هستۀ مطالعات توسعه
246 subscribers
109 photos
29 files
229 links
هستۀ مطالعات توسعه
تأسیس: آذرماه ۱۴۰۳
اندیشکدهٔ فرهنگ و توسعه دانشگاه امام صادق (ع)

درگاه حمایتی:
https://daramet.com/development

ارتباط با ما: @hoseins8
Download Telegram
هستۀ مطالعات توسعه
حلقه مطالعات توسعه – ج ۲۱: رهیافت شومپیتری
📌 سرفصل‌های جلسه

1️⃣ معرفی مختصر جوزف شومپیتر

- نزدیک شدن به مکتب اتریش و دور شدن از آن
- از رقابت تا کارآفرینی
- پیش‌بینی افول سرمایه‌داری کارآفرینانه
- دموکراسی: ظهور اراده مردم یا رقابت نخبگان؟

2️⃣ فصل دوم کتاب «نظریهٔ توسعهٔ اقتصادی» (۱۹۳۴)؛ نوشتهٔ جوزف شومپیتر


- تعریف توسعه اقتصادی و تمایز آن با جریان چرخشی اقتصاد
- توسعه؛ ابتکاری از درون نظام اقتصادی
- تمایز میان تحلیل «ایستا» و «پویا»

- تولیدکننده؛ آغازگر توسعه اقتصادی
- مفهوم «ترکیب‌های جدید» و موارد اصلی آن
- تأمین مالی توسعه: خلق اعتبار از هیچ

- تعریف کارآفرین و تفاوت آن با سرمایه‌دار
- هستی‌شناسی ویژه کارآفرین: انگیزه، موانع و دشواری‌ها


🆔 @development_studies
هستۀ مطالعات توسعه
مدار توسعه، شمارهٔ ۱۷.pdf
شمارهٔ ۱۸- جامعه‌شناسی توسعه.pdf
764.4 KB
📢 #اطلاعیه

🎉 شمارۀ ۱۸ #نشریهٔ «مدار توسعه»

💠 جامعه‌شناسی توسعه

🔍 در این شماره می‌خوانید:

🔸 چارچوبی مقدماتی درباره جامعه‌شناسی توسعه
🔸 مدرن‌سازی: وعده‌های بزرگ، نقدهای بزرگ‌تر
🔸 چه چیزی برای یک سرمایه‌داری سالم لازم است؟

🔊 گزارش صوتی جلسۀ ۱۸: جامعه‌شناسی توسعه

📥 برای دریافت محتوای فصل سوم شامل طرح‌درس، منابع و فایل‌های صوتی کلیک کنید.

💬 ارتباط با ما: @hoseins8


🆔 @development_studies
هستۀ مطالعات توسعه
حلقه مطالعات توسعه – ج ۲۲: مناقشه دولت و بازار
📌 سرفصل‌های جلسه

1️⃣ مقدمۀ کتاب «دولت کارآفرین»

- زندگی‌نامه نویسندۀ کتاب: ماریانا مازوکاتو
- دولت کارآفرین: روایتی علیه منفور جلوه دادن دولت
- ویژگی‌های یک دولت کارآفرین: از ریسک‌پذیری و خلق بازار تا مأموریت‌محوری و بنیان گذاشتن فناوری
- تفکر بزرگ دوباره: ترسیم چشم‌اندازهای جسورانه و مبارزه با افسانه‌های علیه دولت

2️⃣ مقالهٔ «شکستن قالب: اقتصاد سیاسی نهادی؛ بدیلی برای نظریه نئولیبرالی بازار و دولت»

- سیر تحول اندیشۀ اقتصادی: از عصر طلایی اقتصاد تا نئولیبرالیسم

- چهار محدودیت تحلیل نئولیبرال:
تعریف مسئله‌دار از مفهوم «بازار» و «مداخله»؛ مثال کار کودکان و برده‌داری
تعریف مبهم «شکست بازار»؛ ناکامی بازار یا موفقیت سازمانی؟
فرض برتری و تقدم تاریخی و منطقی بازار بر سایر نهادها؛ دگرگونی بزرگ
سوءبرداشت از سپهر «سیاست»؛ انحراف از عقلانیت

- اقتصاد سیاسی نهادی: چارچوبی بدیل برای نظریۀ نئولیبرالی و نهادگرایی جدید از بازار و دولت

- نهادها و بازار؛ بازارها، سازه‌هایی سیاسی هستند.
- نقش انگیزه‌های غیرخودخواهانه در بخش عمومی
- سپهر «سیاست»: ادراک منافع و دامنۀ مشروع کنش سیاسی
- غیرسیاسی کردن بازار؛ امکان و پیامدها


🆔 @development_studies
هستۀ مطالعات توسعه
شمارهٔ ۱۸- جامعه‌شناسی توسعه.pdf
شمارهٔ ۱۹- تأملات پایانی بر توسعه.pdf
939.9 KB
📢 #اطلاعیه

🎉 شمارۀ ۱۹ #نشریهٔ «مدار توسعه»

💠 تأملات پایانی بر توسعه (پایان فصل سوم)

🔍 در این شماره می‌خوانید:

🔸 توسعه؛ متفکران و اندیشه‌هایشان
🔸 توافق توسعه: چارچوبی برای فهم موفقیت رشد و توسعه
🔸 چشم‌انداز در حال تحول فقر و توسعۀ جهانی

🔊 گزارش صوتی جلسۀ ۱۹: تأملات پایانی بر توسعه

📥 برای دریافت محتوای فصل سوم شامل طرح‌درس، منابع و فایل‌های صوتی کلیک کنید.

💬 ارتباط با ما: @hoseins8


🆔 @development_studies
📢 هشت شماره از #نشریه مدار توسعه که به مباحث فصل سوم (رهیافت‌های کلیدی توسعه) اختصاص داشت، به‌صورت یکجا در دسترس شماست!

🔎 برای دریافت و مطالعه، روی لینک‌های زیر کلیک کنید:

2️⃣1️⃣ رهیافت‌های سیاسی به توسعه

3️⃣1️⃣ رهیافت قابلیت و توسعۀ انسانی

4️⃣1️⃣ اخلاق توسعه

5️⃣1️⃣ رهیافت ژئوپلیتیک

6️⃣1️⃣ رهیافت اقتصاد رفتاری

7️⃣1️⃣ رهیافت توانمندی دولت

8️⃣1️⃣ جامعه‌شناسی توسعه

9️⃣1️⃣ تأملات پایانی بر توسعه

💬 راه ارتباطی از طریق شناسهٔ زیر:
@hoseins8


🆔 @development_studies
👏41
📂 #گزارش

💠 اقتصاددانان؛ سازنده مسیر یا نگهبان قواعد؟

🔹 آیا جهان باید دندان‌پزشک داشته باشد یا وکیل؟ بدیهی است که به هر دو نیاز دارد، زیرا هر یک کارکرد متفاوتی دارند. اما در مورد اقتصاد، موضوع پیچیده‌تر است، زیرا این رشته با بحران هویت درونی روبه‌روست: باید چه نوع اقتصاددانی تربیت کند؟ «معمارِ سیاست» یا «بازرسِ برنامه»؟


🆔 @development_studies
هستۀ مطالعات توسعه
📂 #گزارش 💠 اقتصاددانان؛ سازنده مسیر یا نگهبان قواعد؟ 🔹 آیا جهان باید دندان‌پزشک داشته باشد یا وکیل؟ بدیهی است که به هر دو نیاز دارد، زیرا هر یک کارکرد متفاوتی دارند. اما در مورد اقتصاد، موضوع پیچیده‌تر است، زیرا این رشته با بحران هویت درونی روبه‌روست: باید…
🔸 با گذر زمان، اقتصاد به‌طور فزاینده‌ای ذهنیت معمار را کنار گذاشته و به نفع ذهنیت بازرس عمل کرده است؛ تغییری که نه‌تنها بر نوع افرادی که وارد این رشته می‌شوند، بلکه بر اهدافی که دنبال می‌کنند نیز اثر گذاشته است.

🔸 مشکل این چارچوب آن است که اقتصاددانان را به «نه‌گویان حرفه‌ای» تبدیل می‌کند. وقتی بار اثبات تماماً بر دوش کسانی می‌افتد که از مداخله دفاع می‌کنند، «هیچ‌کاری نکردن» به گزینه پیش‌فرض و بی‌خطر بدل می‌شود. در نتیجه، اقتصاددانان دیگر حل‌کننده مسائل واقعی نیستند، بلکه به دربانانی تبدیل شده‌اند که به ابزار مخالفت‌های نظری مسلح‌اند و بیشتر بر رد ایده‌های بد تمرکز دارند تا خلق ایده‌های نو.

🔸 فوری‌ترین مسائل امروز، از رشد راکد گرفته تا نابرابری فزاینده، ذاتاً پیچیده، بلندمدت و چندبعدی‌اند. این مسائل به متخصصانی نیاز دارند که توانایی شناسایی و هدایت پیچیدگی را داشته باشند و از هر منبع اطلاعات و داده‌ای که در دسترس دارند بهره گیرند. این متخصصان باید بتوانند چارچوبی - یا مدلی - بسازند که تا حد امکان مشاهدات مرتبط را در بر گیرد. با این چارچوب، باید بتوانند تصور کنند که تغییرات در سیاست‌ها یا اقدامات چگونه می‌تواند مسیر سیستم را به سمت مطلوب هدایت کند.

🔺 متن کامل را از اینجا بخوانید.


🆔 @development_studies
📂 #گزارش

💠 مجموعه سه‌قسمتی «اقتصاد جنگ جهانی دوم» از پادکست Ones and Tooze، با حضور آدام توز، تاریخ‌نگار برجسته اقتصادی و کامرون آبدی، روزنامه‌نگار و معاون سردبیر نشریه فارن پالیسی، روایتی نو و عمیق از یکی از مهم‌ترین تحولات اقتصادی قرن بیستم ارائه می‌دهد. این برنامه که به مناسبت هشتادمین سالگرد پایان جنگ جهانی دوم منتشر شده است، نشان می‌دهد چگونه مدیریت منابع، صنایع و نیروی انسانی نه‌تنها سرنوشت میدان‌های نبرد را تعیین کرد، بلکه بنیان‌های نظم اقتصادی و سیاسی پساجنگ را نیز پی‌ریزی نمود.

🔺 اگر فرصت شنیدن این گفت‌وگوها را نداشته‌اید، خلاصه‌ای به زبان فارسی از آن‌ها را در ادامه بخوانید.


🆔 @development_studies
هستۀ مطالعات توسعه
📂 #گزارش 💠 مجموعه سه‌قسمتی «اقتصاد جنگ جهانی دوم» از پادکست Ones and Tooze، با حضور آدام توز، تاریخ‌نگار برجسته اقتصادی و کامرون آبدی، روزنامه‌نگار و معاون سردبیر نشریه فارن پالیسی، روایتی نو و عمیق از یکی از مهم‌ترین تحولات اقتصادی قرن بیستم ارائه می‌دهد.…
📂 #گزارش

1️⃣ قسمت اول: اقتصاد جنگ جهانی دوم
قسمت نخست پادکست، سفری است بین گذشته و حال که «جنگ تمام‌عیار» را به‌عنوان نیروی محرک تحولات اقتصادی قرن بیستم بازخوانی و پروژه سیاسی دونالد ترامپ را به‌مثابه سیاستی آینده‌نگر در تجارت و فناوری بررسی می‌کند. این قسمت، از بسیج عظیم منابع در جنگ جهانی دوم تا ایده «فداکاری برای آینده» در سیاست امروز آمریکا، مخاطب را با این پرسش روبه‌رو می‌کند: آیا سیاست‌های کنونی می‌توانند مانند جنگ، چشم‌اندازی نو برای آینده رقم بزنند؟

2️⃣ قسمت دوم:
اقتصاد پساجنگ جهانی
در قسمت دوم، اقتصاد و سیاست جهانی از دو منظر به‌هم‌پیوسته بررسی می‌شود: خاورمیانه امروز و اروپا پس از جنگ جهانی دوم. در خاورمیانه، جاه‌طلبی‌های منطقه‌ای در هوش مصنوعی، رقابت نفتی و مناقشه بر سر نام خلیج فارس، تصویری از پیوند پیچیده ثروت و قدرت سیاسی ترسیم می‌کند. در مقابل، اروپا پس از جنگ با ویرانی‌ها، غرامت‌های سنگین آلمان، برنامه مارشال و ظهور دولت رفاه، صحنه‌ای از چالش‌ها و فرصت‌های بازسازی را به نمایش می‌گذارد.

3️⃣ قسمت سوم:
اقتصاد هولوکاست
در بخش پایانی پادکست، آدام توز هولوکاست را نه‌فقط جنایتی ایدئولوژیک، بلکه پروژه‌ای با محاسبات اقتصادی نشان می‌دهد. این تحلیل، از غارت دارایی‌ها و «آریایی‌سازی» تا بهره‌کشی از کار اجباری و نقش شرکت‌های آلمانی را دربرمی‌گیرد و نشان می‌دهد چگونه نازی‌ها یهودستیزی را با نیازهای اقتصادی و جنگی پیوند زده و نسل‌کشی را به شکلی «عقلانی» سازمان‌دهی کردند. پیامدهای این فاجعه، از اردوگاه آشویتس تا غرامت‌های پساجنگ، همچنان تأثیرات عمیقی دارد.


🆔 @development_studies
📢 #اطلاعیه

💠 حلقهٔ مطالعات توسعه

3️⃣2️⃣ جلسۀ ۲۳: سیاست صنعتی

📙 ارائه:
۱. فصل اول و دوم کتاب «راهنمای سیاست صنعتی آکسفورد»
۲. فصل اول کتاب «آیندۀ کارخانه» نوشتۀ یُستین هاوگه

📆 زمان: یک‌شنبه | ۲ شهریور ۱۴۰۴
🕖 ساعت ۲۱
📍 اتاق مجازی

🌐 طرحِ درس فصل چهارم

📱 افزودن جلسه به تقویم گوگل


🆔 @development_studies
🆔 @isu_ssa
هستۀ مطالعات توسعه
حلقه مطالعات توسعه – ج ۲۳: سیاست صنعتی
📌 سرفصل‌های جلسه

- مقدمه: چرا سیاست صنعتی مهم است؟

- مروری تاریخی بر ریشه‌های سیاست صنعتی: از الکساندر همیلتون تا فردریش لیست

- دوره انتقادات به سیاست صنعتی: اجرای مخفیانه تحت عناوین دیگر

- بازگشت سیاست صنعتی:

انقلاب صنعتی چهارم و جنگ‌های سیاست صنعتی
ضعف اجماع واشینگتنی
بحران ۲۰۰۸
اَشکال جدید رقابت جهانی

- درک معاصر از سیاست صنعتی
رویکرد اقتصاد سیاسی: طبقات داخلی و جایگاه بین‌المللی
زمینه‌های امنیتی سیاست صنعتی

- چالش‌های سیاست صنعتی:
صنعت‌زدایی زودهنگام
اتوماسیون گسترده و زنجیره‌های ارزش جهانی
نظم جهانی چندقطبی
تغییر زمین بازی و محو شدن مرزهای بین‌بخشی

- یادگیری از اشتباهات؛ رویکردی نوین به دوگانۀ ساده و ایستای دولت-بازار
سازوکارهای حمایت متقابل و معیارهای عملکردی

- آرایه‌شناسی (Taxonomy) ابزارهای سیاست صنعتی


🆔 @development_studies
📂 #گزارش

💠 اقتصاد زمان جنگ روسیه؛ تاب‌آوری، ضعف‌ها و چشم‌انداز بلندمدت


🔹 پس از حمله به اوکراین، اقتصاد روسیه در ابتدا تاب‌آوری غیرمنتظره‌ای در برابر چندین موج از تحریم‌های بین‌المللی از خود نشان داد. این دوره با یک «رونق جنگی» همراه بود که ناشی از هزینه‌های گسترده نظامی، بیکاری در سطوح پایین تاریخی و افزایش دستمزدهای واقعی بود. با این حال، داده‌های اخیر نشان می‌دهد که این رشد ناشی از جنگ رو به افول است.


🆔 @development_studies
هستۀ مطالعات توسعه
📂 #گزارش 💠 اقتصاد زمان جنگ روسیه؛ تاب‌آوری، ضعف‌ها و چشم‌انداز بلندمدت 🔹 پس از حمله به اوکراین، اقتصاد روسیه در ابتدا تاب‌آوری غیرمنتظره‌ای در برابر چندین موج از تحریم‌های بین‌المللی از خود نشان داد. این دوره با یک «رونق جنگی» همراه بود که ناشی از هزینه‌های…
📂 #گزارش

🔸 تاب‌آوری اولیه اقتصاد روسیه، به‌ویژه بازگشت به رشدهای نسبتاً بالای تولید ناخالص داخلی، بسیاری از ناظران را غافلگیر کرد. این امر به چند عامل نسبت داده می‌شود: وابستگی جهانی و سلطه در انرژی، تورم جهانی کالاها و سرمایه‌گذاری مجدد در اقتصاد جنگی.

🔸 با وجود رونق اولیه، اقتصاد روسیه حدود شش ماه است که در مسیر کندی قرار گرفته است. علت اصلی این وضعیت، تحلیل‌رفتن ظرفیت سمت عرضه است. اقتصاد به نقطه‌ای رسیده که دیگر نمی‌تواند به‌راحتی تولید را افزایش دهد و با کمبود نیروی کار، موجودی سرمایه و سرمایه‌گذاری مواجه است.

🔸 بخش مالی روسیه که تحت سلطه بانک‌های دولتی قرار دارد، دوباره سازمان‌دهی شده تا اعتبار یارانه‌ای به بخش‌های خاص، به‌ویژه مجتمع‌های نظامی - صنعتی اختصاص دهد. دولت عملاً منابع را از طریق سیستم بانکی به تلاش‌های جنگی هدایت می‌کند. این موضوع نگرانی‌هایی درباره پایداری بلندمدت و نیازهای سرمایه‌ای بانک‌ها در صورت عدم بازپرداخت این اعتبارات ایجاد می‌کند.

🔸 «فیل یا پاندای در اتاق» همچنان چین است و اینکه آیا آمریکا آماده است فشار مشابهی بر پکن - در بحبوحه مذاکرات گسترده‌تر تجاری - وارد کند یا نه، پرسشی اساسی و بی‌پاسخ باقی مانده است.

🔺 متن کامل را از اینجا بخوانید.


🆔 @development_studies
📢 #اطلاعیه

💠 حلقهٔ مطالعات توسعه

4️⃣2️⃣ جلسۀ ۲۴: تأمین‌مالی توسعه

📙 ارائه:
۱. «تأمین‌مالی توسعه: نظریه و عمل» از کتاب راهنمای اقتصاد توسعه پالگریو
۲. مقدمۀ کتاب «نظریۀ پولی تولید» نوشتۀ آگوستو گراتسیانی

📆 زمان: یک‌شنبه | ۹ شهریور ۱۴۰۴
🕖 ساعت ۲۱
📍 اتاق مجازی

🌐 طرحِ درس فصل چهارم

📱 افزودن جلسه به تقویم گوگل


🆔 @development_studies
هستۀ مطالعات توسعه
حلقه مطالعات توسعه – ج ۲۴: تأمین‌مالی توسعه
📌 سرفصل‌های جلسه

1️⃣ ارائه اول: تأمین‌مالی توسعه: نظریه و عمل

- مقدمه: تأمین‌مالی توسعه؛ تقاطع دولت، بازار و سیاست صنعتی

- ریشه‌های اولیه تأمین‌مالی: از آدام اسمیت تا کینز
- زمینه‌های نظری و عملی شکل‌گیری تأمین‌مالی توسعه
- معرفی دو پاراداریم غالب پسا جنگ جهانی: سرکوب مالی و آزادسازی مالی

- پاراداریم سرکوب مالی
زمینه‌های عملی و نظری: از مکتب ساختارگرایی تا فرضیه «جهش بزرگ»
سازوکارها: از هدایت اعتبار و کنترل سرمایه تا سیستم چندگانه نرخ ارز

- ظهور اصلاحات بازار محور؛ فرضیه مکینون-شاو
- وقایع مهم ربع پایان قرن بیستم: از شوک نفتی تا بحران‌های مالی و بسته نجات
- پارادایم آزادسازی مالی: زمینه‌ها و سازوکارها

- ارزیابی دو پارادایم

- آغاز قرن بیست و یکم: رویکرد محتاط به آزادسازی
بحران ۲۰۰۸ و پیامدهای گسترده آن

2️⃣ ارائه دوم: مقدمه کتاب نظریۀ پولی تولید

- معرفی نظریه مدار پولی و تاریخچه آن

- ماهیت پول: پرده‌ای بر اقتصاد واقعی یا عاملی درون‌زا و تعیین‌کننده؟
- تفاوت نظریه مدار پولی با نظریه نئوکلاسیک، کینزی و پساکینزی

- اصول اساسی مدار پولی: چرخه پول از خلق تا محو

- دلالت‌های نظریه مدار پولی برای توسعه: هدایت اعتبار، توزیع درآمد


🆔 @development_studies