#اینانج‌لار- یاساق‌لار

🔸میوه آغاجین کسمک گۆناهدی، آغاجی کسنده، آغاج یێیه‌سی اینسانا ضرر یئتیرر

🔸بار آغاجلارینی موندارلاماق اولماز یوخسا اوندان اینسانا خطر گلر

🔸چینار آغاجین نه کسمک نه یاندیرماق اولار، اونا گٶره کی گۆناهدی، اینسانا ضرر توخونار

🔸سویا تۆپورمک، موندارلاماق اولماز، گۆناهدی

🔸اوجاغا سو توکمزلر، اوجاقدا مَلَک وار

🔸هفته‌نین بیرینجی گۆنو آغاج کسمک گۆناهدی، دئییرلر کی همین گۆن آغاجلارین روحو زیارته گئدر، کیم او گۆنو آغاج کسسه، آغاجین زیارتدن قاییدان روحو هانسی گۆن اولسا اونا ضرر توخوندورار.

🔸قاینار سویو تورپاغا توکمک گۆناهدی، دئییلنه گٶره، توکسن تورپاق یێیه‌سینی یاندیرارسان، او دا غضب‌لنیب سنه صدمه توخوندورار.

📚اساطیرلر، افسانه و روایت‌لر


داشلی بولاق
@dashlibulaq

#آتالار_سٶزو

🔹تویوق یومورتاسینا گوره قاقیلدار

🔹مئشه‌یه اود دۅشنده، قورو دا یانار، یاش دا

🔹کیچیک‌لره حٶرمت ائله، بٶیوک‌لردن حٶرمت قازان

🔹قارداشین نئجه آدامدیر؟ " یولداش اولمامیشام"

🔹توتولمامیش اوغرو، خاندان بَی‌دن دوغرو

🔹کیم صنعته خور باخار، بوینونا توربا تاخار

🔹کاسیب آت تاپاندا اوت تاپماز، اوت تاپاندا، آت


داشلی بولاق
@dashlibulaq

اوزوخلار
افسانه‌لر
#ائل_ناغیلی

کئچمیشده اۇزوخ آدیندا بیر یارانمیش واریمیش، چوْخ دا اوجا بویلو و هۆندور ایمیشلر. هر بیری بیر چینار آغاجی کیمی. اوْنا گؤره‌ بو زمانه‌ده ده بیر اۇجا بوْیلو آدام گؤرنده دئیرلر کی، " ائله بیل اۇزوخدو". ائل آراسؽندا بئله دئییلردی. اۇزوخلار بیزیم اجدادلارؽمیز ایمیش‌لار. اوزوخلار چوْخ یاشارمیشلار، یۆز ایل، ایکی یۆز ایل، اۆچ یۆز ایل...

بئله ائشیتمیشم کی، گۆنلرین بیر گۆنونده اۇزوخلاردان بیری مئشه‌یه اوْدون قؽرماغا گئتمیشدی. اوْرادا گؤزونه قریبه بیر شئی دَییر. چوخ بالاجا. اوْووجونا آلؽب ائوه گتیریر. بۆتون اۇزوخلار اوْنون باشؽنا توْپلاشیرلار. باشلایؽرلار بۇ عجایب شئیه باخماغا. اوْنلارین آغ‌ساققالی قاباغا گلیب دئییر:
- بۇ عجایب شئی دئییل، اینساندی. بیر گۆن گله‌جک، بۇنلار یئر اۆزونو گؤتوره‌جک، بیزیم یئریمیزی آلاجاقلار.
اینسانی تۇتوب گتیرن اۇزوخ برکدن گۆلوب. دئییر:
- بۇ اؤزو نه شئیدی کی، بیزیم یئریمیزی ده توتسون. بوْیو هئچ منیم بیر قارؽشیم قدر‌ ده دئییل. ائله اوْووجومو یۇمسام، اَلیمده جانی چؽخار.

قوجا اۇزوخ دئییر:
- یوْخ، ائله دئییل. بۇنلار بیزدن چوْخ-چوخ عاغیللؽ‌دیرلار. اؤزو‌ ده واخت گله‌جک، دونیادا بیزیم یئریمیزده اولاجاقلار.
اینسانی گتیرن اۇزوخ دئییر:
- یاخشی، ایندی کی بئله اوْلدو، من اوْنو ایمتحان ائده‌رم. اگر سؤزومو یئرینه یئتیرسه‌، اینانارام، اؤزونو‌ ده بۇراخارام گئدر. یوْخ اگر یئرینه یئتیرمه‌سه‌، اوْندا اوْووجومو یۇمارام، ازیلیب اؤلر.
قوجا اۇزوخ دئییر:
- یاخشی، اوْنو نئجه ایمتحان ائتمک ایسته‌ییرسن؟
اینسانؽ گتیرن اۇزوخ دئییر:
- اؤزوم بیلرم، ایندی گؤررسن.

اوزوخون بیر آتی واریمیش، دام بوْیدا. ائله هۆندورموش کی، آدام باخاندا پاپاغی دۆشرمیش. اوزوخ تؤوله‌یه گئدیب آتی چکه-چکه گتیریر اینسانین یانینا. سوْنرا دا بیر توْربایا بیر آز آرپا تؤکوب دئییر:
- ائی اینسان، باخ بۇ توْربادا آرپا وار، کئچیر آتین باشینا قوْی یئسین.
اینسانین بوْیو آتا چاتا بیلردی؟ هئچ آیاغؽ‌نین یاریسی بوْیدا دا دئییلدی. آما اوْ توْربانی باش طرفیندن باشلاییب آرپایا چاتینجا قاتلاییر. سوْنرا دا توْرباداکی آرپانؽ آتا گؤستریب یؽرغالاییر، باشلاییر مۇشقورماغا. آت سس ائشیدیب آشاغی باخیر. آرپانی گؤرن کیمی باشینی توْربایا سالیب آرپانی یئمه‌یه باشلاییر. اینسان تئز توْربانی آتین باشینا کئچیریر.
بۇنو بئله گؤرن اۇزوخ، اَلینی اَلینه وۇروب برکدن گۆلور. دئییر:
- بیر بۇنا باخ، بۇنون بوْیونا باخ، گؤر توْربانی آتین بوْینونا نئجه کئچیردی. بیر قاریش بوْیو ایله توْربانی دام بوْیدا آتین باشینا کئچیرمه‌یی باشاردی. دئمه‌لی، بیزیم ده یئریمیزی توتماغی باشارار.

دوْغرودان دا واخت کئچدی، وعده گلدی، اینسانلار بۆتون دۆنیایا یاییلدیلار. اۇزوخلاردان یالنیز اۆچ-دٶرد مترلیک قبیرلر قالدی.
#غیر_عادی_واریانتلار


داشلی بولاق
@dashlibulaq

آناسینا باخ قیزینی آل
#ائل_ناغیلی

عادته گٶره تویو اولان قێزین آناسی کۆره‌کنینه، قیزی‌نین قایێن‌لارینا، اوغلانین آتاسینا و ... یۆن جوراب و اَلجک توخویارمیش، بونلار قیزین جئهیزینده اولارمیش، بَی‌یین آداملاری قێزی آپارماغا گلدیک‌لرینی بیلدیرمک اۆچون کۆللویون باشیندا دایانار، قێزین آناسی جئهیزلری بێر- بیر گٶستردیکدن سونرا، آشیق‌لار دا قیز قاپیسینا گلرمیش.

دئییرلر بیر آروادین قیزینا ائلچی گلیر، آرواد تویا حاضیرلیق گٶرمک اوچون ایکی ایل واخت ایسته‌ییر( حال بوکی ائلچی‌لری اۆچ آی‌دان چوخ گئجیکدیرمک اولماز) ائلچی‌لر چاره‌سیز قالیب قبول ائله‌ییرلر.
آرواد جوراب و الجک توخوماق اوچون یۆن داراماغا باشلاییر،" بو گۆن منیم گۆنوم دییل، دوز گۆنودو، دوز گۆنو آدامین ایشی دوز کیمی آغیرلاشیر" دئیه‌رک، ایشینی صاباحا ساخلاییر. سحریسی " تک گۆنو آدام ایش گورمز، تک آللاهین آدی‌دی" او بیری گۆنو "  چارشنبه عزیز گۆندو، بو گون ایش گورمک یاخشی اولماز "، " شنبه گۆنو دونوز دا تۆک سالماز" ، " بازار گۆنو، استراحت گونودو" دئیه- دئیه آرواد گۆن‌لری بادا وئریر، بیر گون ائشیدیر کی آشیقلار قاپیدا چالیر، قیزی آپارماغا گلیرلر، باشینا دٶیه- دٷیه قاچیر ماللانین یانینا کی، تویو بیر نئچه گۆن ده گئجیکدیرسین.
البته ماللا تویو گئجیکدیره بیلمزدی، چونکی آرواد توخودوغو جوراب لا الجک‌لرین بیر جوتو ده ماللایا چاتمازدی، آرواد یالوارا- یالوارا ماللایا دئییر کی:

آدنا ساخلا سن ماللا
جۆمه ساخلا سن ماللا
توی کۆللویه دێره‌نیب
هارا قاچیم من ماللا؟

خولاصه آروادین خسته‌لندیینی ظن ائدن آشیقلار، چالا- چالا قیز قاپیسنی کسیرلر، عادته گوره قیزین آناسی جئهیزلری بیر- بیر گٶسترر، ماللا ایسه یازارمیش، ایندی قیزین آناسی نه ائده‌جه‌یینی بیلمیرمیش، ایچری گیریب اَتَگینه یێغدیغی جئهیزلری ماللایا گٶستررک دئییر:

یومرو یوماق، یاز ماللا
یاستی کلف، یاز ماللا
اوزون دۆکچه، یاز ماللا

بَی‌ین آتاسی گورور کی بو تنبلین قیزی ایکی ایلده هئچ ایش گورمه‌ییب، هله اونا ایکی ایلده لازیمدی کی الجک- جوراب توخوسون، قیزی دا آناسیندان بتردی، او دو کی آروادین سٶزونو کسه‌رک، اۆزونو ماللایا توتوب دئییر:

لازیم دییل بیزه بئله قیز ،ماللا
بوندان بئله نه یازیرسان، یاز ماللا

" آناسینا باخ، قیزینی آل، قیراغینا باخ بئزینی آل" دئییبلر، بئله ده دئییبلر؛ " آناسی چیخان آغاجی، بالاسی بوداق- بوداق گزر"  بئله ده دئمیشلر: " اوشاق دیش ایله، گلین ایش ایله"، وای او حالا کی تنبل‌له عٶمور- گۆن یولداشی اولاسان! الله " وئر یئییم، اٶرت یاتیم، گٶزله جانیم چیخماسین" دئینلردن ساخلاسین، آتالارا- آنالارا قوربان اولوم، بئله‌ آداملار اوچون دئییبلر:

عزیزیم یاتان قاری
داغلارین یاتان قاری
کیشی‌نین ائوین ییخار
آخشامدان یاتان قاری


داشلی بولاق
@dashlibulaq

#ماللا_نصرالدین
پیس آرواد

بیر گۆن ماللا آروادی ایله سۆفره باشیندا اوتورموشدو، ماللانین آروادی قاباغینداکی اێستی آش‌دان بیر قاشیق گٶتوروب آغزینا قویدو، آش او قدر اێستی ایدی کی، گٶزلری یاش‌لا دولدو.
ماللا اونون آغلاماسی‌نین سببینی سوروشدو. قادین دئدی:
- یادیما دۆشدو کی رحمتلیک آنام بو آشی نه قدر سئوردی اونا گٶره منی آغلاماق توتدو.

سونرا ماللا دا آش‌دان یئمگه باشلادی. آش او قدر ایستی ایدی کی ماللانین‌ دا گٶزلری یاش‌لا دولدو. بو دفه قادین سوروشدو:
- سن نێیه آغلاییرسان؟
ماللا دئدی:
- من ده سنین رحمتلیک آنانی خاطیرلادیم کی، او، سنین کیمی بیر پیس قێزین، منیم حیاتیما دوچار اولماسێنا سبب اولوب!


داشلی بولاق
@dashlibulaq

#آتالار_سٶزو

🔹صبیر آجی‌دیر، میوه‌سی شیرین

🔹یالانچی‌نین سٶزوندن یوخ، گٶزوندن بیل

🔹اوغلوم اوغول اولسون، کول دیبی ائویم

🔹اٶلر کوراوغلو، گئتمز بو یورددان

🔹دام، دێرک اۆسته دورار

🔹اٶردک گلیب قاز اولماز،
  گلین گلیب قیز اولماز

🔹قورخاق قاچار های گلمه‌میش، چیرمانار کئچمه‌یه، چای گلمه‌میش


داشلی بولاق
@dashlibulaq

2017 ایلینده داشلی بولاق کانالی‌نین آچیلیشی‌نین ایلک گۆنلرینده، چوخ گٶزل و منظوم ، آذربایجانین شیفاهی ادبیاتی‌نین خزینه‌لریندن ساییلان قاراچواخا آدلی بیر ناغیل بو کانالدا پایلاشیلدی، ناغیل،" یانبلاغ گۆن یاماجی" وبلاگیندان گٶتورولوب، بو وبلاگ ائل شاعیریمیز رحمتلیک هوشنگ باقری‌یه آیید‌ ایدی، پایلاشیلان ناغیل منظوم اولدوغونا گوره، بونو نظمه سالیب و شعر قالیبینه گتیرن شخص بیزه بللی دییل.

بو ناغیل دٶرد بٶلومده خدمتیزه تقدیم اولونوب

2👆

3👆

4👆

وطن

وطن باشا چوخ ایش گلر
باش اَیمه، باشین ساغ اولسون
بیز اؤلمه‌یه دوغولوروق
تورپاغین-داشین ساغ اولسون.

نئچه جفا کشین قالیر
بیر ائودن بیر قوشون قالیر
بئشین اؤلور، بئشین قالیر
او قالان بئشین ساغ اولسون.

چات وئریر چاتداییر دؤزوم،
سن چاتداما جانیم-گؤزوم
بیزه آغلاماغا گؤزون
بیرده گؤز یاشین ساغ اولسون
آی وطن باشین ساغ اولسون.

✍ ممد ایلقار

سۆسَری خالا
#ائل_ناغیلی

بیری وار ایدی، بیری یوْخ ایدی، سۆسری آدلی بیر آرواد وار ایدی. بۇنو ائله‌جه سۆسری خالا چاغؽریردیلار. بیر دفعه اوْ، بۆتون دوْستلارینا، تانؽشلارینا، گئدیب باش چکمک ایسته‌دی کی، گؤرسون اوْنلار نئجه دوْلانیرلار. هم‌ده اؤزونه یاخشؽ بیر یوْلداش - اَر آختاریب تاپماق فیکرینه دۆشموشدو کی، عمرۆنو اوْنونلا باشا وۇرسون.
او، اؤزونه سوْغان قابؽغیندان پالتار تیکدی، گئییندی، باشؽنا بادیمجان قابیغیندان چادرا اؤرتدو، پۆسته قابیغیندان اؤزونه آیاق‌قابی دۆزلدیب گئیدی و یوْلا دۆزلدی.
او گئتدی، گئتدی، گلیب گؤیرتی‌ ساتانین دۆکانینا چاتدی، گؤیرتی ساتان گؤردو کی، سۆسری بیر گئیینیب-کئچینیب کی، گل گؤره‌سن، اوْندان سوْروشدو:
- سۆسری خالا، هارا گئدیرسن؟
- سۆسری خالا سن اؤزونسن! من گۆل کیمی گؤزه‌لم، گؤزللیکده منه تای تاپؽلماز، سن منه دئییرسن کی، سۆسری خالا!
- بس سنه نه دئیک؟
- دئگینن کی، آی قارداشیم قیزی، دوْنو قؽرمیزی، تزه باشماقلی، یاخشی یوْل!
گٶیرتی ساتان اوْنا دئدی:
- آی قارداشیم قیزی، دوْنو قیرمیزی، تزه باشماقلی، یاخشی یوْل! سن هارا گئدیرسن؟
سۆسری خالا اوْندا بئله جاواب وئردی:
- گلن آی رمضاندؽر، من گئدن شهر همدان‌دؽر، گئدیرم اؤزومه یوْلداش تاپیم، تک قالؽب دارؽخماییم!
- منه گلرسن‌می؟ - دئیه گؤیرتی‌ساتان سوْروشدو.
- گلرم. آنجاق دئه گؤروم کی، ایشدیر، بیردن دالاشدؽق، اوْندا منی نه ایله دؤیه‌جکسن؟
- چکی داشلاری‌لا سنی شیل-کۆت ائده‌رم...
- آه، یوْخ، من سنه اَره گئتمرم...

سۆسری خالا یوْلونا داوام ائتدی، گلیب قصابین دۆکانینا چاتدی. قصاب اوْنو گئیینیب-کئچینمیش گؤروب سوْروشدو:
- سۆسری خالا، هارا گئدیرسن؟
- سۆسری خالا سن اؤزونسن! من گۆل کیمی قشنگم، گؤزللیکده منه تای تاپؽلماز، سن‌ ده دۇروب منه دئییرسن کی، سۆسری خالا!
- بس نه دئییم؟
- دئگینن کی: آی قارداشؽم قؽزی، دوْنو قؽرمیزی، تزه باشماقلؽ، یاخشؽ یوْل!
قصاب دا اوْنا دئییر:
- آی قارداشؽم قؽزی، دوْنو قؽرمیزی، تزه باشماقلؽ، یاخشؽ یوْل! سن هارا گئدیرسن؟
- گلن آی رمضاندؽر، گئتدیییم شهر همدان‌دؽر، گئدیرم اؤزومه یوْلداش تاپؽم، تک قالؽب دارؽخماییم.
- منه گلرسن‌می؟ - دئیه قصاب سوْروشدو.
- گلرم. آنجاق بیر دئه گؤروم، ایشدیر، بیردن دالاشدؽق، اوْندا منی نه ایله دؤیرسن؟
- باخ، بۇ اَت‌کسَن بؤیوک بؽچاقلا!
- آها، سن بئله ایمیشسن! یوْخ، سنه گئتمه‌رم...
سۆسری خالا قصابؽن دۆکانیندان چؽخدی. جناب سیچان قولو بی قاچا-قاچا گلیب اوْنا چاتدؽ. اوْ، گؤیرتی ساتانین دۆکانیندا ایمیش. سۆسری خالانؽن دۆکانچی ایله اوْلان صؤحبتینی باشدان-آیاغا هامؽسینی ائشیدیبمیش. اوْدور کی، سیچان اوْنون دالؽنجا قاچا-قاچا دئییردی:
- آی قارداشؽم قؽزی، دوْنو قؽرمیزی، تزه باشماقلؽ، یاخشؽ یوْل! هارا گئدیرسن؟
- ائی اصل-نجابت‌لی، اۇزون شالوارلی! گلن آی رمضان‌دؽر، گئتدیییم شهر همدان‌دؽر، گئدیرم اؤزومه یوْلداش تاپؽم، تک قالؽب دارؽخماییم.
- منه گلرسن‌می؟ - دئیه آغای سیچان اوْندان سوْروشدو.
- گلرم. یاخشی، اول بیر دئه گؤروم کی، ایشدیر، بیردن دالاشدؽق، اوْندا منی نه ایله دؤیه‌جکسن؟

- من اؤز نازیک قۇیروغومو سۆرمه‌یه باتؽریب سنین گٶزل قاشلارؽ‌نین اۆستوندن گزدیره‌رم.
- اگر بئله‌دیرسه، اوْندا سنه گئده‌رم. نه اۆچون‌ده گئتمَییم!؟
اوْنلار بیر یئرده یئییب-ایچیب، عؤمور سۆرمه‌یه باشلادؽلار. بیر دفعه  سیچان قولو بی شاه ساراییندان یئمه‌یه شئی گتیرمه‌یه گئتدی، سۆسری خالا دا چیرکلی پالتارلارؽ یؽغیب گؤلمچه‌ده یۇماغا آپاردؽ.
سوسری چۇخورون قؽراغینا گلدی، آیاغؽ سۆروشوب سۇیا یؽخیلدی. سۆسری خالا قوْرخوب اؤزونو ایتیردی. بیردن گؤردو کی، یاخؽنلیقدان بیر آتلی کئچیر. اوْنا بئله دئدی:
- آی آتلؽ، آتی قانادلی! سیچان قولو بی‌یه دئیین کی، اوْنون خانؽمی یؽخیلیب سۇ چۇخورونا دۆشوبدور!

بو آتلؽ دا پادیشاه‌ؽن قوْشونوندان ایدی. سارایا گلیب بۇ گۆلمه‌لی احوالاتؽ پادیشاها و وزیرینه دانؽشدی. اوْنلار بۇنا خیلی گۆلدولر. نه یاخشی کی سیچان دا بۇ یاخؽنلیقدا ایمیش، آتلؽ‌نین دانؽشیغینی ائشیتدی.
اوْ، تئز قاچؽب اؤزونو سۆسری خالایا یئتیردی. چۇخورون باشؽنا هرلنیب هارای-هشیر سالدی:
- آی رفیقیم! آی جانؽم-جییریم! اَلینی تئز منه وئر - سنی چکیب چؽخاردیم!
- یوْخ، یوْخ، منیم اَلیم نازیکدیر، قؽریلار!
- اوْندا آیاغؽنی وئر!
- یوْخ، یوْخ، آیاغؽم نازیکدیر، قؽریلار!
- بس من نه ائدیم؟
- گئت منیم اۆچون نردیوان گتیر، من اؤزوم چؽخارام.
سێچان قولو بی تئز گؤیرتی ساتانین دۆکانینا قاچدؽ، بیر دنه کؤک گؤتوروب تئز ایتی دیشلریله اوْندا دیش-دیش یئر آچدؽ و گتیریب سۆسری خالایا وئردی. یازؽق سۆسری سۇدان چؽخیب یوْرغان-دوشگه دۆشدو، چۆنکی اوْنا برک سوْیوق دَیمیشدی.
اوْ، سیچان قولو بی‌یه تاپشؽردی کی، اوْنون اۆچون شوْربا بیشیرسین. سیچان یئکه بیر قازانؽ اوْجاق اۆسته قوْیوب آلتؽنی آلؽشدیردی. چؤمچه ایله شوْربانی قۇردالاماغا باشلادؽ.
قاریشدیردی، قۇردالادی، آخؽر کی، قازانؽ یؽخیب داغیتدی. شوْربا دؤشه‌مه‌نین اۆستونه تؤکولدو، بۇغو تاوانا قالخدؽ. سۆسری خالا دا بۇغون ایچینده گؤرونمز اوْلدو. سیچان قولو بی اؤزونو ایتیردی. سۆسری خالا ایسه بۇغون ایچین‌دن اوْنا قؽشقیردی:
- عیبی یوْخدور، سیچان قولو بی، منیم صادیق اَریم! شوْربا داغؽلیب بۇغو قالخدی - بۇ یاخشؽدیر. من قؽزینارام، تئز یاخشؽ اوْلارام - لاپ یاخشؽ اوْلدو!
باخ، سۆسری خالانؽن باشؽنا بۇ جۆر احوالاتلار گلمیشدی.


داشلی بولاق
@dashlibulaq

بیر اوشاقدان عاغیللی سٶز

بیر اوشاق  قاپاقلی قابدا قونوشویا بیر شئی آپاریرمیش، یولدا بیر کیشی اوندان سوروشور:
- اوغلوم نه آپاریرسان؟
اوشاق دئییر:
- عمی! سن بیلمه‌لی اولسایدی، آغزینا قاپاق قویوب، اٶرتمزدیلر!

🔹#آتالار نه گوزل دئمیشلر:
- سٶزون دۆزونو اوشاقدان سوروش
- سٶز قیلینجدان کسکین‌دیر
- سٶز وار گلر کئچر، سٶز وار دَلَر کئچر
- سٶزون دۆزونو دئه، آتی مین چاپ
- سٶزو، سٶز کسَر


داشلی بولاق
@dashlibulaq

بۆلبولون فغانی
#ائل_ناغیلی

بیری واریمیش بیری یوخ ایمیش، بیر تاجیر واریمیش، گۆن‌لرین بیر گۆنو بو تاجیر مئشه‌دن بیر بۆلبول توتور. اونو ائوینه گتیریر، گٶزل بیر قفس دۆزلتدیریر، قفسی قیزیل- گۆموش‌له، داش- قاش‌لا ائله بزه‌ییر کی باخان حئیران قالیر.
تاجیر بۆلبولو همن قفسه سالیر، اونا باخماق اوچون خیدمتچی توتور، تاجیرین باغچاسی هر جور الوان گۆل- چێچک‌له دولو ایدی.گۆل‌لرین عطری آدامی هوش‌دان آپاریردی، باغچاسی‌نین اورتاسیندا یئددی یئردن فوّاره ووران، آغ مرمردن دۆزلدیلمیش گٶزل بیر حوووض واریدی.
تاجیر بۆلبولون قفسین همین حوووضون یانیندا صفالی بیر یئردن آسلامیشدی. هر گۆن سحر- آخشام گئدیب اونا تماشا ائدردی، بولبول همئشه یانیقلی هاوالار اوخویوب، غم چکردی.
تاجیر قوش دیلی بیلن بیر آدامی تاپیب، بولبولون نه اۆچون بئله آه- فغان ائله‌دییینی اٶیرنمک ایسته‌ییر، قوش دیلی بیلن آدام دئییر:
- تاجیر آغا، بولبول آه- فغان ائله‌ییر کی، منیم عزیز وطنیم، یوردوم، یووام! کاش آزاد اولایدیم اٶز یووامدا یاشایایدیم.

غوربته دوشدو یولوم
دشمن آلیب، ساغ- سولوم
یورددان آیری دوشه‌لی
سێنیب قانادیم- قولوم

من عاشیق، آه و زاردا
جانیم دردده، آزاردا
او گۆندن کی قول اولدوم
ساتیلدیم هر بازاردا

عزیزیم وطن یاخشی
کٶینگی کتان یاخشی
غوربت یئر جنت اولـــسا
یئنه‌ده وطــن یـــاخشی

تاجیر گٶرور کی بۆلبول آه- فغان ائله‌مکدن گۆندن گۆنه اۆزولور، اودو کی اونو آچیب قفس‌دن بوراخیر، قوش دیلی بیلن آداملا هره‌سی بیر آت مینیب بولبولو ایزله‌ییرلر، بولبول داغلار آشیب، دره‌لر کئچیر، چای‌لاردا چێمیر، بولاق‌لاردان سو ایچیر. آز گئدیر، اۆز گئدیر، دره- تپه دۆز گئدیر. گلیب مئشه‌ده کی آغاجدا یوواسینا گیریب دئییر:
- آه وطن، سن نه گٶزلسن!
تاجیر دئییر:
- چوخ غریبه بیر ایشدی، من اونو او گٶزللیکده قیزیل قفسده، گۆلون- چیچگین ایچینده بسله‌ییردیم، ایندی بیر آغاجین دلیگین او قیزیل قفسدن اۆستون توتور؟!
قوش دیلی بیلن آدام دئییر:
- سن بونا تعجب ائتمه، هر کسین وطنی، ائوی- ائشییی، اٶزونه خوشدو، بۆلبول بورادا آزاددی، آزادلیق هر شئی‌دن اۆستوندو.


داشلی بولاق
@dashlibulaq

#ماللا_نصرالدین
سون اومید

گونلرین بیر گۆنو، ماللا نصرالدین‌ین  تکجه بیر وارلیغی اولان، ایستکلی ائششگی ایتمیشدی. بیلمیردی کی اوْ، اؤز باشینا چیخیب گئدیب، یوخسا کیمسه حیوانی اوْغورلاییب.

طبیعی کی، آختارماغا باشلادی. کندده یولا دوشموشدو تیرینگی اوخویا- اوخویا یول گئدیب ائششه‌یینی آختاریردی، بیر مدّت سونرا، یولدا بیر تانیش‌لا قارشؽلاشدی.

تانیش سوْروشدو:
- ماللا، هارا گئدیرسن، بئله اوجا سسله اوْخویورسان؟

ماللا جاواب وئردی:
- ائششگیمی ایتیریب، اوْنو آختاریرام.
تانیش دئدی:
- بۇ نئجه ائششک آختارماقدی خوجا؟ من بونو بیلیرم کی، اینسان ائششه‌یینی ایتیرنده آغلایار، فریاد چکر، پریشان اولار، آمّا سن تیرینگی اوْخویورسان!"

ماللا قارشؽسینداکی تپه‌نی گؤستریب دئدی:
- "بیر اۆمیدیم اوْ داغین آرخاسینا قالیب. ائششه‌ییمی اوْرادا تاپا بیلمه‌سم، اوندا گل فریادیما قولاق وئر !


داشلی بولاق
@dashlibulaq

#آتالار_سٶزو

🔹 بٶیوک تیکه بوغاز یێرتار

🔹اَر توتانی، ائل توتار٭

🔹سو گلن آرخا، بیر ده گلر

🔹دیل عاغیل خزینه‌سی‌نین آچاری‌دی

🔹دوه‌چی‌نن دوست اولانین دروازاسی گن گرَک

🔹عاشیغی داستاندا، بوستانچی‌نی بوستاندا سینارلار

🔹مالین مال اولونجا، بازارین بازار اولسون

🔹بۆلبول ویرانه‌ده اٶتمز، بایقوش ویرانه‌دن گئتمز


داشلی بولاق
@dashlibulaq

سامان احوالاتی
#ائل_ناغیلی

بیر ایل قۇراقلیق اوْلدوغو اۆچون "گۆللو بولاغین" جماعتی لازیم اوْلدوغو قدر اوْت-علف تداروک گؤره بیلمه‌میشدی. قیش اۇزانیر، یاز گلمک بیلمیردی. گاه هاوا دۆزه‌لیر، گاه الاچالپوْ قار یاغؽردی.
بعضی ائولرده اوْت- سامان تۆکنیردی. همیشه اوْلدوغو کیمی، مشدی میرزه‌نین آنباریندان سامان قۇرتارمازدی

قونشوسو مشَدی هاشیمین تایاسؽندان سامان آزالماسؽنا باخمایاراق قۇرتارمیردی. اصلینده‌، مشدی هاشیم تایاداکی سامانی هئچ ایشلتمیر، قوْهوم-قونشونون گؤزوندن پرده آسماق اۆچون ساخلامؽشدی. هر گئجه گێزلینجه، سامان سبدینی گؤتوروب قوْنشوسو مشَدی میرزه‌نین آنبارینا گلر و دئیرمیش:
- السلام علیکوم، ای مشدی میرزه‌، سیزدن ایکی سبد سامان بوْرج آپارماغا گلمیشم.
سوْنرا دا اؤزو-اٶزونه جاواب وئررمیش:
- بۇیور، آی مشدی هاشیم، اوْ نه سؤزدو، نه قدر ایسته‌ییرسن آپار!
بئله‌جه، بیر مدّت مشدی میرزه‌نین آنباریندان سامان آپارؽر.

بیر گۆن مشَدی میرزه گٶرور کی، آنبارداکی سامان چوخ آزالؽب. قوْنشو مشدی هاشیمین تایاسؽنداکی سامان ایسه نئجه وار، ائله‌جه دۇرور. شۆبهه‌لنیر. گئجه‌نین بیرینده آنباردا گیزلنیر. بیر واخت گؤرور کی، قوْنشوسو مشدی هاشیم چئینینده بوْش سامان سبدی ایله آنبارا گیردی. اؤز-اوزونه دانؽشماغا باشلادی:
- السلاموعلیکۇم، ائی مشدی میرزه‌، سیزدن ایکی سبد سامان بوْرج آپارماغا گلمیشم. اینشاللاه، اؤلمه‌دن بوْرجونو قایتارماق نصیب اوْلار.
سونرا اؤز-اوزونه جاواب وئریر:
- بۇیور، آی مشدی هاشیم، اوْ نه سؤزدو؟ نه قدر ایسته‌ییرسن آپار.

سبدی دوْلدوروب کۆرَه‌یینه قالدؽرماق ایسته‌ینده مشدی میرزه گیزلندییی قارانلؽقدان چؽخیب، سبدی مشدی هاشیمین کۆرَه‌ییندن ائندیریب اونو بوش یوْلا سالؽر


داشلی بولاق
@dashlibulaq.

له‌له (LƏLƏ) موختلیف روایتلرده


🔹له‌له کیمی داشدان یارانمامیشام کی..
#ائل_ناغیلی

روایته گٶره، بیر کیشی‌له آروادین اٶولادی اولمورموش، اوزاق سفردن گلن قوناقلاری شاد اولسون دئیه، اونلار بیر دێبک داشین بَله‌ییب، بئشیگه قویورلار کی قوناق بئله بیلسین اوشاق‌لاری اولوب، قوناق گلیب چوخ سئوینیر، بئشیگینه هدیه قویماق ایسترکن اوشاق آغلاییر، اَر- آرواد بو ایشه حیران قالیرلار، اوشاغین آدینی "له‌له" قویورلار، له‌له بایاتیلارین بیرینده دئییر:

له‌له‌یم باشدان من
یئمَرم هر آشدان من
نه آتام وار نه آنام
یارانمیشام داشدان من

ایندی هر آدامی، هر هانکی بیر آغیر ایشه بویوراندا دئییر:
- له‌له کیمی داشدان یارانمامیشام کی..

🔹له‌له کٶچۆب، یوردو قالیب!

روایته گٶره، له‌له‌نین " یاخشی" آدلی اٶگئی بیر باجی‌سی واریمیش، له‌له باجی‌لیغی ائوینه قوناق گلرمیش، بونون باجی‌لیغی ائوینه گلیب- گئتمه‌سی، ماحالدا دئدی- قودویا سبب اولموشدو، بوجور تحقیرآمیز سٶزلری ائشیدن یاخشی‌نین اَری، له‌له‌نی ائودن قووماسینا قرار وئریر، له‌له گئدیب بیر هۆندور داغدا یورد سالیر، سونرا دا او داغ " له‌له داغینا" مشهور اولور،
بیر گۆن یاخشی اَری‌نی گٶتوروب له‌له قالدیغی داغا گئدیرلر، گلیب گٶرورلر بورادا هئچ کیم یوخدور، یاخشی، له‌له‌نین تیکدیگی چارداغی گٶروب آغلاییر. اَری دئییر:
- له‌له کی یوخدو، سن نه اۆچون آغلاییرسان؟
یاخشی دئییر:
- له‌له کٶچوب، یوردو قالیب، اونون یوردو دا منیم اوچون عزیزدیر

همین زاماندان یاخشی‌نین بو سٶزو دیل‌لره دوشدو کی:
له‌له کٶچوب یوردو قالیب!


🔹له‌له کیمی تک‌دیر، کیمی وار؟

روایته گٶره، له‌له‌نین هئچ کیمی یوخ‌ایمیش، او کٶرپه یاشلاریندا آجلیق و یوخسوللوق ایچینده قالمیش، محنت‌له بٶیوموشدو، بیر تیکه چٶرک اۆچون هر جور بلالره قاتلاشمیشدی، سونرا بعضی آداملارین اعتبارسیزلیغیندان اونلاردان اوزاق گزمه‌یه باشلامیشدی، گۆندوزلر بعضی زامانلار آداملارین ایچینده اولسادا، گۆنون چوخ زامانین اٶز کوماسیندا تک- تنها قالارمیش، ایندی ده قوهوم- اقرباسی اولمویان آداملارا دئیرلر:
- یازیق له‌له کیمی تک‌دیر، کیمی وار!؟


📚آذربایجان فولکلور و انتولوگیاسی( قاراباغ فولکلورو)


داشلی بولاق
@dashlibulaq

گلین قاینانا دئییشمه‌سی

او زاماندی کی قاینانالار یامان جیددی  اولورموش، گلین‌ین اختیاری نه‌ایدی؟ ائو سۆپورسون، مال- داوار ساغسین، نئهره‌یه قاتیق توکسون...

بیر گۆن تزه گلمیش گلیندن قونشو بیر قادین سوروشور کی؛ آی قیزیم، نه وار نه یوخ، نئجه دولانیرسان؟
دئییر:
- آی ننه، دولانیریق دا
دئییر:
- قاین‌آتان‌‌لا، قاین‌ننه‌ن‌له نئجه دولانیرسان؟ اونلار سنه قارشی نئجه داورانیرلار؟ ائله فرض ائله من سنین قوجا ننه‌نم، بونو بیلمه‌لی‌یم.
گلین دئییر:
آی ننه! بیر آیاغینی ساخلا دئییم.
قاین‌ننم دمیر داراق
دێن- دێن اٶتور، من نئینیم؟
بالدیزیم چووالدیزیم
تک- تک باتیر، من نئنیم؟
قاین‌آتام قارا کٶپک
قاپیدا یاتیر، من نئینیم؟
قاینیم سرو آغاجی
قاپیدا بیتیب، من نئینیم؟

اخیردا دا قاین‌آناسین تصویر ائدیب دئییر کی:
دامدا دیرک، قاین‌ننم
آرخادا کۆرک قاین‌ننم
اوغلو ائوه گلنده
هامیدان زیرک قاین‌ننم

گلین قاین‌ننه‌سین پێسله‌ینده، قوجا آرواد یانیب توکولوردو، آخی بو اٶزو ده قاین‌ننه‌یدی، اۆز توتوب گلینه دئییر:
- آی قیزیم اَیلَش، سنین بو سٶزونون مقابلینده بیرینده من دئییم:
گلین گلر خان گلر
ائولری یێخان گلر
الینده اۆلگوچ- بیچاق
باشلاری قێرخان گلر

گلین ده پایینی آلیر، هر کس اٶز یولونو گئدیر.


داشلی بولاق
@dashlibulaq

منیم کور اولدوغومو ایندی بیلدین؟
#ائل_ناغیلی

اللی یاشلی بیر کیشی اٶز آروادی‌ایلا بیر ائوده یاشیردی، بو کیشی وارلی- کارلی بیر آدام ایدی، آمما بونون بیر گٶزو کور ایدی، کیشی هر آخشام  گلنده، یولون بازاردان سالیب اللری، قولتوغو دولو ائوه گلردی. آروادی ایسه الینده دسمال آفتافا  اونون پئشوازینا چێخاردی، سلام- یورولما دئییب وسایل‌لری الیندن آلاردی.

بیر گون کیشی ائوه گلنده، بازاردان بیر شئی آلماغا پولو اولمادی، اونا گٶره الی بوش گلدی، آرواد گوردو کی کیشی‌ الی بوش گلیب، کیشی الی دولو گلن زامانلار، آرواد بونون اللرینه باخاردی آمما بو دفه الی بوش اولدوغو اوچون دقّت‌له اۆزونه باخدی، آفتافا، دسمالی یئره قویوب، سوروشدو:
- آی کیشی! نه وار، نه یوخ؟
کیشی دئدی:
- ساغلیغین
آرواد دئدی:
- بوووی، الله منی اٶلدورسون، آی کیشی!
کیشی تعجّب‌له سوروشدو:
- بس نییه اٶزونه قارغیش ائدیرسن، آرواد؟
آرواد دئدی:
- بس سنین گٶزونه نه اولدو؟
کیشی جوابیندا دئدی:
- آ بئله فیلان اولموشون قیزی! اوتوز ایلدی بیر ائوده یاشیریق، منیم کور اولدوغومو ایندی بیلدین؟


داشلی بولاق
@dashlibulaq