یاغین و هاوایا باغلی (اصطلاحات مربوط به بارندگی)

٭ ایلدیریم - شیمشک= رعد و برق

٭ گٶی قورشاغی - آلقیم = رنگین کمان

٭ بولود = ابر

٭ یاغیش - یاغمور = باران

٭ قار = برف

٭ دولو = تگرگ

٭ قیرو = شبنم یخ زده

٭ دومان - چن = مه

٭ دورجا = مه همراه با قیرو و سرما

٭ چیسکین یاغیش = باران ریز و گاها همراه با مه

٭ شیدیرقی یاغیش- آغ یاغیش = رگبار - باران تند

٭ آلا چلپوو- آلا چرپو= قار یاغیش بیرلیکده یاغسا ، برفی که توام با کولاک و بوران است.

٭ قوش باشی = یئکه‌لی قار ، گاهدان بایرام قاباغی یا بایرامدان سورا چوخ ایریلی- یئکه قار یاغار ، دئیَرلر " قوش باشی گتیریر"

٭ کئچی قیران قار = نارین قار چوخ گوجلو یاغسا بونا گئچی قیران قاری دئیَرلر ، بئله‌سی بیر قار یاغاندا آز مدتده چوخ قار یئرده اوتورار ، چٶلده داوار قالسا اونلارا خطر یارادا بیلر

٭ کولَک = برف همراه با باد شدید

٭ شئه‌له‌مک = چوخ - چوخ نارین سو دامجی‌لاری گٶیدن یئره گلر ، چوخلو گٶزه‌ده گٶرونمز ، یای گونلرینده اکینچی‌لر بو شئه‌دن چوخ یارارلاناللار ، آرپا ، مرجی ، نخود ٭وَغَم له‌سه سحر چاغی شئه ده دوروب گئده‌رلر محصولارین د‌ره‌رلر ، شئه قویماز محصول اووخالانیب یئره تٶکوله.

٭٭وَغَم = محصولی مانند جو و عدس و نخود ... که خشک شده و قابل برداشت نباشد.

داشلی بولاق ↙️
@dashlibulaq

گۆن آیدین یوْلداشلار

دوْنداریجی بیر گۆن دیر❄️❄️

آنالاریمیز -باجیلاریمیز توْخویانلار:

گبه (فرش)
پالاز
کیلیم
فرمش
جئجیم
لای
خورجون (خورجین)
چانتا (تای خورجون)

@dasbulaq

🌹🌹ازل گوندن قهرمانلیق
🌹🌹مردانه لیک،قوچاقلیق
🌹🌹 وطنیمین،ائللریمین
🌹🌹آد سانیلان یاناشیدیر

✅بولوت قارا چورلونین قارداش آندی کیتابی
@dashlibulaq

"آلا" سٶزو

+ آلا: اشاره به قرار گرفتن دوطبع متضاد دركنار هم مانند سياه وسفيد

+ آلابولا: رنگ هاي برهم آميخته ، سياه وسفيد، آشفته وبرهم

+ آلاچاتي: ريسمان سياه وسفيد

ايلان ووران آلا چاتي دان  قورخار

+ آلاكلنگ: آلا اشاره به دوچيز متفاوت (بالا-پایین)دركنار هم وكلنگ نيز اشاره به اهرم است

+ آلاگٶز: چشم شهلا (چشم سیاه وسفید)

+ آلا قارقا: كلاغ سياه وسفيد

+ آلاجا قانات: سهره(پرنده)

پرنده‌ای است با بالهای زرد و سیاه دم سیاه و سفید، صورت سرخ لاکی وپشت قهوه‌ای خاکی که در ناحیه دمگاه به سفیدی می‌گراید.

+ آلا پاختا: نام نوعي پرنده(کبوترچاهی)

+ آلا ايت‌ده ن مشهور( اصطلاحی برای شهرت منفی یک نفر )

+ آلا دانا ،گٶي دانا،قورخموسان چيخ ميدانا

+ آلا چرپو: ريزش برف ريز وتگرگ مانند همراه  باد

+ آلا بوز: کوه البرز ،احتمالا

+ آلاتماق: فريب دادن ،گول زدن ، به شبهه انداختن    آلا دانماز: نمي تواند فريبش دهد

یازار: akbaravval

داشلی بولاق↙️
@dashlibulaq

*داشلی‌ بولاق* (کاغازکونان فولکلورو):
#داســتان.شـیڪاری

🎼اوخویور

🎸🎙آشیق، یداله عیوض پور

✅ نومره 8⃣
📥📥📥
📀mp3

🌹 گُــوزل اسکی (قدیمی) آشیق
ماهنیلاری🔷🎶


داشلی بولاق↙️

@dashlibulaq✅

دفتریم میز اۆسته، قلم الیمده
فیکره دالمیشام، نه یازیم آللاه؟
فصیللر بیر به بیر گلیر سوْوۇشور
نه قیشیم خوْش کئچیر، نه یازیم آللاه

آنادان اوْلاندان چالیْشیرام من
چؤره‌ک آتلی اوْلوب، من ده پیادا
باشیما دن دۆشدو، دن-دۆشدن اؤترۆ
قوْجالدیم قاچماقدان قوْجا دونیادا

هرکیم اؤز کؤچۆنو سۇدان چیْخاریر
بۆدره‌ین غرق اوْلۇر بو داشقین سئلده
کیمسه باشقاسی‌نین تۇتمور الیندن
بو گئنیش اؤلکه‌ده، بو آغیْر دونیادا

گؤرۆرم چوْخونون قوْجا چاغیندا
بئلینی بۆکوبدور یوْخسوللوق غمی
گؤزلرده بوْغولان یوْرغون باخیشلار
باخاندا آرتیریر منیم غصه‌می

ائله یار-یازیغین دردی چۇلغاییر
"صمد"ین اؤز برای یادیندان چیْخیر
بۆکۆلموش بئللری، قابار اللری
گؤرنده غم - کدر باغرینی سیْخیر

صمد مرادی (صمد)، تورشا-شیرین کیتابی

@dasbulaq

هایاندا قالدی اوگونلر....

شاعیر: عبدالصمد حمزه خانی

داشلی بولاق↙️
@dashlibulaq💕

#ماللا_نصرالدین

بهشت وعده‌سی

موللا بیر گون صحبت آراسیندا آروادینا دئییر :

آرواد ، بیلیرسن بیز بو دونیادا بیر آغ گون گٶرمه‌دیک ، آما بیلیرم کی او دونیادا کئف چکه‌جه‌ییک . چونکو ایکیمیزده دینمَز ، سٶیله‌مز بهشته گئده‌جه‌ییک .
آروارد سوروشور : آی کیشی دئ گٶروم بو سٶزو کیم سنه دئییب؟
ماللا دئییر:
هئچ کس منه دئمه‌ییب . بونو اٶزوم باشا دوشموشم . بیز ایکیمیزده عومور بویو بیری- بیریمیزین کیفیر سیر - صیفه‌تیمیزه ، باخیب صبر ائله‌میشیک . اودور کی یئریمیز بهشت‌دیر .

داشلی بولاق ↙️
@dashlibulaq

افسون/ اووسون= اوو+سون= اووماق (مالیدن چیزی مثل مالیدن چراغ جادو ، مالیدن مار برای کنترل آن در سنت مارگیری تورکان= اووسونجو
افسون کردن: اووسونا سالماق / ایلان قوشو اووسونا سالیب!! (اوشاقلیقدا قوش گؤیده بیر یئرده دوروب قاناد چالاندا دییردیک ایلان اونو اووسونا سالیب قاچا بیلمیر)

"هيجران ..."
(1)
هيجران چکمک سنه،منه ایش اولدو يوللاريميز دمیر اولدو، داش اولدو
کولک اولدو،سويوق اولدو، قیش اولدو
آري لارين چکديگي شان، پوچ اولدو
گلنمه ديم،گؤروشوموز هئچ اولدو...

*********
(2)
آي گؤزليم سئودیم سني اورکدن
سئوگيميزي اله ميشيک الکدن
تانري سني پاي گؤندرميش ملکدن
دويغولارين چشمه اولدو،چای اولدو
(ياشيل) سنه،داياق اولدو،هاي اولدو.

شعر:عسگر عليائي کليان(عماد ياشيل)

داشلی بولاق↙️
@dashlibulaq💕

*داشلی‌ بولاق* (کاغازکونان فولکلورو):
#داســتان.شـیڪاری

🎼اوخویور

🎸🎙آشیق، یداله عیوض پور

✅ نومره 9⃣
📥📥📥
📀mp3

🌹 گُــوزل اسکی (قدیمی) آشیق
ماهنیلاری🔷🎶


داشلی بولاق↙️

@dashlibulaq✅

"دورنالار"

داغلارین باشینی پیتیراقلار آلیب
قاییدین دورنالار قاییدین بوردان
شنلیک لر یوردونا غم کولگه سالیب
قاییدین دورنالار قاییدین بوردان

بورداکی دورنالار سوسوب دانیشمیر
دورنا وار دورنایا یانیب الیشمیر
دورنا وار ساتغین دی بیزه قاریشمیر
قاییدین دورنالار قاییدین بوردان

بولاغلار قورویوب حسرتدی سووا
چالیللار کول با کول باغلاییب جووا
نه بیزه حایات وار نه سیزه یووا
قاییدین دورنالار قاییدین بوردان

چالاغان چالیبدیر شن بولبوللری
کیم سنه اوخومور بیزیم دیللری
شاختالار سولدورور آچان گوللری
قاییدین دورنالار قاییدین بوردان

داغلاردا دورنالار شاختادان دونور
دورنالار یوردونا قجیرلر قونور
بورداکی قاریلتی بئینیمی یونور
قاییدین دورنالار قاییدین بوردان

دومانلار چولغاییب اوجا یایلاغی
سپیلیب داغلارا نیفرت پایلاغی
یایلاغلار اولوب دور قوزغون اویلاغی
قاییدین دورنالار قاییدین بوردان

قورخورام دوماندا آزاسیز یولو
گورمییه گوزلریز ساغ ایله سولو
قارشیزا چیخا بیر میندارچا کولو
قاییدین دورنالار قاییدین بوردان

کیم دوشور قاباغا چالاغان چالیر
بوغجالیر, بودارلیر, نفسین آلیر
دورنالار صف باغلیر سورگونده قالیر
قاییدین دورنالار قاییدین بوردان

شعیر:"هوشنگ جعفری"

داشلی بولاق↙️
@dashlibulaq💕

#بایاتی‌لار

قیزلارا باخ قیزلارا
قیزلار باتیب دوزلارا

قیز اولماسا دوز اولماز
گٶیلرده اولدوز اولماز

قیز آتانین گٶزودو
آنانین سئوگولودو

قیزین گٶزو دریادی
اوره‌ک دولو سئودادی


@dashlibulaq

قارا چوخا
#ائل_ناغیلی

آلتی- یئددی یاشیم اولار اولماز اوشاغیدیم، چیلله آخشامی آتام دئدی:
- بالا گئدرسن، بی‌بی‌ون,قارداشون و باجون گیلی قوناق چاغیرارسان. دئدیم: بلی..آتام دئدی: ها بالامسان ایندی هاوا کؤلک‌لر, بونا گؤره من ده دوردوم تووو دابانا، آمما هاوا نئجه پیرسیمیشدی! شاختا پورسر گتیریردی اللریمی هووخالارکن تئز گلدیم بی‌بی‌م گیله، گؤردوم بی‌بی‌م قول چیرماییب‌ دستماز آلیر..
دئدیم: بی‌بی سالام، بی‌بی‌م دئدی: سالام دئیَن دیللرووه بی‌بی‌ون قوربان، اۆشویوبسن گل ایچه‌ری..
- خئیر بی‌بی اۆشومورم، آتام
دئدی شاما بیزه قوناق گلون. سونرا اۆز چؤندردیم داداشیم و ها بئله باجیم گیله، اۆزو یوخاری قاییداندا شاختا ووردو صیفتیمه بورنومون اوجو بوز باغلادی!
من بوروغو دؤنن همن گؤردوم اوجاغین توستوسو ایله اریشته پیلووون اییی یاییلیب تنگه‌یه! تئز تپیلدیم ایچه‌ری‌یه، کۆرسو دورما من ده‌ گلدیم. قوناق‌لار گلن همن، ننم شام سوفراسین سالدی.

سوفرامیزدا اریشته پیلووو, اریک ایسلاتماسی پتک شورو، قوورمانج, بیر کاسا دا ساری یاغ، بیر نئچه نلبکی‌ ده شو
اۆره‌گیمده دئدیم:
- به‌به بونا دئیرلر شام!
شامی یئدیک.گل ها گل, سالام- علیک سالام باشلاندی، قونشولار دا قوشولدو بیزه، ائویمیزده ایگنه سالماغا یئر قالمادی ننه‌م ده نیمچه- نیمچه قوورقا، بئی آلماسی، اریک دنی، پیشمیش مرجی، نوخود، شکری ایگده !!

آتام دئدی:چیلله آخشامی‌دیر.اؤلنلریمیزین و بو دب تؤره‌نی یارادانلارین روحونه بیرصلوات دئیون."وجه الله" داداشیم دا کیتاب گتیردی باشلادی: - مختارنامه‌دن, او یئرده‌کی ابوعمره شورتا باشی قاتیللری اؤلدورنده اوجا صلوات دئییلیردی. اوره‌گیمده هئی دئییردیم یاشا مختار!یاشا شورتا! مشد مراد گئتدی سو باشینا گلدی دئدی: واه واه قیامتدی ,پوففه- پوفدی، ،شپه گلیب آدام بویو! هامی دئدی، شوکور آللاها چیلله گئجه‌سی برکت ده نازیل اولدو! اینانیرسیز او گئجه‌ده گؤردیوم عنعنه‌لرین دادی هله‌ده داماغیمدادیر! یاواش- یاواش گلن قوناقلارگئتدی ائو بوشالدی ،سس- سلم آزالدی، چیلله‌ گئجه‌سی‌نین احتیشامی شاختا و قارلی اولماسیندادیر...

آتام بی‌بی‌مه دئدی:
- باجی هاوا کولکلیر، سن گئتمه. بی‌بی‌م قبول ائلدی، بیزده قالدی، ننم گتیردی یئری سالسین، من باشلادیم:
- بی‌بی من سن‌ایلن یاتاجییام، بی‌بی‌م دئدی:
-بی‌بی‌ون قوربان گل قوینوما، منی باسدی باغرینا، تپدی کۆرسونون آلتینا دوداغی‌لا یاناغیما موهور باسدی، بوش بؤیرومدن قیدیخلادی باشلادی بیر ماهنی بئله...

گـول یاناغی گـوللو بالام
 بالدان شیرین دیللی بالام
دوداقـلاریم ووراجاقـدی
 یاناغیوا سیللی بالام
تانریمـیزدان بیزه پایسان
قوینوم ایچین قیشدا یایسان
ائشیک اولسا قرانقولوق
 ایچه‌ریده پارلاق آی‌سان 
مٶهلت وئردی شان‌ تانریمـیز  
کندی‌لرده زوماریمیز
یۆن شالواردی یۆن آرخالیق 
ایستی- میستی پالتاریمیز
پاییـــز گـئتدی، گــلدی چیــلله 
قیشدا وورار شاختا سیلله
صاباح کـۆره دامــدان قاری 
 تنگه‌میزده گؤیه میلله
طؤوله‌مـیزده قیزیل قـویون 
بیرگؤره‌یدیم سنون تویون
شاخـتا گـــئدر گــونش چالار 
 بو فلَگین ایشی اویون

دئـدیم: بی‌بی! ســؤیله ناغــــیل 
دئدی: وئرسین تانری عاغیل
یاخشـینی پیـس‌دن سئـچه‌سن
سؤیله‌یه‌سن کدر داغیل
قـیدیخلادیم بوش بؤیروندن 
 بال بی‌بی‌م سن سؤیله ناغیل
 

باشلادی بیرناغیل بئله...
قارا چوخا
بیرینجی بٶلولوم

بیری واریدی بیری یوخ‌ایدی، تانری‌نین مخلوقا لوطفو چوخ‌ایدی
قدیم آیام، آذربایجان دیاریندا، تبریز بازاریندا، آدلی- سانلی چوخ ایمکانلی بیر مٶحترم، اهل ایمان، اهل قران، حلال بیلن، حرام قانان، شان- شرفلی بیر بازرگان آزارلادی، یورقانا دوشدو، گۆنو- گوندن بترلشدی، بیلدی عٷمرو باشا چاتیب، شریعت‌دن ایلهام آلیب گئتدی یازدی وصیتین، اهل- عیالین باشا سالدی دئدی:
- دای من گئتمه‌لی‌یم!
بازرگانین ایکی اوغلو و بیر عیالی کسدی یانین.
عزرائیلا امر اولوندو گلدی آلدی اونون جانین!

بازرگانین کفن- دفنی باشا چاتدی، بٶیوک اوغلو دئدی:
- قارداش! ایندی کی آتامیز اؤلدو، گل اَل- اله وئرک آتامیز یێغان مال- دؤولته صاحاب دوراق..
کیچیک اوغلو دئدی:
- قارداش آرتیق تاماحلیق خوش گۆنون قاتیلی‌دیر، ایرحمتلیک آتام چوخ ایشله‌دی نه آپاردی؟ نئچه آرشین آغ بئزیلن بیرنئچه تکبیر! من ایستیرم خوش گون گؤرم.گل مالیمیزی بؤلک!سنین حاققین سنین اولسون، منیم حاققیم منیم اولسون! آنامیز دا (هشت یک‌)ین وئرسک اونون بسی اولار، بوگون صاباح او دا گئتمه‌لی‌دیر!
بٶیوک اوغول دئدی:
- یوخ قارداشیم! دودیمانا بالتا وورما، هر دیوار کی آرالانسا بیرگون اوچار، دام یێخیلار!
کیچیک قارداش دئدی:
منیم دامیم یێخیلاندا دێرک وورارام!..

(گون یاماجی ، یانبلاغ وبلاگیندان-هوشنگ باقری)
بو ناغیلین ادامه‌سی وار..

داشلی بولاق
@dashlibulaq

عاشیق محمد فرزانگان و استاد هوشنگ جعفری


داشلی بولاق↙️
@dashlibulag

#دئییملر



🔸 آجیندان کٶپوک قوسور
چوخ یوخسول و پولسوز بیری

🔸 بیر شاهی‌یا گۆلله آتیر
چوخ پولسوزدی

🔸 چیچه‌ییمیز چیتدادی
چوخ سئویندیک

🔸 باشینی پیچاغا سۆرتور
ساواشماق آختاریر

🔸 عاغلی توپوغوندادی
عاغیل جهتیندن ضعیف اولان بیری

🔸 قولاغی تۆکلو
داها آز آنلاییشا صاحیب اولان بیری

🔸 بازارین گٶزونو چیخاردیب
بازاردان یاخچی بیر زاد آلا بیلمه‌ییب

🔸 سویوموز بیر آرخا گئتمیر
سٶزوموز بیر-بیریمیزه خوش گلمیر

🔸 آغزیندان سوت قوخوسو گلیر
هله چوخ اوشاق‌دی


داشلی بولاق↙️
@dashlibulaq

□ قورد آغزی باغلاماق

او گئجه کی یاغیش گلدی سورودن اوچ قویون گئری قالدیلار. نه‌نه‌م دئدی: قورخما. بیچاغی ساپا دولامیشام، بیر دسمالا قویموشام، قویونلار آماندا؛ جاناوارلارین آغزینی باغلامیشام.

¤ یازان: کیوان شمشیر بیگی
¤ ترجمه: چیراق
@Chiragh1

👇👇👇👇👇👇👇👇👇

اینانج لار، کاغازکونان:

کؤیشنده داوار و مال قالاندا جاناوارین آغزین باغلارلار، دئیرلر اوْندا جاناوار حئیوانا تۆش گلسه‌ده یئمه‌گه آغزی آچیْلماز!

بیزیم کندلرده جاناوارین آغزین باغلاماق اوچون قرآن دان "والشمس و والضحی" سوره‌سین آغزی آچیق پیچاغا اوخویوب سوْنرا اوْنون آغزین باغلاییب بیر اوجا و دالدا یئره قوْیارلار (آغزی آچیلسا اثر دن دۆشر)

دئیرلر:
آغزی باغلی قۇرد یئتدی دره آتیْلسا، آغزی آچیلار و اوْ پیچاق ایلا آغیز باغلاماسی اثر دن دۆشر

داشلی بولاق↙️
@dashlibulaq
@dasbulaq

اووسونچو

قدیم ائولرده ایلان چیخسیدی اووسونچو گَتیرَردیلر ، وئرد اوخویوب ،ایلانی اووسونلاردی، سونرا ،ایلانی توتوب توربایا سالاردی آپاریب ساتیب یادا چولده بوراخاردی