📢 #اطلاعیه

💠 حلقهٔ مطالعات توسعه

🔸 تأملی بر مسیر طی‌شده در مطالعات توسعه

📆 زمان: دوشنبه | ۲۱ مهر ۱۴۰۴
🕖 ساعت ۲۰
📍 اتاق جلسات انجمن‌ها و اتاق مجازی

🌐 طرحِ درس فصل چهارم

📱 افزودن جلسه به تقویم گوگل

‌➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @development_studies

📂 #گزارش

💠 پیامدهای اقتصادی و سیاسی هوش مصنوعی؛ سرمایه‌گذاری، فناوری همه‌منظوره و تحولات اجتماعی

‌➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @development_studies

📂 #گزارش

🔸 در میان اقتصاددانان، اجماع کلی وجود دارد که هوش مصنوعی یک فناوری همه‌منظوره (General Purpose Technology - GPT) است. مشخصه GPTها این است که برای مشاهده کامل اثرات آن‌ها، زمان لازم است؛ زیرا زیرساخت‌ها و ترتیبات اجتماعی باید برای انطباق و بهره‌برداری کامل از آن ساخته و تغییر یابند.

🔸 اگر هوش مصنوعی توانایی تقویت خودِ فرایند تحقیق و توسعه را داشته باشد (یعنی فناوری‌ای دربارۀ خودِ فناوری باشد)، می‌تواند منجر به رشد شتابان و پایدار شود. این سناریو می‌تواند نرخ رشد اقتصادی را به طور ناگهانی به سطوحی مانند ۲۰ درصد در سال پرتاب کند و ساختار تفکر اقتصادی متعارف را درباره مدل‌های رشد (که همگرایی به یک سطح تولید مشخص را پیش‌بینی می‌کنند) زیر سؤال ببرد.

🔸 فناوری‌های تولید نماد در گذشته (مانند توسعه نوشتار، چاپ یا رایانه‌ها) جامعه را به طور عمیقی تغییر داده‌اند. هوش مصنوعی پتانسیل القای احساسات، تشخیص الگوها و بازتاب همدلانه افکار ما را دارد، بنابراین تأثیرات آن بر سیاست و نظام‌های اجتماعی چشمگیر خواهد بود.

🔸 قدرت هوش مصنوعی همچنین سؤال تاریخی پیرامون «مناظرۀ محاسبه» (Calculation Debate) را مطرح می‌کند؛ مناظره‌ای که در اوایل قرن بیستم درباره امکان‌پذیری مدیریت کارآمد یک اقتصاد برنامه‌ریزی‌شده توسط دولت (در مقابل بازار) درگرفت. منتقدان (به ویژه مکتب اتریش) استدلال می‌کردند که پیچیدگی اقتصاد، دانش ضمنی و تنوع سلیقه‌ها، محاسبه یک برنامه بهینه را غیرممکن می‌سازد.

🔸 برخلاف انقلاب صنعتی اول که عمدتاً کار یدی و تولید کارخانه‌ای را تحت‌تأثیر قرار داد، انقلاب هوش مصنوعی حوزه‌های کار ذهنی و نمادین (White-Collar Work) را هدف قرار می‌دهد.

🔺 متن کامل را از اینجا بخوانید.

‌➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @development_studies

📢 #اطلاعیه

🎉 شمارۀ ۲۳ #نشریهٔ «مدار توسعه»

💠 سیاست صنعتی

🔍 در این شماره می‌خوانید:

1️⃣ تحول سیاست صنعتی: از مبانی نظری تا چالش‌های معاصر
(تلاشی دوراندیشانه برای هدایت تحول ساختاری، توسعه قابلیت‌های فناورانه و جبران عقب‌ماندگی اقتصادی)

2️⃣ پیوند تغییر ساختاری، اقتصاد کلان و سیاست صنعتی
(برای کشورهای در حال توسعه، نوآوری عمدتاً شامل انتقال، انطباق و تسلط بر فناوری‌های موجود است تا ابداع فناوری‌های پیشرو.)

🔊 گزارش صوتی جلسۀ ۲۳ (مدت: ۶۸ دقیقه)

📥 برای دریافت محتوای فصل چهارم شامل طرح‌درس، منابع و فایل‌های صوتی کلیک کنید.

🤝 حمایت از «حلقۀ مطالعات توسعه»

💬 ارتباط با ما: @hoseins8

➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @development_studies

📂 #گزارش

💠 نقد «لیبرالیسم بی‌طرفی» در عصر نئولیبرالیسم؛ گفتگو با مایکل سندل، برنده جایزه برگرون ۲۰۲۵

➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @development_studies

📂 #گزارش

🔸 سندل بحث خود را با اشاره به خاستگاه کارش، یعنی نقد برداشتی خاص از لیبرالیسم، به ویژه آن نسخه‌ای که در دهه ۱۹۸۰ توسط جان رالز به اوج خود رسید، آغاز می‌کند. این برداشت از لیبرالیسم بر بی‌طرفی در تعریف عدالت و حقوق اصرار می‌ورزد و تلاش می‌کند نسبت به مفاهیم رقیب زندگی خوب و اعتقادات اخلاقی و معنوی شهروندان موضعی خنثی اتخاذ کند.

🔸 سیاستی که ادعای بی‌طرفی در مورد مسائل اخلاقی داشته باشد - بی‌طرفی‌ای که هرگز واقعاً محقق نمی‌شود - خشم و کینه کسانی را که احساس می‌کنند دیدگاه‌های اخلاقی‌شان از زندگی عمومی کنار گذاشته شده است، برمی‌انگیزد.

🔸 دوره‌ای پنج دهه‌ای که در آن جریان آزاد افراد، کالاها و سرمایه در اقتصاد جهانی (ابر جهانی‌سازی) یک اصل مسلم بود، به پایان رسیده است. این نسخه از نئولیبرالیسم نه تنها نابرابری‌های گسترده‌ای در درآمد و ثروت ایجاد کرد، بلکه شکافی فزاینده میان «برندگان و بازندگان» به وجود آورد.

🔸 لیبرالیسم بی‌طرفی باعث شد مفهوم آزادی به یک «برداشت مصرف‌گرایانه» (تأمین منافع و ترجیحات بدون مانع) تقلیل یابد و برداشت قدیمی‌تر «مدنی» از آزادی (داشتن حرفی معنادار در نحوه حکمرانی بر ما) از بین برود.

🔸 سندل به مفهوم «اقتصاد سیاسی شهروندی» اشاره می‌کند. او یادآوری می‌کند که به طور سنتی، اقتصاد نه تنها برای مصرف، بلکه برای شهروندی و پرورش فضایل لازم برای خودآیینی در شهروندان نیز در نظر گرفته می‌شد.

🔺 متن کامل را از اینجا بخوانید.

‌➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @development_studies

🔊 #گزارش_صوتی

💠 تأملی بر مسیر طی‌شده در مطالعات توسعه

📆 ۲۱ مهر ۱۴۰۴

🤝 حمایت از «حلقۀ مطالعات توسعه»

➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @development_studies

📢 #اطلاعیه

💠 حلقهٔ مطالعات توسعه

8⃣2️⃣ جلسۀ ۲۸: رهیافت‌های انتقادی و چپ به توسعه

📙 ارائه:
۱. درسنامهٔ «دیدگاه‌های مارکسیستی به توسعه»
۲. گزیده‌ای از کتاب «علم اقتصاد و چپ»

📆 زمان: یک‌شنبه | ۲۷ مهر ۱۴۰۴
🕖 ساعت ۲۰:۳۰
📍 اتاق جلسات انجمن‌ها و اتاق مجازی

🌐 طرحِ درس فصل چهارم

📱 افزودن جلسه به تقویم گوگل

‌➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @development_studies

🔊 #گزارش_صوتی

8️⃣2️⃣ جلسۀ ۲۸: رهیافت‌های انتقادی و چپ به توسعه

📙 ارائه:
۱. درسنامهٔ «دیدگاه‌های مارکسیستی به توسعه»
۲. گزیده‌ای از کتاب «علم اقتصاد و چپ»

👤 ارائه‌دهنده: آقایان حسین ستاری و امیرحسین مستقل

📆 ۲۷ مهر ۱۴۰۴
📍 دانشگاه امام صادق (علیه‌السلام)

🤝 حمایت از «حلقۀ مطالعات توسعه»

➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @development_studies

📌 سرفصل‌های جلسه

🔹 توضیحی مقدماتی دربارۀ دوگانه چپ و راست

🔹 سنت مارکسی و نئومارکسیستی

- سؤال اصلی: توسعۀ اجتماعی و دگرگونی تاریخ
- نیروی پیشران و عامل تغییر: تضاد و طبقه
- تاریخ‌گرایی و ماتریالیسم تاریخی
- زیربنا و روبنا: رابطۀ شرایط مادی و آگاهی

- سرمایه‌داری: بورژوازی و پرولتاریا
- شیوه جهان شهری سرمایه‌داری
- مفهوم ارزش اضافی: سطوح معنایی مختلف
- تفاوت ارزش اضافی سرمایه‌داری با مراحل قبلی

- برنامۀ عملی مارکس: از دولت کارگری تا الغای مالکیت خصوصی زمین

- نقدها: دولت کارگری یا نخبگان سیاسی، عامل هویتی طبقه، تغییر روابط کارگر - کارفرما و پویایی سرمایه‌داری

- سنت نئومارکسیستی: تحلیل نظام جهانی و مکتب فرانکفورت
- انتقال ثقل بحث از اقتصاد به فرهنگ
- تعمیم شیءوارگی به تمام شئون زندگی

🔹 گزیده‌ای از کتاب علم اقتصاد و چپ

- نخ تسبیح اندیشه چپ و اقتصاد:
نقد بنیادین به اقتصاد جریان اصلی: از ریاکاری کشورهای ثروتمند تا پروژه سیاسی بنیادگرایی بازار
تصریح شفاف هنجارها: عدالت، نابرابری و پایداری محیط‌زیست
تأکید محوری بر مفهوم قدرت و تضاد
واقع‌گرایی مبتنی بر تجربه و تاریخ

- موضوعات موردعلاقه:
نابرابری جنسیتی و نژادی
اقتصاد کار و اقتصاد سلامت
بخش مالی به عنوان وجه ممیزه سرمایه‌داری امروز: چرخه بی‌ثباتی هایمن مینسکی.
توسعه: دولت فعال و سیاست صنعتی
بنیادگرایی بازار، شکست بازار و دولت فعال و توسعه‌گرا
نگرانی‌های زیست‌محیطی، عدالت اجتماعی و اقتصاد سبز
گرایش به سیاست‌های انبساطی و هدف‌گذاری متغیرهای بخش واقعی

- جریان‌شناسی
سنت مارکسیستی و نئومارکسیستی
اقتصاد پساکینزی
نهادگرایان
جریان فمینیستی
ساختارگرایان و توسعه‌گرایان

- توضیحی درباره جریان سنتی، جریان اصلی و دگراندیش اقتصاد و پویایی آن

🔹 توضیحات بیشتر درباره مارکس و جریان‌شناسی چپ بعد از او

- زمینه تاریخی عصر زندگی مارکس
- کلیدواژه‌های مهم جریان مارکسیستی

- مارکسیسم بعد از مارکس: چرا انقلاب نشد؟ چگونه گذار به سوسیالیسم ممکن می‌شود؟

- جریان مارکسیسم - لنینیسم
- جریان سوسیال - دموکراسی یا مارکسیسم انقلابی
- جریان مارکسیسم هگلی: آنتونیو گرامشی

- شکل‌گیری مفهوم هژمونی و انتقال ثقل بحث به فرهنگ

- مکتب فرانکفورت: صنعت فرهنگ و رسانه

- افول جریان چپ مارکسیستی از اواخر دهه ۶۰ میلادی
- ادعای غیرایدئولوژیک بودن لیبرالیسم و هضم مخالفان در خود

🔹 تحول امروز سرمایه‌داری

- هوش مصنوعی به عنوان یک فناوری همه‌منظوره
- نوبل ۲۰۲۵ اقتصاد: آیا تخریب خلاق ادامه پیدا می‌کند؟
- احتمال تکرار حباب دات‌کام و بحران مالی

➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @development_studies

📢 #اطلاعیه

🔸 حلقهٔ مطالعات توسعه با همکاری اندیشکده مطالعات فرهنگ و توسعه برگزار می‌کند:

🔰 #مثبت_توسعه
💠 از نظریهٔ تا سیاست: نقش ادبیات توسعه در مواجهه با مسائل ایران

🔹 از ادبیات توسعه تا «اجماع لندن»: اصول تازه برای فهم و سیاست‌گذاری توسعه

👤 با حضور: دکتر علی ملکی
عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی شریف و نمایندهٔ فعلی ایران در بانک جهانی

📆 زمان: جمعه | ۲ آبان ۱۴۰۴
🕖 ساعت ۱۶:۳۰
📍 گوگل میت

📱 افزودن جلسه به تقویم گوگل

‌➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @development_studies
🆔 @cdstt

🔊 #گزارش_صوتی | #مثبت_توسعه

💠 از نظریهٔ تا سیاست: نقش ادبیات توسعه در مواجهه با مسائل ایران

👤 دکتر علی ملکی
عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی شریف و نمایندهٔ فعلی ایران در بانک جهانی

📆 جمعه | ۲ آبان ۱۴۰۴

🤝 حمایت از «حلقۀ مطالعات توسعه»

➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @development_studies
🆔 @cdstt

📢 #اطلاعیه

💠 حلقهٔ مطالعات توسعه

9️⃣2️⃣ جلسۀ ۲۹: رهیافت فمینیستی به توسعه

📙 ارائه:
۱. مدخل «توسعه» از کتاب راهنمای نظریهٔ فمینیستی آکسفورد
۲. مقالهٔ «تأملات اقتصاددانان فمینیست بر توسعهٔ اقتصادی» از کتاب راهنمای اقتصاد توسعه پالگریو
۳. گزیده‌ای از کتاب «اندیشهٔ فمینیستی؛ مقدمه‌ای جامع‌تر»

📆 زمان: یک‌شنبه | ۴ آبان ۱۴۰۴
🕖 ساعت ۲۰:۳۰
📍 اتاق جلسات انجمن‌ها و اتاق مجازی

🌐 طرحِ درس فصل چهارم

📱 افزودن جلسه به تقویم گوگل

‌➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @development_studies

📂 #گزارش

💠 دانش، تخریب خلاق و تغییر مسیر فناوری: نوبل اقتصاد چگونه دو گانۀ رشد پایدار و سیاست صنعتی سبز را توجیه می‌کند؟

➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @development_studies

📂 #گزارش

🔸 دیدگاه جوئل موکیر با تلاش‌های اخیر اقتصاددانانی که سعی کرده‌اند روند تاریخی رشد را تدریجی‌تر نشان دهند و تفاوت‌های میان بریتانیا و کشورهایی چون فرانسه یا چین را کمتر برجسته کنند، در تضاد است. او به جای تأکید بر عوامل مادی مانند سرمایه، نیروی کار، منابع طبیعی یا استعمار، بر نقش ایده‌ها و دانش در شکل‌گیری رشد اقتصادی پافشاری می‌کند.

🔸 کار جوئل موکیر که جایزه او را شبیه جایزه سال قبل به عجم اوغلو و رابینسون (که بر نهادهای سیاسی تمرکز داشتند) می‌کند، این است که هر دو جایزه به روایت‌های «تاریخ ویگی» (Whiggish history) یا همان پیشرفت محتوم تاریخی غرب اهدا شده‌اند.

🔸 فیلیپ آگون و پیتر هاویت با استفاده از سازوکار شومپیتری، نوآوری را درون‌زا می‌کنند و آن را به پویایی رقابت در بازارها گره می‌زنند. مشارکت کلیدی آنها در این است که توضیح می‌دهند چرا نوآوری به صورت مداوم ادامه می‌یابد، اما منجر به چرخه‌های پرنوسان یا توقف رشد نمی‌شود.

🔸 نظریه آگون در مورد نوآوری هدایت‌شده، پیامدهای سیاستی مهمی به ویژه در زمینه تغییرات اقلیمی دارد. این نظریه در تضاد با مدل اقتصاددانانی مانند ویلیام نوردهاوس (برنده پیشین نوبل) قرار می‌گیرد؛ نوردهاوس معتقد بود که تنها یک شکست بازار (اثر خارجی) وجود دارد و با ابزاری واحد (قیمت‌گذاری کربن) قابل‌حل است.

🔺 متن کامل را از اینجا بخوانید.

‌➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @development_studies

🔊 #گزارش_صوتی

9️⃣2️⃣ جلسۀ ۲۹: رهیافت فمینیستی به توسعه

📙 ارائه:
۱. مدخل «توسعه» از کتاب راهنمای نظریهٔ فمینیستی آکسفورد
۲. مقالهٔ «تأملات اقتصاددانان فمینیست بر توسعهٔ اقتصادی» از کتاب راهنمای اقتصاد توسعه پالگریو
۳. گزیده‌ای از کتاب «اندیشهٔ فمینیستی؛ مقدمه‌ای جامع‌تر»

👤 ارائه‌دهنده: آقایان حسین ستاری و امیرحسین مستقل

📆 ۴ آبان ۱۴۰۴
📍 دانشگاه امام صادق (علیه‌السلام)

🤝 حمایت از «حلقۀ مطالعات توسعه»

➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @development_studies

📢 #اطلاعیه

💠 حلقهٔ مطالعات توسعه

0⃣3⃣ جلسۀ ۳۰ (آخر فصل چهارم): توسعهٔ سبز

📙 ارائه:
۱. کتاب «بقای سبزترین: تحول اقتصادی در جهان آگاه به اقلیم»، انتشارات آکسفورد (۲۰۲۴)
۲. کتاب «سیاست صنعتی سبز: مفهوم، سیاست‌ها و تجربیات کشورها» (۲۰۱۷)

📆 زمان: یک‌شنبه | ۱۱ آبان ۱۴۰۴
🕖 ساعت ۲۰:۳۰
📍 اتاق جلسات انجمن‌ها و اتاق مجازی

🌐 طرحِ درس فصل چهارم

📱 افزودن جلسه به تقویم گوگل

‌➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @development_studies

📌 سرفصل‌های جلسه

🔹 نقد روایت مسلط توسعه توسط فمینیسم و رویکردهای اولیه

- توسعه به مثابه پروژه مدرن‌شدن.
- نقد گفتمان غالب به عنوان پروژه‌ای ایدئولوژیک و نه بی‌طرف.
- توسعه جریان اصلی از منظر پدرسالارانه و مرد محور شکل گرفته است.
- نامرئی‌بودن سامان‌مند کار زنان در مدل‌های اولیه توسعه.
- تمرکز گفتمان غالب بر فعالیت‌های بازاری و حذف کار غیربازاری.

🔹 رویکردهای ادغام زنان در توسعه (WID/WAD) و نقد ساختاری در رویکرد جنسیت و توسعه (GAD)

- تلاش برای مرئی‌سازی زنان در برنامه‌های توسعه.
- رویکردهای WID و WAD نقدی به ساختار اقتصادی و مدرنیته وارد نمی‌کردند.
- هدف اصلی آنها افزایش کارایی اقتصادی از طریق ادغام زنان در توسعه بود.
- رویکرد GAD به روابط قدرت نابرابر میان زنان و مردان توجه می‌کند.
- اقتصاد مراقبت و تأمین اجتماعی در مرکز تحلیل GAD قرار می‌گیرد.
- نقد مفهوم «مالیات بازتولیدی» و بار نامرئی کار مراقبتی بر زنان.

🔹 تأثیر نئولیبرالیسم، جهانی‌سازی و مصادره گفتمان توانمندسازی

- عقب‌گرد در مباحث فمینیستی در دوره نئولیبرال.
- زنانه شدن نیروی کار در مشاغل کم‌درآمد و بی‌ثبات.
- زنان به عنوان نیروی کار ضربه‌گیر در بحران‌های اقتصادی.
- افزایش بار کار مراقبتی بدون پرداخت در نتیجه کاهش خدمات عمومی.
- مصادره مفهوم توانمندسازی توسط نهادهای بین‌المللی و تقلیل آن به اعتبارات خرد.
- نگاه ابزاری به زنان برای افزایش بهره‌وری اقتصادی.

🔹 پارادایم جایگزین فمینیستی در توسعه

- هدف توسعه: رفاه انسانی و پایداری محیط‌زیست.
- تأمین پایدار نیازهای اساسی مانند غذا، مسکن، سلامت و مراقبت.
- ارزش‌گذاری کار بدون دستمزد به عنوان بخش مرکزی اقتصاد.
- جبران کار مراقبتی از طریق نظام تأمین اجتماعی.

🔹 جریان‌شناسی تاریخی فمینیسم (بر اساس امواج)

- فمینیسم دارای دو بعد نظری و کنشگری اجتماعی است.
- موج اول: حق رأی زنان.
- موج دوم: برابری اقتصادی و اجتماعی.
- موج سوم: توجه به تفاوت‌ها و هویت فردی.
- موج چهارم: مبارزه با آزار جنسی (#MeToo).
- مسائل کلیدی: چیستی، چرایی و چگونگی تغییر وضعیت زنان.
- تلاش برای تبدیل زن از ابژه به سوژه.

🔹 صورت‌بندی‌های نظری فمینیسم (بر اساس مفهوم ستم به زنان)

فمینیسم لیبرال: ستم در قوانین و عرف‌های نابرابر.
مطالبه: برابری فرصت‌ها.
نقد: فردگرایی و بی‌توجهی به تجربه زنان غیرغربی.

فمینیسم رادیکال: ریشه ستم در ساختار پدرسالاری.
کلیدواژه: سلطه.

فمینیسم سوسیالیستی/مارکسیستی: ستم زنان پیوندی با نظام سرمایه‌داری و مالکیت خصوصی دارد.
مطالبه: دستمزد برای کار خانگی.

فمینیسم زنان رنگین‌پوست/جهانی: نقد هژمونی سفیدپوستان و تأکید بر ستم مبتنی بر نژاد، جنسیت و طبقه.
نظریه تقاطع.

فمینیسم روانکاوانه: بررسی ریشه‌های ستم در تجربه‌های روانی و تربیتی.

🔹 جریان‌های متأخر

- نقد دوگانه زن/مرد و سیالیت هویت جنسیتی.
- کنشگری از طریق شبکه‌های اجتماعی (فمینیسم هشتگ).
- پذیرش و به رسمیت شناختن تنوع هویت‌ها.
- جودیت باتلر: جنسیت یک اجرا (پرفورمنس) است.
- نظریه کوئیر.

➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @development_studies

🔊 #گزارش_صوتی

0️⃣3️⃣ جلسۀ ۳۰ (آخر فصل چهارم): توسعهٔ سبز

📙 ارائه:
۱. کتاب «بقای سبزترین: تحول اقتصادی در جهان آگاه به اقلیم»، انتشارات آکسفورد (۲۰۲۴)
۲. کتاب «سیاست صنعتی سبز: مفهوم، سیاست‌ها و تجربیات کشورها» (۲۰۱۷)

👤 ارائه‌دهنده: آقایان امیرحسین شمسی و امیرحسین مستقل

📆 ۱۱ آبان ۱۴۰۴
📍 دانشگاه امام صادق (علیه‌السلام)

🤝 حمایت از «حلقۀ مطالعات توسعه»

➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @development_studies

📌 سرفصل‌های جلسه

0️⃣3️⃣ جلسۀ ۳۰ (آخر فصل چهارم): توسعهٔ سبز

🔹 بقای سبزترین‌ها

- توسعه سبز: پیوند توسعه اقتصادی با مسئله اقلیم و پایداری.
- الزام سازگاری ساختاری اقتصاد با مقررات و ترجیحات سبز جهانی.
- چالش کشورهای فقیر: دوگانه رفع فقر و مقاومت در برابر آثار اقلیمی، با سهم اندک در آلودگی کربنی.
- اثر قفل‌شدگی: وابستگی به صادرات سوخت‌های فسیلی و دشواری گذار.
- رد منحنی کوزنتس: مسیر «اول آلودگی، بعد پاکسازی» دیگر عملی نیست.
- پنجره فرصت سبز: فناوری‌های کم‌کربن، انرژی پاک، ارتقای فرایند تولید و محصول.
- نابرابری فرصت‌ها: پیشتازی آمریکا، اروپا و چین در مشاغل، اختراعات و صادرات سبز.
- لگد زدن به نردبان سبز: محدودیت تجاری برای جلوگیری از صنعتی‌شدن کشورهای درحال‌توسعه.
- عدالت اقلیمی: تعهد تاریخی آلودگی‌کنندگان بزرگ به تأمین مالی توسعه سبز.

🔹 سیاست صنعتی سبز

- مسئله‌محوری توسعه در قرن ۲۱: خلق ثروت همراه با کاهش کربن.
- تفاوت با سیاست صنعتی سنتی: افق زمانی طولانی‌تر، عدم‌قطعیت بیشتر، اثرات خارجی اقلیمی.
- چالش حذف صنایع مستقر: مدیریت گذار و یادگیری تدریجی.
- شرط موفقیت: ظرفیت دولت، استقلال درهم‌تنیده، حمایت مشروط به عملکرد (صادرات/نوآوری).
- مدیریت سیاسی گذار: ایجاد ائتلاف برای حذف صنایع پرکربن.
- جهش فناورانه: جذب فناوری موجود، ارتقای تطبیقی، حرکت به فناوری‌های نو.
- ائتلاف پیش‌گامان: تثبیت تقاضا برای کاهش ریسک نوآوری‌های سبز.

🔹 ابعاد محیط‌زیستی، اقتصادی و سیاسی

- دو رویکرد: اقتصاد محیط‌زیست (نئوکلاسیک؛ مالیات کربن) در برابر اقتصاد بوم‌شناختی (هترودوکس؛ نقد رشد).
- مفهوم مقیاس بهینه: محدودیت رشد در سیاره محدود.
- چرخه‌های خودتشدیدشونده گرمایش و خطر عبور از نقاط برگشت‌ناپذیر.
- اثرات: خشکسالی، سیلاب‌های شدید، انقراض گونه‌ها، آسیب به کشاورزی و دریاها، ریزگردها.
- پیامدهای سیاسی: مهاجرت اقلیمی، رشد راست‌گرایی و پوپولیسم، تغییر موازنه ژئوپلیتیک به نفع شمال.
- نقد فناوری‌های سبز: نیاز به مواد معدنی کمیاب، مصرف انرژی بالا در هوش مصنوعی، دشواری بازیافت.
- هسته نقد: رشد اقتصادی مدرن با «سرمایه‌داری فسیلی» ممکن شده، نه صرفاً پیشرفت فکری.

➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @development_studies