🔊 #گزارش_صوتی | فصل اول

5️⃣ جلسه پنجم: اقتصاد توسعه در دهۀ ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰: تجربه‌گرایی، نهادها و رشد فراگیر

📙 مقالۀ «تاریخچه و تکامل دکترین توسعه» از اریک توربک (بخش آخر)

👤 ارائه‌دهنده: آقای امیرحسین مستقل

📆 ۱۵ دی ۱۴۰۳
📍 اتاق جلسات انجمن‌ها

➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @psa_isu_official
🆔 @development_studies

📢 #اطلاعیه

🎉 اولین شماره #نشریه مدار توسعه منتشر شد!

🔍 در این شماره می‌خوانید:
1️⃣ داستان نشریه؛ به قلم سردبیر
2️⃣ گزارش: مقالهٔ «مفهوم توسعه» اثر آمارتیا سن
3️⃣ یادداشت: از کارکردها تا توانمندی‌ها؛ رویکرد آمارتیا سن به رفاه انسانی

🔖 این آغاز یک مسیر جدید است؛ همراه ما باشید!

📌 منتظر نظرات ارزشمند شما مخاطبین گرامی هستیم...

🌐 طرح درس، منابع و صوت‌های فصل اول

‌➖➖➖➖➖➖➖
#انجمن_علمی_معارف_اسلامی_و_علوم_سیاسی
🆔 @psa_isu_official
🆔 @development_studies

💠 فصل دوم حلقهٔ مطالعات توسعه

🔹 در فصل اول، مقدمه‌ای بر مفهوم توسعه و اقتصاد توسعه ارائه کردیم و سپس دکترین توسعه از دهه ۱۹۵۰ (مبدأ اقتصاد توسعه) تا سال ۲۰۱۷ را از منظر درک غالب از توسعه، نظریات، استراتژی‌ها و مدل‌ها بررسی نمودیم.

🔹 در فصل دوم، به مهم‌ترین مکاتب توسعه خواهیم پرداخت. هر کدام از این مکاتب، مجموعه‌ای منسجم و متحد از اصول و نظریات در باب توسعه را بیان می‌کنند و همچنین در اصول روش‌شناختی و دلالت‌های سیاستی اشتراک نظر دارند.
مکاتبی که در این فصل بررسی می‌کنیم عبارتند از:
۱. ساختارگرایی (Structuralism)
۲. نئولیبرالیسم (Neoliberalism)
۳. نهادگرایی (Institutionalism)
۴. دولت توسعه‌گرا (Developmental State)
۵. اقتصاد پساکینزی (Post-keynesian economics)
۶. توسعه‌گرایی جدید (New Developmentalism)

🔹 با امید به اینکه این جلسات گامی مؤثر در جهت ارتقای درک مسائل توسعه باشد، مشتاق حضور، همفکری و تبادل نظر با شما مخاطبین گرامی هستیم.

🌐 طرح درس و منابع فصل دوم

‌➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @psa_isu_official
🆔 @development_studies

📢 #اطلاعیه

🎉 دومین شماره #نشریه مدار توسعه منتشر شد!

🔍 در این شماره می‌خوانید:
1️⃣ مقالۀ «از ایدۀ توسعه تا دولت توسعه‌گرا»
2️⃣ گزارشی از مقالۀ «ظهور و افول اقتصاد توسعه» نوشته آلبرت هیرشمن

🔖 این آغاز یک مسیر جدید است؛ همراه ما باشید!

📌 منتظر نظرات ارزشمند شما مخاطبین گرامی هستیم...

🌐 طرح درس، منابع و صوت‌های فصل اول

‌➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @psa_isu_official
🆔 @development_studies

📢 #اطلاعیه

🔸 انجمن علمی معارف اسلامی و علوم سیاسی دانشگاه امام صادق علیه‌السلام برگزار می‌کند:

💠 حلقۀ مطالعات توسعه

6️⃣ جلسۀ ششم: مکتب ساختارگرایی در اقتصاد توسعه
📙 ارائه مقالۀ: ساختارگرایان، ساختارها و توسعۀ اقتصادی (۲۰۱۹)

📆 زمان: شنبه ۲۰ بهمن
🕖 ساعت ۲۰
📍 اتاق جلسات انجمن‌ها

🌐 طرحِ درس فصل دوم حلقۀ مطالعات توسعه

📱 افزودن جلسه به تقویم گوگل

➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @psa_isu_official
حلقهٔ مطالعات توسعه
🆔 @development_studies

📖 #گزیده‌خوانی

❞ در حالی که رویکرد نئوکلاسیک عمدتاً بر فرد به‌عنوان عامل بهینه‌سازی تأکید دارد، رویکرد ساختارگرایانه تمرکز خود را بر ساختار کلی سیستم معطوف می‌کند؛ خواه این ساختار به کشورهای منفرد مربوط باشد، خواه به اقتصاد جهانی به‌عنوان یک کل. ❝

📌 مقالهٔ «ساختارگرایان، ساختارها و توسعهٔ اقتصادی»

➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @psa_isu_official
🆔 @development_studies

📖 #گزیده‌خوانی

❞ رویکرد نئوکلاسیک (به‌ویژه در نسخه نئولیبرال آن) از سیاست‌های دولتی حمایت می‌کند که معمولاً بازارهای آزاد را ترویج کرده و در عین حفظ ثبات کلان، گاهی از مداخلات خرد نیز بهره می‌گیرند. در مقابل، رویکرد ساختارگرا نقش اساسی دولت در ترویج توسعه اقتصادی از طریق تغییرات ساختاری را برجسته می‌کند. ❝

📌 مقالهٔ «ساختارگرایان، ساختارها و توسعهٔ اقتصادی»

➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @psa_isu_official
🆔 @development_studies

🔊 #گزارش_صوتی | فصل دوم

6️⃣ جلسه ششم: مکتب ساختارگرایی در اقتصاد توسعه

📙 مقالۀ «ساختارگرایان، ساختارها و توسعۀ اقتصادی»

👤 ارائه‌دهنده: آقای امیرحسین مستقل

📆 ۲۰ بهمن ۱۴۰۳
📍 اتاق جلسات انجمن‌ها

➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @psa_isu_official
🆔 @development_studies

📖 #گزیده‌خوانی

❞ خوان نویولا واسکز (۱۹۵۶) و اسوالدو سونکل (۱۹۶۰) نظریه ساختارگرایانه تورم را توسعه دادند که تورم را نتیجه عدم‌تعادل‌های واقعی در اقتصاد می‌داند، نه صرفاً رشد بیش از حد عرضه پول که مورد تأکید پول‌گرایان است.

این عدم تعادل ناشی از چیست؟ کمبود ارز خارجی که باعث کاهش ارزش پول ملی می‌شود، افزایش قیمت مواد غذایی به دلیل عدم انعطاف‌پذیری تولید کشاورزی (ناشی از نظام مالکیت زمین)، قدرت چانه‌زنی کارگران و قدرت انحصاری بنگاه‌های سرمایه‌داری، سازوکارهای مالیاتی (مانند یک نظام مالیاتی غیرمستقیم و ناعادلانه که فشار بیشتری بر اقشار کم‌درآمد وارد می‌کند) و گسترش اعتبار به طور پسینی (یعنی سیاست‌های بانکی که با اعطای وام‌های بیشتر، افزایش قیمت‌ها را همراهی می‌کنند). ❝

📌 مقالهٔ «ساختارگرایان، ساختارها و توسعهٔ اقتصادی»

➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @psa_isu_official
🆔 @development_studies

📖 #گزیده‌خوانی

❞ بسیاری از ساختارگرایان، اقتصاد جهانی را بر اساس تمایز بین مرکز (صنعتی و پردرآمد) و پیرامون (در حال توسعه) تحلیل می‌کنند. برای مثال، آن‌ها بر این موارد تأکید دارند:

۱. ماهیت تقسیم کار در تجارت، به‌گونه‌ای که مرکز (یا شمالِ جهانی) کالاهای تولیدیِ پیشرفته از نظر فناوری، ازجمله کالاهای سرمایه‌ای، تولید می‌کند، درحالی‌که پیرامون (یا جنوبِ جهانی) عمدتاً محصولات اولیه و کالاهای تولیدیِ کمتر پیشرفته از نظر فناوری را عرضه می‌کند که این وضعیت میراث دوران استعمار است.
۲. پذیرفته شدن برخی از ارزهای کشورهای مرکزی به‌عنوان ارزهای بین‌المللی (به این معنا که ارزهای برخی کشورهای توسعه‌یافته مانند دلار آمریکا و یورو، برخلاف ارزهای کشورهای در حال توسعه، به‌طور گسترده در مبادلات جهانی استفاده می‌شوند).
۳. تحول فناورانه مرکز (به این معنا که کشورهای مرکزی از نظر نوآوری و پیشرفت تکنولوژیکی به‌مراتب سریع‌تر از کشورهای پیرامونی حرکت می‌کنند).
۴. سلطه‌ی فرهنگی مرکز بر پیرامون (که شامل تأثیرگذاری مرکز بر ارزش‌ها، شیوه‌های زندگی و الگوهای مصرف در کشورهای پیرامونی است). ❝

📌 مقالهٔ «ساختارگرایان، ساختارها و توسعهٔ اقتصادی»

➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @psa_isu_official
🆔 @development_studies

📖 #گزیده‌خوانی

❞ توسعه‌ی هم‌زمان بخش‌های کاربر (صنایعی که وابستگی زیادی به نیروی کار دارند؛ مانند صنایع دستی، پوشاک و کشاورزی) که عمدتاً برای بازارهای داخلی و کشورهای کم‌درآمد تولید می‌کنند، همراه با ارتقای فناوری برای شکل‌گیری بخش‌های جدید با فناوری پیشرفته و همچنین حمایت دولت از ایجاد اتحادیه‌های کارگری و افزایش حداقل دستمزدها (حتی در بخش‌های غیررسمی، یعنی مشاغلی که بیرون از چارچوب‌های قانونی و رسمی قرار دارند)، می‌تواند سهم نیروی کار از درآمد را افزایش دهد. ❝

📌 مقالهٔ «ساختارگرایان، ساختارها و توسعهٔ اقتصادی»

➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @psa_isu_official
🆔 @development_studies

📖 #گزیده‌خوانی

❞ در حالی که رویکردهای جریان اصلی، کاهش فقر را از طریق روش‌هایی مانند انتقال نقدی مشروط (ارائه کمک‌های نقدی به شرط رعایت معیارهای مشخص) و اعتبارات خرد (وام‌های خرد که به افراد یا کسب‌وکارهای کوچک برای آغاز یا توسعه فعالیت‌های اقتصادی داده می‌شود، به‌ویژه برای کسانی که به خدمات بانکی متعارف دسترسی ندارند) به‌منظور ترویج کارآفرینی خصوصی دنبال می‌کنند، رویکردهای ساختارگرا، هرچند این سیاست‌ها را رد نمی‌کنند اما تمایل دارند آن‌ها را در چارچوب وسیع‌تری از سیاست‌های رشد و کاهش نابرابری ببینند و بر تغییر روابط قدرت، تقویت نهادها تأکید بیشتری دارند. ❝

📌 مقالهٔ «ساختارگرایان، ساختارها و توسعهٔ اقتصادی»

➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @psa_isu_official
🆔 @development_studies

📢 #اطلاعیه

💠 حلقۀ مطالعات توسعه

7️⃣ جلسۀ هفتم: مکتب نئولیبرالیسم در اقتصاد توسعه
📙 ارائه مقالۀ: «نئولیبرالیسم؛ دانشنامه فلسفی استنفورد» و «نئولیبرالیسم: مقدمه و یک فهرست مطالعاتی»

📆 زمان: شنبه ۲۷ بهمن ۱۴۰۳
🕖 ساعت ۲۰
📍 اتاق جلسات انجمن‌ها

🌐 طرحِ درس فصل دوم حلقۀ مطالعات توسعه

📱 افزودن جلسه به تقویم گوگل

➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @psa_isu_official
🆔 @development_studies

🔊 #گزارش_صوتی | فصل دوم

7️⃣ جلسه هفتم: مکتب نئولیبرالیسم در اقتصاد توسعه

📙 ارائه مقالۀ:
«نئولیبرالیسم: مقدمه و یک فهرست مطالعاتی» و
«نئولیبرالیسم؛ دانشنامه فلسفی استنفورد»

👤 ارائه‌دهندگان: آقایان سید علی بنی‌لوحی و حسین ستاری

📆 ۲۷ بهمن ۱۴۰۳
📍 اتاق جلسات انجمن‌ها

➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @psa_isu_official
🆔 @development_studies

📖 #گزیده‌خوانی

❞ نئولیبرالیسم بر این باور است که نهادهای سیاسی و اقتصادی یک جامعه باید به‌طور قاطع لیبرال و سرمایه‌داری باشند اما این نهادها با یک دموکراسی محدود به‌وسیله قانون اساسی و یک دولت رفاه معتدل، تکمیل می‌شوند. ❝

📌 «نئولیبرالیسم؛ دانشنامهٔ فلسفی استنفورد»

➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @psa_isu_official
🆔 @development_studies

📖 #گزیده‌خوانی

❞ ادبیات اولیه تمایل داشت نئولیبرالیسم را به‌عنوان پروژه‌ای برای «مقررات‌زدایی» تعریف کند، یا به‌تعبیر جیمی پک، به‌عنوان «عقب‌نشینی» (roll-back).
در مقابل، پژوهش‌های جدیدتر بر نقش محوری دولت در حکمرانی نئولیبرالی تأکید دارند که می‌توان آن را به‌عنوان «مقررات‌گذاری مجدد» (reregulation) یا «گسترش» (roll-out) در نظر گرفت. ❝

📌 نئولیبرالیسم؛ مقدمه و یک فهرست مطالعاتی

➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @psa_isu_official
🆔 @development_studies

📖 #گزیده‌خوانی

❞ یکی از تأکیدات بسیار قوی در میان نئولیبرال‌ها، به‌ویژه هایک، اهمیت «حاکمیت قانون» است. نهادهای قانونی، اداری و سیاسی باید به‌طور برابر با ه‍مهٔ مردم رفتار کنند. هیچ‌کس نباید بر اساس میزان نفوذ و قدرت اجتماعی یا جایگاه موروثی خود مورد تبعیض یا ترجیح قرار گیرد.

هنگامی که افراد تحت حمایت «حاکمیت قانون» نباشند، آزادی‌هایشان به‌طور غیرقابل تحملی محدود می‌شود؛ زیرا ممکن است به‌طور خودسرانه مورد مداخله قرار گیرند و نتوانند پیش‌بینی کنند که در آینده چه سرنوشتی خواهند داشت.

نئولیبرال‌ها از مفهوم «حاکمیت قانون» علیه طرفداران دولت‌های گسترده‌تر، از جمله لیبرال‌های سوسیال دموکرات و سوسیالیست‌ها استفاده کرده و استدلال می‌کنند که دولت‌های اجرایی گسترده برای انجام فعالیت‌های خاص خود، ناگزیر باید «حاکمیت قانون» را نقض کنند. ❝

📌 نئولیبرالیسم؛ دانشنامهٔ فلسفی استنفورد

➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @psa_isu_official
🆔 @development_studies

📖 #گزیده‌خوانی

❞ رویکرد مارکسیستی به نئولیبرالیسم که نمونه‌ برجسته‌ آن کتاب تأثیرگذار تاریخ مختصر نئولیبرالیسم اثر دیوید هاروی است، نئولیبرالیسم را به‌عنوان مرحله‌ای در تکامل تاریخی سرمایه‌داری در نظر می‌گیرد و بر ساختارهای اقتصادی و سیاسی‌ای تأکید دارد که از طریق آن‌ها نئولیبرالیسم تحقق می‌یابد.

بر این اساس، هاروی نئولیبرالیسم را در درجه‌ نخست پروژه‌ای متعلق به طبقه‌ حاکم می‌داند که در واکنش به بحران تورمی دهه‌ ۱۹۷۰ شکل گرفت؛ بحرانی که به فرسایش ثروت مالی اعتباردهندگان (بستانکاران مالی) منجر شده بود.

او نئولیبرالیسم را به‌عنوان یک نظریه‌ سیاسی تعریف می‌کند که هدف آن ترویج «آزادیِ کارآفرینانۀ فردی در چارچوب نهادی‌ای است که با حقوق مالکیت قوی، بازارهای آزاد و تجارت آزاد شناخته می‌شود.» ❝

📌 نئولیبرالیسم؛ مقدمه و یک فهرست مطالعاتی

➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @psa_isu_official
🆔 @development_studies

📖 #گزیده‌خوانی

❞ یکی از نگرانی‌های اساسی درباره نئولیبرالیسم این است که حتی اگر باعث رشد اقتصادی شود، نابرابری اقتصادی را نیز افزایش می‌دهد.

به‌طور کلی، دو نوع انتقاد از نابرابری تحت نئولیبرالیسم مطرح می‌شود. انتقادهای شناخته‌شده‌تر، انتقادهای تجربی هستند که نشان می‌دهند رژیم‌های نئولیبرال بر اساس داده‌ها منجر به نابرابری‌های خطرناک می‌شوند؛ مانند کتاب سرمایه اثر توماس پیکتی.

نوع دیگر نقد نابرابری در نئولیبرالیسم از آثار جان رالز نشأت می‌گیرد. رالز استدلال می‌کند که حتی سرمایه‌داری رفاهی نیز نمی‌تواند ارزش آزادی سیاسی را حفظ کند؛ زیرا اجازه می‌دهد سرمایه در دست تعداد کمی متمرکز شود که این امر به سلطه اقتصادی بر سیاست می‌انجامد و بسیاری از مردم را از مزایای مالکیت و بهره‌برداری از سرمایه محروم می‌سازد. ❝

📌 نئولیبرالیسم؛ دانشنامهٔ فلسفی استنفورد

➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @psa_isu_official
🆔 @development_studies

📖 #گزیده‌خوانی

❞ یک رویکرد نظری مهم به میشل فوکو بازمی‌گردد که در سخنرانی‌هایش درباره تولد زیست‌سیاست در سال‌های ۷۹-۱۹۷۸، یک تبارشناسی از نئولیبرالیسم ارائه داد.

او نئولیبرالیسم را شکلی از عقلانیت سیاسی یا «عقلانیت حکومتی» تعریف کرد، مفهومی که کالین گوردون آن را این‌گونه توصیف می‌کند: «یک شیوه یا نظام اندیشیدن درباره ماهیت عمل حکومت (چه کسی می‌تواند حکومت کند؛ حکومت کردن چیست؛ چه چیزی یا چه کسی تحت حکومت قرار می‌گیرد؟) که قادر است نوعی از فعالیت را برای کارگزاران آن و همچنین برای کسانی که این فعالیت بر آن‌ها اعمال می‌شود، قابل تصور و عملی سازد». ❝

📌 نئولیبرالیسم؛ مقدمه و یک فهرست مطالعاتی

➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @psa_isu_official
🆔 @development_studies

📢 #اطلاعیه

💠 حلقۀ مطالعات توسعه

8️⃣ جلسۀ هشتم: مکتب نهادگرایی در اقتصاد توسعه
📙 ارائه: تغییر نهادی و توسعه (فصل هشتم کتاب «مقدمه‌ای پیشرفته بر نهادگرایی جدید» اثر کلود منارد و مری شرلی)

📆 زمان: دوشنبه ۶ اسفند ۱۴۰۳
🕖 ساعت ۲۰
📍 اتاق جلسات انجمن‌ها

🌐 طرحِ درس فصل دوم حلقۀ مطالعات توسعه

📱 افزودن جلسه به تقویم گوگل

‌➖➖➖➖➖➖➖
🆔 @psa_isu_official
🆔 @development_studies