آی دٶنه- دٶنه

سَنَگی گٶتدوم آنا
بولاغا گئتدیم آنا
وئران قالمیش بولاقدا
یایلیغیم ایتدی آنا
آی دٶنه- دٶنه
یاریم یاد اولدو یئنه

یایلیغین یودوم، آپار
اێتیرمه آیری‌سی تاپار
منیم بو عشق‌لی کٶنلوم
آختارار سنی تاپار
آی دٶنه- دٶنه
یاریم یاد اولدو یئنه

سَنه‌یی گٶتدوم آنا
بولاغا گئتدیم آنا
بیر یایلیقدان اٶتَری
ناحاق قان ائتدیم آنا
آی دٶنه- دٶنه
یاریم یاد اولدو یئنه


داشلی بولاق
@dashlibulaq

اوغرونون گناهی یوخدو؟
#ماللا_نصرالدین

بیر گۆن ماللانین ائششگینی اوغورلورلار، ماللا ماجرانی بیلمک همن،  محله‌ده قیشقیرماغا باشلاییر.  ماللانین فریادینی ائشیدن قونشولار، اونون ائوی‌نین قاباغینا یێغیشیرلار، مسئله‌نی بیلدیکدن سونرا هر بیری باشلاییر بیر سٶز دئمگه:

- آی ماللا، سن چوخ باشی سویوق‌لوق ائدیبسن، طٶیله‌نین قاپیسینا ندن بیر کیلید وورماییبسان؟

- حیطین دووارین نییه بو قدر آلچاق هٶروبسن، بئله بیر گونون فیکرین ائتمیردین؟

- سنین ائششگین طٶیله‌ده ایکن، نییه اونا تئز- تئز باش یئتیرمیردین؟

- سنین یوخون آغیردیر، یوخو دئییبلر، اٶلوم دئمه‌ییبلر کی، اوغرولار ائششگی طویله‌دن چیخاریرکن سس‌لرینی ائشیتمیردین؟

- بلکه‌ده طٶیله‌نین قاپی‌سینی آچیق قویموشدون، بئله اولسا ائششگین اوغولارنماسی‌نین گوناهی اٶزونده!

هر آغیزدان بیر سس چیخیردی، قونشولار هامیسی ائششگین اوغورلانماق گوناهینی ماللانین بوینونا وئریردیلر، ماللا آرتیق بو سٶزلره دٶزه بیلمه‌ییب، دئدی:

- قونشولار، اینصافیز اولسون، دۆزودو، منیم قصوروم چوخدو، قاپی‌نی کیلیدله‌مه‌میشم، دوواری آلچاق هٶرموشم، یوخوم آغیردی و ....  فقط بونو منه دئیین، بو یئکه‌لیکده ائششه‌یی اوغورلاییب آپاران اوغرونون هئچ گۆناهی یوخدو؟


داشلی بولاق
@dashlibulaq

#آتالار_سٶزو

🔹غریبی باخیشیندان تانییارلار

🔹غریبین بوینو اوزون اولار، دیلی قیسسا

🔹یاد اێتین قویروغو قێسیلی اولار

🔹 ائو ساتان بیر ایل دولتلی اولار، ائو آلان بیر ایل کاسیب

🔹 یاردان آیریلان یئددی ایل آغلار، یورددان آیریلان اٶلونجه

🔹اوشاق اولان ائوده، غیبت اولماز

🔹تاوا دَلیک، تاس دَلیک، بو٘رج دا گلدی اۆسته‌لیک

🔹تارلادا اێزی اولمایانین، سوفرادا اۆزو اولماز


داشلی بولاق
@dashlibulaq

خئیره سٶیله‌مز
#ائل_ناغیلی

بعضی آداملاردان هر نه سوروشسان اینسانا پیس خبرلر وئررلر، خئیر سٶز آغیزلاریندان چیخماز، بونلارا خئیر سٶیلمز دئیَرلر .
بیر گۆن بیری مشهددن قاییتمیشدی، کند اهلی پئشوازا گئتمیشدیلر، هامی خوش گلدین دئییب و "زیارات قبول اولسون" دئیه- دئیه اَلینی سیخیردیلار.
بیر زامان گٶردو، بیر مشهور خئیر سٶیلمز شخص‌لردن بیری قاباغا گلیر، اَل وئریب اٶپۆشندن سونرا مشهددن گلن آدام اٶز یانیندا دئدی:
- من بوندان هر کیمی سوروشسام دئیه‌جک اٶلۆب دور، یاخشی‌سی بودور، بیر قارا ایتیمیز وار اونو سوروشوم دئسه ده اٶلوب، جهنمه‌کی، اهمیتی یوخدور. بو منظور ایله دئدی:
- فیلانکس بیزیم قارا ایتیمیز واریدی او نه حالدا دیر ؟
خئیر سٶیلمز غملی قیافه توتاراق جواب وئردی:
- اٶلدو دا..
مشهدی کیشی اۆره‌گینده گۆلومسه‌یرک، یئنه سوروشدو:
- نه جور اولدو اٶلدۆ؟
خئیر سٶیلمز دئدی :
- واللاه او ساری اینَگیز موندار اولاندان سونرا اونون اَتیندن یئمیشدی اودور کی اٶلدو.
مشهدی‌نی بیر آز نیگرانلیق باسدی دوباره سوروشدو :
-اینک نییه اٶلدو بس؟
خئیر سٶیلمز بیر آه چکیب دئدی :
اَه، صاحابسیز مال اوجور اولار دا ... رحمت‌لیک آنان مرحوم اولاندان سونرا داها اینَگه باخان اولمادی، اٶلدۆ ! مشهدی‌نین بدنی سیلکه‌لندی .
- ای وای دئدی ... آنام اٶلوب دور؟ اونون کی بیر زادی دئییلدی .!
خئیره سٶیلمز کدرلی حالدا :
- واللاه نه دئییم ... اوغلان‌لاریزین قویویا دوشوب اٶلمَگینی ائشیدنده بیردن ائله یازیغین باغری چاتدادی .... بئچارا !

مشهدی‌ کیشی ایکی اَللی باشینا ووراراق :
-اوغلانلار قویویا دۆشدولر. اونلار قویو باشیندا نه ایش گٶرودولر؟

خئیره سٶیلمز بیر آز دوروقسوناراق :
-ائی بابا، نه قدر رحتملیک آنالاری ساغ‌ایدی، قویمازدی اوشاقلار ائودن ائشیگه چیخسین‌لار آما ...
مشهدی باشینی ساققالینی یولوب آغلایاراق سوروشدو کی :
- توفاغین داغیلسین بئله، دئه گٶروم بیزیم ائوده ساغ قالان وار یا یوخ؟
خئیر سٶیله‌مز دئدی :
واللاه بوندان آرتیق بیر زاد بیلمیرم ، آنجاق ایندی گلنده گٶردوم کی سیزین کوچه قاپیزی پالچیقلاییب حیَطیزه سامان بوشالدیرلار !!!

📚ادبیات شفاهی آذربایجان
✍ محمد رضا باغبان کریمی

داشلی بولاق
@dashlibulaq

ائششگی ساتماق قصدیم یوخ‌ایدی
#ماللا_نصرالدین

ماللا نصرالدین ائششگی‌نین پیس عادتلی اولدوغونا گٶره، ساتماق قرارینا گلیب، اونو مال بازاریندا معامله باریشدیرانا تحویل وئردی.

بیر مشتری گلیب اونون دیش‌لرینه باخماق ایستدی، ائششک اونون اَلینی دیشلدی.
باشقا مشتری قویروغونا باخماق ایسترکن، تپیک‌لندی.

حیوان هئچ بیر مشتری‌نی یاخینلیغینا قویمادی، معامله باریشدیران ائششگین جیلووونو ماللایا وئریب دئدی:

- سنین بو حیوانین چوخ پیس عادتلی‌دی، بونو هئچ کیم آلماز

ماللا ائششه‌یی ساتا بیلمه‌یه‌جه‌یینی آنلایینجا دئدی:

- اصلینده، من ده بونو ساتماق اۆچون بازارا گتیرمه‌میشم، قصدیم او ایدی کی، منیم کندلی‌لریم، من بو حیوانین اَلیندن نه‌لر چکدیییمی گٶروب باشا دۆشسونلر!


داشلی بولاق
@dashlibulaq

#آتالار_سٶزو


🔹ظالیمین چیراغی سحره کیمین یانماز

🔹ائششگی پالان ساخلار، دولتی یالان

🔹بیری ایشلر، اون‌بیری دیشلر

🔹جاوان مست اولار، قوجا سوست اولار

🔹اوجاغین یاراشیغی اودون، ائوین یاراشیغی قادین

🔹دره- تپه‌نی سئل بیلر، یاخشی- یامانی ائل بیلر

🔹 قوی دئسینلر حسن‌ بیگ‌ین چوستی وار
نه بیلیرلر آلتی یوخدو اوستو وار


داشلی بولاق
@dashlibulaq

🎵یار بیزه قوناق گله‌جک..
🎙رشید بهبودوف

@dashlibulaq

اوغوز، گۆجلو آدام دئمکدیر

گۆنلرین بیر گونو بیر دسته "اوغوز اَری" محاصیره‌یه دۆشور، اوخلار یاغیش کیمی یاغیر بونلارین اۆستونه، اٶلن کیم! اێتن کیم! یاغی‌لار فیکیر وئریرلر کی اوغوزلاردان نه بیر سس چیخیر نه بیر اۆن، دێنمزجه کێریییب اٶلوملرینی گٶزله‌ییرلر، آخی اٶزلری اولسایدیلار بیر شیون، بیر وای نفس سالاردیلار کی گل گٶره‌سن!
ائله بو زامان محاصیره‌یه دۆشن اوغوزلاردان باباتی قاتاری دێره‌نیر عرشه، بایاتی یاغیش کیمی گٶی‌لری بۆرویور:

داغلار دێری داغیلدی
ائلین اێری داغیلدی
غمه باتما قارداشیم
دٶرد یانیمیز یاغی‌دی

من عاشیق قاری دۆشمن
یارێ دوست، یارێ دوشمن
منه پۆنهان آغلایین
بیلمه‌سین بارێ دوشمن

من عاشیق کیم صنم‌دی
کیم شاه‌دی، کیم صنم‌دی
گێزلی آغلا گٶزلریم
بیلمه‌سین کیمسه، نم‌دی

من عاشیق سالما صدا
خویا وار سالماسا دا
پونهان آغلا گٶزلریم
عالمه سالما صدا

آلچالار آی آلچالار
یارپاغی یاشیل قالار
ماتمی اوزاق آپار
دوشمن گٶرر اَل چالار

یاغی‌لار بارماق‌لارینی دێشله‌ییرلر، گورورلر کی، اوغوزلار باسیلمازلار، اوغوزلارین مایاسی مردلیکدن یوغرولوب، اوغوز آدام، گۆجلو آدام دئمکدیر.


داشلی بولاق
@dashlibulaq

اسکندر ذوالقرنین ناغیلی
#ائل_ناغیلی
بو لینکده اوخویون👇
https://t.me/+UALaROynflVuOFXh

داشلی بولاق
@dashlibulaq

ماللانین اوخ آتما باشاریغی
#ماللا_نصرالدین

خوش گۆنلرین بیرینده، حاکیم ماللا نصرالدینی عسگرلرینین اوْخ آتما مشق ائتدییی یئره آپارؽر. اوْنلار اوْرادا صؤحبت ائدرکن ماللا بیر واختلار اوْخ آتماقدا نئجه مهارت صاحیبی اوْلدوغونو و آتؽجیلیقدا نه قدر ماهیر اوْلدوغونو لوْوغالاییر. بۇ سؤزدن چوْخ ماراقلانان حاکیم، ماللایا اۇستالیغینی اثبات ائتمه‌یی امر ائدیر.

ماللا نه ائده بیلر؟ سؤز آغزؽندان چؽخیب. اوْنلاری دالی قایتارماق اوْلماز. اوْ، درحال ایستیفاده ائتدییی یای و اوْخونو گوتورور، اوْخو یایؽنا قویور، هدفی نیشانلاییب و اوخو آتیر.

اوخ هدفدن اۇزاغا دۆشنده ​​دئییر:

«من ایلک دفعه مشق ائتمه‌یه باشلایاندا، بئله اوخ آتیردیم و هئچ واخت هدفی وۇرا بیلمیردیم».

اوْ، درحال یایؽنا ایکینجی اوْخو دا قویور. اوْنو دا وۇرور. اوْ اوْخ دا هدفه چاتمایاندا دئییر:

"آما من تسلیم اوْلمادیم. اوْخلاری بۇ یوْللا هدفینه چاتدؽرا بیلمه‌سم ده، بۇ ایشی هر گۆن ائتمه‌یه داوام ائتدیم".

اوْ، اۆچونجو اوْخو تئز یایؽنا یۆکله‌ییب آتدی، آما بۇ دفعه بیرتهر اوخ نیشانا دَیدی. سوْنرا تکبۆرله یایؽنی صاحیبینه قایتاریب و دئدی:

"نهایت، گؤردویونوز کیمی، نیشانا وۇرماغا باشلادؽم. ماللا نصرالدین بئله اوخ آتار"!

داشلی بولاق
@dashlibulaq

نظمه چکیلمیش #آتالار_سٶزو

ایگید اولان ائلینه
جان باغیشلار دیلینه
قیلینج کسمز قێنینی
حٶرمت ساخلار یئرینه
🔹" قیلینج اٶز قێنینی کسمز"

زامان خلقی سیخیری
یوخسول ائوین یێخیری
عجب نامرد عصردی
چٶرک داشدان چیخیری
🔹" چٶرک داشدان چیخیر"

دوزچی‌یا شوردان دئییر
یانانا قوردان دئییر
من جهنم گورموشم
او منه گوردان دئییر
🔹" من جهنم گٶرموشم
     او منه گوردان دئییر

ایکی طرف هارادا
دورسا جۆمله عینادا
داش قیه‌یه راست گلیب
مثل ایشلر اورادا
🔹" داش قیه‌یه راست گلیب"

غفلت باشدان آشیری
چوخلار یولون چاشیری
هامی بیزیم اٶلکه‌ده
اٶز قوتورون قاشیری
🔹" هرکس اٶز قوتورون قاشیر"

حاکیمی‌سن هر یانین
توکمه خلقین آل قانین
بیر مثل وار قویروغو
اوزوندو بو دونیانین
🔹" بو دونیانین قویروغو اوزوندو"

یا خلق گیرسین گێلیفه
یا دٶنسونلر الیفه
بوردا لوتو منم من
بغداد‌دا کور خلیفه
🔹" بوردا منم، بغداددا کور خلیفه"

قان‌سیز بنا قورولماز
ایگید اولان یورولماز
بو آتالار سٷزودور
بولانماسا دورولماز
🔹"بولانماسا دورولماز"

اینانما هر گلنه
دوست گرَک‌‌دیر اَلَنه
بیر تیکه داغ آشیرار
وئرسن چٶرک بیلَنه
🔹" بیر تیکه داغ آشیرار"

📁 دده قورقود آیلیق درگیسی/ ۱۳۵۹


داشلی بولاق
@dashlibulaq

🎼آغاجدا آلما
🎤نوبر اسدی

داشلی بولاق
@dashlibulaq

یومورتا بویدا بوغدانین سیرری
#ائل_ناغیلی


گۆن‌لرین بیرینده بیر پادشاه خزینه‌سینی گزدیگی یئرده یومورتا بویدا بیر بوغدا تاپدی، پادشاه چوخ تعجب‌له دئدی کی، من بو یاشا چاتمیشام، بو بویدا بوغدا گٶرمه‌میشم، شاه بوغدانی گوتوروب گلدی اٶز مشورت اوتاغینا، آداملارینی چاغیرتدیریب، اونلاردان سوروشدو کی بو بوغدانی هاردا بئجریب‌لر کی بو بویدا اولوب؟ هئچ کیم بو سوالا جاواب وئره بیلمه‌دی، شاه آخیرده اۆزونو وزیرینه توتوب دئدی:
- بو بوغدانین سیررینی اٶیرنمگی سنه تاپشیریرام.
وزیر دئدی:
- قبله‌-ی عالم ساغ‌اولسون من اونو نئجه اٶیره‌نه بیلرم؟
شاه دئدی:
- بس اوندا سنین آدینی نییه وزیر قویوبلار، اونو- بونو بیلمرم، سنه قیرخ گۆن مهلت وئریرم، بوغدانین بٶیوکلویونون سێررینی اٶیرنمه‌سن بوینونو ووردوراجاغام.

وزیر لاعلاج باش اَییب گلدی ائوینه، آرواد- اوشاغی‌ایلا وداعلاشیب، میندی آتینا، باشلادی یول گئتمه‌یه، یازیق وزیر بیلمیردی هارا گئتسین، دردینی کیمه دئسین. آز گئتدی، اۇز گئتدی، دره- تپه دۆز گئتدی، اوردا آی‌نان، گۆن‌نن، بوردا شیرین دیل‌نن گۆنه بیر منزل، گلیب چاتدی دٶرد یول آیرێجینا، گوردو یولون کناریندا بیر داش اۆستونده نورانی بیر قوجا کیشی اوتوروب، وزیر احتراملا سلام وئریب آتدان دۆشدو اونون‌لا صحبت ائله‌دی، آخیرده دردینی اونا سٷیله‌دی.
قوجا دئدی:
- وزیر، او بوغدانین سیررین فلان شهرده اۆچ قوجا قارداش وار، بیرجه بیلسه‌لر اونلار بیلر، اٶزده بو یول‌ایلا گئتسن او شهره چاتارسان.
وزیر قوجادان راضی‌لیک ائله‌ییب، آتینا مێندی، اۆچ گۆن، اۆچ گئجه یول گئدیب او شهره چاتدی. سوراغ‌لاشیب، اۆچ قارداشین لاپ کیچیگی‌نین ائوین تاپدی، آتی کروانسرایا قویوب اونون ائوینه یولا دۆشدو. قاپینی دٶیدو، بیر آرواد چیخدی، آرواد وزیری گٶرمک همن باشلادی  یامان دئمگه:
- قویمازلار بو خرابه‌میزده اوتوراق، دۆز آدام گلیب بیزی تاپماز..
وزیر دئدی:
- آی باجی سن نه بیلیرسن من کیمم، نه‌یه گلمیشم؟ آغزیمی آچمامیش باشلادین یامان- قارغیش دئمگه، ایندی دئه گٶروم، اَرین ائوده‌دیر، اونونلا ایشیم وار.
آرواد دئیێنه- دئیێنه وزیری آپاردی ایچری، وزیر گٶردو ائوده پامبیغین اێچینده آغ ساققال، بئلی بۆکولموش بیر کیشی اوتوروب، وزیر سلام وئردی سونرا دردینی آچیب سٶیله‌دی:
- من فلان وزیرم، پادشاه خزینه‌ده یومورتا بٶیوکلوگونده بیر بوغدا گٶروب، قیرخ گۆن منه مهلت وئریب اونون سیررینی اٶیره‌نم، یوخسا بوینومو ووردوراجاق، اگر سن بو بوغدا حاققیندا بیر شئی بیلیرسن منه سٶیله.
قوجا دئدی:
- وزیر، من بو حقده هئچ زاد بیلمیرم، فلان یئرده مندن بٶیوک قارداشیم وار، بیلسه او بیلر، اونون یانینا گئت.
وزیر قوجادان راضی‌لیک ائله‌ییب یئنه یولا دۆشدو، قاپی- قاپی آختاریب او بیری قوجانین قاپیسین تاپیب، دٶیدو، بو دفه ده قاپی‌یا چیخان آرواد وزیره بیر توی توتدو کی وزیر گلدییینه پئشمان اولدو، وزیر جانینی دێشینه توتوب دئدی:

آی باجی من سنین اَرین‌له ایشیم وار
آرواد دئدی:
- کۆل اَریمین باشینا، سنین ده، گل گوروم نه ایشین وار؟
وزیر ائوه گیریب گوردو، پامبیغین ایچینده دیشی توکولموش، بئلی بۆکولموش، ساققالی دیزینه دۆشن بیر قوجا اوزانیب، سلام علیک ائله‌ییب اٶز دردینی سٶیله‌دی، قوجاب زیققینا- زیققینا جواب وئردی:
- او بوغدانین سیررینی من ده بیلمیرم، مندن بویوک بیر قارداشیم وار، بونون سیررین بیلسه، بیرجه او بیلر.
وزیر بو قوجادان دا راضی‌لیک ائله‌ییب ائودن چیخدی، بو یول گئتدی بٶیوک قارداشین ائوینی آختارماغا، یولدا گئدرکن وزیر بئله فیکیرلشیردی کی، کێچیک قارداش‌لا، اورتانجیل قارداش بو قوجالیقدا اولاندا، بویوک قارداش نئجه اولار، یقین اونون دانیشماغا هئچ طاقتی اولماز.
وزیر گئدیب بٶیوک قارداشین دا ائوین تاپدی، بیر آرواد گلیب قاپینی آچدی، وزیر گٶزله‌ییردی کی، بو آرواد دا اونو یامانلایاجاق، آمما ایش‌لر ترسینه اولدو، آرواد چوخ ادب‌له سوروشدو:
- قارداش کیم‌له ایشیز وار، نه ایشیز وار؟
وزیر دئدی:
اَرین‌له ایشیم وار.
آرواد دئدی:
- اَریم ائوده دئییل، بازارا گئدیب، بویور ائوده اوتور بیراز ماجالا گلر.
وزیر گئچیب ائوده اوتوردو، آرواد اوغلان‌لارینی وزیرین یانینا گوندردی کی تک اوتورماسین، اونا یئمک حاضیرلاییب گتیردی، وزیر بو دفه مهربانلیق‌لا قارشیدلاندیغی اوچون چوخ سئویندی، آرادان بیراز کئچدی، ایچری بیر  بیغی بورما جاوان کیشی گیردی، کیشی سلام علیک ائله‌ییب دئدی:
- قوناق قارداش، من قوللوغوندایام، اَمرینی بویور.
وزیر دئدی:
- چوخ ساغول، منیم سنین‌له هئچ ایشیم یوخدور من فلان ایکی قوجانین بٶیوک قارداشلاری‌‌ایلا ایشیم وار.
جاوان کیشی دئدی:
- ائله آختاردیغین آدام من اٶزومم، امرینی بویور.
وزیر بو احوالاتا شۆبهه‌لنیب دئدی:
- واللاه، من چوخ تعجب ائلیرم کی سنین کیچیک قارداشلارین قوجالیقدان یئرلریندن قالخا بیلمیرلر،  پامبیغین ایچینده اوزانیب‌لار، آمما سن بازاردا- شهرده گزیرسن، اٶزو ده اوتوز یاشیندا بیر جاوانا بنزه‌ییرسن. بونون سببی ندی؟

بٶیوک قارداش دئدی:
- وزیر، منیم کیچیک قارداش‌لاریمین قاپیسینی دٶینده نه گوردون؟
وزیر دئدی:
- اونلارین ایکیسی‌نین ده آروادلاری قاپی‌یا چیخدی، آغیزلارینا نه گلیردی منه دئدیلر، ائله بیل آغیزلاریندان زهرمار توکولوردو.
بٶیوک قارداش سوروشدو:
- منیم قاپیما گلنده نه گوردون؟
وزیر دئدی:
- سنین آروادین قاپی‌یا چیخیب منی گۆلر اۆزله قارشیلادی، ائوه تکلیف ائلدی، اوغلانلارین  یانیما گوندردی کی تک قالماییم، اٶزومه ده یئمک حاضیرلاییب گتیردی.
بٶیوک قارداش دئدی:

- وزیر، منیم کیچیک قارداشلاریمی قوجالدان آروادلاری‌نین دئیینگن‌لیگی، بد اخلاقلیغی‌دیر، تانیماز- بیلمز بیرینه او قدر سٶز دئین آرواد گور ائوده اَری‌له نئجه داورانیر؟
منیم جاوان قالماغیمین دا سببی آروادیمین خوش اخلاق اولماغی‌دیر، بو یاشا چاتمیشام اونون دیلیندن اینجیمه‌میشم، بیر تیکه یاوان چٶرک ده تاپاندا او منی خوش اۆزله قارشیلاییب، آغیر گۆنومده دردیمه شریک اولوب، اودور کی من گۆنو- گۆندن جاوانلاشیرام.
وزیر احوالاتی باشا دۆشندن سونرا مطلبی آچیب دئدی:
- پادشاهین خزینه‌سیندن بیر دنه یومورتا یئکه‌لیگینده بوغدا تاپیلیب، او منه امر ائله‌ییب کی بونون بو بٶیوکلوکده اولماغین سببین اٶیره‌نم، اگر بیلیرسن سنی بالالارین جانی اونو منه سٶیله.

کیشی دئدی:
بیزیم کندمیزده بیر کیشی واریدی، اونون آتاسیندان بیر پارچا اَکین یئری قالمیشدی، گۆنلرین بیر گۆنو کیشی یوخسوللاشیر و تورپاغینی بیر باشقاسینا ساتیر، تازا تورپاق آلان آدام بیر گۆن یئر شوملایاندا تورپاقدان یئددی کۆپ قیزیل تاپیر، کۆپلرین اۆستون تورپاقلاییر بیر باش گلیر یئر ساتان کیشی‌نین یانینا دئییر:
- سن منه ساتدێیغین اَکین یئریندن یئددی کۇپ قیزیل تاپمیشام گل قیزیل‌لارینی آپار.
تورپاق ساتان کیشی دئییر:
- قیزیل‌لار منیم دییل، سنین قیسمتین‌دیر، اگر منیم اولسایدی او یئری اکنده من تاپاردیم، من بو تورپاغی سنه ساتمیشام او قیزیل‌لار دا سنه یئتیشر.
تورپاق آلان بیر ده دئییر:
- قارداش، تورپاق اوّلجه سنین اولوب سونرا من آلمیشام، قیزیل‌لار دا سنین‌دیر، گل آپار.

بونلار هئچ بیری قیزیل‌لاری گٶتورمور، موباحیثه‌لری چیخیر، ایش او یئره یئتیشیر کی گئدیرلر قاضی‌نین یانینا، احوالاتی اونا دانیشیب مصلحت ایسته‌ییرلر.
قاضی خیلی سوال- جوابدان سونرا سوروشور:
- دئیین گٶروم، اوغولدان- قیزدان نه‌ییز وار؟
کیشی‌نین بیری دئییر:
۲۰ یاشیندا بیر اوغلوم وار
او بیری دئییر:
- ۱۷ یاشیندا بیر قیزیم وار
قاضی دئییر:
-ائله بو لاپ یاخشی اولدو، سنین قیزی‌نین کبینین کسیرم بو کیشی‌نین اوغلونا، سن قیزینی وئر بو کیشی‌نین اوغلونا.
کیشی‌لر قاضی‌نین تکلیفینه راضی اولورلار.
بو کیشی‌لرین اۆرک‌لرینین تمیزلیییندن او تورپاقدا او ایل اَکیلن بوغدالار یومورتا بویدا اولور، پادشاهین تاپدیغی بوغدا دا همین ایل بوردا بیتن بوغدادان‌دیر.

وزیر کیشی‌دن بوغدانین سیررینی اٶیرندیگی اوچون چوخ راضی‌لیق ائله‌ییر، یول باشلاییب گلیر اٶز شهرلرینه، بوغدا حقّینده ائشیتدیگی سٶزلری پادشاها دئییر، پادشاه دا وزیره خلعت وئریر.


داشلی بولاق
@dashlibulaq

#اینانج‌لار
هاوا ایلا ایلگیلی اَسکی اینانج‌لار

🔸باجالاردان تۆستو دۆز قالخماییب، اطرافا یایێلارسا، دئمه‌لی یاغیش یاغاجاق

🔸قوراقلیقدا ائششگی چایا سالیب ایسلاتسان، یاغیش یاغار

🔸قوشلار یووالارین آغاجلارین گۆنشه  ساری طرفینده قورسالار، دئمه‌لی یای سرین اولاجاق

🔸پالتار یویولاندا کۇلک اَسسه، دئیرلر، اَر آروادینی سئومیر

🔸سحر چاغی بولودلار گۆنش چیخان طرفه آخسا، دئیرلر یاغیش یاغاجاق

🔸اٶردک‌لر باشلارینی قانادلاری‌ آلتینا سالیب، سس‌سیز، سمیرسیز دورسالار، هاوا نمیشلیک و سویوق اولاجاق

🔸آی هاله‌لنسه، دئمه‌لی صاباح هاوا چیسکینلی، دومانلی اولاجاق

🔸قارانقوشلار آلچاقدان اوچسالار، یاغیش یاغار

🔸قاریشقالار یووالاری آغزیندا تورپاق توپاسی دۆزلتسه‌لر، دئمه‌لی قیشدا چوخ قار یاغاجاق

📚آذربایجان شیفاهی خالق ادبیاتی آنتولوگیاسی


داشلی بولاق
@dashlibulaq

📹 خانم آشیق‌لار قروپو
🔹شیروان اورتا مخمس
🔸قروپون اؤندری:خاطره خانلو
🔹قاوال:الهه جهانبخش

داشلی بولاق
@dashlibulaq

#آتالار_سٶزو ( آیری اٶلکه‌لردن)

🔹بیلَگی گۆجلو اولان بیرینی یێخار، بێلیگی گۆجلو اولان، مینینی (اٶزبک)

🔹بالیق‌لار قارماق‌لا، اینسان‌لار شیرین دیل‌له اوولانار (آلمان)

🔹بیر آدام کٶرپو قورار، مین آدام کئچر (اٶزبک)

🔹بو دونیا بیزه آتالاریمیزدان قالمادی، بیز اونو اوشاقلاریمیزدان بورج آلدیق( آفریقا)

🔹آسلان‌لار اٶز حیکایه‌لرینی یازمازسالار، اووچولار ناغیل‌لارینا اینانمالیییق (فرانسه)

🔹آللاه اینسانی جزالاندیرماق ایسته‌ینده، عاغلینی الیندن آلار (یونان)

🔹دۆیونون اێچینده‌کی قارا داشدان یوخ، آغ داشدان قورخون (ژاپن)


داشلی بولاق
@dashlibulaq

گون چیخاجاق یوردا داریخما

بیر گون گله‌جک، گۆن چیخاجاق یوردا، داریخما
گوللر آچاجاق، یاز اولاجاق بوردا، داریخما
صولح ایله صفا پارلایاجاق اؤلکه‌میز ایچره
هر بیر بوجاغی غرق اولاجاق نوردا، داریخماق
یوردون چوبانی یاتمایاجاق گؤزله‌یه‌جکدیر.
تاپشیرمایاجاق آغ قوزونو قوردا، داریخما
یوکسلمه‌یه‌جک کیم کی اونون ذاتی خارابدیر.
الدَن دوشه‌جک، خار اولاجاق، زور دا، داریخما
ظولمون نه قدَر قوّه‌سی وار، داغجا ساماندیر.
اود وورماغا بسدیر دوشه بیر قور دا، داریخما


بختیار_وهابزاده🌿


داشلی بولاق
@dashlibulaq

تورپاق
#ائل_ناغیلی


دونیانین بیر کٶشه‌سینده بیر ماحال واریدی، لاله‌لی-جئیران‌لی، چٶل‌لری توراج‌لی، دۆزلری ریحان‌لی، بولاق‌لاری اٶرد‌ک‌لی.
مئشه‌لری باخان‌لارینی حئیران قویوردو. اێلخی-اێلخی آت‌لاری، سۆرو-سۆرو قویونلاری سایا گلمز ایدی.
اوردا یاشایان اینسان‌لار اٶز حالال زحمت‌لری ایله اَکر، بیچر، عٶمور سۆرردیلر. کێمسه‌نین وارێندا دٶلتینده گؤزلری اولمازدی، دلی‌- قانلی اێگیدلری آت بئلینده قوش کیمی سَکر، قێلینج اویناداردیلار.
اونلار آغ ساچلی بیر دۆشونجه‌لی اینسانی اٶزلرینه باشچی سئچمیشدیلر، آدینا " بٶیوک آتا " دئییردی هامی، دونیا داغیلسایدی، بێر سٶزونو اێکی ائدن اولمازدی.حٶرمتی حٶرمت، احترامی احترام ایدی. قان- قادا ایله اێشی اولمازدی اونون.
"داوانیزی داغلا- داشلا ائدین اێگیدلریم "! دئیردی همئشه.  قایا یارێن، یول چکین داغلارا، چٶل‌لره سو چێخارین، قان آخێتمایین، تَر آخێدین جانێنیزدان. اێشینیز اوندا یۆنگول اولار، ترینیز سۆنبول اولار، دئیردی همئشه.
قوجالار دا، جاوان‌لار دا بو قوجا- عاغیل‌لی آتانین سٶزلرین قولاق‌لارینا سێرقا ائدردیلر.

اوزاق-اوزاق اٶلکه‌لردن گلن غارت‌چی‌لرین گؤزلری گؤتورمزدی بو فیراوانلیغی، بو بوللوغو. همئشه ده اونلارین بورونلاری ازیلردی. بیر ساواش قوربان‌سیز اولمازدی. نئچه غئرت‌لی ایگید ائل یولوندا جانینی قوربان وئرردی، نئچه آنانین سینه‌سی داغلی، نئچه سئوگی‌نین گؤزو یاش‌لی قالاردی داوادان سونرا،  هامی‌دان دا چوخ "بؤیوک آتا" یاناردی، یاخیلاردی اٶز ایگیدلری اوچون.

بێر گۆن یئنه دوشمان قاپی‌نی کسدیردی، اٶز پیس نیّتی ایله. ماحالین دلی‌- قانلی ایگیدلری سیلاحا ساریلیب آتلاندیلار آت اۆستونه.
بٶیوک آتا دئدی :
- "صبیر ائدین گؤرک اێگیدلریم"
ایگیدلر صبیر ائدیب دایاندیلار . دوشمان ائلچی‌لری گلیب چیخدی. خراج ایسته‌دیلر بٶیوک آتادان، بٶیوک آتا قیزیرقالانمادی، ائل‌ین واریندان بیر کیسه قێزیل وئردی اونلارا.
سحر تئزدن ائلچی‌لر یئنی‌دن گلدیلر. بٶیوک آتا دئدی :
- بویورون، ایندی طلب‌ینیز نه‌دیر؟
ائلچی‌لردن بێری دئدی :
- اۇلو خانیمیز سێزین شخصی دٶیوش آتینیزی ایسته‌ییر.
ایگیدلر حیددتلندیلر بو سٶزدن . بٶیوک آتا اونلاری ساکینلشدیریب دئدی:
- وئرین منیم دٶیوش آتیمی اونلارا ! تکی قان-قادا سووشسون بیزدن .
ائلچی‌لر بٶیوک آتانین دٶیوش آتینی آلیب آپاردیلار.
سحر اولدو، ائلچی‌لر یئنه گلدیلر.
بٶیوک آتا دئدی:
- داها نه ایسته‌یینیز وار؟
یئنه ائلچی‌لردن بێری دئدی:
- اۇلو خاقانیمیز سێزین یگانه اوغلونوزو اٶزونه نؤکر ائتمک ایسته‌ییر.
یئنه دلی قانلی ایگیدلر حێرصله‌نیب ، باغیردیلار:
- بیز ساواشماق ایسته‌ییریک!
بٶیوک آتا اونلاری ساکیت‌لشدیریب، دئدی:
- بو ساواشدا اٶله‌جک ایگیلدلریمیز منیم بیر اوغلومدان هئچ اسکیک دییل.
ائلچی‌لر  بٶیوک آتانین تک اوغلونو قاباقلارینا آلیب قول کیمی آپاردیلار.
بٶیوک آتا سئویندی کی بونونلا قان- قادا سوووشوب گئتدی، ساکیت‌لیک یاراندی ماحال دا، آنجاق هئچ ده بئله قالمادی.
سحر ائلچی‌لر یئنه بٶیوک آتانین قاپی‌سینی کسدیردیلر، بٶیوک آتا اٶزونو زورلا اله آلدی و حیددتله سوروشدو:
- داها نه ایسته‌ییرسینیز؟
ائلچی‌لردن بیری دئدی:
- اۇلو خاقانیمیز مسکن سالماق اۆچون بیر پارچا تورپاق ایسته‌ییر ماحالیندان.
هامی‌نین گٶزلری بٶیوک آتایا دێکیلدی. اونون گٶزلری غضب‌دن آلێشیب یاندی. آیاغا قالخیب دئدی:
- های‌دی منیم ایگیدلریم! دوشمان حددینی آشدی! دۆشمنه وئردییم خراج‌لار منه عایید ایدی. آنجاق تورپاق منیم دییل، خالقیما عایید دیر، دوشمانا آمان وئرمه‌یین!

دلی‌قانلی ایگیدلر بٶیوک آتانین بیر کلیمه سٶزو ایله آتلارا آتلاندیلار، ساواش باشلاندی، نه باشلاندی! قێلینج‌لاردان شێمشک قوپدو، قوچ ایگیدلرین نعره‌سیندن یئر- گؤی دیله گلدی، آنالار دا باجی‌لار دا قیلینج گٶتوروب دٶیوشه آتلاندیلار، بێرجه گونون ایچینده دوشمانین قوشونون تار- مار ائتدیلر، ماحالدان اٶلن ده اولدو، یارالانان دا . آمما اٶلن‌لره یاس ساخلامادیلار .
- "یاس‌لا غلبه بیر یئره سێغماز "- دئدی بٶیوک آتا .
ماحال‌دا هامی شادلیق ائتدی، اوْزان‌لار بٶیوک آتانین شرفینه سٶز سٶیله‌دیلر،
بٶیوک آتا دئدی:
" نه بٶیوک ثروت‌دیر بیر پارچا تورپاق"
وطن‌ین بیر پارچا تورپاغینا داستان قوشدولار او گئجه. همین گۆندن مقدّس‌لشدی ماحالین بیر قاریش تورپاغی بئله‌جه .


داشلے بولاق
@dashlibulaq

قیلینج‌لا دۆشمنین اۆستونه یۆگور
قلم‌له اٶلکه‌نی اداره ائله

شاه اسماعیل صفوی(ختایی)


داشلی بولاق
@dashlibulaq