هستۀ مطالعات توسعه
246 subscribers
109 photos
29 files
229 links
هستۀ مطالعات توسعه
تأسیس: آذرماه ۱۴۰۳
اندیشکدهٔ فرهنگ و توسعه دانشگاه امام صادق (ع)

درگاه حمایتی:
https://daramet.com/development

ارتباط با ما: @hoseins8
Download Telegram
📢 #اطلاعیه

💠 حلقۀ مطالعات توسعه

7️⃣1️⃣ جلسۀ هفدهم: توانمندی دولت (State Capability)

📙 ارائه: مقدمه و فصل اول کتاب «توسعه به مثابه توانمندسازی حکومت (۲۰۱۷)» اثر لنت پریچت و همکاران

📆 زمان: شنبه | ۳ خرداد ۱۴۰۴
🕖 ساعت ۲۰:۴۵
📍 اتاق جلسات انجمن‌ها

🌐 طرحِ درس فصل سوم

📱 افزودن جلسه به تقویم گوگل


🆔 @psa_isu_official
🆔 @development_studies
1
هستۀ مطالعات توسعه
📢 #اطلاعیه 💠 حلقۀ مطالعات توسعه 7️⃣1️⃣ جلسۀ هفدهم: توانمندی دولت (State Capability) 📙 ارائه: مقدمه و فصل اول کتاب «توسعه به مثابه توانمندسازی حکومت (۲۰۱۷)» اثر لنت پریچت و همکاران 📆 زمان: شنبه | ۳ خرداد ۱۴۰۴ 🕖 ساعت ۲۰:۴۵ 📍 اتاق جلسات انجمن‌ها 🌐 طرحِ درس…
🔖 #معرفی_جلسه

🔹 موضوعی حیاتی در توسعه که اغلب در بحث‌ها مغفول می‌ماند، شکاف بین طراحی سیاست‌های خوب و اجرای موفقیت‌آمیز آن‌ها است. چرا بسیاری از کشورها، با وجود اتخاذ سیاست‌ها و برنامه‌هایی که در جاهای دیگر موفق بوده‌اند، در دستیابی به نتایج مورد نظر خود ناکام می‌مانند؟ به نظر می‌رسد صرف داشتن «سیاست‌های خوب» کافی نیست. واقعیتی فراگیر به نام «درماندگی بزرگ» یا «تله توانمندی» وجود دارد؛ حالتی که در آن کشورها و سازمان‌ها در ناتوانی برای انجام وظایف محوله گیر کرده‌اند و تکرار اقدامات گذشته نیز وضعیت را بدتر می‌کند. این وضعیت، پرسش اساسی را مطرح می‌کند: ریشه این «درماندگی بزرگ» کجاست و چگونه می‌توان از آن رها شد؟

🔹 به نظر می‌رسد بسیاری از تلاش‌ها برای ساختن توانمندی دولت بر «شكل ظاهری» و نه «عملکرد واقعی» تمرکز داشته‌اند. کشورها سیستم‌هایی را که شبیه سیستم‌های کشورهای مدرن هستند (مانند قوانین ضد فساد یا ساختارهای سازمانی) به تصویب رسانده‌اند، اما فاقد توانمندی لازم برای عملکرد مؤثر هستند. این امر نشان می‌دهد که ممکن است صرف پذیرش ظاهر نهادهای موفق، منجر به عملکرد مؤثر نشود. این تحلیل به چالش کشیدن راهبردهای رایج توسعه را مطرح می‌کند و نشان می‌دهد که آن‌ها اغلب بخشی از مشکل بوده‌اند، نه راه‌حل. تمرکز بر وارد کردن راه‌حل‌ها، منابع منتقل شده یا تکرار «بهترین شیوه‌ها» (First Best Practices) نتوانسته است توامندی پیاده‌سازی را به طور گسترده‌ای افزایش دهد. این موضوع به پرسش مهمی منجر می‌شود: اگر راهبردهای غالب در ساختن توانمندی شکست خورده‌اند یا پیشرفت کندی داشته‌اند، پس چه چیزی واقعاً مؤثر است؟

🔹 لنت پریچت و همکاران، دعوت به یک «سفر اکتشاف طولانی» را مطرح می‌کنند تا به جای «فروش راه‌حل‌ها»، با مشکلات محلی و اولویت‌دار شروع کنیم و «مناسب‌ترین» پاسخ‌ها را از طریق یک فرآیند «انطباق رفت و برگشتی مبتنی بر مسئله (PDIA)» شناسایی کنیم. این دیدگاه چالش‌برانگیز مطرح می‌کند که توانمندی چیزی نیست که بتوان آن را به سادگی وارد کرد، بلکه باید از طریق حل مسئله ساخته شود. بنابراین، چالش واقعی نه در داشتن سیاست‌ها یا نهادهای کامل، بلکه در افزایش دامنه، کیفیت و پایداری موفقیت در حل مشکلات پیچیده نهفته است.


🆔 @psa_isu_official
🆔 @development_studies
1
هستۀ مطالعات توسعه
مدار توسعه، شمارهٔ ۱۰.pdf
مدار توسعه، شمارهٔ ۱۱.pdf
924.1 KB
📢 #اطلاعیه

🎉 شمارۀ یازدهم (آخرین شماره فصل دوم) #نشریهٔ «مدار توسعه» منتشر شد!

💠 توسعه‌گرایی جدید

🔍 در این شماره می‌خوانید:

🔸 توسعه‌گرایی نوین: سنتز اقتصاد مارکسیستی، پساکینزی و توسعه‌گرایی کلاسیک
🔸 ده تز دربارهٔ توسعه‌گرایی جدید

📥 برای دریافت محتوای فصل دوم شامل طرح‌درس، منابع و فایل‌های صوتی کلیک کنید.

💬 ارتباط با ما: @hoseins8


🆔 @psa_isu_official
🆔 @development_studies
1
📢 شش شماره از #نشریه مدار توسعه که به مباحث فصل دوم (مکاتب کلیدی توسعه) اختصاص داشت، به‌صورت یکجا در دسترس شماست!

🔎 برای دریافت و مطالعه، روی لینک‌های زیر کلیک کنید:

6⃣ شماره ششم: مکتب ساختارگرایی در اقتصاد توسعه

7⃣ شماره هفتم: مکتب نئولیبرالیسم در اقتصاد توسعه

8⃣ شماره هشتم: مکتب نهادگرایی در اقتصاد توسعه

9⃣ شماره نهم: الگوی دولت توسعه‌گرا

0⃣1⃣ شماره دهم: مکتب پساکینزی در اقتصاد توسعه

1⃣1⃣ شماره یازدهم: توسعه‌گرایی جدید

💬 راه ارتباطی از طریق شناسهٔ زیر:
@hoseins8


🆔 @psa_isu_official
🆔 @development_studies
👍2
هستۀ مطالعات توسعه
📢 #اطلاعیه 💠 حلقۀ مطالعات توسعه 7️⃣1️⃣ جلسۀ هفدهم: توانمندی دولت (State Capability) 📙 ارائه: مقدمه و فصل اول کتاب «توسعه به مثابه توانمندسازی حکومت (۲۰۱۷)» اثر لنت پریچت و همکاران 📆 زمان: شنبه | ۳ خرداد ۱۴۰۴ 🕖 ساعت ۲۰:۴۵ 📍 اتاق جلسات انجمن‌ها 🌐 طرحِ درس…
📖 #گزیده‌خوانی

❞ تدوین سیاستی معقول یک چیز است؛ اجرای موفقیت‌آمیز آن، چیز دیگر. گفتمان توسعه پر است از بحث‌هایی درباره «پیامدهای سیاستی» یافته‌های خاص از تحقیقات و تجربیات؛ اما به‌ندرت در این باره بحث می‌شود که دقیقاً چه کسی این «سیاست‌ها» را اجرا خواهد کرد؟ یا این که آیا سیستم‌های اداری مسئول اجرای هر سیاستی واقعاً قادر به انجام آن هستند؟ یا این که موفقیت یا شکست یک سیاست خاص کمتر به کیفیت «طراحی» آن و بیشتر به تمایل و توانایی دستگاه موجود برای اجرای آن بستگی دارد. ❝

📌 «توسعه به مثابه توانمندسازی حکومت (۲۰۱۷)»


🆔 @psa_isu_official
🆔 @development_studies
👍2
هستۀ مطالعات توسعه
📖 #گزیده‌خوانی ❞ تدوین سیاستی معقول یک چیز است؛ اجرای موفقیت‌آمیز آن، چیز دیگر. گفتمان توسعه پر است از بحث‌هایی درباره «پیامدهای سیاستی» یافته‌های خاص از تحقیقات و تجربیات؛ اما به‌ندرت در این باره بحث می‌شود که دقیقاً چه کسی این «سیاست‌ها» را اجرا خواهد کرد؟…
📖 #گزیده‌خوانی

❞ به جای «فروش راه‌حل‌ها» (یا «جعبه‌ابزاری» از «بهترین روش‌های» جهانی که با «شواهد دقیق» تأیید شده‌اند)، ما استراتژی‌هایی پیشنهاد می‌کنیم که با شناسایی و اولویت‌بندی مشکلات محلی آغاز می‌شوند و به‌صورت رفت و برگشتی برای یافتن «مناسب‌ترین» پاسخ‌های سفارشی‌شده و خاصِ (مسائل محلی) عمل می‌کنند (گاهی با بهره‌گیری از تنوع موجود در نتایج اجرا). در این مسیر، جامعه‌ای رو به رشد از فعالان همکاری می‌کنند تا در مقیاس وسیع، «یادگیری» و «به اشتراک‌گذاری» رخ دهد. ما این روش را تطبیق رفت و برگشتی مبتنی بر مسئله (PDIA) می‌نامیم. ❝

📌 «توسعه به مثابه توانمندسازی حکومت (۲۰۱۷)»


🆔 @psa_isu_official
🆔 @development_studies
👍2
اعلام نتایج هفتمین‌جشنواره حرکت.pdf
11 MB
📢 #اطلاعیه

💠 کسب افتخارات حلقه مطالعات توسعه در جشنواره حرکت

🔸 در هفتمین دوره جشنواره درون‌دانشگاهی حرکت دانشگاه امام صادق (علیه‌السلام)، حلقه مطالعات توسعه (ذیل انجمن علمی دانشجویی معارف اسلامی و علوم سیاسی) موفق شد عناوین زیر را به دست آورد:

۱. رتبه برگزیده در محور «بین‌رشته‌ای»

۲. رتبه شایسته تقدیر در محور «نشریه» (همراه با نشریه «رهاورد»)

۳. رتبه برگزیده در محور «بین‌رشته‌ای» از نگاه مخاطبان جشنواره

۴. رتبه برگزیده در محور «نشریه» از نگاه مخاطبان جشنواره

🔸 این تجربه ارزشمند و امیدبخش، انگیزه و عزم ما برای ادامه گفت‌وگو و پژوهش در حوزه توسعه را تقویت می‌کند.
از همراهی شما سپاسگزاریم.


🆔 @psa_isu_official
🆔 @development_studies
هستۀ مطالعات توسعه
حلقه مطالعات توسعه – جلسه ۱۷: توانمندی دولت (state capability)
📌 سرفصل‌های جلسه

مقدمه
- تمایز مهم بین دو سؤال: «سیاست خوب چیست؟» در مقابل «چه کسی قرار است آن را انجام دهد؟»
- قسمت سخت پروژه توسعه: ساختن نهادهایی برای انجام ماموریت‌های پیچیده و انجام عادلانه و مشروع برخی تکالیف مانند عدالت
- پاسخ متعارف: نهادهای حکمرانی خوب را ایجاد کنید!
- موفقیت زاده نهادهاست یا برعکس؟
- فروش راه‌حل‌ها با جعبه ابزاری از بهترین روش‌های جهانی (First-best practice) یا تمرکز بر مشکلات محلی و یافتن متناسب‌ترین پاسخ‌های سفارشی شده (Best-fit)؟
- تاریخچه جستجو برای رویکردهای تطبیقی و تجربی در مسائل توسعه

فصل اول
- معرفی «تله قابیت»
- پروژه بزرگ اندازه‌گیری قابلیت دولت توسط نویسنده و همکاران
- معرفی شاخص کیفیت دولت (QOG)، شاخص دولت شکست خورده (FSI) و شاخص جهانی حکمرانی (WGI)
- مروری بر نتایج پروژه آماری: شواهدی بر تله قابلیت
- آیا توسعه فرایندی طبیعی است؟ چرا ایده «مدرنیزاسیون شتابان با پیروی از بهترین سرمشق‌ها» کار نمی‌کند؟
- رشد اقتصادی، تحصیلات بیشتر یا دموکراسی لزوماً قابلیت دولت را زیاد نمی‌کند.
- «اگر به نتیجه نمی‌رسید، چیزی متفاوت را امتحان کنید!»
- آیا چرخ را باید از اول اختراع کنیم؟ چرخی که در بافتار کشور ما کار کند را باید از اول اختراع کرد!
- پیش زمینه تاریخی طرح موضوعات حکمرانی: رشد فساد و سرمایه‌داری رفاقتی.
- معرفی «چارچوب انطباق رفت و برگشتی مبتنی بر مسئله» (PDIA):
۱. مسئله چیست؟ کنار زدن دستورکارهای روتین و جهانی
۲. اعطای اختیار و تشویق انحراف مثبت: تشویق خلاقیت و نوآوری و اجازه به آزمایش محدود ایده‌ها
۳. بازخوردگیری برای شناسایی راه‌حل نهایی: اصلاحات تدریجی و تجمعی
۴. انتشار راه‌حل‌ها از طریق شبکه‌های افقیِ غیرسازمانی به هم پیوسته: روابط شخصی، یادگیری از همتایان، شبکه‌سازی.


🆔 @psa_isu_official
🆔 @development_studies
هستۀ مطالعات توسعه
حلقه مطالعات توسعه – جلسه ۱۸: جامعه‌شناسی توسعه
📌 سرفصل‌های جلسه

1️⃣ مقاله اول: جامعه‌شناسی توسعه

- چرا همچنان فجایع اجتماعی رخ می‌دهد؟
- تعریف جامعه‌شناختی توسعه: توسعه از نظر چه کسی، برای چه کسی و دارای چه پیامدهایی؟
- بهتر کردن جامعه: سنت تاریخی مارکس، وبر و دورکیم.
- عوامل اصلی توسعه از منظر جامعه‌شناسی: تاریخ استعمار، تصور مردم از توسعه و رابطه آن با سنت، ساختار قدرت و طبقه‌های اجتماعی.
- سؤال ایرانیان از توسعه: آیا توسعه ریشه در خلق و خو و ژنتیک مردمان دارد؟
- سؤالات مهم جامعه‌شناسی درباره توسعه:
آیا توسعه فقط رشد اقتصادی است؟
چه کسی باید توسعه را تعریف کند؟
آیا مدل توسعه غربی برای جنوبِ جهانی کار می‌کند؟
توسعه برای چه کسانی مفید است؟

2️⃣ مقاله دوم: جامعه‌شناسی سرمایه‌داری

- چرا باید درباره نظام سرمایه‌داری تأمل کنیم؟
- سرمایه‌داری به مثابه «ساخت اجتماعی»: سرمایه‌داری فقط نظام اقتصادی نیست.
- مروری تاریخی: ارسطو، کارل پولانی، ماکس وبر و جوزف شومپیتر.
- جامعه‌شناسی تولید، توزیع و مصرف
- انگیزه سود؛ محور غالب عملکرد سرمایه‌داری
- مالکیت به مثابه امری اجتماعی (soical)
- چرا تولید مفهومی اجتماعی است؟ اهمیت «هماهنگی اجتماعی»
- نیروی کار و طبقه نیروی‌کار به مثابه امری اجتماعی
- مفهوم «سازمان» در اقتصاد سرمایه‌داری
- چالشی برای ما ایرانیان: سرمایه‌داری چیست؟ اگر مخالفیم؛ با چه مخالفیم؟ بدیل سرمایه‌داری چه چیزی باید باشد؟
- مفهوم «توانمندی تولیدی»: سرمایه‌داری چه دستاوردی داشته است؟
- مثال جوزف شومپیتر: سرمایه‌داری و هستی‌شناسی اجتماعی
- تبدیل ارزش‌ها به کدهای نهادی: مثال اندازه‌گیری سود و حسابداری دو طرفه.
- فرایند یادگیری تمدنی: برات اسلامی یکی از ریشه‌های پول مدرن
- تغییرات سازمان تولیدی-اجتماعی چگونه رخ می‌دهد؟
- تاثیر سازماندهی سرمایه‌داری بر خلق و خو و هیجانات انسان‌ها: روان‌شناسی توسعه


🆔 @psa_isu_official
🆔 @development_studies
3
هستۀ مطالعات توسعه
مدار توسعه، شمارهٔ ۱۱.pdf
مدار توسعه، شمارهٔ ۱۲.pdf
713.4 KB
📢 #اطلاعیه

🎉 شمارۀ دوازدهم (اولین شماره فصل سوم) #نشریه «مدار توسعه» منتشر شد!

💠 رهیافت‌های سیاسی به توسعه

🔍 در این شماره می‌خوانید:

🔸 اپیزودهای رشد اقتصادی: کلید فهم توسعه
🔸 نهادها، رانت‌ها و پویایی رشد اقتصادی: تأملی بر چارچوب عجم اوغلو،رابینسون و نورث، والیس، وینگاست
🔸 چارچوبی مفهومی برای توضیح ادوار رشد اقتصادی: استقرار سیاسی، فضای رانت و فضای معاملات

📥 برای دریافت محتوای فصل سوم شامل طرح‌درس، منابع و فایل‌های صوتی کلیک کنید.

💬 ارتباط با ما: @hoseins8


🆔 @psa_isu_official
🆔 @development_studies
3
هستۀ مطالعات توسعه
مدار توسعه، شمارهٔ ۱۲.pdf
مدار توسعه، شمارهٔ ۱۳.pdf
1.5 MB
📢 #اطلاعیه

🎉 شمارۀ سیزدهم #نشریهٔ «مدار توسعه» منتشر شد!

💠 رهیافت قابلیت و توسعهٔ انسانی

🔍 در این شماره می‌خوانید:

🔸 رهیافت قابلیت: چارچوبی نوین برای رفاه و عدالت انسانی
🔸 از نظریه به عمل: عملیاتی کردن رویکرد قابلیت در کاهش فقر

📥 برای دریافت محتوای فصل سوم شامل طرح‌درس، منابع و فایل‌های صوتی کلیک کنید.

💬 ارتباط با ما: @am_irhossein00


🆔 @psa_isu_official
🆔 @development_studies
3
هستۀ مطالعات توسعه
حلقه مطالعات توسعه – ج ۱۹ (آخر فصل سوم): تأملات پایانی دربارۀ توسعه
📌 سرفصل‌های جلسه

- معرفی کتاب «قمار بر روی توسعه» و نویسنده آن
- اهمیت نیاز به مدل‌های ذهنی و چارچوب‌های تصمیم‌گیری
- معرفی مهم‌ترین اندیشمندان مؤثر بر اندیشه توسعه اقتصادی

- ۴ تشخیص رقیب در مسئله توسعه

- گزاره اول: کشورها و افراد فقیرند چون منابع کمی دارند.
تبرئه بازارها و تخطئه فقر و نابرابری اولیه در منابع
توجیهی برای هزینه‌های بزرگ مقیاس توسط دولت‌ها
تشخیص و تجویز ساده: به فقرا پول بدهید!
مخالفین: منتقدین جدی کمک‌های خارجی

- گزاره دوم: شکست بازار برای فقرا پرهزینه است و ممکن است آن‌ها را در تله فقر بیندازد.
بازار تبرئه نمی‌شود؛ چون کارا عمل نمی‌کند.
طراحی رفتاری: مداخلات خاص و محلی به جای ساختن تصویر کلان از مسائل ساختاری (Marginalist View of Development)

- گزاره سوم: تله‌های رشد ناشی از شکست‌های بازار است به طوری که برای کشورهای فقیر پرهزینه است.
معرفی تله رشد به عنوان نتیجه رقابت جهانی
متهم اصلی: فضای بین‌المللی و کشورهای توسعه‌یافته

- گزاره چهارم: تله‌های رشد ناشی از شکست دولت و حکمرانی آن است.

نوع متفاوتی از سرمایه: نهادها و بافت جامعه
شبیه بریتانیای قرن ۱۹ شوید یا منتظر لحظه تاریخی خود بمانید!

- نقطه اشتراک همه گزاره‌ها: در اینکه موفقیت چه شکلی است و همه موارد مذکور (منابع، بازارهای کارا، رقابت‌پذیری و توانمندی دولت) لازم است.
- اختلاف نظر در اینکه: کشورها باید از کجا شروع کنند؟ چه کسی باید اقدام کند و در چه سطحی؟

- درس‌هایی از نویسنده

تغییر ممکن است.
مداخلات خاص و مبتنی بر شواهد در جهت تقویت موقعیت فقرا لازم است.
باید محتاط بود؛ زیرا فرایند توسعه می‌تواند آشوبناک باشد.
تاریخ کشورها مهم است.
راه‌حل جادویی و ساده وجود ندارد.

- جمع‌بندی
چالش اصلی درون کشورهاست.
در هر کشوری برخی افراد و گروه‌ها قدرت «ایجاد تفاوت» دارند: مسئله توسعه اینجاست.
انتخاب‌های امروز نخبگان سیاسی به اندازه تاریخ گذشته، مهم است.
کمک خارجی مسئله اصلی نیست بلکه چالش اینجاست: آیا «معامله توسعه» (Development Bargain) وجود دارد؟
عامل اصلی موفقیت: ظهور «معامله توسعه» است.

- مثال توافق نخبگان در چین و روسیه: چرا شیائوپنگ توانست اما گورباچف نه؟
- اهمیت شبکه اقتصاددانان، تصور نخبگان از وضع موجود، توانمندی دولت و شیوه اصلاحات


🆔 @psa_isu_official
🆔 @development_studies
هستۀ مطالعات توسعه
مدار توسعه، شمارهٔ ۱۳.pdf
مدار توسعه، شمارهٔ ۱۴.pdf
1002.4 KB
📢 #اطلاعیه

🎉 شمارۀ چهاردهم #نشریهٔ «مدار توسعه» منتشر شد!

💠 اخلاق توسعه

🔍 در این شماره می‌خوانید:

🔸 اخلاق توسعه: کاوشی در ارزش‌ها و معضلات توسعه ارزشمند
🔸 «انتخاب بی‌رحمانه»: نقش اخلاق در بازسازی نظریه‌های اقتصادی مدرن
🔸 اختراع «توسعه» در برابر «پیشرفت»: داستان نظم‌بخشی به آشوب اروپا

📥 برای دریافت محتوای فصل سوم شامل طرح‌درس، منابع و فایل‌های صوتی کلیک کنید.

💬 ارتباط با ما: @hoseins8


🆔 @development_studies
🆔 @psa_isu_official
هستۀ مطالعات توسعه
مدار توسعه، شمارهٔ ۱۴.pdf
🗞️ #گزیده_نشریه

📌 "بحث‌های مربوط به مسائل اخلاقی در توسعه از این نگرانی ناشی می‌شود که ممکن است پروژه‌ها یا فرایندهای توسعه به بیراهه رفته باشند. این بحث‌ها به‌طورکلی به دو دسته تقسیم می‌شوند: مسائل «ذاتی» که بر ماهیت خودِ توسعه تمرکز دارند (مانند مکاتب ضد توسعه/پساتوسعه و حوزه اخلاق توسعه) و مسائل «ناشی از نحوه اجرای توسعه» شامل معضلات (Dilemmas) و مسئولیت‌ها."

🗳️ نشریه شمارهٔ ۱۴ با موضوع «اخلاق توسعه» را از اینجا بخوانید.

📥 برای دریافت محتوای فصل سوم شامل طرح‌درس، منابع و فایل‌های صوتی کلیک کنید.

💬 ارتباط با ما: @hoseins8


🆔 @development_studies
🆔 @psa_isu_official
🖼 #عکس_نوشت

📜 منشور جدید روابط بین‌الملل
قانون شماره ۱: هیچ قانونی وجود ندارد.



👤 برانکو میلانوویچ، اقتصاددان صرب‌تبار و استاد دانشگاه سیتی نیویورک، از مهم‌ترین پژوهشگران نابرابری در جهان.

🔹 نظم اخلاقی تمدن غرب، مانند کاخی شیشه‌ای، زیر فشار تناقض‌های خودش ترک برداشت.
ادعای عدالت و آزادی، در سایه جنگ‌ها، نابرابری‌ها و معیارهای دوگانه، به حرف‌هایی پوچ و بی‌اثر تبدیل شده است.
این فروپاشی آرام، ذهن را به پرسش‌هایی عمیق درباره آینده ارزش‌های انسانی و جایگاه اخلاق در سیاست جهانی می‌کشاند.


🆔 @development_studies
🆔 @psa_isu_official