📢 #اطلاعیه

🎉 شمارۀ چهاردهم #نشریهٔ «مدار توسعه» منتشر شد!

💠 اخلاق توسعه

🔍 در این شماره می‌خوانید:

🔸 اخلاق توسعه: کاوشی در ارزش‌ها و معضلات توسعه ارزشمند
🔸 «انتخاب بی‌رحمانه»: نقش اخلاق در بازسازی نظریه‌های اقتصادی مدرن
🔸 اختراع «توسعه» در برابر «پیشرفت»: داستان نظم‌بخشی به آشوب اروپا

📥 برای دریافت محتوای فصل سوم شامل طرح‌درس، منابع و فایل‌های صوتی کلیک کنید.

💬 ارتباط با ما: @hoseins8

➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @development_studies
🆔 @psa_isu_official

🗞️ #گزیده_نشریه

📌 "بحث‌های مربوط به مسائل اخلاقی در توسعه از این نگرانی ناشی می‌شود که ممکن است پروژه‌ها یا فرایندهای توسعه به بیراهه رفته باشند. این بحث‌ها به‌طورکلی به دو دسته تقسیم می‌شوند: مسائل «ذاتی» که بر ماهیت خودِ توسعه تمرکز دارند (مانند مکاتب ضد توسعه/پساتوسعه و حوزه اخلاق توسعه) و مسائل «ناشی از نحوه اجرای توسعه» شامل معضلات (Dilemmas) و مسئولیت‌ها."

🗳️ نشریه شمارهٔ ۱۴ با موضوع «اخلاق توسعه» را از اینجا بخوانید.

📥 برای دریافت محتوای فصل سوم شامل طرح‌درس، منابع و فایل‌های صوتی کلیک کنید.

💬 ارتباط با ما: @hoseins8

➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @development_studies
🆔 @psa_isu_official

🖼 #عکس_نوشت

📜 منشور جدید روابط بین‌الملل
قانون شماره ۱: هیچ قانونی وجود ندارد.


👤 برانکو میلانوویچ، اقتصاددان صرب‌تبار و استاد دانشگاه سیتی نیویورک، از مهم‌ترین پژوهشگران نابرابری در جهان.

🔹 نظم اخلاقی تمدن غرب، مانند کاخی شیشه‌ای، زیر فشار تناقض‌های خودش ترک برداشت.
ادعای عدالت و آزادی، در سایه جنگ‌ها، نابرابری‌ها و معیارهای دوگانه، به حرف‌هایی پوچ و بی‌اثر تبدیل شده است.
این فروپاشی آرام، ذهن را به پرسش‌هایی عمیق درباره آینده ارزش‌های انسانی و جایگاه اخلاق در سیاست جهانی می‌کشاند.

➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @development_studies
🆔 @psa_isu_official

🗞️ #گزیده_نشریه | #عکس_نوشت

🗳️ نشریه شمارهٔ ۱۴ با موضوع «اخلاق توسعه» را از اینجا بخوانید.

📥 برای دریافت محتوای فصل سوم شامل طرح‌درس، منابع و فایل‌های صوتی کلیک کنید.

💬 ارتباط با ما: @hoseins8

➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @development_studies

🗞️ #گزیده_نشریه | #عکس_نوشت

🗳️ نشریه شمارهٔ ۱۴ با موضوع «اخلاق توسعه» را از اینجا بخوانید.

📥 برای دریافت محتوای فصل سوم شامل طرح‌درس، منابع و فایل‌های صوتی کلیک کنید.

💬 ارتباط با ما: @hoseins8

➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @development_studies

🗞️ #گزیده_نشریه | #عکس_نوشت

🗳️ نشریه شمارهٔ ۱۴ با موضوع «اخلاق توسعه» را از اینجا بخوانید.

📥 برای دریافت محتوای فصل سوم شامل طرح‌درس، منابع و فایل‌های صوتی کلیک کنید.

💬 ارتباط با ما: @hoseins8

➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @development_studies

📂 #گزارش

💠 سیاست صنعتی در گذار جهانی: روایتی از نشست برلین ۲۰۲۵

🔸 در سایه تحولات ژئوپلیتیکی و دگرگونی‌های بنیادین اقتصادی، *سیاست صنعتی بار دیگر در کانون توجه مباحث اقتصادی قرار گرفته است. هرچند امروز ضرورت دخالت دولت در حوزه صنعت تا حد زیادی پذیرفته شده، اما همچنان پرسش‌هایی اساسی درباره چگونگی طراحی، اجرا و ارزیابی این سیاست‌ها مطرح است. با افزایش بلندپروازی‌های صنعتی دولت‌ها در اروپا و فراتر از آن و با رشد روزافزون هزینه‌های عمومی در این عرصه، نیاز به تدوین راهبردهایی روشن، مؤثر و مبتنی بر تجربیات موفق بیش از هر زمان احساس می‌شود. در نشست برلین، جمعی از صاحب‌نظران برجسته گرد هم آمدند تا تحولات اخیر در اروپا و ایالات متحده را بررسی کرده و درس‌هایی برای طراحی سیاست‌های آینده ارائه دهند.
‌
➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @development_studies

📂 #گزارش

💠 بخش اول: نیاز به اجماع سیاسی و روایتی منسجم از سیاست صنعتی

🔸 یکی از مهم‌ترین نکات این گفت‌وگوها آن بود که سیاست صنعتی نوعی حرکت «متوازن» است؛ باید همزمان از نوسازی صنایع موجود پشتیبانی کند، در فناوری‌های نوین سرمایه‌گذاری کند و از تثبیت الگوهای ناکارآمد و ناسازگار با تحولات آینده بپرهیزد. تحقق این اهداف نه‌تنها به تخصص فنی نیاز دارد، بلکه مستلزم اجماع سیاسی بر سر اهداف کلان این سیاست‌هاست. مشارکت فعال بازیگران مختلف، از بخش خصوصی و نهادهای کارگری گرفته تا جامعه مدنی، برای تقویت مشروعیت سیاست‌ها و تضمین تداوم آن‌ها ضروری دانسته شد. همچنین، جلب اعتماد عمومی به اینکه این گذار صنعتی در نهایت منافع ملموسی برای جامعه به همراه خواهد داشت، اهمیت فراوانی دارد. در این راستا، تأکید ویژه‌ای بر سیاست‌های مبتنی بر ویژگی‌های محلی شد؛ به این معنا که سیاست صنعتی زمانی می‌تواند از پشتیبانی عمومی برخوردار شود که با واقعیت‌های مناطق و جوامع محلی هم‌راستا باشد، نه اینکه صرفاً بر اساس اهداف سطح ملی طراحی شده باشد.

🔸 سخنرانان همچنین بر این نکته تأکید کردند که سیاست صنعتی ذاتاً با ریسک همراه است. شکست برخی پروژه‌ها اجتناب‌ناپذیر است و باید آن را بخشی طبیعی از فرایند تحول دانست. آنچه اهمیت دارد، نحوه مواجهه با این ریسک‌ها و شیوه انتقال آن به افکار عمومی است. داشتن روایتی منسجم، متقاعدکننده و مبتنی بر داده‌های معتبر، برای حفظ اعتماد مردم امری حیاتی تلقی شد. در این میان، نقش همکاری‌های بین‌المللی نیز محل توجه بود. هرچند شراکت با قدرت‌های فناوری جهانی مانند شرکت‌های تایوانی در صنعت نیمه‌رسانا یا شرکت‌های چینی و کره‌ای در حوزه باتری می‌تواند فرایند یادگیری را تسریع کند و ریسک‌ها را کاهش دهد، اما این همکاری‌ها لزوماً منجر به انتقال دانش نخواهند شد. پرسش کلیدی آن است که این مشارکت‌ها تحت چه شرایطی و با چه سازوکاری می‌توانند منافع راهبردیِ متقابل و هم‌راستا را تضمین کنند.

‌
➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @development_studies

📂 #گزارش

💠 بخش دوم: ارزیابی، هماهنگی و و توازن در ابزارهای سیاست صنعتی

🔸 یکی دیگر از محورهای اصلی بحث، جایگاه «ارزیابی» در سیاست‌گذاری صنعتی بود. در بسیاری موارد، ارزیابی صرفاً به‌عنوان اقدامی پسینی و صوری تلقی می‌شود؛ به‌ویژه در پروژه‌های بزرگ و شاخص. اما سخنرانان خواهان نگاهی ساختاریافته و پیش‌دستانه بودند؛ به این معنا که ارزیابی‌های پیشینی (تحلیل‌های هزینه-فایده)، مرورهای میان‌دوره‌ای و ارزیابی‌های نهایی باید از آغاز در طراحی سیاست گنجانده شوند.

🔸 همچنین سیاست صنعتی باید نه به‌مثابه مجموعه‌ای از پروژه‌های منفرد، بلکه به‌عنوان «سبدی از ابزارها» در نظر گرفته شود؛ ابزارهایی که برخی پرهزینه‌اند و برخی کم‌هزینه، اما در مجموع باید با دقت و توازن کنار یکدیگر قرار گیرند. در حالی که معمولاً یارانه‌های سنگین و پروژه‌های بزرگ توجه رسانه‌ها را جلب می‌کنند، مداخلات مؤثر بسیاری وجود دارند؛ مانند سیاست‌های خرید دولتی، هماهنگی‌های مقرراتی یا حمایت از زیست‌بوم‌های منطقه‌ای که با هزینه‌ای کمتر می‌توانند نقش‌آفرین باشند. اگر این ابزارهای کم‌هزینه به‌شکل هوشمندانه هماهنگ شوند، می‌توانند اثرگذاری بالایی داشته باشند. بااین‌حال، این سطح از هماهنگی نیازمند حکمرانی قوی و نهادهای توانمند است. مداخلات عمودی مانند سیاست‌هایی که بر صنایع یا شرکت‌های خاص متمرکز می‌شوند، گرچه پرهزینه‌تر و پرریسک‌ترند، اما در برخی شرایط قابل‌دفاع‌اند، به‌ویژه اگر با سیاست‌های افقی و فراگیر در سطح کل اقتصاد تکمیل شوند تا از ایجاد اختلال‌های ساختاری جلوگیری شود و پویایی بلندمدت حفظ گردد.

🔸 در نهایت، شاید چالش‌برانگیزترین مسئله‌ای که بارها مطرح شد، موضوع «هماهنگی» بود؛ چه میان وزارتخانه‌ها، چه بین سطوح مختلف حکمرانی و چه بین نهادهای دولتی و بخش خصوصی. پیچیدگی حکمرانی چندلایه، به‌ویژه در نظام‌های فدرال یا در چارچوب اتحادیه اروپا، همزمان می‌تواند نقطه قوت و منشأ اصطکاک باشد. بدون تعیین دقیق مسئولیت‌ها، تعریف اهداف مشترک و برخورداری از ظرفیت نهادی مناسب، حتی بهترین طراحی‌ها نیز در اجرا با مشکل مواجه خواهند شد. یکی از ایده‌های پیشنهادی در این نشست، بازنگری در نقش «برنامه‌ریزی» بود. اگر بپذیریم که سیاست صنعتی نقشی کلیدی در مدیریت گذارهای عظیم مانند کربن‌زدایی یا دستیابی به استقلال فناورانه دارد، آنگاه باید نوعی هماهنگی بین‌بخشی و هدفمند شکل گیرد. این لزوماً به معنای بازگشت به نظام‌های متمرکز نیست، بلکه ناظر بر نوعی برنامه‌ریزی راهبردی، همسو با اصول دموکراتیک است که بتواند سیاست‌های صنعتی، اقلیمی، نوآوری و رقابت را در چارچوبی منسجم به یکدیگر متصل کند.
‌
➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @development_studies

📢 #اطلاعیه

🎉 شمارۀ ۱۵ #نشریهٔ «مدار توسعه» منتشر شد!

💠 رهیافت ژئوپلیتیک

🔍 در این شماره می‌خوانید:

🔸 بازنگری در نظریه‌های ژئوپلیتیک در چشم‌انداز جهانی پس از ۲۰۲۳
🔸 از توسعه تا امنیت: تغییر اولویت‌ها در نظم جهانی نوظهور
🔸 تکه‌تکه شدن اقتصاد جهانی: بازگشت مرزها در عصر وابستگی متقابل

🔊 گزارش صوتی جلسۀ ۱۵: رهیافت ژئوپلیتیک

📥 برای دریافت محتوای فصل سوم شامل طرح‌درس، منابع و فایل‌های صوتی کلیک کنید.

💬 ارتباط با ما: @am_irhossein00

➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @development_studies

🗞 #گزیده_نشریه | #عکس_نوشت

🗳 نشریه شمارهٔ ۱۵ با موضوع «رهیافت ژئوپلیتیک» را از اینجا بخوانید.

📥 برای دریافت محتوای فصل سوم شامل طرح‌درس، منابع و فایل‌های صوتی کلیک کنید.

➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @development_studies

🗞 #گزیده_نشریه | #عکس_نوشت

🗳 نشریه شمارهٔ ۱۵ با موضوع «رهیافت ژئوپلیتیک» را از اینجا بخوانید.

📥 برای دریافت محتوای فصل سوم شامل طرح‌درس، منابع و فایل‌های صوتی کلیک کنید.

➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @development_studies

🗞 #گزیده_نشریه | #عکس_نوشت

🗳 نشریه شمارهٔ ۱۵ با موضوع «رهیافت ژئوپلیتیک» را از اینجا بخوانید.

📥 برای دریافت محتوای فصل سوم شامل طرح‌درس، منابع و فایل‌های صوتی کلیک کنید.

➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @development_studies

🗞 #گزیده_نشریه | #عکس_نوشت

🗳 نشریه شمارهٔ ۱۵ با موضوع «رهیافت ژئوپلیتیک» را از اینجا بخوانید.

📥 برای دریافت محتوای فصل سوم شامل طرح‌درس، منابع و فایل‌های صوتی کلیک کنید.

➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @development_studies

📂 #گزارش

💠 نقش «بیگ‌تک» در عصر دیجیتال؛ چالش‌های حکمرانی، وابستگی و قدرت زیرساختی

🔸 در پس‌زمینۀ تنش‌های ژئوپلیتیکی، وابستگی‌های فزایندۀ فناورانه و دگرگونی‌های ژرف اقتصادی، نقش شرکت‌های بزرگ فناوری (بیگ‌تک) به موضوعی محوری در مباحث سیاست‌گذاری بدل شده است. کانون این بحث‌ها بر قدرت ساختاری این شرکت‌های فراملی در بازارهای دیجیتال، تداخل مرزهای میان کنترل اقتصادی و سیاسی و نیز گزینه‌های راهبردی اروپا برای کنش در عصر دیجیتال متمرکز است. حاکمیت دیجیتال صرفاً یک هدف فناورانه نیست، بلکه پروژه‌ای اجتماعی و سیاسی است که بدون ائتلاف‌های تازه میان دولت‌ها، شرکت‌ها، نهادهای علمی و جامعۀ مدنی، تحقق نخواهد یافت. در غیاب چنین هم‌پیمانی‌هایی، اروپا در خطر وابستگی پایدار و ساختاری به پلتفرم‌های جهانی باقی خواهد ماند.
‌
➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @development_studies

📂 #گزارش

💠 بخش اول: وابستگی به مسیر و نیاز به زیرساخت بومی

🔸 بحث در اجلاس برلین ۲۰۲۵ بر وابستگی شدید اروپا به شرکت‌های فناوری آمریکایی و چینی در زیرساخت‌های دیجیتال، از خدمات ابری تا هوش مصنوعی، متمرکز بود. این شرکت‌ها نه‌تنها بازارها را در اختیار دارند، بلکه زنجیره‌های تولید، پژوهش و جریان داده‌ها را نیز کنترل می‌کنند. اجماع بر این بود که حاکمیت دیجیتال اروپا صرفاً با «تنظیم‌گری» محقق نمی‌شود و نیازمند توسعه زیرساخت‌های بومی و هماهنگی اروپایی برای جلوگیری از وابستگی بلندمدت به پلتفرم‌های جهانی است.

🔸 بیگ‌تک‌ها فراتر از سلطۀ بازار، نقش‌های حکمرانی را بر عهده گرفته‌اند و با تعیین قواعد و کنترل منابع، بر آموزش، سلامت، امور عمومی و امنیت تأثیر می‌گذارند. پلتفرم‌های ابری به‌عنوان قلمروهای دیجیتال مستقل عمل می‌کنند که خدمات را توسعه، توزیع و مصرف می‌کنند و با کنترل ارائه‌دهندگان ثالث، شبکه‌ای از وابستگی برای استارت‌آپ‌ها، شرکت‌ها و نهادهای دولتی ایجاد کرده‌اند. در نتیجه، بازیگران اروپایی در ساختاری قدرتمند ادغام شده‌اند که کنترلی بر آن ندارند.

🔸 پاسخ اروپا به این وضعیت دوپهلو بوده است. از یک سو، قوانین تنظیم‌گری مانند «قانون خدمات دیجیتال» و «قانون بازارهای دیجیتال» پیشرفت‌هایی ایجاد کرده‌اند. از سوی دیگر، اروپا در توسعه پایدار و استراتژیک جایگزین‌های بومی ناکام مانده است. پروژه‌های پژوهشی و فناوری نویدبخش اما پراکنده‌اند و فاقد راهبرد روشن و تقاضای بلندمدت هستند. انتقادها به‌ویژه به طرح‌های کلان و از بالا به پایین وارد است که بدون برنامه اجرایی مؤثر، به نتایج ملموس نرسیده‌اند.
‌
➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @development_studies

📂 #گزارش

💠 بخش دوم: بُعد فرهنگی تحول دیجیتال و دو راهکار متفاوت

🔸 در این گفت‌وگو، راهکارهای متفاوتی برای مقابله با وضعیت موجود پیشنهاد شد. برخی بر همکاری کوتاه‌مدت با بازیگران فناوری کنونی (در چارچوب «جهان بهینۀ دوم») تأکید کردند، در حالی که دیگران خواستار توسعه استراتژیک زیرساخت‌های عمومی دیجیتال، پلتفرم‌های باز و حمایت هدفمند از نوآوری‌های هم‌راستا با نیازهای اجتماعی و زیست‌محیطی شدند. «تأمین خرید دولتی» به‌عنوان اهرمی کلیدی برجسته شد؛ زیرا ساختارهای جایگزین تنها با نقش‌آفرینی دولت‌ها به‌عنوان خریداران نهادی می‌توانند شکل بگیرند.

🔸 بُعد فرهنگی تحول دیجیتال نیز در گفت‌وگو مورد توجه قرار گرفت. تأکید شد که استفاده از پلتفرم‌های دیجیتال بیش از آنکه فناوری‌محور باشد، به رفتارهای داوطلبانه کاربران وابسته است. کاربران با دسترسی به خدمات رایگان یا آسان، آگاهانه یا ناآگاهانه به این پلتفرم‌ها وابسته می‌شوند. این رابطه متناقض‌نما تنظیم‌گری را دشوار می‌کند؛ زیرا مداخله در الگوریتم‌ها یا کنترل محتوا ممکن است به‌سرعت به‌عنوان سانسور تلقی شود.

🔸 در پایان، پویایی‌های جهانی بررسی شد: ایالات متحده به‌دنبال گسترش ارزهای دیجیتال و آزادسازی بازارهای دیجیتال است، در حالی که چین با استانداردهای باز فناوری، نفوذ ژئوپلیتیکی خود را افزایش می‌دهد. اروپا اما با بازارهای پراکنده، نبود صرفه به مقیاس و کُندی نهادی مواجه است. چالش نه‌تنها جبران عقب‌ماندگی فناوری، بلکه پرسشی سیاسی است: چه کسی در اروپا تصمیمات استراتژیک و بلندمدت را می‌گیرد و اجرا می‌کند؟
‌
➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @development_studies

📢 #اطلاعیه

🎉 شمارۀ ۱۶ #نشریهٔ «مدار توسعه» منتشر شد!

💠 رهیافت اقتصاد رفتاری

🔍 در این شماره می‌خوانید:

🔸 ظهور اقتصاد توسعه رفتاری: کنشگر شبه‌عقلانی و فرهنگ‌پذیر
🔸 طراحی رفتاری به‌عنوان رویکردی جدید به سیاستگذاری توسعه
🔸 تصمیم‌گیری انسانی و سیاست‌گذاری توسعه

🔊 گزارش صوتی جلسۀ ۱۶: رهیافت اقتصاد رفتاری

📥 برای دریافت محتوای فصل سوم شامل طرح‌درس، منابع و فایل‌های صوتی کلیک کنید.

💬 ارتباط با ما: @hoseins8

➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @development_studies

📚 #معرفی_کتاب

💠 کتاب «قمار بر سر توسعه: چرا برخی کشورها موفق می‌شوند و برخی دیگر شکست می‌خورند» نوشتۀ استفان درکان، اثری خواندنی و تأمل‌برانگیز است که در آن نویسنده می‌کوشد نشان دهد چگونه در برخی کشورها، «توافق نخبگان» به «توافق توسعه» بدل می‌شود و زمینه‌ساز جهش اقتصادی و تحولات بنیادین می‌گردد.

🔸 استفان درکان، چهره‌ای نام‌آشنا در عرصۀ سیاست‌گذاری توسعه است: اقتصاددان ارشد پیشین وزارت توسعه بین‌المللی بریتانیا (DFID)، استاد دانشگاه آکسفورد و تا همین اواخر، مشاور سیاست‌گذاری وزیر خارجه بریتانیا. او در بسیاری از اتاق‌های تصمیم‌گیری که آینده کشورها در آن‌ها رقم می‌خورد، حضور داشته و از نزدیک با سازوکار قدرت آشناست.

➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @development_studies

📚 #معرفی_کتاب

🔸 کتاب‌ها و مقالات زیادی وجود دارد که در آن‌ها اقتصاددان‌ها با شگفتی می‌گویند: «وای، من تازه کشف کرده‌ام چیزی به نام سیاست وجود دارد؛ بگذار آن را برایت توضیح دهم!» اما درکان فراتر از این توضیح‌های سطحی، تلاش صادقانه‌ای می‌کند تا اقتصاد و سیاست را در قالبی منسجم در کنار هم قرار دهد.

🔸 بخش عمده کتاب بر تحلیل ماهیت «توافق نخبگان» در کشورهایی متمرکز است که درکان به‌خوبی می‌شناسد و بر این نکته تأکید دارد که چرا و چگونه برخی از این توافق‌ها به «توافق توسعه» بدل می‌شوند؛ توافقی که می‌تواند کشور را به‌سوی رشد پایدار سوق دهد.
برای درکان، این موضوع به چگونگی تقسیم قدرت و منافع حکمرانی توسط افراد قدرتمند و زمان و نحوۀ گذار آنان به چشم‌اندازی بلندمدت‌تر مربوط می‌شود؛ یعنی زمانی که آن‌ها خود را به نهادها، حاکمیت قانون و نیازهای اقتصاد کلان متعهد می‌کنند، به‌جای آنکه فقط هرچه می‌توانند بردارند و به نزدیک‌ترین فرودگاه فرار کنند.

🔸 ایدۀ محوری او (که البته چندان جدید نیست) مهم است: توافق توسعه نوع خاصی از توافق نخبگان است، یکی از میان گزینه‌های متعدد ممکن. توافقی است میان صاحبان قدرت مبنی بر اینکه رشد و توسعه باید پیگیری شود، حتی اگر بر سر جزئیات سیاست‌ها اختلاف داشته باشند. کشورهایی که دارای توافق توسعه هستند معمولاً سه ویژگی مشترک دارند: (۱) سیاستِ پشتِ توافق، واقعی و باورپذیر است، نه صرفاً بیانیه‌ای رسمی و مبهم؛ (۲) توانمندی‌های دولت در جهت اهداف توافق به کار گرفته می‌شود، اما در عین حال، دولت از انجام کارهایی فراتر از توانش پرهیز می‌کند؛ و (۳) دولت دارای توانایی سیاسی و فنی برای یادگیری از اشتباهات و اصلاح مسیر است.

🔸 اما پرسش مهم این است که چنین توافق‌هایی چگونه شکل می‌گیرند؟ پاسخ درکان، ترکیبی از سه عامل است: بحران‌ها، تلاش نخبگان برای کسب مشروعیت و سطحی از ثبات که امکان برنامه‌ریزی بلندمدت و انتظار برای بازدهی را فراهم می‌کند.

➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @development_studies