శ త్రుమర్ధనుడైన శ్రీరాముడు వనవాసము ముగిసిన పిమ్మట నీతోగూడి అయోధ్య యందు పట్టాభిషిక్తుడగుటను నీవు త్వరలో చూడగలవు.
ఇతి శ్రీ ఆంజనేయ నవరత్న మాలా స్తోత్రం సంపూర్ణం.
కాశ్మీరు ఎవరిది ?
👉 *దయచేసి పూర్తిగా చదవండి, మీకుటుంబ సభ్యులకు తెలియచేయండి.*
*(ఈ మెసేజ్ ఫార్వర్డ్ చేసి దైవభక్తి, దేశభక్తి చాటండి.)*
[ వాట్సాప్ లో వచ్చిన కన్నడ వ్యాసానికి తెలుగు సేత --ఇది, ’ వింగ్ కమాండర్ సుదర్శన్ ’ గారి రచన]
ఇది, కశ్యప మహర్షి పేరుతో ఏర్పడిన ప్రదేశము " మైరా " అనే సంస్కృత పదానికి అర్థము " సరోవరము " అని. ఈ మన్వంతరములోని సప్త ఋషులలో ఒక్కరు కశ్యపుడు. ఇతడు బ్రహ్మ దేవుని మనవడు. ఇతడి తండ్రి మరీచి మహర్షి. ఈ మరీచి, బ్రహ్మ దేవుని మానస పుత్రుడు. దక్ష ప్రజాపతి తన పదముగ్గురు కుమార్తెలనూ కశ్యప మునికి ఇచ్చి వివాహము చేస్తాడు.
కశ్యప గోత్రము ఆరంభమయ్యేదే ఇక్కడినుండీ. వీరి సంతానములో , దేవతలు, దైత్యులు, దానవులు, నాగులు, మానవులు-మొదలుగా సర్వజీవులూ చేరి ఉన్నారు.
నీలమత పురాణము ప్రకారము, ఇప్పటి కాశ్మీర్ ఉన్న ప్రదేశములో ’ సతీసరము ’ అనే అతిపెద్ద సరోవరము ఉండినదంట. శివుడు, సతీదేవి--ఇద్దరికీ అది చాలా ఇష్టమైన సరోవరము అయినందువల్ల కశ్యపుడు ఈ సరోవరాన్ని వారికి బహుమానముగా ఇచ్చినాడు.
అయితే ఆ సరోవరములో ’ జలోద్భవుడు ’ అనే రాక్షసుడు దాగిఉండి, కశ్యపుడి సంతానానికి వేధింపులు చేసేవాడు. అప్పుడు , కశ్యపుడు, తన కొడుకైన ’ అనంత నాగుడి’ తో కలసి, ఒక వరాహ ముఖము [ ఇప్పటి బారాముల్లా] అనబడు కాలువను తవ్వి, ఆ సరోవరపు నీటిని బయటికి ప్రవహింపజేస్తాడు.
ఈ విధముగా ప్రవహించిన నీరు పశ్చిమములోనున్న మరొక కాలువ కు చేరుతుంది. దానిని కశ్యప సాగరము [ ఈనాటి కాస్పియన్ సముద్రము] అని పిలుస్తారు.
ఆ తరువాత సరోవరమునుండీ బయట పడిన జలోద్భవుడిని విష్ణువు సంహరిస్తాడు.
ఇలాగ నిండుకున్న సరోవరపు ప్రక్కన ’ వేద వ్యాసంగముల కోసము’ విశేషముగా ఒక పవిత్ర క్షేత్రాన్ని నిర్మిస్తారు. దానిని " కశ్యప మైరా " అని పిలిచేవారు.
అదే కాలక్రమేణా ’ కశ్య మైరా’ అనీ, " కశ్మీర " అనీ నామాంతరము చెందింది.
ఈ సుందర కాశ్మీరమును చూచుటకు గౌరీ దేవి, గణపతి తో పాటు హిమాఛ్చాదితమైన ఒక పర్వత మార్గము ద్వారా తరచు వచ్చేది. దానిని " గౌరీ మార్గ " అని పిలిచేవారు. అదే నేటి గుల్మార్గ్ .
’నీలమతి పురాణము ’ మరియూ దాని ఆధారముగా లిఖింపబడిన " రాజతరంగిణి" --ఇవి, కాశ్మీరపు పౌరాణిక మరియూ ఐతిహాసిక దాఖలాలు.
పన్నెండవ శతాబ్దములో " కల్హణుడు " అనే పండితుడు వ్రాసిన గ్రంధాల శృంఖల , విశ్వములోని అన్ని చోట్లా అత్యంత కుతూహలముతోను, శ్రద్ధాభక్తులతోను అభ్యసించబడుతున్నాయి.
భారత్ లో దీని గురించి ఎవరూ ఎక్కువగా పట్టించుకొనుట లేదు. ఎందుకంటే , మాధ్యమాలు ప్రతిబింబించే కాశ్మీరు పూర్తిగా వేరే.
కాశ్మీరు హిందువులది అంటే నమ్మే పరిస్థితి నేడు హిందువులలోనే లేదు. దురదృష్టము...
*ఇది ఎవరి కాశ్మీరము ?*
ఇది శారదాదేవి యొక్క కాశ్మీరము.
|| నమస్తే శారదా దేవి కాశ్మీర పురవాసిని|
త్వామహం ప్రార్థయే నిత్యం విద్యాదానం చ దేహి మే ||
ఇలాగ శారదా దేవిని స్తుతి చేసేది ’ కాశ్మీర పురవాసిని’ అనే!.
కాశ్మీరపు లిపి ఏమిటో తెలుసా ?
అది ’ శారదా లిపి ’
అప్పటి కాశ్మీర వేద విద్యాలయాలను ఏమని పిలిచేవారు ? ....
" శారదా పీఠము "
ఇదంతా ఎందుకు ,? ఆనాడు పూర్తి కాశ్మీరాన్నే " శారదా దేశము " అని పిలిచేవారు.
కాకపోతే, శంకరాచార్యులు కాశ్మీరానికి ఎందుకు వెళ్ళేవారు ....?
అక్కడి కృష్ణగంగా నది యొక్క తీరములోనున్న శారదాపీఠపు సొగసును చూసి, అదే పద్దతిలో దానిని ప్రతిబింబించేలాగ ఇంకొక శారదా పీఠాన్ని తుంగభద్రా తీరపు శృంగేరి లో స్థాపించుటకు ప్రేరణ దొరికినది ఆ కాశ్మీర శారదాపీఠము వల్లనే!
శారదాదేవి యొక్క శ్రీగంధపు మూల విగ్రహాన్ని కాశ్మీరు నుండే శృంగేరికి తరలించినారట.
కాశ్మీరానికి తమ కొందరు శిష్యులతోపాటు వెళ్ళిన కొత్తలో శంకరాచార్యులు, ఒక కాశ్మీరీ పండితుడి అతిథిగా ఉన్నారు.
మొదటి దినమే శంకరాచార్యుల పాండిత్యానికి విస్మయము చెందిన ఆ పండిత దంపతులు, వారిని మరికొంతకాలము తమ అతిథిగా ఉండి సత్కారాలను స్వీకరించమని మనవి చేసుకున్నారట.
దానికి ఒప్పుకున్న శంకరాచార్యులు, ఒక నిబంధన పెడతారు. ఏమనగా, ’ నా వంట నేనే చేసుకుంటాను ’ అని. ఇది ఆ పండిత దంపతులకు కొంత అవమానకరముగా తోచిననూ, వారిష్ట ప్రకారమే, కావలసిన సంభారములనూ, వంటపాత్రలు, వంట చెరకు లను ఇచ్చి విరమిస్తారు.
అయితే వంట చేయుటకు కావలసిన అగ్నిని ఇవ్వడము మరచిపోతారు.
మరొకసారి ఆ దంపతులను పిలచి ఇబ్బంది పెట్టరాదని తలచి శంకరాచార్యులు, అలాగే ఆకలితో నకనకలాడుతూనే పడుకుని నిద్రిస్తారు.
మరునాడు ఆ పండిత దంపతులు వచ్చి నమస్కరించి మాట్లాడిస్తుండగా, వంట సామగ్రి అంతా అలాగే పడి ఉండుట గమనించి, ’ఎందుకని’ విచారించగా, వారి శిష్యులు, అగ్ని లేని కారణాన శంకరాచార్యులు వంట చేసుకోలేదు-అని సమాధానమునిస్తారు.
తక్షణమే ఆ గృహిణి, అక్కడే ఉన్న నీటిని ఆ కట్టెలమీద చిలకరించగానే ఆ కట్టెలు అంటుకొని మండనారంభిస్తాయి.
ఈ ప్రహసనము వల్ల, శంకరాచార్యులకు, తాము ఇంకా చాలా నేర్చుకోవలసినది ఈ శారదా దేశములో ఉంది--అనిపించి, ఇంకొన్ని దినాలు అక్కడే నివశిస్తారు.
వారు నిలచిన ఆ ప్రదేశము--ఒక గుట్ట -ను ఈనాటికీ
👉 *దయచేసి పూర్తిగా చదవండి, మీకుటుంబ సభ్యులకు తెలియచేయండి.*
*(ఈ మెసేజ్ ఫార్వర్డ్ చేసి దైవభక్తి, దేశభక్తి చాటండి.)*
[ వాట్సాప్ లో వచ్చిన కన్నడ వ్యాసానికి తెలుగు సేత --ఇది, ’ వింగ్ కమాండర్ సుదర్శన్ ’ గారి రచన]
ఇది, కశ్యప మహర్షి పేరుతో ఏర్పడిన ప్రదేశము " మైరా " అనే సంస్కృత పదానికి అర్థము " సరోవరము " అని. ఈ మన్వంతరములోని సప్త ఋషులలో ఒక్కరు కశ్యపుడు. ఇతడు బ్రహ్మ దేవుని మనవడు. ఇతడి తండ్రి మరీచి మహర్షి. ఈ మరీచి, బ్రహ్మ దేవుని మానస పుత్రుడు. దక్ష ప్రజాపతి తన పదముగ్గురు కుమార్తెలనూ కశ్యప మునికి ఇచ్చి వివాహము చేస్తాడు.
కశ్యప గోత్రము ఆరంభమయ్యేదే ఇక్కడినుండీ. వీరి సంతానములో , దేవతలు, దైత్యులు, దానవులు, నాగులు, మానవులు-మొదలుగా సర్వజీవులూ చేరి ఉన్నారు.
నీలమత పురాణము ప్రకారము, ఇప్పటి కాశ్మీర్ ఉన్న ప్రదేశములో ’ సతీసరము ’ అనే అతిపెద్ద సరోవరము ఉండినదంట. శివుడు, సతీదేవి--ఇద్దరికీ అది చాలా ఇష్టమైన సరోవరము అయినందువల్ల కశ్యపుడు ఈ సరోవరాన్ని వారికి బహుమానముగా ఇచ్చినాడు.
అయితే ఆ సరోవరములో ’ జలోద్భవుడు ’ అనే రాక్షసుడు దాగిఉండి, కశ్యపుడి సంతానానికి వేధింపులు చేసేవాడు. అప్పుడు , కశ్యపుడు, తన కొడుకైన ’ అనంత నాగుడి’ తో కలసి, ఒక వరాహ ముఖము [ ఇప్పటి బారాముల్లా] అనబడు కాలువను తవ్వి, ఆ సరోవరపు నీటిని బయటికి ప్రవహింపజేస్తాడు.
ఈ విధముగా ప్రవహించిన నీరు పశ్చిమములోనున్న మరొక కాలువ కు చేరుతుంది. దానిని కశ్యప సాగరము [ ఈనాటి కాస్పియన్ సముద్రము] అని పిలుస్తారు.
ఆ తరువాత సరోవరమునుండీ బయట పడిన జలోద్భవుడిని విష్ణువు సంహరిస్తాడు.
ఇలాగ నిండుకున్న సరోవరపు ప్రక్కన ’ వేద వ్యాసంగముల కోసము’ విశేషముగా ఒక పవిత్ర క్షేత్రాన్ని నిర్మిస్తారు. దానిని " కశ్యప మైరా " అని పిలిచేవారు.
అదే కాలక్రమేణా ’ కశ్య మైరా’ అనీ, " కశ్మీర " అనీ నామాంతరము చెందింది.
ఈ సుందర కాశ్మీరమును చూచుటకు గౌరీ దేవి, గణపతి తో పాటు హిమాఛ్చాదితమైన ఒక పర్వత మార్గము ద్వారా తరచు వచ్చేది. దానిని " గౌరీ మార్గ " అని పిలిచేవారు. అదే నేటి గుల్మార్గ్ .
’నీలమతి పురాణము ’ మరియూ దాని ఆధారముగా లిఖింపబడిన " రాజతరంగిణి" --ఇవి, కాశ్మీరపు పౌరాణిక మరియూ ఐతిహాసిక దాఖలాలు.
పన్నెండవ శతాబ్దములో " కల్హణుడు " అనే పండితుడు వ్రాసిన గ్రంధాల శృంఖల , విశ్వములోని అన్ని చోట్లా అత్యంత కుతూహలముతోను, శ్రద్ధాభక్తులతోను అభ్యసించబడుతున్నాయి.
భారత్ లో దీని గురించి ఎవరూ ఎక్కువగా పట్టించుకొనుట లేదు. ఎందుకంటే , మాధ్యమాలు ప్రతిబింబించే కాశ్మీరు పూర్తిగా వేరే.
కాశ్మీరు హిందువులది అంటే నమ్మే పరిస్థితి నేడు హిందువులలోనే లేదు. దురదృష్టము...
*ఇది ఎవరి కాశ్మీరము ?*
ఇది శారదాదేవి యొక్క కాశ్మీరము.
|| నమస్తే శారదా దేవి కాశ్మీర పురవాసిని|
త్వామహం ప్రార్థయే నిత్యం విద్యాదానం చ దేహి మే ||
ఇలాగ శారదా దేవిని స్తుతి చేసేది ’ కాశ్మీర పురవాసిని’ అనే!.
కాశ్మీరపు లిపి ఏమిటో తెలుసా ?
అది ’ శారదా లిపి ’
అప్పటి కాశ్మీర వేద విద్యాలయాలను ఏమని పిలిచేవారు ? ....
" శారదా పీఠము "
ఇదంతా ఎందుకు ,? ఆనాడు పూర్తి కాశ్మీరాన్నే " శారదా దేశము " అని పిలిచేవారు.
కాకపోతే, శంకరాచార్యులు కాశ్మీరానికి ఎందుకు వెళ్ళేవారు ....?
అక్కడి కృష్ణగంగా నది యొక్క తీరములోనున్న శారదాపీఠపు సొగసును చూసి, అదే పద్దతిలో దానిని ప్రతిబింబించేలాగ ఇంకొక శారదా పీఠాన్ని తుంగభద్రా తీరపు శృంగేరి లో స్థాపించుటకు ప్రేరణ దొరికినది ఆ కాశ్మీర శారదాపీఠము వల్లనే!
శారదాదేవి యొక్క శ్రీగంధపు మూల విగ్రహాన్ని కాశ్మీరు నుండే శృంగేరికి తరలించినారట.
కాశ్మీరానికి తమ కొందరు శిష్యులతోపాటు వెళ్ళిన కొత్తలో శంకరాచార్యులు, ఒక కాశ్మీరీ పండితుడి అతిథిగా ఉన్నారు.
మొదటి దినమే శంకరాచార్యుల పాండిత్యానికి విస్మయము చెందిన ఆ పండిత దంపతులు, వారిని మరికొంతకాలము తమ అతిథిగా ఉండి సత్కారాలను స్వీకరించమని మనవి చేసుకున్నారట.
దానికి ఒప్పుకున్న శంకరాచార్యులు, ఒక నిబంధన పెడతారు. ఏమనగా, ’ నా వంట నేనే చేసుకుంటాను ’ అని. ఇది ఆ పండిత దంపతులకు కొంత అవమానకరముగా తోచిననూ, వారిష్ట ప్రకారమే, కావలసిన సంభారములనూ, వంటపాత్రలు, వంట చెరకు లను ఇచ్చి విరమిస్తారు.
అయితే వంట చేయుటకు కావలసిన అగ్నిని ఇవ్వడము మరచిపోతారు.
మరొకసారి ఆ దంపతులను పిలచి ఇబ్బంది పెట్టరాదని తలచి శంకరాచార్యులు, అలాగే ఆకలితో నకనకలాడుతూనే పడుకుని నిద్రిస్తారు.
మరునాడు ఆ పండిత దంపతులు వచ్చి నమస్కరించి మాట్లాడిస్తుండగా, వంట సామగ్రి అంతా అలాగే పడి ఉండుట గమనించి, ’ఎందుకని’ విచారించగా, వారి శిష్యులు, అగ్ని లేని కారణాన శంకరాచార్యులు వంట చేసుకోలేదు-అని సమాధానమునిస్తారు.
తక్షణమే ఆ గృహిణి, అక్కడే ఉన్న నీటిని ఆ కట్టెలమీద చిలకరించగానే ఆ కట్టెలు అంటుకొని మండనారంభిస్తాయి.
ఈ ప్రహసనము వల్ల, శంకరాచార్యులకు, తాము ఇంకా చాలా నేర్చుకోవలసినది ఈ శారదా దేశములో ఉంది--అనిపించి, ఇంకొన్ని దినాలు అక్కడే నివశిస్తారు.
వారు నిలచిన ఆ ప్రదేశము--ఒక గుట్ట -ను ఈనాటికీ
శంకరాచార్య గుట్ట అనె పిలుస్తారు. ఆ పేరుతోనే అది ప్రసిద్ధమైనది. అదొక పుణ్యక్షేత్రము అనిపించుకున్నది.
ఇది శ్రీనగరపు నట్ట నడుమ ప్రసిద్ధమైన ’ దాల్ ’ సరోవరపు ప్రక్కనే ఉంది.
ఆనాటి శారదాపీఠము , దురదృష్టవశాత్తూ ఇప్పటి పాకిస్తాన్ ఆక్రమిత కాశ్మీర్ లో ఉంది.
అక్కడికి వెళ్ళుటకు ఎవరికీ అనుమతి లేదు. [ఈ శారదాపీఠపు శిథిల చిత్రాలు ఈ మధ్యనే ఎవరో పోస్ట్ చేశారు.. ఉన్నవారు పంచుకోగలరు ]
ఆ శారదా పీఠము శిథిలమై, దినదినానికీ కుంగిపోవుతున్నది.
" విశిష్టాద్వైతము " అనే సిద్ధాంతము, " నాథ ముని " ద్వారా ప్రారంభమైనది అని ఉల్లేఖనములు ఉన్నాయి. దానిని యమునాచార్యులు విస్తరించినారు.
మరియూ *రామానుజాచార్యులు బ్రహ్మసూత్రపు చౌకట్టులో ప్రతిపాదించి, " శ్రీ భాష్యము " అనె మేరుగ్రంధాన్ని సృష్టించినారు. ఇదే, శ్రీవైష్ణవుల మూలగ్రంధము.* ఇటువంటి మహద్గ్రంధాన్ని సృష్టించుటకే రామానుజులు తమ శిష్యుడైన ’ కురుత్తాళ్వార్ ’ [ ఖురేషీ ] తో కలసి బ్రహ్మసూత్రాన్ని వెదకుతూ కాశ్మీరానికి వెళ్ళినారు. వారికి అప్పటికే అరవై యేళ్ళు!
✍✍👌👌🙏🙏🏻
Copied post
ఇది శ్రీనగరపు నట్ట నడుమ ప్రసిద్ధమైన ’ దాల్ ’ సరోవరపు ప్రక్కనే ఉంది.
ఆనాటి శారదాపీఠము , దురదృష్టవశాత్తూ ఇప్పటి పాకిస్తాన్ ఆక్రమిత కాశ్మీర్ లో ఉంది.
అక్కడికి వెళ్ళుటకు ఎవరికీ అనుమతి లేదు. [ఈ శారదాపీఠపు శిథిల చిత్రాలు ఈ మధ్యనే ఎవరో పోస్ట్ చేశారు.. ఉన్నవారు పంచుకోగలరు ]
ఆ శారదా పీఠము శిథిలమై, దినదినానికీ కుంగిపోవుతున్నది.
" విశిష్టాద్వైతము " అనే సిద్ధాంతము, " నాథ ముని " ద్వారా ప్రారంభమైనది అని ఉల్లేఖనములు ఉన్నాయి. దానిని యమునాచార్యులు విస్తరించినారు.
మరియూ *రామానుజాచార్యులు బ్రహ్మసూత్రపు చౌకట్టులో ప్రతిపాదించి, " శ్రీ భాష్యము " అనె మేరుగ్రంధాన్ని సృష్టించినారు. ఇదే, శ్రీవైష్ణవుల మూలగ్రంధము.* ఇటువంటి మహద్గ్రంధాన్ని సృష్టించుటకే రామానుజులు తమ శిష్యుడైన ’ కురుత్తాళ్వార్ ’ [ ఖురేషీ ] తో కలసి బ్రహ్మసూత్రాన్ని వెదకుతూ కాశ్మీరానికి వెళ్ళినారు. వారికి అప్పటికే అరవై యేళ్ళు!
✍✍👌👌🙏🙏🏻
Copied post
🚩🇮🇳తప్పకుండా చదవండి🇮🇳🚩
నమ్ముతారా..? చంద్రయాన్-2కు వేదగణిత బాటలు వేసింది ఈ స్వామీజీ..!!
చంద్రయాన్-2 ప్రయోగానికి అంతా రెడీ… కానీ ఎక్కడో ఏదో చిక్కుముడి… తెమలడం లేదు, తేలడం లేదు… లెక్క తెగడమే లేదు… 900 కోట్ల ప్రాజెక్టు… కోట్ల మంది భారతీయుల ఆశలు… ప్రపంచం కన్ను… ఇస్రో ఛైర్మన్కు ఓ సీనియర్ సైంటిస్టు ఓ సలహా ఇచ్చాడు… ఇస్రో శివన్ కూడా ప్రతిదీ వినే తరహా… దేన్నీ తేలికగా తీసేసే రకం కాదు… ఆ సలహా ఏమిటంటే..? ‘పూరి శంకరాచార్యను కలుద్దాం సార్, ఆయన ఏమైనా పరిష్కారం చెప్పవచ్చు…’ తను ఓ క్షణం విస్తుపోయాడు… ఆధునిక గణితవేత్తలు, అంతరిక్ష శాస్త్రవేత్తలు, భౌతికశాస్త్ర పరిశోధకులకే చేతకానిది ఓ కాషాయగుడ్డల సన్యాసికి ఏం తెలుసు అని బయటికి వెల్లడించలేదు తన మనసులో భావాన్ని..! కానీ వాళ్లు వెళ్లలేదు… స్వామివారినే శ్రీహరికోటను రమ్మని ఆహ్వానించారు… ఆయన వచ్చాడు… చూశాడు… ఆ లెక్కను చిటికెలో సాల్వ్ చేసేశాడు శంకరాచార్య అలియాస్ నిశ్చలానంద సరస్వతి… ఆయన ఎదుట అక్షరాలా భక్తిభావంతో సాగిలపడ్డాడు ఇస్రో చీఫ్… ఆ తరువాత కొద్దిరోజులకే చంద్రయాన్-2 మన పతాకాన్ని రెపరెపలాడిస్తూ ఖగోళంలోకి చంద్రుడి వైపు దూసుకుపోయింది…
అబ్బే, ఏమాత్రం నమ్మబుల్గా లేదు… ఉత్త ఫేక్… అని కొట్టేసేవాళ్లు బోలెడు మంది ఉంటారు కదా ఈ వార్తను..! కానీ కాస్త అతిశయోక్తి ఉంది గానీ వార్త నిజమే… కాకపోతే మన మెయిన్ స్ట్రీమ్ మీడియాకు ఇలాంటివి పట్టవు… అయితే ఇక్కడ గమనించాల్సిన అంశాలు కొన్ని ఉన్నయ్… ఈ స్వామి పూరి శంకరాచార్య నంబర్ 145… ఈయన 143వ శంకరాచార్యుడు భారతకృష్ణ తీర్థకు ప్రియమైన శిష్యుడు… ఆయన వేదగణితంలో దిట్ట… ఆధునిక గణితం వల్ల కాని అనేకానేక సంక్లిష్టమైన సూత్రాల్ని, సమీకరణాల్ని ఇట్టే సాల్వ్ చేసేవాడు… ఈ నిశ్చలానంద కూడా ఆయన దగ్గర నేర్చుకుని, పాత వేదగణిత గ్రంథాల్ని ఔపోసన పట్టి, తన జ్ఞానానికి మరింత మెరుగుపెట్టుకున్నాడు…
ఆహారానికి, భాషకు, మందులకు, ఆహార్యానికీ, అలవాట్లకూ మతాన్ని రుద్దినట్టుగా ఈ గణితానికి మతాన్ని రుద్దకండి… లెక్కలంటే లెక్కలే… ఆధునిక గణితం పోకడ వేరు, వేదగణితం పోకడ వేరు… రెండూ సొల్యూషన్సే చూపిస్తాయి… కాకపోతే వేదగణితం సులభంగా స్టెప్ బై స్టెప్ ఉంటుంది… ఆధునిక గణితం కాస్త సంక్లిష్టంగా ఉంటుంది… ‘‘ఇందులో వింత ఏమీ లేదు… ఇదేమీ మాయ కాదు, లీల కాదు, మహత్తు అసలే కాదు… వేల ఏళ్ల క్రితమే భారతీయ రుషులకు లెక్కలు, జ్యోతిష్యం, క్షిపణి పరిజ్ఞానం, ఖగోళ జ్ఞానం, గగనయానంపై బ్రహ్మాండమైన విద్వత్తు ఉంది… మన పురాణాల్లో, భగవద్గీతలో బోలెడు అంశాలు దొరుకుతాయి… నిశ్చలానంద సరస్వతి ఆధ్యాత్మక గురువే కాదు, వేదగణితంలో బోలెడంత సాధన చేశాడు… 11 పుస్తకాలు రాశాడు తను దీనిపై… చాలా మంది విదేశీ గణిత పరిశోధకులు స్వామితో టచ్లో ఉంటారు… సందేహాలకు వేదగణితంలో పరిష్కారాలు వెతుక్కుంటారు…’’ అంటున్నాడు ఈ శంకరాచార్యుడి గోవర్ధన పీఠం పబ్లిక్ రిలేషన్స్ ఆఫీసర్ మనోజ్ రత్తా…
నిజానికి నిశ్చలానందుడికి ఇస్రో స్పేస్ సైన్స్తో పరిచయం కొత్తదేమీ కాదు… చాలాసార్లు తను ఇస్రో లెక్కలకు సాయం చేశాడు… రెండేళ్ల క్రితం అహ్మదాబాద్ స్పేస్ రీసెర్చ్ స్టేషన్కు వెళ్లి… దాదాపు 1000 మంది సైంటిస్టులు, రీసెర్చ్ స్కాలర్లను ఉద్దేశించి ప్రసంగించాడు… అహ్మదాబాద్ ఐఐఎంలో ఏడాది క్రితం మేనేజ్మెంట్ పాఠాలు కూడా చెప్పాడు… సో, స్వామి అనగానే కాషాయాలు (మన తెలుగు స్వాములతో అస్సలు పోల్చుకోవద్దు దయచేసి..) ఉపవాసాలు, పూజలు, ధ్యానాలు, ఆధ్యాత్మిక ప్రవచనాలే అనుకోకండి… ఇదుగో, ఈ నిశ్చలానందులూ ఉంటారు… ఆధునిక సాంకేతిక విజ్ఞానానికి పురాతన జ్ఞానాన్ని అద్ది సుసంపన్నం చేస్తారు… తమ చుట్టూ ఛాందసాల మడి గీతలు గీసుకుని, వాటిల్లో బందీలుగా ఉండరు… విభిన్నరంగాల్లో ఇదుగో ఇలా తళుక్కుమంటారు… అవసరమైన వేళల్లో..!!
నమ్ముతారా..? చంద్రయాన్-2కు వేదగణిత బాటలు వేసింది ఈ స్వామీజీ..!!
చంద్రయాన్-2 ప్రయోగానికి అంతా రెడీ… కానీ ఎక్కడో ఏదో చిక్కుముడి… తెమలడం లేదు, తేలడం లేదు… లెక్క తెగడమే లేదు… 900 కోట్ల ప్రాజెక్టు… కోట్ల మంది భారతీయుల ఆశలు… ప్రపంచం కన్ను… ఇస్రో ఛైర్మన్కు ఓ సీనియర్ సైంటిస్టు ఓ సలహా ఇచ్చాడు… ఇస్రో శివన్ కూడా ప్రతిదీ వినే తరహా… దేన్నీ తేలికగా తీసేసే రకం కాదు… ఆ సలహా ఏమిటంటే..? ‘పూరి శంకరాచార్యను కలుద్దాం సార్, ఆయన ఏమైనా పరిష్కారం చెప్పవచ్చు…’ తను ఓ క్షణం విస్తుపోయాడు… ఆధునిక గణితవేత్తలు, అంతరిక్ష శాస్త్రవేత్తలు, భౌతికశాస్త్ర పరిశోధకులకే చేతకానిది ఓ కాషాయగుడ్డల సన్యాసికి ఏం తెలుసు అని బయటికి వెల్లడించలేదు తన మనసులో భావాన్ని..! కానీ వాళ్లు వెళ్లలేదు… స్వామివారినే శ్రీహరికోటను రమ్మని ఆహ్వానించారు… ఆయన వచ్చాడు… చూశాడు… ఆ లెక్కను చిటికెలో సాల్వ్ చేసేశాడు శంకరాచార్య అలియాస్ నిశ్చలానంద సరస్వతి… ఆయన ఎదుట అక్షరాలా భక్తిభావంతో సాగిలపడ్డాడు ఇస్రో చీఫ్… ఆ తరువాత కొద్దిరోజులకే చంద్రయాన్-2 మన పతాకాన్ని రెపరెపలాడిస్తూ ఖగోళంలోకి చంద్రుడి వైపు దూసుకుపోయింది…
అబ్బే, ఏమాత్రం నమ్మబుల్గా లేదు… ఉత్త ఫేక్… అని కొట్టేసేవాళ్లు బోలెడు మంది ఉంటారు కదా ఈ వార్తను..! కానీ కాస్త అతిశయోక్తి ఉంది గానీ వార్త నిజమే… కాకపోతే మన మెయిన్ స్ట్రీమ్ మీడియాకు ఇలాంటివి పట్టవు… అయితే ఇక్కడ గమనించాల్సిన అంశాలు కొన్ని ఉన్నయ్… ఈ స్వామి పూరి శంకరాచార్య నంబర్ 145… ఈయన 143వ శంకరాచార్యుడు భారతకృష్ణ తీర్థకు ప్రియమైన శిష్యుడు… ఆయన వేదగణితంలో దిట్ట… ఆధునిక గణితం వల్ల కాని అనేకానేక సంక్లిష్టమైన సూత్రాల్ని, సమీకరణాల్ని ఇట్టే సాల్వ్ చేసేవాడు… ఈ నిశ్చలానంద కూడా ఆయన దగ్గర నేర్చుకుని, పాత వేదగణిత గ్రంథాల్ని ఔపోసన పట్టి, తన జ్ఞానానికి మరింత మెరుగుపెట్టుకున్నాడు…
ఆహారానికి, భాషకు, మందులకు, ఆహార్యానికీ, అలవాట్లకూ మతాన్ని రుద్దినట్టుగా ఈ గణితానికి మతాన్ని రుద్దకండి… లెక్కలంటే లెక్కలే… ఆధునిక గణితం పోకడ వేరు, వేదగణితం పోకడ వేరు… రెండూ సొల్యూషన్సే చూపిస్తాయి… కాకపోతే వేదగణితం సులభంగా స్టెప్ బై స్టెప్ ఉంటుంది… ఆధునిక గణితం కాస్త సంక్లిష్టంగా ఉంటుంది… ‘‘ఇందులో వింత ఏమీ లేదు… ఇదేమీ మాయ కాదు, లీల కాదు, మహత్తు అసలే కాదు… వేల ఏళ్ల క్రితమే భారతీయ రుషులకు లెక్కలు, జ్యోతిష్యం, క్షిపణి పరిజ్ఞానం, ఖగోళ జ్ఞానం, గగనయానంపై బ్రహ్మాండమైన విద్వత్తు ఉంది… మన పురాణాల్లో, భగవద్గీతలో బోలెడు అంశాలు దొరుకుతాయి… నిశ్చలానంద సరస్వతి ఆధ్యాత్మక గురువే కాదు, వేదగణితంలో బోలెడంత సాధన చేశాడు… 11 పుస్తకాలు రాశాడు తను దీనిపై… చాలా మంది విదేశీ గణిత పరిశోధకులు స్వామితో టచ్లో ఉంటారు… సందేహాలకు వేదగణితంలో పరిష్కారాలు వెతుక్కుంటారు…’’ అంటున్నాడు ఈ శంకరాచార్యుడి గోవర్ధన పీఠం పబ్లిక్ రిలేషన్స్ ఆఫీసర్ మనోజ్ రత్తా…
నిజానికి నిశ్చలానందుడికి ఇస్రో స్పేస్ సైన్స్తో పరిచయం కొత్తదేమీ కాదు… చాలాసార్లు తను ఇస్రో లెక్కలకు సాయం చేశాడు… రెండేళ్ల క్రితం అహ్మదాబాద్ స్పేస్ రీసెర్చ్ స్టేషన్కు వెళ్లి… దాదాపు 1000 మంది సైంటిస్టులు, రీసెర్చ్ స్కాలర్లను ఉద్దేశించి ప్రసంగించాడు… అహ్మదాబాద్ ఐఐఎంలో ఏడాది క్రితం మేనేజ్మెంట్ పాఠాలు కూడా చెప్పాడు… సో, స్వామి అనగానే కాషాయాలు (మన తెలుగు స్వాములతో అస్సలు పోల్చుకోవద్దు దయచేసి..) ఉపవాసాలు, పూజలు, ధ్యానాలు, ఆధ్యాత్మిక ప్రవచనాలే అనుకోకండి… ఇదుగో, ఈ నిశ్చలానందులూ ఉంటారు… ఆధునిక సాంకేతిక విజ్ఞానానికి పురాతన జ్ఞానాన్ని అద్ది సుసంపన్నం చేస్తారు… తమ చుట్టూ ఛాందసాల మడి గీతలు గీసుకుని, వాటిల్లో బందీలుగా ఉండరు… విభిన్నరంగాల్లో ఇదుగో ఇలా తళుక్కుమంటారు… అవసరమైన వేళల్లో..!!
వరలక్ష్మి వ్రతం:
శ్రావణమాసంలో వచ్చే ముఖ్యమైన పర్వమిది. శ్రావణ పూర్ణిమ ముందువచ్చే శుక్రవారం శ్రీ మహాలక్ష్మిని 'వరలక్ష్మి' పేరుతో అర్చించడం మన సాంప్రదాయం. సర్వవిధ సంపదలను అనుగ్రహించే వ్రతమిది. కలశాన వరలక్ష్మిని ఆవాహనచేసి షోడశోపచారాలతో పూజించడం ఈ వ్రతాచరణ విధి. స్త్రీలందరూ లక్ష్మీమయంగా అలంకరించుకొని అమ్మవారిని అర్చిస్తారు.
వరలక్ష్మి వ్రత కధ (శ్రావణ శుక్రవారం కధ):
ఒకనాడు పరమేశ్వరుడు కైలాస గిరియందు సకల మునిగణ సంసేవితుడైయున్న సమయంబున పార్వతీ దేవి వినయంబుగా, "ప్రాణేశ్వరా! స్త్రీలు సకలైశ్వర్యములు కలిగియుండుటకు ఆచరించదగిన వ్రతమేదియో సెలవీయు"డని కోరెను. అంతట పరమేశ్వవరుడు, "దేవీ! వరలక్ష్మి వ్రతమనునది స్త్రీలకు సౌభాగ్యమొసగును. దానిని శ్రావణమాసమందు పౌర్ణమికు ముందు వచ్చు శుక్లపక్ష శుక్రవారము నాడు చేయవలెను" అనెను. అది విని యామె, "స్వామీ! ఆవ్రతం ఎలా ఆచరించవలెనో సెలవీ"య వేడెను. మరియు, "ఆ వ్రతాన్ని మునుపు ఎవరాచరించి తరించారో తెలుపగోరెద" ననెను. అంతట పరమేశ్వరుడు "ఓ పడతీ! ఆ వ్రతకధను చెప్పెదను వినుము" అని కధ చెప్పెను.
పూర్వము మగధ రాజ్యమున కుండిన నగరమను నొక పురము గలదు. అది బహుసుందరమయిన పట్టణము. అందు చారుమతి యను ఒక సాధ్వి కలదు. ఆమె సద్గుణములకు మెచ్చి ఆదిలక్ష్మి ఆమె స్వప్నమున ప్రత్యక్షమై ఆమెతో, "చారుమతీ! నీసధ్గుణములకు నేను మెచ్చితిని నీకు కావలయు వరములనొసగు తలంపు నాకు కలిగెను. కావున నీవు శ్రావణ పౌర్ణమి ముందు వచ్చు శుక్రవారమునాడు వరలక్ష్మీ వ్రతము చేయుము. అప్పుడు నీవు కోరిన కోరికలను దీర్చెద" నని చెప్పి మాయమయ్యను. వెంటనే ఆమె మేల్గాంచి, తన స్వప్న వృత్తాంతము తన భర్తకు నివేదింప నతడునూ మిగుల సంతోషించి ఆమెనా వ్రతమును చేయుటకు ప్రోత్సహించెను. ఆస్వప్న వృత్తాంతము తెలిసిన ఆ పట్టణ స్త్రీలు శ్రావణమాసం కొరకు ఎదురుచూచుచుండిరి. అంతలో శ్రావణమాసము వచ్చెను. అంతట చారుమతి వారందరితో కలసి నిర్ణీత దినమున స్నానాదులు ఆచరించి, ఒక చోట ఆవు పేడతో అలికి, బియ్యముతో మంటపమేర్పరచి మర్రిచిగుళ్ళు మొదలగు పంచ పల్లవులతో కలశంబేర్పరచి, అందు వరలక్ష్మిని ఆవాహనం చేసి, సాయంత్రమైనంత నధిక భక్తితో
లక్ష్మీo క్షీరసముద్రరాజతనయాం| శ్రీ రంగథామేశ్వరీం|
దాసీభూత సమస్తదేవ వనితాం| లోకైక దీపాంకురాం|
శ్రీమన్మంద కటాక్ష లబ్ధ విభవః| బ్రహ్మేంద్ర గంగాధరాం|
త్వాం త్రిలోక్య కుటుంబినీం సరసిజాం వందేముకుందప్రియాం||
అని స్తుతించి, తొమ్మిది రంగులు గల తోరణము కుడిచేతికి గట్టుకొని, యధాశక్తిని లక్ష్మీదేవికి ఫలభక్ష్య పానీయ పాయసాదులు నైవేద్యముగా సమర్పించి, ప్రదక్షణ మొనర్చెను. అట్లు వారు ప్రదక్షణము చేయుచుండగా ఘల్లు ఘల్లు మని ధ్వని వినిపించుటచే వారు క్రిందకి చూడగా వాళ్ళ కాళ్ళకు గజ్జెలు, అందెలు మున్నగు ఆభరణములు కనిపించెను. కానీ భక్తి తప్పక వారు రెండొవసారి ప్రదక్షణము చేయగా వారి హస్తములు నవరత్నఖచిత కంకణ సుందరము లయ్యెను. మూడవ ప్రదక్షణము చేసిన వెంటనే వారి యిండ్లు సకల సంపత్సమృధ్ధము లయ్యెను. పిమ్మట చారుమతీ వ్రతము చేయించిన బ్రాహ్మణులకు యధావిధిగా యధాశక్తిని దక్షిణ తాంబూలాదుల నొసంగి సంతుష్టిని చేసి పంపి, వ్రత ప్రసాదములను బంధుమిత్రాదులకు పెట్టి, తానునూ భుజించి, సుఖముగా నుండెను. ఆమె లోకోపకారముగా నిట్టి వ్రతమును జేయించినందులకు ఊరిలోనివారందరూ ఆమెను వేనోళ్ళ బొగడిరి. నాటి నుండి స్త్రీలందరూ ఆ వ్రతమును ప్రతి సంవత్సరమూ చేయుచుండిరి. ఆ వ్రతమును అన్ని వర్ణముల వారునూ జేయవచ్చును. ఆ వ్రతాచరణము వలన వరలక్ష్మీ ప్రసాదము కలిగి సకల కార్యములందునూ విజయము చేకూరును.
శ్రావణమాసంలో వచ్చే ముఖ్యమైన పర్వమిది. శ్రావణ పూర్ణిమ ముందువచ్చే శుక్రవారం శ్రీ మహాలక్ష్మిని 'వరలక్ష్మి' పేరుతో అర్చించడం మన సాంప్రదాయం. సర్వవిధ సంపదలను అనుగ్రహించే వ్రతమిది. కలశాన వరలక్ష్మిని ఆవాహనచేసి షోడశోపచారాలతో పూజించడం ఈ వ్రతాచరణ విధి. స్త్రీలందరూ లక్ష్మీమయంగా అలంకరించుకొని అమ్మవారిని అర్చిస్తారు.
వరలక్ష్మి వ్రత కధ (శ్రావణ శుక్రవారం కధ):
ఒకనాడు పరమేశ్వరుడు కైలాస గిరియందు సకల మునిగణ సంసేవితుడైయున్న సమయంబున పార్వతీ దేవి వినయంబుగా, "ప్రాణేశ్వరా! స్త్రీలు సకలైశ్వర్యములు కలిగియుండుటకు ఆచరించదగిన వ్రతమేదియో సెలవీయు"డని కోరెను. అంతట పరమేశ్వవరుడు, "దేవీ! వరలక్ష్మి వ్రతమనునది స్త్రీలకు సౌభాగ్యమొసగును. దానిని శ్రావణమాసమందు పౌర్ణమికు ముందు వచ్చు శుక్లపక్ష శుక్రవారము నాడు చేయవలెను" అనెను. అది విని యామె, "స్వామీ! ఆవ్రతం ఎలా ఆచరించవలెనో సెలవీ"య వేడెను. మరియు, "ఆ వ్రతాన్ని మునుపు ఎవరాచరించి తరించారో తెలుపగోరెద" ననెను. అంతట పరమేశ్వరుడు "ఓ పడతీ! ఆ వ్రతకధను చెప్పెదను వినుము" అని కధ చెప్పెను.
పూర్వము మగధ రాజ్యమున కుండిన నగరమను నొక పురము గలదు. అది బహుసుందరమయిన పట్టణము. అందు చారుమతి యను ఒక సాధ్వి కలదు. ఆమె సద్గుణములకు మెచ్చి ఆదిలక్ష్మి ఆమె స్వప్నమున ప్రత్యక్షమై ఆమెతో, "చారుమతీ! నీసధ్గుణములకు నేను మెచ్చితిని నీకు కావలయు వరములనొసగు తలంపు నాకు కలిగెను. కావున నీవు శ్రావణ పౌర్ణమి ముందు వచ్చు శుక్రవారమునాడు వరలక్ష్మీ వ్రతము చేయుము. అప్పుడు నీవు కోరిన కోరికలను దీర్చెద" నని చెప్పి మాయమయ్యను. వెంటనే ఆమె మేల్గాంచి, తన స్వప్న వృత్తాంతము తన భర్తకు నివేదింప నతడునూ మిగుల సంతోషించి ఆమెనా వ్రతమును చేయుటకు ప్రోత్సహించెను. ఆస్వప్న వృత్తాంతము తెలిసిన ఆ పట్టణ స్త్రీలు శ్రావణమాసం కొరకు ఎదురుచూచుచుండిరి. అంతలో శ్రావణమాసము వచ్చెను. అంతట చారుమతి వారందరితో కలసి నిర్ణీత దినమున స్నానాదులు ఆచరించి, ఒక చోట ఆవు పేడతో అలికి, బియ్యముతో మంటపమేర్పరచి మర్రిచిగుళ్ళు మొదలగు పంచ పల్లవులతో కలశంబేర్పరచి, అందు వరలక్ష్మిని ఆవాహనం చేసి, సాయంత్రమైనంత నధిక భక్తితో
లక్ష్మీo క్షీరసముద్రరాజతనయాం| శ్రీ రంగథామేశ్వరీం|
దాసీభూత సమస్తదేవ వనితాం| లోకైక దీపాంకురాం|
శ్రీమన్మంద కటాక్ష లబ్ధ విభవః| బ్రహ్మేంద్ర గంగాధరాం|
త్వాం త్రిలోక్య కుటుంబినీం సరసిజాం వందేముకుందప్రియాం||
అని స్తుతించి, తొమ్మిది రంగులు గల తోరణము కుడిచేతికి గట్టుకొని, యధాశక్తిని లక్ష్మీదేవికి ఫలభక్ష్య పానీయ పాయసాదులు నైవేద్యముగా సమర్పించి, ప్రదక్షణ మొనర్చెను. అట్లు వారు ప్రదక్షణము చేయుచుండగా ఘల్లు ఘల్లు మని ధ్వని వినిపించుటచే వారు క్రిందకి చూడగా వాళ్ళ కాళ్ళకు గజ్జెలు, అందెలు మున్నగు ఆభరణములు కనిపించెను. కానీ భక్తి తప్పక వారు రెండొవసారి ప్రదక్షణము చేయగా వారి హస్తములు నవరత్నఖచిత కంకణ సుందరము లయ్యెను. మూడవ ప్రదక్షణము చేసిన వెంటనే వారి యిండ్లు సకల సంపత్సమృధ్ధము లయ్యెను. పిమ్మట చారుమతీ వ్రతము చేయించిన బ్రాహ్మణులకు యధావిధిగా యధాశక్తిని దక్షిణ తాంబూలాదుల నొసంగి సంతుష్టిని చేసి పంపి, వ్రత ప్రసాదములను బంధుమిత్రాదులకు పెట్టి, తానునూ భుజించి, సుఖముగా నుండెను. ఆమె లోకోపకారముగా నిట్టి వ్రతమును జేయించినందులకు ఊరిలోనివారందరూ ఆమెను వేనోళ్ళ బొగడిరి. నాటి నుండి స్త్రీలందరూ ఆ వ్రతమును ప్రతి సంవత్సరమూ చేయుచుండిరి. ఆ వ్రతమును అన్ని వర్ణముల వారునూ జేయవచ్చును. ఆ వ్రతాచరణము వలన వరలక్ష్మీ ప్రసాదము కలిగి సకల కార్యములందునూ విజయము చేకూరును.
మహిమాలయం!
మంత్రాలయంలో రాఘవేంద్రస్వామి 348వ ఆరాధనోత్సవాలు ఈ నెల 14 నుంచి 20 వరకు అంగరంగ వైభవంగా జరగనున్నాయి. స్వామి జీవితం, బృందావనం మాత్రమే కాదు మరికొన్ని విశేషాలూ ఆశ్చర్యానందాలను కలిగిస్తాయి.
పాదోదకం...పావనం: రోజూ రాఘవేంద్రస్వామి మూల బృందావనానికి అభిషేకం జరుగుతుంది. ఈ అభిషేక జలాలను మరుసటి రోజు ఉదయం నుంచి సాయత్రం వరకు మఠంలో భక్తులకు తీర్థంగా ఇస్తారు. బృందావనాన్ని హరి మందిరంగా భక్తులు భావిస్తారు. ఇక్కడ 700 సాలిగ్రామాలను ప్రతిష్ఠించారు. ఎందరో మహానుభావులూ ఇక్కడే కొలువై ఉన్నారనీ భక్తులు నమ్ముతారు. ఒక్కసారి రాఘవేంద్రస్వామి బృందావనానికి అభిషేకం చేస్తే ఎందరో గురువులకు, సాలిగ్రామాలకు అభిషేకాలు చేసినట్లు అవుతుంది. అలాంటి జలం అత్యంత పవిత్రమైందని... చాలా వ్యాధులను ఇది నివారిస్తుందని చెబుతారు. ఈ పాదోదకాన్ని తాగడానికి మాత్రమే కాకుండా భక్తులపై ప్రోక్షణం కూడా చేస్తారు. దీని వల్ల పిశాచి వంటి పీడలు తొలిగిపోతాయని విశ్వసిస్తారు.
మంత్రాక్షితలు: రాఘవేంద్రస్వామి దర్శనం అనంతరం భక్తులు పీఠాధిపతి ఇచ్చే మంత్రాక్షితల కోసం బారులు తీరుతారు. ఈ అక్షితల్లో పసుపు, సున్నం కలుపుతారు. అందుకే అవి ఎర్రగా ఉంటాయి. రాఘవేంద్రస్వామి మఠం పీఠాధిపతిగా ఎవరున్నా భక్తులకు అక్షితలను ఇచ్చే సంప్రదాయం రాఘవేంద్రస్వామి కాలం నుంచి కొనసాగుతోంది. ఆనాడు ఆ యతీంద్రులు వాడిన పాత్రలోనే నేటికీ వాటిని తయారుచేసి భక్తులకు ఇస్తుండడం విశేషం. మఠంలో ఆ పాత్ర పవిత్రతను కాపాడుకుంటూ వస్తున్నారు.
మృత్తిక మహిమ: రాఘవేంద్రస్వామి బృందావనంపై ఉంచే మృత్తిక చాలా విశిష్ఠమైందని నమ్మకం. దీన్ని విషయంలో ఓ కథ ఉంది. గురు రాఘవేంద్రులు బృందావన ప్రవేశానికి ముందు మంత్రాలయంలో ఉన్నప్పుడు.. ఓ బ్రాహ్మణ భక్తుడు స్వామి దగ్గరకు వెళ్లి స్వామీ నా కుమారుడి ఉపనయనానికి ధనం కావాలని అడిగాడు. ఆ సమయంలో స్వామి తుంగభద్ర నది ఒడ్డున స్నానం కోసం ఉన్నారు. రోజూ మృత్తికతో స్నానం చేసే స్వామి తుంగభద్ర తీరంలోని ఆ మట్టినే భక్తుడికి ఇచ్చారు. దానిని తీసుకొని వెళ్తూ ఆ భక్తుడు దారితప్పి మరో గ్రామానికి చేరుకున్నాడు. అక్కడ గురు రాఘవేంద్రులు ఇచ్చిన మృత్తిక సాయంతో ఓ ధనవంతుడి సంతానాన్ని హరిస్తున్న పిశాచిని సంహరిస్తాడు. అప్పుడా ధనవంతుడు సంతోషంతో పేద భక్తుడి ఇంట్లో ఉపనయన కార్యక్రమాన్ని ఘనంగా నిర్వహించాడు. అంతటి మహిమ ఉన్న ఆ మృత్తికను నేటికీ మంత్రాలయంలో పూజిస్తున్నారు. రాఘవేంద్రస్వామి తాకిన ఆ ప్రదేశంలో ఇప్పుడు తులసి వనం ఏర్పాటుచేశారు. ఏటా ఆషాఢమాసంలో గురుపౌర్ణమి రోజు స్వామి ఉత్సవమూర్తిని తీసుకెళ్లి అక్కడి మృత్తికకు ప్రత్యేక పూజలు చేసి ఊరేగింపుతో తెచ్చి స్వామి మూల బృందావనంపై ఉంచుతారు. ఇతర ప్రాంతాల్లో రాఘవేంద్రస్వామి ఆలయాల స్థాపనకు ఈ మృత్తికను వినియోగిస్తారు. అలాగే ఈ మృత్తికను భక్తులు తీసుకెళ్లి ఇళ్లల్లో ఉంచుకుంటారు.
మంచాలమ్మ దర్శనం: రాఘవేంద్రస్వామి దర్శనార్థం వచ్చే భక్తులు ముందుగా మఠం ముందు ఉండే గ్రామదేవత మంచాలమ్మను దర్శించుకుంటారు. రాఘవేంద్రస్వామి మంత్రాలయంలో బృందావనం ప్రవేశం చేయక ముందు అమ్మవారిని దర్శించి నేను ఇక్కడే కొలువై ఉంటాను. ముందుగా నీకు నైవేద్యం, దర్శనం అయిన తర్వాతే నా బృందావనాన్ని భక్తులు దర్శించుకుంటారని చెప్పినట్లు మఠం పండితులు చెబుతారు.
ఉత్సవాలు ఇలా...:
* 14(బుధవారం): పీఠాధిపతి సుబుదేంద్రతీర్థులు ఉత్సవాలకు శ్రీకారం చుడతారు.
* 15: శాఖోత్సవం, ధాన్యపూజలు చేస్తారు.
* 16: పూర్వారాధన నిర్వహిస్తారు. రాఘవేంద్రస్వామి మూల బృందావనానికి విశేష పంచామృతాభిషేకం ఉంటుంది.
* 18: ఉత్తరారాధన రోజున స్వామివారి ఉత్సవమూర్తిని మహా రథంపై కొలువుదీర్చి పురవీధుల్లో ఊరేగిస్తారు.
* 19: సుజ్ఞానేంద్ర ఆరాధన జరుగుతుంది.
* 20: ఆరాధనోత్సవాలు ముగుస్తాయి.
మంత్రాలయంలో రాఘవేంద్రస్వామి 348వ ఆరాధనోత్సవాలు ఈ నెల 14 నుంచి 20 వరకు అంగరంగ వైభవంగా జరగనున్నాయి. స్వామి జీవితం, బృందావనం మాత్రమే కాదు మరికొన్ని విశేషాలూ ఆశ్చర్యానందాలను కలిగిస్తాయి.
పాదోదకం...పావనం: రోజూ రాఘవేంద్రస్వామి మూల బృందావనానికి అభిషేకం జరుగుతుంది. ఈ అభిషేక జలాలను మరుసటి రోజు ఉదయం నుంచి సాయత్రం వరకు మఠంలో భక్తులకు తీర్థంగా ఇస్తారు. బృందావనాన్ని హరి మందిరంగా భక్తులు భావిస్తారు. ఇక్కడ 700 సాలిగ్రామాలను ప్రతిష్ఠించారు. ఎందరో మహానుభావులూ ఇక్కడే కొలువై ఉన్నారనీ భక్తులు నమ్ముతారు. ఒక్కసారి రాఘవేంద్రస్వామి బృందావనానికి అభిషేకం చేస్తే ఎందరో గురువులకు, సాలిగ్రామాలకు అభిషేకాలు చేసినట్లు అవుతుంది. అలాంటి జలం అత్యంత పవిత్రమైందని... చాలా వ్యాధులను ఇది నివారిస్తుందని చెబుతారు. ఈ పాదోదకాన్ని తాగడానికి మాత్రమే కాకుండా భక్తులపై ప్రోక్షణం కూడా చేస్తారు. దీని వల్ల పిశాచి వంటి పీడలు తొలిగిపోతాయని విశ్వసిస్తారు.
మంత్రాక్షితలు: రాఘవేంద్రస్వామి దర్శనం అనంతరం భక్తులు పీఠాధిపతి ఇచ్చే మంత్రాక్షితల కోసం బారులు తీరుతారు. ఈ అక్షితల్లో పసుపు, సున్నం కలుపుతారు. అందుకే అవి ఎర్రగా ఉంటాయి. రాఘవేంద్రస్వామి మఠం పీఠాధిపతిగా ఎవరున్నా భక్తులకు అక్షితలను ఇచ్చే సంప్రదాయం రాఘవేంద్రస్వామి కాలం నుంచి కొనసాగుతోంది. ఆనాడు ఆ యతీంద్రులు వాడిన పాత్రలోనే నేటికీ వాటిని తయారుచేసి భక్తులకు ఇస్తుండడం విశేషం. మఠంలో ఆ పాత్ర పవిత్రతను కాపాడుకుంటూ వస్తున్నారు.
మృత్తిక మహిమ: రాఘవేంద్రస్వామి బృందావనంపై ఉంచే మృత్తిక చాలా విశిష్ఠమైందని నమ్మకం. దీన్ని విషయంలో ఓ కథ ఉంది. గురు రాఘవేంద్రులు బృందావన ప్రవేశానికి ముందు మంత్రాలయంలో ఉన్నప్పుడు.. ఓ బ్రాహ్మణ భక్తుడు స్వామి దగ్గరకు వెళ్లి స్వామీ నా కుమారుడి ఉపనయనానికి ధనం కావాలని అడిగాడు. ఆ సమయంలో స్వామి తుంగభద్ర నది ఒడ్డున స్నానం కోసం ఉన్నారు. రోజూ మృత్తికతో స్నానం చేసే స్వామి తుంగభద్ర తీరంలోని ఆ మట్టినే భక్తుడికి ఇచ్చారు. దానిని తీసుకొని వెళ్తూ ఆ భక్తుడు దారితప్పి మరో గ్రామానికి చేరుకున్నాడు. అక్కడ గురు రాఘవేంద్రులు ఇచ్చిన మృత్తిక సాయంతో ఓ ధనవంతుడి సంతానాన్ని హరిస్తున్న పిశాచిని సంహరిస్తాడు. అప్పుడా ధనవంతుడు సంతోషంతో పేద భక్తుడి ఇంట్లో ఉపనయన కార్యక్రమాన్ని ఘనంగా నిర్వహించాడు. అంతటి మహిమ ఉన్న ఆ మృత్తికను నేటికీ మంత్రాలయంలో పూజిస్తున్నారు. రాఘవేంద్రస్వామి తాకిన ఆ ప్రదేశంలో ఇప్పుడు తులసి వనం ఏర్పాటుచేశారు. ఏటా ఆషాఢమాసంలో గురుపౌర్ణమి రోజు స్వామి ఉత్సవమూర్తిని తీసుకెళ్లి అక్కడి మృత్తికకు ప్రత్యేక పూజలు చేసి ఊరేగింపుతో తెచ్చి స్వామి మూల బృందావనంపై ఉంచుతారు. ఇతర ప్రాంతాల్లో రాఘవేంద్రస్వామి ఆలయాల స్థాపనకు ఈ మృత్తికను వినియోగిస్తారు. అలాగే ఈ మృత్తికను భక్తులు తీసుకెళ్లి ఇళ్లల్లో ఉంచుకుంటారు.
మంచాలమ్మ దర్శనం: రాఘవేంద్రస్వామి దర్శనార్థం వచ్చే భక్తులు ముందుగా మఠం ముందు ఉండే గ్రామదేవత మంచాలమ్మను దర్శించుకుంటారు. రాఘవేంద్రస్వామి మంత్రాలయంలో బృందావనం ప్రవేశం చేయక ముందు అమ్మవారిని దర్శించి నేను ఇక్కడే కొలువై ఉంటాను. ముందుగా నీకు నైవేద్యం, దర్శనం అయిన తర్వాతే నా బృందావనాన్ని భక్తులు దర్శించుకుంటారని చెప్పినట్లు మఠం పండితులు చెబుతారు.
ఉత్సవాలు ఇలా...:
* 14(బుధవారం): పీఠాధిపతి సుబుదేంద్రతీర్థులు ఉత్సవాలకు శ్రీకారం చుడతారు.
* 15: శాఖోత్సవం, ధాన్యపూజలు చేస్తారు.
* 16: పూర్వారాధన నిర్వహిస్తారు. రాఘవేంద్రస్వామి మూల బృందావనానికి విశేష పంచామృతాభిషేకం ఉంటుంది.
* 18: ఉత్తరారాధన రోజున స్వామివారి ఉత్సవమూర్తిని మహా రథంపై కొలువుదీర్చి పురవీధుల్లో ఊరేగిస్తారు.
* 19: సుజ్ఞానేంద్ర ఆరాధన జరుగుతుంది.
* 20: ఆరాధనోత్సవాలు ముగుస్తాయి.
తత్వదర్శనం
మన దేశంలో వేదాంతాన్ని బ్రహ్మపదార్థంగా చెప్తారు. బ్రహ్మను గురించి చేసే చర్చను ‘బ్రహ్మజ్ఞానం’గా చెప్తారు. ఉపనిషత్తుల్లో, బ్రహ్మ సూత్రాల్లో జరిగిన ‘జ్ఞానచర్చ’ను సామాన్య జనంలోకి తీసుకెళ్లేందుకు ఎందరో తత్వ కవులుద్భవించారు. కుల భేదం లేకుండా అందరి కోసం తత్వాలను అందించారు. సంప్రదాయంలోని గహనమైన వేదాంతాన్ని అలతిఅలతి పదాలతో అరటిపండు వలిచి అందించినట్లు మరోపాయగా తత్వకవులు నిలబెట్టారు.
నేత్రద్వారమునందు వెలిగెడి
సూత్రధారునిగానలేకను
క్షేత్రములకు పోదురేమన్నా...
తనలోన యున్నా తత్వమెవరు తరచిగనరన్నా
పాపిష్టి జన్మము ఎత్తినందుకు ఫలము లేదన్న
తారకము సూటెరుగవలెనన్నా సద్గురుని కృపచే
తారతమ్యము తరచిగనరన్నా...
అంటాడు తత్వకవి. అంటే క్షేత్రాలకు వెళ్లొద్దని కాదు. జ్ఞానస్థాయులను గుర్తెరగాలని అర్థం. అంతర్దర్శనం చేయాలని సూచన. పంచభూతాల ద్వారా ఏర్పడిన ఈ సృష్టిని సాంఖ్యంగా తత్వకవులు చెప్పుకొన్నారు. ప్రకృతి నుండే ఉద్భవించే శబ్ద, స్పర్శ, రూప, రస, గంధాలకు త్రిగుణాలు జోడించి, పంచేంద్రియాలతో సమన్వయపరిచి సాంఖ్యతత్వం వ్యాప్తి చేశారు. శరీరం అశాశ్వతమని, ఆత్మ శాశ్వతమని నిరూపించి మోహనిర్మూలన చేసారు. శివరామ దీక్షితులవంటి తాత్వికులు మరో అడుగు ముందుకు వేసి ఆత్మ భావనకన్నా అతీతంగా వెళ్లారు.
దేహం శాశ్వతం అనుకునే అజ్ఞాని జీవితాంతం లేదా ఓ పది జన్మలకు సరిపడే సంపదను మూటగట్టుకొంటున్నాడు. ఇదే అజ్ఞానంతో పదవులు, మోహం, ధనం, కుటుంబం, కులం, ప్రాంతం, వంటి భేదాలతో దేవుడిని కూడా సంకుచితం చేస్తున్నాడు. వేదాంత చింతన లేకపోవడం వల్ల శాశ్వతమైన, ఆనందాన్ని దూరం చేసుకుంటున్నాడు. ఆనంద స్వరూపుడైన పరమాత్మను వదలిపెట్టి అశాంతికి మారుపేరైన జీవనం గడుపుతున్నాడు.
శరీరాన్ని రోగాల పుట్టగా మార్చుకొని దేహాన్ని వైద్యులకు అప్పజెప్పి దేహాన్ని మందులతో నింపుతున్నాడు. ఇహపర సుఖాల ఇంగితజ్ఞానం లేకుండా అటు దేహాన్ని, ఇటు ఆత్మనూ రెంటినీ విస్మరిస్తున్నాడు. ఈ లోటును గమనించిన పోతులూరి వీరబ్రహ్మేంద్రస్వామి, శివరామ దీక్షితులు, వేమన వంటి తత్వజ్ఞానులు తత్వాలను అందించారు. వేమన వంటి కవులు తత్వాన్ని పద్యాల్లో ఒడిసిపట్టారు. భక్తి వాదాన్ని, ముక్తివాదాన్ని ప్రజలకు చేరువ చేసి నిరక్షరాస్యులను, విద్యా గంధంలేని వాళ్లను ఆధ్యాత్మిక మార్గంలో నడిపించారు. జీవితాన్ని ఒక లక్ష్యంతో నడుపుతూ నిత్య జీవితంలోని అన్ని పనులను సజావుగా చేసుకుంటూ ఆశను వదలిపెట్టారు. నిరాడంబరంగా, నిర్వికారంగా జీవించారు. ఇది వారు దర్శించిన తత్వం. అందరూ అనుసరించాల్సిన తత్వం.
మన దేశంలో వేదాంతాన్ని బ్రహ్మపదార్థంగా చెప్తారు. బ్రహ్మను గురించి చేసే చర్చను ‘బ్రహ్మజ్ఞానం’గా చెప్తారు. ఉపనిషత్తుల్లో, బ్రహ్మ సూత్రాల్లో జరిగిన ‘జ్ఞానచర్చ’ను సామాన్య జనంలోకి తీసుకెళ్లేందుకు ఎందరో తత్వ కవులుద్భవించారు. కుల భేదం లేకుండా అందరి కోసం తత్వాలను అందించారు. సంప్రదాయంలోని గహనమైన వేదాంతాన్ని అలతిఅలతి పదాలతో అరటిపండు వలిచి అందించినట్లు మరోపాయగా తత్వకవులు నిలబెట్టారు.
నేత్రద్వారమునందు వెలిగెడి
సూత్రధారునిగానలేకను
క్షేత్రములకు పోదురేమన్నా...
తనలోన యున్నా తత్వమెవరు తరచిగనరన్నా
పాపిష్టి జన్మము ఎత్తినందుకు ఫలము లేదన్న
తారకము సూటెరుగవలెనన్నా సద్గురుని కృపచే
తారతమ్యము తరచిగనరన్నా...
అంటాడు తత్వకవి. అంటే క్షేత్రాలకు వెళ్లొద్దని కాదు. జ్ఞానస్థాయులను గుర్తెరగాలని అర్థం. అంతర్దర్శనం చేయాలని సూచన. పంచభూతాల ద్వారా ఏర్పడిన ఈ సృష్టిని సాంఖ్యంగా తత్వకవులు చెప్పుకొన్నారు. ప్రకృతి నుండే ఉద్భవించే శబ్ద, స్పర్శ, రూప, రస, గంధాలకు త్రిగుణాలు జోడించి, పంచేంద్రియాలతో సమన్వయపరిచి సాంఖ్యతత్వం వ్యాప్తి చేశారు. శరీరం అశాశ్వతమని, ఆత్మ శాశ్వతమని నిరూపించి మోహనిర్మూలన చేసారు. శివరామ దీక్షితులవంటి తాత్వికులు మరో అడుగు ముందుకు వేసి ఆత్మ భావనకన్నా అతీతంగా వెళ్లారు.
దేహం శాశ్వతం అనుకునే అజ్ఞాని జీవితాంతం లేదా ఓ పది జన్మలకు సరిపడే సంపదను మూటగట్టుకొంటున్నాడు. ఇదే అజ్ఞానంతో పదవులు, మోహం, ధనం, కుటుంబం, కులం, ప్రాంతం, వంటి భేదాలతో దేవుడిని కూడా సంకుచితం చేస్తున్నాడు. వేదాంత చింతన లేకపోవడం వల్ల శాశ్వతమైన, ఆనందాన్ని దూరం చేసుకుంటున్నాడు. ఆనంద స్వరూపుడైన పరమాత్మను వదలిపెట్టి అశాంతికి మారుపేరైన జీవనం గడుపుతున్నాడు.
శరీరాన్ని రోగాల పుట్టగా మార్చుకొని దేహాన్ని వైద్యులకు అప్పజెప్పి దేహాన్ని మందులతో నింపుతున్నాడు. ఇహపర సుఖాల ఇంగితజ్ఞానం లేకుండా అటు దేహాన్ని, ఇటు ఆత్మనూ రెంటినీ విస్మరిస్తున్నాడు. ఈ లోటును గమనించిన పోతులూరి వీరబ్రహ్మేంద్రస్వామి, శివరామ దీక్షితులు, వేమన వంటి తత్వజ్ఞానులు తత్వాలను అందించారు. వేమన వంటి కవులు తత్వాన్ని పద్యాల్లో ఒడిసిపట్టారు. భక్తి వాదాన్ని, ముక్తివాదాన్ని ప్రజలకు చేరువ చేసి నిరక్షరాస్యులను, విద్యా గంధంలేని వాళ్లను ఆధ్యాత్మిక మార్గంలో నడిపించారు. జీవితాన్ని ఒక లక్ష్యంతో నడుపుతూ నిత్య జీవితంలోని అన్ని పనులను సజావుగా చేసుకుంటూ ఆశను వదలిపెట్టారు. నిరాడంబరంగా, నిర్వికారంగా జీవించారు. ఇది వారు దర్శించిన తత్వం. అందరూ అనుసరించాల్సిన తత్వం.
తోబుట్టువు కోసం
ఈనెల 15న రాఖీ పున్నమి
ఒకనాడు కోసల రాజు ప్రసేనజిత్తు రాజమందిరంలో దొంగతనం జరిగింది. ముగ్గురు దొంగలు పారిపోతూ భటుల కంటపడ్డారు. భటులు వారి వెంటపడ్డారు. దొంగలు నగరం దాటి పొలాల దారి పట్టారు. ఆ పొలాల చివర అడవి ఉంది. వారు చాలా వేగంగా పరుగులు తీసి అడవిలోకి పారిపోయారు. ఆ వెనుకే వెంబడించి వస్తున్న భటులకు, అడవి మొదట్లో తమ పొలంలో పని చేసుకుంటున్న ముగ్గురు రైతులు కనిపించారు.
భటులు వారి దగ్గర ఆగి ‘‘ఓరి దొంగ వెధవల్లారా! రాజమందిరంలో దూరి, దొంగతనం చేసి, పారిపోయి ఇటుగా వచ్చారు. దొంగిలించిన సొమ్ము దాచేసి, రైతుల్లా వేషం మార్చి ఇలా నటిస్తున్నారా! ఎక్కడరా దొంగిలించిన సొమ్ము?’’ అని నిలదీశారు, గద్దించారు.
‘‘మాకు ఆ దొంగతనంతో సంబంధం లేదు. మేము పక్కఊరి రైతులం. ఉదయం నుంచి ఇక్కడే పని చేసుకుంటున్నాం’’ అని వారు మొత్తుకున్నారు.
అయినా భటులు వారి మాటలు నమ్మలేదు. ముగ్గురినీ బంధించి, రాజుగారి దగ్గరకు లాక్కుపోయారు.
‘‘వీరు ముగ్గురినీ ఉరితీయండి!’’ అంటూ మరణదండన విధించాడు రాజు.
ఈ విషయం తెలిసి, ఆ ఇంటి ఇల్లాలు బుద్ధుని దగ్గరకు వెళ్ళి, విషయం చెప్పింది. ఆమె బుద్ధ సేవిక. ఉపాసిక. ఆమెకు బుద్ధుడు ధైర్యం చెప్పాడు.
‘‘ఉపాసికా! రేపు ఉదయం నీవే రాజు కొలువుకు వెళ్ళు. నీ ప్రజ్ఞే నిన్ను కాపాడుతుంది’’ అని చెప్పి పంపించాడు.
మరునాడు ఆమె రాజాస్థానానికి బోరున ఏడుస్తూ వెళ్ళింది.
‘‘ఎందుకమ్మా, అలా ఏడుస్తావు? నీ దుఃఖానికి కారకులు ఎవరు?’’ అని రాజు అడిగాడు. ఆమె మౌనం వహించింది.
‘‘నీకేం కావాలి?’’ అని అడిగాడు రాజు.
‘‘రాజా! నాకు కప్పుకోవడానికి వస్త్రాన్ని ప్రసాదించండి’’ అని అంది.
‘‘ఓ...! అంతేనా! నీకు విలువైన వస్త్రాన్ని ఇస్తాను’’ అన్నాడు చిరునవ్వుతో.
‘‘రాజా! మీకు ధర్మం తెలియనిది కాదు. భార్యకు భర్తే వస్త్రం. భర్తకు భార్యే వస్త్రం. కాబట్టి నా భర్తను నాకు ప్రసాదించండి.’’
ఆమె మాటలకు రాజు ఆశ్చర్యపడ్డాడు. ‘‘ఎవరమ్మా నీ భర్త?’’ అని అడిగాడు.
‘‘మహారాజా! తమరు మరణదండన విధించిన ముగ్గురిలో ఒకరు నా భర్త. ఇంకొకరు నా బిడ్డ. మరొకరు నా సోదరుడు. వారు ముగ్గురూ నిరపరాధులు’’ అంది.
‘‘వారు అపరాధులా, నిరపరాధులా అని తేల్చాల్సింది నువ్వు కాదు, మేము. అయితే... ముందు నువ్వు ఈ విషయం తేల్చుకో. ఆ ముగ్గురిలో ఒకరిని మాత్రమే విడిచిపెట్టగలను. వారిలో నీకు ఎవరు కావాలో తేల్చుకో!’’ అని అన్నాడు రాజు.
‘‘మహారాజా! భర్త పోతే మరో వ్యక్తిని భర్తగా పొందగలను. అతని ద్వారా బిడ్డల్ని కూడా పొందగలను. కానీ, ఇప్పుడు నా తల్లితండ్రులు లేరు. వారు మరణించారు. కాబట్టి ఎప్పటికీ నా తోబుట్టువును పొందలేను. కాబట్టి నాకు సోదరుణ్ణే ఇవ్వండి!’’ అంది.
రాజు సింహాసనం నుంచి లేచాడు. ఆనందంతో చప్పట్లు కొట్టాడు. సభ మొత్తం హర్షధ్వానాలతో మారుమోగింది.
‘‘తల్లీ! నీలాంటి ప్రాజ్ఞాని నా రాజ్యంలో ఉన్నందుకు గర్విస్తున్నాను. ఒక్కరిని కాదు, ముగ్గురినీ ఇచ్చేస్తాను. అన్నాచెల్లెళ్ళ బంధాన్ని అజరామరం చేశావు’’ అంటూ అభినందించాడు రాజు.
తోబుట్టువుల బంధాన్ని అతి శ్రేష్ఠంగా, ఎంతో నిర్మలంగా బౌద్ధులు భావించేవారు. భిక్షువులకు సమాజంలోని స్త్రీలందరూ తోబుట్టువులే. శ్రావణ పౌర్ణమి నుంచి భిక్షువులు వర్షావాస దీక్ష చేపట్టేవారు. శ్రావణ, భాద్రపద, కార్తీక మాసాలు మూడు నెలలూ గ్రామాల వెంట భిక్షకు వెళ్ళకూడదు. ఆరామంలోనో, అడవుల్లోనో భిక్షువులు గడపాలి. ‘వర్షాకాలం భిక్ష పేరుతో జనం మీద భారం మోపకూడదు’ అనేది నియమం. అయితే, గృహస్థులు తమకు తాముగా వెళ్ళి, భిక్షను అందించవచ్చు. అలా చాలామంది గృహిణులు భిక్ష తీసుకొని వెళ్ళేవారు. ‘అరణ్యవాసంలో ఉన్నా నీ తోబుట్టువుగా ఆహారం అందించే బాధ్యత మాది’ అని స్త్రీలు తమ బాధ్యతకు గుర్తుగా భిక్షువుల చేతికి ఎర్రటి తాళ్ళు కట్టేవారు. ఆ తాళ్ళు తోబుట్టువుకు గుర్తు.
అలా ఆ సంప్రదాయం రక్షాబంధనంగా అనంతర కాలంలో వాడుకలోకి వచ్చింది. ఇప్పటికీ టిబెట్, బర్మా, చైనా, మంగోలియా దేశాల్లో ఈ రక్షాబంధనం బౌద్ధుల సంప్రదాయంగా కొనసాగుతోంది.
https://t.me/devotional
ఈనెల 15న రాఖీ పున్నమి
ఒకనాడు కోసల రాజు ప్రసేనజిత్తు రాజమందిరంలో దొంగతనం జరిగింది. ముగ్గురు దొంగలు పారిపోతూ భటుల కంటపడ్డారు. భటులు వారి వెంటపడ్డారు. దొంగలు నగరం దాటి పొలాల దారి పట్టారు. ఆ పొలాల చివర అడవి ఉంది. వారు చాలా వేగంగా పరుగులు తీసి అడవిలోకి పారిపోయారు. ఆ వెనుకే వెంబడించి వస్తున్న భటులకు, అడవి మొదట్లో తమ పొలంలో పని చేసుకుంటున్న ముగ్గురు రైతులు కనిపించారు.
భటులు వారి దగ్గర ఆగి ‘‘ఓరి దొంగ వెధవల్లారా! రాజమందిరంలో దూరి, దొంగతనం చేసి, పారిపోయి ఇటుగా వచ్చారు. దొంగిలించిన సొమ్ము దాచేసి, రైతుల్లా వేషం మార్చి ఇలా నటిస్తున్నారా! ఎక్కడరా దొంగిలించిన సొమ్ము?’’ అని నిలదీశారు, గద్దించారు.
‘‘మాకు ఆ దొంగతనంతో సంబంధం లేదు. మేము పక్కఊరి రైతులం. ఉదయం నుంచి ఇక్కడే పని చేసుకుంటున్నాం’’ అని వారు మొత్తుకున్నారు.
అయినా భటులు వారి మాటలు నమ్మలేదు. ముగ్గురినీ బంధించి, రాజుగారి దగ్గరకు లాక్కుపోయారు.
‘‘వీరు ముగ్గురినీ ఉరితీయండి!’’ అంటూ మరణదండన విధించాడు రాజు.
ఈ విషయం తెలిసి, ఆ ఇంటి ఇల్లాలు బుద్ధుని దగ్గరకు వెళ్ళి, విషయం చెప్పింది. ఆమె బుద్ధ సేవిక. ఉపాసిక. ఆమెకు బుద్ధుడు ధైర్యం చెప్పాడు.
‘‘ఉపాసికా! రేపు ఉదయం నీవే రాజు కొలువుకు వెళ్ళు. నీ ప్రజ్ఞే నిన్ను కాపాడుతుంది’’ అని చెప్పి పంపించాడు.
మరునాడు ఆమె రాజాస్థానానికి బోరున ఏడుస్తూ వెళ్ళింది.
‘‘ఎందుకమ్మా, అలా ఏడుస్తావు? నీ దుఃఖానికి కారకులు ఎవరు?’’ అని రాజు అడిగాడు. ఆమె మౌనం వహించింది.
‘‘నీకేం కావాలి?’’ అని అడిగాడు రాజు.
‘‘రాజా! నాకు కప్పుకోవడానికి వస్త్రాన్ని ప్రసాదించండి’’ అని అంది.
‘‘ఓ...! అంతేనా! నీకు విలువైన వస్త్రాన్ని ఇస్తాను’’ అన్నాడు చిరునవ్వుతో.
‘‘రాజా! మీకు ధర్మం తెలియనిది కాదు. భార్యకు భర్తే వస్త్రం. భర్తకు భార్యే వస్త్రం. కాబట్టి నా భర్తను నాకు ప్రసాదించండి.’’
ఆమె మాటలకు రాజు ఆశ్చర్యపడ్డాడు. ‘‘ఎవరమ్మా నీ భర్త?’’ అని అడిగాడు.
‘‘మహారాజా! తమరు మరణదండన విధించిన ముగ్గురిలో ఒకరు నా భర్త. ఇంకొకరు నా బిడ్డ. మరొకరు నా సోదరుడు. వారు ముగ్గురూ నిరపరాధులు’’ అంది.
‘‘వారు అపరాధులా, నిరపరాధులా అని తేల్చాల్సింది నువ్వు కాదు, మేము. అయితే... ముందు నువ్వు ఈ విషయం తేల్చుకో. ఆ ముగ్గురిలో ఒకరిని మాత్రమే విడిచిపెట్టగలను. వారిలో నీకు ఎవరు కావాలో తేల్చుకో!’’ అని అన్నాడు రాజు.
‘‘మహారాజా! భర్త పోతే మరో వ్యక్తిని భర్తగా పొందగలను. అతని ద్వారా బిడ్డల్ని కూడా పొందగలను. కానీ, ఇప్పుడు నా తల్లితండ్రులు లేరు. వారు మరణించారు. కాబట్టి ఎప్పటికీ నా తోబుట్టువును పొందలేను. కాబట్టి నాకు సోదరుణ్ణే ఇవ్వండి!’’ అంది.
రాజు సింహాసనం నుంచి లేచాడు. ఆనందంతో చప్పట్లు కొట్టాడు. సభ మొత్తం హర్షధ్వానాలతో మారుమోగింది.
‘‘తల్లీ! నీలాంటి ప్రాజ్ఞాని నా రాజ్యంలో ఉన్నందుకు గర్విస్తున్నాను. ఒక్కరిని కాదు, ముగ్గురినీ ఇచ్చేస్తాను. అన్నాచెల్లెళ్ళ బంధాన్ని అజరామరం చేశావు’’ అంటూ అభినందించాడు రాజు.
తోబుట్టువుల బంధాన్ని అతి శ్రేష్ఠంగా, ఎంతో నిర్మలంగా బౌద్ధులు భావించేవారు. భిక్షువులకు సమాజంలోని స్త్రీలందరూ తోబుట్టువులే. శ్రావణ పౌర్ణమి నుంచి భిక్షువులు వర్షావాస దీక్ష చేపట్టేవారు. శ్రావణ, భాద్రపద, కార్తీక మాసాలు మూడు నెలలూ గ్రామాల వెంట భిక్షకు వెళ్ళకూడదు. ఆరామంలోనో, అడవుల్లోనో భిక్షువులు గడపాలి. ‘వర్షాకాలం భిక్ష పేరుతో జనం మీద భారం మోపకూడదు’ అనేది నియమం. అయితే, గృహస్థులు తమకు తాముగా వెళ్ళి, భిక్షను అందించవచ్చు. అలా చాలామంది గృహిణులు భిక్ష తీసుకొని వెళ్ళేవారు. ‘అరణ్యవాసంలో ఉన్నా నీ తోబుట్టువుగా ఆహారం అందించే బాధ్యత మాది’ అని స్త్రీలు తమ బాధ్యతకు గుర్తుగా భిక్షువుల చేతికి ఎర్రటి తాళ్ళు కట్టేవారు. ఆ తాళ్ళు తోబుట్టువుకు గుర్తు.
అలా ఆ సంప్రదాయం రక్షాబంధనంగా అనంతర కాలంలో వాడుకలోకి వచ్చింది. ఇప్పటికీ టిబెట్, బర్మా, చైనా, మంగోలియా దేశాల్లో ఈ రక్షాబంధనం బౌద్ధుల సంప్రదాయంగా కొనసాగుతోంది.
https://t.me/devotional
Telegram
Devotional Telugu
An attempt to bring our Hindu Devotional information
విజయోత్సవం
అపజయాల్ని పట్టించుకోవద్దు. అవి అత్యంత సహజం. ఒక్కోసారి అపజయాలే జీవితానికి అందాన్ని ఇస్తాయి. అవి లేకుండా జీవితంలో ఏమీలేదు. పోరాటాలు లేని జీవితం అసలు జీవించదగినదే కాదు. జీవితంలో నవరసాలు ఉంటాయి. బాధలే కీలకం. ఏ విజయచరిత్రలోనూ అపజయం పాత్ర లేకుండా పోదు. అపజయాల స్తంభాలమీద విజయభవనం నిలిచి ఉంటుంది.
ఎన్నో అపజయాలను చూసి, పనిలోనే విశ్రాంతి పొందుతూ ప్రయోగశాలలోనే నిద్రపోయిన థామస్ ఆల్వా ఎడిసన్ చివరకు లోకాన్ని వెలుగులతో నింపాడు. పనికిరాదనుకున్న నాచు పెన్సిలిన్గా మారి లోకరక్షకురాలవుతుందని ఫ్లెమింగ్ కలగనలేదు. విజేతలందరి చేతుల్లో విజయాలు మాత్రమే రేఖలుగా గీసిలేవు. అపజయాల అష్టవంకరలు ఎన్నో ఉన్నాయి. వాళ్లు చేతుల్నికాక చేతల్ని నమ్మారు. జీవనగతిని మార్చుకున్నారు. విధిని ఎదిరించారు.
ప్రయత్నించకపోవడమే పెద్ద లోపం. రింగులోలేని ఆటగాడు ఎన్నడైనా గెలిచాడా? మనసులో విజయాన్ని స్పష్టంగా చూడనివాడు జయకేతనం ఎగురవెయ్యలేడు. గెలుపు తర్ఫీదు పొందినవాడు మొదట మనసును జయిస్తాడు. ఆ తరవాత ప్రత్యర్థులను జయిస్తాడు. అర్జునుడికి ఈ స్పష్టత ఇవ్వడానికే శ్రీకృష్ణుడు సర్వప్రయత్నాలూ చేశాడు. విజయం సాధించాడు!
వదలొద్దు. వదిలితే గెలవలేవు. వదిలితే విజయం నీది కాదు. వదిలినవాడు ఎన్నటికీ గెలవలేడు. పట్టి విడవరాదు. పట్టి విడుచుట కంటే పడిచచ్చుట మేలు అన్నాడు బమ్మెర పోతన. తన ప్రయోజనం కోసం రావణాసురుడు కూడా పట్టుదలతో వెయ్యి సంవత్సరాలు తపస్సుచేసి శివుణ్ని మెప్పించాడు. మహా శివభక్తుడని అనిపించుకున్నాడు. కైలాసాన్ని కదిలించాడు. విజయం సాధించాడు. ‘గెలవాలని అనుకోకపోతే అది నీ ఇష్టం, అనుకుంటే గెలుస్తావు... నువ్వు ఏదంటే అది జరుగుతుంది’ అన్నాడు హెన్రీ ఫోర్డ్. సంకల్ప బలానికి మించింది లేదని మన శాస్త్రాలు ఘోషిస్తున్నాయి.
అపజయాన్ని అసలు నమ్మకు. విజయానికి మారురూపమైన నన్ను నమ్ము అని చెప్పకనే చెప్పాడు శ్రీకృష్ణుడు. బలహీనుడిగా మారిపోతున్నవాడిని మహాబలవంతుడిగా చేశాడు. అప్పుడు విజయం అంటే ఏమిటో, వీరస్వర్గం అంటే ఏమిటో, మరణ రహస్యం ఏమిటో, దాని కీలకం ఏమిటో క్షుణ్నంగా తెలుసుకున్నాడు అర్జునుడు.
అడ్డులు, అవరోధాలు లేని ప్రయాణం బ్రహ్మపుత్రుడికైనా లభించదు. సీతాన్వేషణలో భగవంతుడైన శ్రీరాముడు లంకను దాటడానికి సముద్రుణ్ని ప్రార్థించవలసి వచ్చింది. మహా శక్తిమంతురాలు, జగజ్జనని అయిన సీతమ్మ అశోకవనంలో కాలం గడపవలసి వచ్చింది. అపజయానికి వ్యతిరేక పదమైన హనుమంతుడు లంకలో సవాలక్ష చిక్కుల్ని ఎదుర్కోవలసి వచ్చింది.
బంగారుపళ్లెంలో పెట్టి, ఎర్ర తివాచి పరచి, మన ముందుకు తీసుకువచ్చి విజయాన్ని ఎవరూ వినయంగా నిలబడి ఇవ్వరు. ఒకవేళ ఇచ్చినా అది విజయం కాదు. అది ఒక భ్రమ అయి ఉంటుంది. నిజమైన విజయాన్వేషి దాన్ని తెలుసుకోవాలి. విజయానికి సూత్రాలు, సిద్ధాంతాలు ఉన్నా అది పూలబాట కాదు. రహదారి అసలు కానేకాదు.
రథం కురుక్షేత్రం మధ్యలోకి నడిపించకుండా ఇంటి దగ్గర అర్జునుడికి ఎన్ని బోధలు చేసినా విజేత కాలేడు. ఎదురు వెళ్లాలి. రణరంగంలోకి దూకాలి. ఎదుర్కోవాలి. అపజయాలు ఎదురొచ్చినా స్వీకరించడానికి సిద్ధపడాలి. విషాద భారాన్ని మోయాలి. మానసిక ఆటుపోట్లకు కుంగిపోకూడదు. విజయం రాసిపెట్టి ఉన్నా, దాని కోసం పడాల్సిన కష్టం కూడా రాసిపెట్టి ఉంటుందని మరిచిపోకూడదు.
భూమ్మీదకు మనిషి వచ్చింది విజయోత్సవాలు చేసుకుంటూ బతకడానికి. సత్యం తెలుసుకొని కీర్తి పొందడానికి. ఏం కావాలో స్పష్టంగా తెలిసిన తరవాత మన అడుగులు విజయంవైపే పడతాయి!
భరతవాక్యం
నాటకం చరమాంకానికి చేరాక, తెరపడుతుంది. అంతవరకు ఓపికతో నాటకాన్ని తిలకించిన ప్రేక్షకులకు, శుభం కలగాలని కోరుతూ వారికి వీడ్కోలు పలకడం ఆనవాయితీ. ప్రేక్షకుల ఆనందానికి అంతరాయం రాకూడదన్న ఉద్దేశంతో కావ్యపఠనానికి ఫలశ్రుతి చెప్పినట్లు, అప్పట్లో భరతవాక్యం వినిపించేవారు ప్రదర్శకులు. జీవితమే ఒక నాటకరంగం అన్నాడు మహాకవి షేక్స్పియర్. కాని, అది విషాదాంతం కాకూడదన్నదే భారతీయ సంప్రదాయం. ప్రపంచమనే నాటకరంగం చాలా విశాలమైనది. రాజు, పేద అన్న తేడా ఉండదు. జీవిత పరమార్థం తెలిసినవాడు రాజు; అది తెలుసుకోలేక ఎండమావి వెంట లేడిలా పరుగెత్తేవాడు కడుపేద.
భగవద్గీతలో ప్రథమ అధ్యాయం చివర ఒక వాక్యం కనిపిస్తుంది. అది చదివేవారు, చదివి అర్థంచేసుకునేవారు అరుదుగా ఉంటారు. చలనచిత్రం అయ్యాక హాలీవుడ్ సంప్రదాయం- అందులోని పాత్రలను, దర్శక నిర్మాతల పేర్లను, మిగతా సాంకేతిక వర్గీయులను ప్రకటించడం. అది చాలామంది ప్రేక్షకులు పట్టించుకోకపోవడం సహజమే.
అలా కాకుండా- భగవద్గీతలోని ఈ చరమశ్లోకం తప్పక చదవాలి, అర్థం చేసుకోవాలి. లేకపోతే అధ్యయనం అసంపూర్ణం అవుతుంది. అందులో మనం తెలుసుకోవలసిన విషయాలు, అద్భుతమైన రహస్యాలు ఉన్నాయి. అసలు భగవద్గీత మహాభారతంలో ఒక భాగమేనా అన్న అనుమానం కలుగుతుంది. బహుశా, కాలాంతరాన ఏదో కారణాంతరంవల్ల అందులో చేర్చిఉండవచ్చునేమో అనిపిస్తుంది.
భగవద్గీతను గీతోపనిషత్తు అనడం కద్దు. గీతలోని ప్రతి శ్లోకం ఒక్కో ఉపనిషత్తుతో సమానం. దేనికదే స్వయంసంపూర్ణం. ఒక్క శ్లోకం (ఏకశ్లోకి) చదివినా, పరిపూర్ణమైన ఫలితం ఇచ్చే కల్పవృక్షం. బ్రహ్మవిద్య, యోగవిద్య, గంగా యమునలవలె జ్ఞాన, కర్మమార్గాలు కలిపి బోధించే చేతిపుస్తకం. భక్తిలో రసీభవింపజేసి, ముక్తిశిఖరం చేర్చగల కరదీపం.
రథికుడికి, సారథికి మధ్య వివాదంగా మొదలై, కృష్ణార్జున సంవాదమై, పామరుల పాలిట ప్రబోధ గీతమై అనునిత్యం అలరించే నిత్యపారాయణ గ్రంథమది. శ్యామసుందరుడైన కృష్ణుడు, శ్వేతవాహనుడైన అర్జునుడికి గీత బోధించటంలో ఒక అంతరార్థం ఉంది. నలుపు-తెలుపుల అంతరంగ నాటకం ఇది. లౌకిక జీవనం తెలుపు అనుకుని మోసపోతున్నాం. ఆధ్యాత్మిక జీవితం చీకటిగా ఊహించుకుని భయపడుతున్నాం. చీకటి కడుపులో వెలుతురు ఉన్నదన్న విషయాన్ని విస్మరిస్తున్నాం.
‘భోగికి పగలు- యోగికి రాత్రి
యోగికి రాత్రి- భోగికి పగలు’
అన్న గీతావాక్యం ప్రత్యక్ష ప్రమాణం. నిజంగా, అర్జున విషాదయోగం పగటిపూట చీకటి లాంటి ఒక మోహాంధకారం. ఒక యోధుడు విషాదాన్ని, సంశయాన్ని, శోకాన్ని, పిరికితనాన్ని తరిమికొట్టే ప్రణాళికకు పీఠిక. అర్జునుడు ఊహించుకుంటున్న వియోగ బాధకు పరమ ఔషధం లాంటి యోగవిద్య రెండో అధ్యాయం 11వ శ్లోకంతో మొదలవుతుంది.
గీత దుర్యోధనుడి విషాదంతో మొదలవుతుంది. ‘ఎలా గెలవడం?’ అని అతడు ఒకవైపు ఏడుస్తుంటే,
‘ఎలా చంపటం?’ అని అర్జునుడు మరోవైపు కన్నీరు మున్నీరవుతున్నాడు. అజ్ఞానపు తెరతీయగానే కర్తవ్యం గుర్తుకువచ్చింది. కర్తవ్యపాలన అర్జునుడి పాలిట యోగంగా మొదలైంది. అది దుర్యోధనుడి పాలిట దుర్యోగంగా పరిణమించింది. అర్జునుడి విషాదం రసార్ద్రం; దుర్యోధనుడిది రసాభాసం.
నాటకం చరమాంకానికి చేరాక, తెరపడుతుంది. అంతవరకు ఓపికతో నాటకాన్ని తిలకించిన ప్రేక్షకులకు, శుభం కలగాలని కోరుతూ వారికి వీడ్కోలు పలకడం ఆనవాయితీ. ప్రేక్షకుల ఆనందానికి అంతరాయం రాకూడదన్న ఉద్దేశంతో కావ్యపఠనానికి ఫలశ్రుతి చెప్పినట్లు, అప్పట్లో భరతవాక్యం వినిపించేవారు ప్రదర్శకులు. జీవితమే ఒక నాటకరంగం అన్నాడు మహాకవి షేక్స్పియర్. కాని, అది విషాదాంతం కాకూడదన్నదే భారతీయ సంప్రదాయం. ప్రపంచమనే నాటకరంగం చాలా విశాలమైనది. రాజు, పేద అన్న తేడా ఉండదు. జీవిత పరమార్థం తెలిసినవాడు రాజు; అది తెలుసుకోలేక ఎండమావి వెంట లేడిలా పరుగెత్తేవాడు కడుపేద.
భగవద్గీతలో ప్రథమ అధ్యాయం చివర ఒక వాక్యం కనిపిస్తుంది. అది చదివేవారు, చదివి అర్థంచేసుకునేవారు అరుదుగా ఉంటారు. చలనచిత్రం అయ్యాక హాలీవుడ్ సంప్రదాయం- అందులోని పాత్రలను, దర్శక నిర్మాతల పేర్లను, మిగతా సాంకేతిక వర్గీయులను ప్రకటించడం. అది చాలామంది ప్రేక్షకులు పట్టించుకోకపోవడం సహజమే.
అలా కాకుండా- భగవద్గీతలోని ఈ చరమశ్లోకం తప్పక చదవాలి, అర్థం చేసుకోవాలి. లేకపోతే అధ్యయనం అసంపూర్ణం అవుతుంది. అందులో మనం తెలుసుకోవలసిన విషయాలు, అద్భుతమైన రహస్యాలు ఉన్నాయి. అసలు భగవద్గీత మహాభారతంలో ఒక భాగమేనా అన్న అనుమానం కలుగుతుంది. బహుశా, కాలాంతరాన ఏదో కారణాంతరంవల్ల అందులో చేర్చిఉండవచ్చునేమో అనిపిస్తుంది.
భగవద్గీతను గీతోపనిషత్తు అనడం కద్దు. గీతలోని ప్రతి శ్లోకం ఒక్కో ఉపనిషత్తుతో సమానం. దేనికదే స్వయంసంపూర్ణం. ఒక్క శ్లోకం (ఏకశ్లోకి) చదివినా, పరిపూర్ణమైన ఫలితం ఇచ్చే కల్పవృక్షం. బ్రహ్మవిద్య, యోగవిద్య, గంగా యమునలవలె జ్ఞాన, కర్మమార్గాలు కలిపి బోధించే చేతిపుస్తకం. భక్తిలో రసీభవింపజేసి, ముక్తిశిఖరం చేర్చగల కరదీపం.
రథికుడికి, సారథికి మధ్య వివాదంగా మొదలై, కృష్ణార్జున సంవాదమై, పామరుల పాలిట ప్రబోధ గీతమై అనునిత్యం అలరించే నిత్యపారాయణ గ్రంథమది. శ్యామసుందరుడైన కృష్ణుడు, శ్వేతవాహనుడైన అర్జునుడికి గీత బోధించటంలో ఒక అంతరార్థం ఉంది. నలుపు-తెలుపుల అంతరంగ నాటకం ఇది. లౌకిక జీవనం తెలుపు అనుకుని మోసపోతున్నాం. ఆధ్యాత్మిక జీవితం చీకటిగా ఊహించుకుని భయపడుతున్నాం. చీకటి కడుపులో వెలుతురు ఉన్నదన్న విషయాన్ని విస్మరిస్తున్నాం.
‘భోగికి పగలు- యోగికి రాత్రి
యోగికి రాత్రి- భోగికి పగలు’
అన్న గీతావాక్యం ప్రత్యక్ష ప్రమాణం. నిజంగా, అర్జున విషాదయోగం పగటిపూట చీకటి లాంటి ఒక మోహాంధకారం. ఒక యోధుడు విషాదాన్ని, సంశయాన్ని, శోకాన్ని, పిరికితనాన్ని తరిమికొట్టే ప్రణాళికకు పీఠిక. అర్జునుడు ఊహించుకుంటున్న వియోగ బాధకు పరమ ఔషధం లాంటి యోగవిద్య రెండో అధ్యాయం 11వ శ్లోకంతో మొదలవుతుంది.
గీత దుర్యోధనుడి విషాదంతో మొదలవుతుంది. ‘ఎలా గెలవడం?’ అని అతడు ఒకవైపు ఏడుస్తుంటే,
‘ఎలా చంపటం?’ అని అర్జునుడు మరోవైపు కన్నీరు మున్నీరవుతున్నాడు. అజ్ఞానపు తెరతీయగానే కర్తవ్యం గుర్తుకువచ్చింది. కర్తవ్యపాలన అర్జునుడి పాలిట యోగంగా మొదలైంది. అది దుర్యోధనుడి పాలిట దుర్యోగంగా పరిణమించింది. అర్జునుడి విషాదం రసార్ద్రం; దుర్యోధనుడిది రసాభాసం.
ఒక పెద్ద కొండ,
అందులో ఒక గుహ,
అనంతపురం జిల్లా,సింగనమల, మండలం,తరిమేల, ఆనందరావు పేట, గుమ్మేపల్లి కి అతి దగ్గరలో,గంప్పమళ్ళయ కొండలో దేవాలయం ఉంది.
ఇక్కడ ఏమిటి ప్రత్యేకత అంటే,
ఇక్కడ కొండపైన నూనె దీపాలు,
వెలిగించి ఉంటారు.అందులో
పోసిన చమురు ధారలుగా,
కొండపైనుంచి రాతి బండలు,
మీదగా కిందకు నూనె పడివుంటుంది.
కాలు గారి కిందపడతె అంతే,
గంప్పమళ్లయ్య స్వామి పూజరిగారు,
ఒక చేతితో, గంట,మరో చేతితో,
హారతి,కొబ్బరి కాయలు తీసుకుని,
కొండ పైనుంచి చమురు ధారలుగా,
ఉన్న రాతి పై నుంచి కిందన,
ఉన్న గుహలో లోకి వెళ్లి,
గంప్పమళ్లయ్య స్వామి వారికి,
కొబ్బరికాయ కొట్టి,మంగలహారతి,
ఇచ్చి తిరిగి కొండ పైకి రావడం,
🙏🏻🙏🏻🙏🏻
అందులో ఒక గుహ,
అనంతపురం జిల్లా,సింగనమల, మండలం,తరిమేల, ఆనందరావు పేట, గుమ్మేపల్లి కి అతి దగ్గరలో,గంప్పమళ్ళయ కొండలో దేవాలయం ఉంది.
ఇక్కడ ఏమిటి ప్రత్యేకత అంటే,
ఇక్కడ కొండపైన నూనె దీపాలు,
వెలిగించి ఉంటారు.అందులో
పోసిన చమురు ధారలుగా,
కొండపైనుంచి రాతి బండలు,
మీదగా కిందకు నూనె పడివుంటుంది.
కాలు గారి కిందపడతె అంతే,
గంప్పమళ్లయ్య స్వామి పూజరిగారు,
ఒక చేతితో, గంట,మరో చేతితో,
హారతి,కొబ్బరి కాయలు తీసుకుని,
కొండ పైనుంచి చమురు ధారలుగా,
ఉన్న రాతి పై నుంచి కిందన,
ఉన్న గుహలో లోకి వెళ్లి,
గంప్పమళ్లయ్య స్వామి వారికి,
కొబ్బరికాయ కొట్టి,మంగలహారతి,
ఇచ్చి తిరిగి కొండ పైకి రావడం,
🙏🏻🙏🏻🙏🏻