Adil fəthi:
<<اصطلاحات قالیبافی و صنایع دستی>>

یوماق:گلوله نخ و پشم الوان

یون:پشم گوسفند

شیش: سیخ نوک کج

پیچاق:کارد

گوزَم: پشم بهاره بسیار لطیف(پشم بره)

قَزیل: پشم بز

پیتراق:غوزه خار چسبیده به پشم گوسفندان

تیفتک: کرک بسیار لطیف بز

قارلی ساوالان آخاقیندان
@dashibulaq

شعر: سنی سئوییوردوم❤️
سس: ایجلال آیدین.
گؤزل شعر، گؤزل دویغو(احساس)، گؤزل سس👌
روحونوزو اوچوردون

داشلی بولاق↙️
@dashlibulaq💕

مختصری درباره ریشه یابی گووهان

گوْوهان

کلمه ایست که در ترکی به معنی "گاوآهن" در فارسی استفاده می شود
البته تلفظهای دیگری هم برای این کلمه هست : گاوایین، گافایین، گاوئیین و ... که همه محرف گوْوهان می باشند

این وسیله در اصل قسمت آهنی سر خیش است که در عمل شخم زدن به زمین دارد شده و آنرا می کند.
باور عمومی بر این است که اصل کلمه گاو آهن بوده و وارد ترکی شده است در حالیکه نظر زبانشناسان کاملا برعکس می باشد.

این کلمه در ترکی از فعل قاوماق/ قوْوماق به معنی کندن و بیرون ریختن و از جای خود به کنار انداختن، کاویدن (این فعل فارسی نیز ازین کلمه فعل ترکی اخذ شده است) گرفته شده است .
قوْوان.... گوْوهان : وسیله ای که خاک را می کاود...
و کلمه به صورت گاوآهن دارد فارسی شده است و ربطی به گاو+آهن ندارد.

همچنین باید اشاره کنم کلمه خیش خود از فعل ائشمک(نوعی کندن، کاویدن) با افزوده حرف خ به اول آن ساخته است (خ+ائش)
به سان :
خیس که از اضافه حرف خ به اول فعل ایس (ایسلانماق)

خواستن: خ+ ایس{ت} (ایسته‌مک)

خویش: خ+ ائش (ائش= همسر، و ...) (اصطلاح قوم و خویش)

@dasbulaq

در این نوشته از کتاب "دیل دنیز" استاد اسماعیل هادی استفاده گردیده است.
گوندرن : اقاي محمود فَقيه چاراويماق دان
@dashlibulaq

سینه دفتریندن ائلیمیزین سؤز خزينه 69نجی بؤلوم

آپاریجی لار :فاطیمه خانیم‌ فخیمی-جناب علیرضا نوراللهی
یازیچی:فاطیمه خانیم فخیمی
حاضیرلایان:جناب مصطفی سلطانی

@dashlibulaq
@el_bilimi

#گـلین.و.قـای.نـنه ناغیلے🎼

شماره3⃣ سون کاست

🎤اوخویور

🎸آشیق، فرج.اله.مرادی
🎸🎸
💽mp3
🎹 گُــوزل مـاهنـیـلار فقــط👇👇

داشلی بولاق↙️
@dashlibulaq💕

✅ ثبت اصالت سفال آذربایجان در لیست اصالت یونسکو
#خبر

@Yolpress
@El_bilimi

دويمه‌لی سؤزلرده بير يا ايكی حرفين تكرار گلمه‌سی تلفظ ائده‌نی قاريخديريب و بو ايشله ائشيدنلرين گولمک‌لرينه سبب اولور.

آمما بو نوع سؤزلرين تكرار دئييلمه‌سی اوشاغين آغيزدا ديلين راحات دولانماسينا بوللوجا كمک ائديب دئييمی بير- بيرينه اوخشايان سؤزجوكلرين تلفظ ائتمه‌سين راوانلاشديرار.

آنجاق اوشاقلار چاليشارلار دويمه‌لی سؤزلری دئيه‌ن زامان آرتيق هوشلارين ايشه ساليب و سؤزجوكلری دوز تلفظ ائتسين‌لر.

نمونه:

1-گئتديم گؤردوم ايكی؛ كار، كور، كيرپی ياتيپ. هئچ بيلمه ديم؛ اركک كار، كور، كيرپی ديشی كار، كور كيرپينين كوركونو يامير، يا ديشی كار، كور كيرپی اركک كار، كور كيرپينين كور كونو.

2-قلمه؛ قلمه‌لنمه! قلمه‌لَنسنده قلمه‌لنه‌جه‌يم، قلمه‌لنمه‌سنده قلمه‌لنه‌جه‌يم.

3- گئتدیم گٶردوم یوکون اوستونده دٶرد۴ دنه گٶم گٶی بٶرک ، آخ نئجه گٶردوم دورددنه گٶم گٶی بٶرک

داشلی بولاق
@dashlibulaq
 

#آتالار_سٶزو

٭ تولکو وار باش قوپاریر ، قوردون آدی بد نامدیر

٭تویوغو بیر خالوار بوغدانین ایچینه سالسان ، یئنه دئشمه‌گیندن ال چکمز

٭ تیکه قارین دویورماز ، محبت آرتیرار

٭ چولاق کئچی سیّده نذیردی

٭ اٶرکن نه قدر اوزون اولسا ، گلیب دوغاناقدان گئچه‌جک

٭ دانیشماق گوموشدن اولسادا ، دانیشماماق قیزیلداندیر

٭ داغ ییخیلماسا دره دولماز

٭ داش اوره‌کلی دوشمنین اوره‌گینی یارار یوموشاقلیق

٭ دادلی سٶز جان آرزوسو، دادسیز سٶز باش آغریسی

داشلی بولاق↙️
@dashlibulaq

سلاملار سایقیلار❤️🌹

گون آیدین🌺🌺

داشلی بولاق↙️

@dashlibulaq💕

#داســتان.شـیڪاری

🎼اوخویور

🎸🎙آشیق، یداله عیوض پور

✅ نومره 1⃣
📥📥📥
📀mp3

🌹 گُــوزل اسکی (قدیمی) آشیق
ماهنیلاری🎶


داشلی بولاق↙️

@dashlibulaq✅

#اوشاقلار اویونو
بربرینجی

بیر اوشاغین ،بارماقلارین سایاراق، بئله اوخویارلار.

ایگنه (ایینه)-ایگنه
اوجو دٶیمه
بربرینجی
شام آغاجی
شاطیر کئچی
قوز آغاجی
قوتور کئچی
هاپبان
هوپبان
یاریل
ییرتیل
سو ایچ
قورتول
سینیق قول

داشلی بولاق↙️
@dashlibulaq

آشیق یدالله عیوض پور🖕

#یانیلماجیلار

+ اَل اوزوموزو یوواق ، اوزوموموزو(انگور) یئیه‌ک
یا ،اوزوموموزو یئیه‌ک اَل اوزوموزو یوواق

+ قیرخ کوپ ، قیرخ قیرپی قیریق کوپ

+ آشباز عاباس آش آسمیش
یاخچی آسمیش ، خوش آسمیش

داشلی بولاق↙️
@dashlibulaq

تانری نه ایش گؤرور؟
#ائل_ناغیلی

بیر گون بیر شاه وزیریندن سوروشور: وزیر تانری نه ایش گؤرور؟ (شاه بو سوالین جاوابینی بیلمیرمیش) وزیر بیر آز فیکیره گئدیر سونرا دئییر: قیبلئی عالم ساغ اولسون منه اوچ گون واخت وئر بو سورونون جاوابینی تاپیم. شاه قبول ائدیر. بئله‌لیکله شاه وزیر بیر-بیریندن آیریلیرلار.

سحر-سحر ناماز واختی، شاه گونده‌کی کیمی اویانیر دسته‌ماز آلماق اوچون یاتاق پالتاری  ایله سارایین حیطینده اولان حوضون باشینا گئدیر. دسته‌مازی آلدیقدان سونرا، حوضون قیراغیندا اوتورموش بیر گؤی بویالی قوشا گؤزو دوشور. شاه بو قوشو بیر آن سئویر و اونو توتماغی دوشونور، اونا گؤره اگیله-اگیله گئدیب بیردن قوشون قیچیندان یاپیشیر.

قوش قاناد چالیب اوچور، شاهی‌دا گؤیه قالخیزیر. شاه قوشون بالاجالیغینا گؤره اوندا اؤزونو گؤیه قالخیزاجاق قدر گوجه اینانمیردی. آما شاهین آیاقلاری یئردن اوزولوب گؤیه قالخاندان سونرا  قوشون آیاقلارینی دا بوشلاماغی اونوتدو. ائله اونا گؤره ده او بالاجا گؤی بویالی قوش شاهی گؤتوروب آپاردی.

آز گئدیر-چوخ گئدیر، شاهی آپاریب بؤیوک مئشه‌لیگین اورتاسیندا آچیقلیق بیر یئره یاخینلاشیب سالیر و اؤزو اوچوب گئدیر.

او چاغا کیمی شاهلیق ساراییندا، دؤوره‌سینده سایسیز قوللوقچولاری اولاراق دونیانین هر جورا وارلیغیندان فایدالانان شاه، ایندی مئشه‌نین اورتاسیندا اؤزونو یالقیز و چاره‌سیز گؤروردو.

وئیلان قالان شاه هر یئره اوز قویور مئشه‌لیکدن و گؤیدن باشقا بیر یئر گؤرمور. آغاجلارین مئیوه‌لریندن بیر آز یئییب گونو باتیریر. هاوا قارانلیقلادیقدان سونرا، شاهین گؤزونه اوزاقدان بیر ایشیق گؤرونور. شاه آغاجلارین آراسیندان کئچه‌رک ایشیغا دوغرو یؤنه‌لیر. شاه ایشیغا چاتمادان اونو گونشین پارلاق ایشیغی ایتیریر. دئمه‌لی شاه گئجه‌نی سحره کیمی یول گئدیب. یورغون-آرغین اولدوغو یئرده یاتیب دینجلمه‌گه مجبور قالیر. شاه او گونو ده باتیراندان سونرا گئنه ایشیغا دوغرو یول گئدیر. سونوندا، دان یئری آغاراندا شاه او ایشیغا چاتیر.

او ایشیق گلن یئر بؤیوک بیر شهر ایمیش. اونون بؤیوک قاپیلارینی قاپیچیلار باغلییاندا شاه سسله‌نیر: دایانین من چؤلده قالمیشام. قاپیچیلار اونو شهره آلیب قاپیلاری باغلاییرلار. شاه قاپیچیلارا آج اولدوغونو و پولسوز اولدوغونو دئییر. قاپیچیلار یئمه‌گین صالاواتا اولدوغونو بیلدیریرلر.

شاه شهر ده گزیب دولانیر و هر نه‌یین صالاواتا اولدوغونا اینانیر. بئله‌لیکله آز زاماندا شاه اورادا یاشایان جاماعاتا قوشولوب اؤزونه ائو-دولانیشیق قوروب و اورانین یاشایانلاری کیمی یاشاییر. آیلار-گونلر اؤتور، شاه بازارداکی دوکان قونشوسونا ائولنمک ایسته‌دیگینی سؤیله‌ییر. قونشو بئله دئییر: هر گون ناماز واختی مچیده گئدرکن ناماز قیلانلارین باشماقلارینا فیکیر وئرسن اورادا بیر نئچه جوت خاتون باشماقلاری دا اولور. او خاتونلار ائولنمک ایسته‌دیکلری اوچون باشماقلارینی اورادا چیخاریرلار. سن او باشماقلارین بیر جوتونو گؤتوروب ساخلاسان اونون ییه‌سی سنینله ائوله‌نه‌جک.

شاه بیر گون نامازدان سونرا او باشماقلارین بیر جوتونو گؤتورور ساخلاییر. سونوندا باشماق ییه‌سی و بیر نئچه آدام قالیر، شاه او خاتونلا ائولنمه‌گینی سؤیله‌ییر. خاتون دئییر: «ردّه»* سؤیله‌مه‌مک شرطیمی قبول ائدرسن سه، سنینله ائولنمه‌گه راضی‌یام.

شاه دا اونون شرطینی قبول ائدیب بئله‌لیکله ائوله‌نیرلر. گونلر خوشلوقلا کئچیردی. بیر گون یای هاوالاریندا گونون ایستی‌سی دولانیشیغی چتینلشدیرمیشدی. شاه توکاندان ائوه گلرکن دئییر: آرواد بو گون نه یامان ایستی‌دیر. آرواد دئییر سنه نه وار؟ یارادان اؤزو بیلر و دالیسیجا شاها دئییر سن «ردّه» سؤیله‌دین، شرطیمیزی پوزدون، من سنده قالمیرام گئدیرم. شاه یالوار-یاخار ائدیر بیر داها «ردّه» سؤیله‌مه‌مگینه سؤز وئریر. آما زامان کئچیر، شاه وئردیگی سؤزو اونودوب ایکینجینی و اوچونجو دؤنه تانری‌نین ایشینه قاریشیب «ردّه» سؤیله‌دیگیندن سونرا خاتون بوشانماقدان اؤتورو شاهی محکمه‌یه آپاریر.

محکمه اونلاری بوشاییر و شرطینی پوزدوغو اوچون شاهی آسیلماغا محکوم ائدیر. جللادلار شاهی اؤلدورمک‌دن اؤتورو شهردن چؤله چیخاریرلار. جللادلار شاهی سویوندوروب اونا سون سؤزونو دئمه‌گه ایمکان وئردیلر. اودا اولو تانری اوچون ایکی رکعت ناماز قیلماغی سئچدی. نامازدان سونرا سون دؤنه گؤزون سوزوب دونیایه-عالمه باخماق ایسته‌دی. آما لاپدان، اونو ایلک دؤنه اورالارا گتیردیگی گؤی بویالی قوشا گؤزو ساتاشدی. جللادلارا او قوشو توتماق ایسته‌دیگینی بیلدیریب یالواردی. جللادلار گولدولر و بیری دئدی: سنی اؤلوم گؤزله‌ییر سن قوش توتماق ایسته‌ییرسن، گئد توت. شاه اگیله-اگیله گلیب بیردن قوشون قیچلاریندان یاپیشدی.

قوش قاناد چالیب گؤیه اوجالدی، آز-چوخ گئتدیکدن سونرا شاهی اؤز سارایینا گتیریب چیخارتدی. و اونو سارایین ایچینده کی حوضون قیراغیندا، ایلک اؤنجه گؤتوردو

گو یئره قویدو. شاه گؤردو گئدنده یئرده قالدیغی باشماغی یئرینده‌دیر. اونو گئییب ائوه ساری گلدی. بیر آز اوجا سسله دئدی: نه یاتمیسیز دورون گؤرون نه‌لر باش وئریب. شاهین آروادی دوروب دئییر ساده‌جه ناماز واختی‌دیر. سن هئچ بئله های سالمازدین نه اولوب؟ شاه سوسدو. بیر آز اویان-بویانا، و اَینینده کی پالتارا باخدی هئچ زادین دییشمه‌مه‌سینی و هر شئی‌ین اؤز قایداسیندا اولماسینی و بورالاردا زامانین کئچمه‌مه‌سینی گؤروب، اولوب-بیتنلری دوشونوب گئنه سوسدو.

شاه نامازینی قیلیب ایش یئرینه گلدی، بیر آزدان سونرا وزیر ده گلدی. شاه دئدی وزیر نییه گئج گلمیسن؟ وزیر دئدی قیبلئی عالم ساغ اولسون من گونده کی چاغ گلمیشم سن تئز گلمیسن سونرا گؤتوروب دئدی: قیبلئی عالم ساغ اولسون دونن بیر سورو سورموشدون، من اونو اوچ گونده یوخ بیر گونده فیکیرلشدیم تاپدیم. اجازه بویورسان سؤیله‌ییم !

شاه دئدی: وزیر بو سورونون جاوابی لازیم دئییل هر شئیی اؤزوم بیلدیم.

داشلی بولاق↙️
@dashlibulaq

#داســتان.شـیڪاری

🎼اوخویور

🎸🎙آشیق، یداله عیوض پور

✅ نومره 2⃣
📥📥📥
📀mp3

🌹 گُــوزل اسکی (قدیمی) آشیق
ماهنیلاری🔷🎶


داشلی بولاق↙️

@dashlibulaq✅

ائلیمیزین #دب‌لری
مسافر آشی

ائلیمیزین چوخ گٶزل دب‌لریندن بیری ، مسافره حورمت ائله‌مکدی.
اَسکی زامانلار اینسانلار چوخ آز مسافرته گئدردیلر ، بو مسافرتلردن بیری مشهد یا کربلا زیارتینه گئتمک یا دا سربازلیق‌ایمیش.
کندین خانیملارین ییغیشیب بیر یئره مسافرین دالسییجا آش بیشیرردیلر ، بو آشدان اٶزلری ایچیب قالانین دا کند اهلینه پایلاردیلار ، بو ایشین حکمتی‌ده شاید ، مسافرته گئدن ائوین داریخماماسی اولئیدی ، چون ائولرینده بیر نئچه گون گل-گئت و ییغینتی اولاردی ، بو سبب اولاردی مسافرین یئری چوخ گٶرونمه‌سین.
مسافرته گئدن آدامین دالیسیجا سو سپه‌رلر ، بو اینانج وار ، مسافیر ساغ گئدیب سالامات قاییدار.

بیر دب‌ده واریدی ، ایندی دای یوخدو ، بیر مسافیر ، (مخصوصا سربازلار)مسافیرتدن قاییداندا ،هرکیم تئز بیلسه‌یدی قاچیب بو خبری عائیله‌سینه وئرسه‌یدی ، یاخچی بیر موشتولوق آلاردی.
ایندی مسافیرلر تلفن‌لا گلمک‌لرینین دیقه‌سینه کیمی دئییرلر ، دای موشتولوق اهمیت‌دن دوشوب.



داشلی بولاق↙️
@dashlibulaq

سربازچیلیق 

یازان : سولماز پورنعمت


 سربازلیغا گئدن جاوان ، ایکی ایللیک خیدمتینی قوتاراندان سونرا همان اعزام اولان آیدا سربازلیق پالتارینی دوولته تحویل وئریردی و ساغ سلامت عائیله قوجاغینا قاییدیب کیمی آتا ، آنادا اوغلونون خیدمتدن قورتولماسینا گٶره قوربانلیق کسیب ، قوهوم قونشو و اقرابالارا پایلاردیلار.......

اوزاق منطقه‌ده خیدمت ائدنلرکی گاهدان آلتی آی ، و بیر ایل و حتی ایکی تامام ، عائیله‌دن اوزاق قالیردیلار مکتوب-نامه واسیطه‌سیله بیر -بیرلرینین احوالاتیندان خبردار اولوردولار ، یازی پوزودان محروم اولان عائیله نامه‌نی میرزه‌یه یازدیریب اوخوتدوراردیلار . مکتوبلار چاپار واسیطه‌سیله مقصده چاتدیریلیردی ،البته مکتوبدان علاوه ( سربازلارا ) پول و یوندن توخونموش کٶینک ، الجک، جوراب ، و باشقا شئی‌لرده گٶندریلیردی.

بو آچیق مسئله‌نی نظره آلاراق کی مملکته خیدمت ائتمک هر بیر کیمسه‌یه میللی بیر وظیفه‌دیر آنجاق او عائیله‌نین کی ایشله‌یه نی خیدمته گئدیریردی قورتارانا کیمی مالی جهت‌دن مضیقه‌ده اولوردولار.

اسکی ایللرده سربازلیق یاشینا چاتان جاوانلارین آدی پاسگاه طرفیندن کندین آق‌سققل‌لرینه اعلان اولونوردو کی سرباز عائیله‌سینی خبردار ایله سینلر . سربازدا خبری ائشیدن کیمی اٶٌزونو وطنه خیدمت ائتمه‌یه حاضر لاییردی . آدی چیخانلار هانسی آیدا دونیایا گلمه‌سینه باخمایاراق ایل‌ده بیر دفعه ( بیر بورج دا ) اعزام اولونوردولار


 سرباز گلیر آشا -آشا
پوتون لاری ده‌ییر داشا
جانیمی قوربان ائیله‌رم
گلرسن قوناق ائیله‌رم
 باشین ییغیناق ائیله‌رم
ییغارام ائل طایفامی
 دوٌوری گول بزه‌رَم
قاباقیندا قند اَزه‌رم

سروان گلیر قاطار قاطار
قاطار لاری یولدا یاتار
 آش گل، آش گل بو داغلاری
دانیش دیلی نین قوربانی

گئدیرم دریایا اوزومو آتام
سویوندا غرق اولام لئهینه باتام
 آش گل، آش گل بو داغلاری
 دانیش دلی‌نین قوربانی

ساوالانین دیبین اویدوم
مژمه‌هی‌ده ناهار قویدوم
 اوجا داغین باشینداسان
اولدوز کیمی پاریلدارسان

گئدنده کوسولو گئتدی
گلنده نئجه دیندیرم
  گولوستان باغیندا آلاق ائیله‌رم
گلندن گئدندن سوراغ ائیله‌رم
گولوستان باغیندا گول اکن جانیم
گول لرین دیبینه سو سپن جانیم
 گولوستان باغی توکر یارپاغی
سینه‌مه چکیلیب آیریلیق داغی

  آی اوجا داغلار کولگه‌لی باغلار
من غریب اٶلسم منه کیم آغلار
 چکیل قال کناردا داغلار
. قوی سفره گئدن گلسین
  قوی الی الیمه ده‌یسین 
                                  
 سرباز گلیر آشا آشا
پوتون لاری ده‌ییر داشا
آنا دور اوتاغی دوشه
اومودوم وار بورا دوشه

داشلی بولاق↙️
@dashlibulaq

آشیق عرب

سرباز ماهنی‌سین اوخویور

داشلی بولاق↙️
@dashlibulaq

#آتالار سٶزو - عاغیلین گٶزو

💠 اٶز چٶره‌گینی ،اٶزگه سوفره‌سینده یئمه

💠 اٶز عاغلینی ، اٶزگه عاغلینا وئرمه

💠 اٶز قورو چٶره‌گیم ، اٶزگه‌نین پیلوووندان یاخچی‌دیر

💠 اٶز گٶزونده دیره‌گی گٶرمور، اٶزگه گٶزونده چوپو گٶرور

💠 اٶزو قازانمایان ، مال قدرینی بیلمز

💠 اٶزو ییخیلان آغلاماز

💠 اٶزونو اٶزگه‌یه نردوبان ائله‌مه

💠 اٶزونه قییمادیغینی اٶزگه‌یه ده قییما

💠 اٶز ائوینده باشینی باغلایا بیلمیر ، اٶزگه ائوینده گلین باشی باغلاییر


داشلی بولاق↙️
@dashlibulaq