گؤی گۆرولده‌ینده گؤبه‌لک دئیَر : آی خانیم منیم بؤرکۆمو وئر چیخیم گؤرۆم نه خبردی؟

توْپراق آلتیندان چیخار آنجاق بؤرکۆ قوْیماز دای قاییدا!!



@dasbulaq

گولنار
#ائل_ناغیلی
بیرینجی بولوم

قندهار پادشاهی‌نین ملیک ممد آدیندا بیر اوغلو وار ایدی.
گؤزللیکده ائله بیر آفتی-زامان ایدی کی، یوسیف کنعان اونون الینه سو تؤکه بیلمزدی. اؤزو ده قندهار پادشاهی‌نین آمان-زامان بیر دنه اوغلو ایدی.
ملیک ممدی هامیدان چوخ ایسته‌ین قوجا بیر له‌‌له‌سی واریدی.

بیر گون له‌له بوتون مونججیملری توپلا‌ییب، تاس قوردوروب، رمل
آتدیریب ملیک ممدین باختینا باخدیردی. هامی مونججیملر دئدی کی،ملیک ممد اون دؤرد یاشینا چاتاندا ایته‌جک، اؤزو ده کی، تاپیلماغی چوخ چتین اولاجاق.

بلی، بیر-ایکی دسته قوشون حاضرلاندی کی، ملیک ممدی قوروسون.
یازیق اوشاغی تک هئچ یئره قویمازدیلار. آمما اولاجاغا چاره یوخدو.
ملیک ممدین دوز اون دؤرد یاشی تامام اولان گئجه او اوتاقدا کی یاتمیشدی،ائله او اوتاقدا بیر اپپک اولدو، اوچدو گؤیه. نه قدر آختاردیلار، نه قدر جار سالدیلار، قاصیدلر گؤندردیلرسه اوشاق تاپیلمادی کی، تاپیلمادی.

بیر ایل کئچدی، ایکی ایل کئچدی، هر یئردن اومید الی اوزولدو، هامی قاراگئییب ماتَمه باتدی.

قوجا له‌له بو ایشه تاب گتیرمه‌ییب تغییر-لباس ائله‌دی، چیخدی ملیک
ممدی آختارماغا.
له‌له ملیک ممدی آختارا-آختارا گلیب چیخدی ایستانبولا. شهری گزدی، دولاندی، دولانا-دولانا گلیب چیخدی ایستانبول پادشاهی‌نین سارایی‌نین قاباغینا. برک قیش ایدی. چوخ دا قار یاغمیشدی. قارین اوستونده بیر یئره قان تؤکولموشدو. له‌له بونو گؤرجک، ییخیلیب اؤزوندن گئتدی.

سنه خبر وئریم ایستانبول پادشاهی‌نین بیرجه قیزی اولان گولنار خانیمدان.

بو قیز ائله گؤزلدی کی، وصفی عالمی توتموشدو. گولنار خانیم اوتورموشدو اؤز پنجره‌سی‌نین قاباغیندا، گلیب گئده‌نه تاماشا ائدیردی. بیرده له‌له‌نین قیشقیریب اؤزوندن گئتمه‌یین گؤردو. تئز او ساعت آداملارینی گؤندَریب اونو ایچری گتیرتدیردی.

قوجا له‌له ملیک ممدین احوالاتین اونا دانیشدی:
- قارین اوستونده قیرمیزی قان لکه‌سینی گؤرَنده ملیک ممدین
آغ اوزونده‌کی خالی یادیما دوشدو.

گولنار خانیم آتاسی‌نین یانینا گئدیب بوتون قوجا له‌له‌نین دانیشدیقلارینی اونا دانیشدی.
دئدی کی:
- آتا، ایزین وئر، من گئدیم ملیک ممدی آختارماغا.
آتاسی نه قدر دلیل-دلاییل دئدیسه مومکون اولمادی. قیز نیخ دئدیگین
دئدی. آخیردا وزیر زمینی-ادب اؤپوب دئدی:
- پادشاه ساغ اولسون، ایندی کی، بئله‌دی، قوی گئتسین. بیز ده بو قوجا کیشینی بورادا ساخلاریق. اگر گولنار خانیم ایکی ایله گلدی، نه خوب، گلدی، اگر یوخ، گلمه‌دی، اوندا بونو اؤلدورریک.

ادامه‌سی وار..


داشلی بولاق↙️
@dashlibulaq

#کاغازکوناندا_یئییلن_بیتگی‌لر (علف‌لر)

بئله قارارا گلمیشیک ، یاز گونلری گلدیگینه خاطیر، کاغازکونان کٶیشنلرینده گٶیَرن و انسان یئدیگی بیتگی‌لری، بیلدیگمیز قدر سیزه کانالدا یول‌بیر دوسلاریمیزا تانیتدیراق.
البته بونو دئمه‌لییم ، بعضی بیتکی لر وار بعضی کندلرده یئییلیر ، بعضی‌سینده یوخ و یا گاهدان گٶرونور بیر کندده بیر آد دئییرلر ،او بیر کندده باشقا بیر آد .
بو کانالدا گلن‌ بیتگی‌لرین آدی و یا اٶزللیکلری آقکند دئییمی‌له گلیر .

#قوزو_قولاغی

بو بیتگی‌نین آدیندان بللی اولان یارپاقلاری قویون-قوزو یا بنزری اولدوغونا گٶره بو آدا آدلانیب .قوزو قولاغی گئچن ایل یئره تٶکولن دنلریندن گٶیَرر، پاپراقلاری‌نین رنگی زیتون رنگینده‌دیر ، یاخچی یئمه‌لی وقتی یازدان ۴۵ گون گئدنه قدر دیر.
قوزو قولاغین چوخلو چی حالتده یئیرلر.
@dashlibulaq

#تورشک : بو بیتکی چوخلو داغلاردا ، داشلی - قوملو تورپاقلاردا گٶیرَر‌
کٶکوندن گٶیرن و احتمالا دَن ایله آرتان علفدیر. هم یارپاقلاری هم داللارینین(شاخه) تزه قیسملری یئییلیر . قانین دورولماسینا سبب اولور ، تورشکین آدیندان بللی اولان تورش طعمی وار.و چی حالتده یئییلر.

@dashlibulaq

‍ ‍ کاغازکونان کٶیشنلرینده گٶیَرن بیتگی‌لر(علف‌لر)

+قاز آیاغی : بو بیتگی ماحالیمیزدا چوخلو "قَزَیاغی" تلفظ اولونور ، بو بیتگی‌نین یاپراقلاری قاز آیاغینا بنزَری اولدوغونا گٶره بو آدا آدلانیب ، قازآیاغی یازین ایلک گونلریندن ،یازدان ۴۵ گون گئدنه‌دک طراوتلی، یئمه‌لی اولار ،اوندان سورا یاواش-یاواش قارتار (قارتالار). قاز آیاغی‌نین خاص بیر عطری اولدوغونا گٶره آشا توکولدوکده اونا بیر خوش طعم وئرر .بو بیتگی‌نی آشدا یا باشقا غذا لاردا بیشمیش حالتده یئیرلر.

#داشلے_بولاق_کاغذکنان_فولکورو

@dashlibulaq

#یئرلی_دئییملر (اصطلاحات محلی)


🔺قایسار :سویوق دَیمه

🔺 قولای : پیس

🔺 قولئیبانی : (قول‌یابانی) :ناغیللاردا، چٶلده یاشایان چوخ بٶیوک دئو-سٶزده یئکه ،دیل بیلمه‌ین آداما دییرلر

🔺 اَنگوو-لووقا = چوخ دانیشان آدام

🔺پَزگه : هر ندَن اوجو ایتی،نارین شکیلده آیریلان بیر قیسم

🔺سیغارلاماق-سیغارراماق = بیر شئی ساغماق شکلینده، دوتماق و آشاغی یوخاری آپارماق-اوشاغین بوغازیندا بیر شئی قالسایدی اونو اٶرمک اوچون سیغارراردیلار

🔺ساخسی : زیغدان دوزه‌لیب و کوره‌ده بیشمیش قابلار

🔺 یاوانلیق : چٶره‌ک آراسیندا قویولوب ، یئییلن غذالار، اٶرنک اوچون پنیر ، گٶیرتی و یا ...

🔺تاخیل : فارس دیلینده ایشله‌نن غله

🔺 سینسیمک : چوخ اینجیمک، (بو گون، ایستی هاوا بیزی لاپ سینسیتدی)

🔺 کوللوک : قدیم ائولرین هامیسیندا تندیر سالاردیلار، بو تندیرلرین کولون کندین بیر یئرینده توکوب توپلایاردیلار، اورا کوللوک دییردیلر

🔺باسماللیق : کندده هر کیم اٶز مال-داوارینین پئیینین بیر یئره تٶکر ، اورا باسماللیق دئیَرلر

#داشلے_بولاق_کاغذکنان_فولکلورو

@dashlibulaq

قاچاق نبی فیلمی نین بیر بالا حیسسه سی تقدیم اولور عزیزلره🌹
@dashlibulaq

سلام اولسون ....

@dashlibulaq
🌹🌺🌹🌺🌹

‌ايتن گونلريم
:
آي، دادلي گونلريم، دوزلو گونلريم
بس هاردا ايتدينيز، هاردا باتدينيز
چيچکلي گونلريم، يازلي گونلريم
هاردا يوخلادينيز، هاردا ياتدينيز
+
دوْغرولاري لاغا قوْيان گونلريم
خوْخان گلدي‌لره، اويان گونلريم
شنگوله- منگوله، هايان گونلريم
مني کيمه وئرديز، هاردا ساتدينيز
+
قيزلارلا باغچادا قالان گونلريم
قاش گؤز آتيب گولوش آلان گونلريم
آرا بير قال-ماغال سالان گونلريم
آزرائللي-‌نيزي هاردا آتدينيز.
.
منوچهر فضلي‌خلف(آزرائللي)

داشلی بولاق↙️
@DASHLIBULAQ💕💕💕💕
.

#اوشقون

بو بیتگی داغلاردا گٶیرر، یئردن چیخاندا ایکی بٶیوک یاپراغی یئردن چیخار ، نئچه گوندن سورا بو ایکی یاپراغین ایچیندن بیر یا نئچه اوشقون چیخار ، دئیلیشلره گٶره ،اوشقونون گولونو دمله‌ییب و یا قاینادیب، واوا( وبا )خسته‌لیکی اولانلارا ایچیرتسن ، اونلارین علاج ائتمه‌گی ممکن دیر.
اوشقون قانین دورولماغینا کمک ائلر، اوشقونون یاخچی کٶیرک و یئمه‌لی اولان زامانی بیر هفته‌دیر ، اوندان سونرا قارتیب آغاجا دونر .

داشلےبولاق↙️
@dashlibulaq

اوشقون

‍ #گلین_بارماغی

بو علف ،چوخلو سولو یئرلرده ، بولاق باشیندا ، چمنلیکلرده و... گٶیَرر، بٶیوک کو٘للاری اولار ،گلین‌بارماغی ایلک یئردن چیخان زامانلاری یونجایا بنزَر بیر شکلی وار ،آمما پاپراقلاری یونجادان بیرآز یئکه‌لی اولار ، ائله او زامان یاخچی یئمه‌لی وقتی‌دیر ،اونو دریب آشا تٶکرلر ، بو علف یئکلدیکجه ایری تیکانلار چیخاردار ، او وقت دای یئمه‌لی اولماز .


داشلےبولاق
@dashlibulaq

آتالاریمیزین_قیزیل_سٶزلری

💎 اَلدن قالان ، اَللی ایل قالار

💎 جهنمه گئدن اٶزونه یولداش آختارار

💎 جهد ائله دوست قازان، دوشمن اوجاق باشیندا

💎 تورش آشی خوشدو ، بیر گون سیزده ، بیرگون بیزده


#داشلے_بولاق
@dashlibulaq

آتا بابا سوزلری:

حرکتده اولمایان گمی(کشتی) لره، دالغالار(موج لار) تصمیم توتورلار.


بیر سیرا اینسان لار
دوز قابی دیرلار
یارالارینیزدان گؤزله یین!


پیس اینسان، هئچ کیمه یاخشی نییت بسله مز، ندنکی هامینی اؤزو کیمی گؤرَر. حضرت علی(ع).

داشلی بولاق ↙️

@dashlibulaq💕💕💕💕

ای فلک ساخلا دوشوم
بسدی گیجه‌للندی باشیم
چاتمادیم من هدفه
بسدی داخی گئچدی یاشیم
گوزلریم گیردی قاشا
شوللاشیب آسلاندی قاشیم
فکریم آزدی بو باشیمدان
آز قالیر ایندی چاشیم
بس‌کی بیراهه آپاردون
قالمادی باشدا هوشوم
بوشلا قوی من اوزومی
بیرده بو اعضایه قوشوم
تاپارام بیرده سنی
گر ایشووه گلسه خوشوم
بئله رفتار ائله قویی
منده گلیم سنله جوشوم
یاپیشیبسان بوغازیمدان
داخی چیخمور نفسیم
اورییم تنگه گلیبدی
ائله داردی قفسیم
قویموسان بو آچیلان
گوللره گلسین هوسیم

حسین بابا

داشلی بولاق↙️
@DASHLIBULAQ💕💕💕💕

#بویاقچی (رنگرزی) بو ایش، اسکی زامانلاردا کاغازکونانین بیرچوخ کندلرلرینده رایج‌ایدی ، بویاقچی‌لار یوندن دوزلمیش ساپلاری فرش ، گلیم... توخوماق اوچون بویویاردیلار.

#داشلے_بولاق
@dashlibulaq

#گولنار
ایکینجی بٶلوم

پادشاه ناچار راضی اولدو.
گولنار خانیم چکیلدی اؤز اوتاغینا، آلتدان گئییندی، اوستدن قیفیللاندی. بیر آت میندی، هامی ایله گؤروشوب یولا دوشدو. گئجه‌نی گونه قاتدی، گونو گئجه‌یه،
اوچ آی تامام آت سوردو، اوچ آیین تامامیندا گلیب بیر "قالاچا"یا چاتدی.
اوطرفه بویلاندی، بو طرفه بویلاندی، گؤردو کی، خئیر، هئچ بیر یئردن بو قالاچایا داخیل اولماق مومکون دئییل. ائله- بئله آتی یئده‌یینده چکیب قالاچانین
اطرافین دولانیردی، بیر ده گؤزو ساتاشدی، گؤردو قالاچانین حایاطیندا بیر سو گیلیفی وار.
یاواشجا آتی چکیب بیر کولا باغلادی، اؤزو گیلیفدن کئچدی، قالاچانین حیاطینا. باخدی کی، حیاطدا بیر کیمسه یوخدو.

آمما قاباقدا بیر پیلله‌کان وار، چیخیر قولنگریشه. قدم قویدو پیلله‌کانا،یاواش-یاواش قولنگریشدن کئچدی، ائله اوتاغا داخیل اولاندا گؤردوکی، واللاه، بورادا بیر قیز اوتوروب کی، شوخو آدامین گؤزلرینی قاماشدیریر.

قیز بونو گؤرجک دیک قالخدی آیاغا کی:
- بویور، گولنار خانیم، خوش گلیبسن، صفا گتیریبسن.
گولنار قالدی معطل کی، گؤره‌سن بو منی هارادان تانیییر. قیز گولنار
خانیمین بئله فیکیرده اولدوغون باشا دوشوب، دئدی:
- گولنار خانیم، سنه تعجب گلمه‌سین. من سنی یاخشی تانیییرام.
سن ایستانبول پادشاهی‌نین قیزیسان. سن منی تانیمیرسان، آمما سن منه چوخ یاخشیلیقلار ائله‌ییبسن. من اؤلنه‌دک اونلاری یاددان چیخارتمارام.
گولنار خانیم ها فیکیرلشدی، یادینا دوشمه‌دی کی، دوشمه‌دی. اوندا قیز
دئدی:
- گولنار خانیم، بیز اوچ باجی‌ییق. اؤزوموز ده پریلر پادشاهی‌نین
قیزلاری‌ییق. بیز هر جومه آخشامی اؤز آتامیزین ائوینه قوناق گئدنده،
سنین گؤزللیگینه تاماشا ائتمک اوچون، گلیب سنین کولفرنگینه قونوروق.
سن ده بیزی گؤیرچین بیلیب، یئدیردیب-ایچیردیب یولا سالیرسان.
گولنار گؤردو کی، قیز دوغرو دئییر. آمما ایندی‌یه کیمی او، اونلاری گؤیرچین بیلیرمیش.

غرض، گولنار خانیما قیز یئر حاضرلادی. گولنار خانیم بیر آز راحتلیق ائدندن سونرا، اؤز گلمه‌یی‌نین سببینی دئدی. قیز بیر آز فیکیرلشیب دئدی:

- گولنار خانیم، بیز اوچ باجی، اوچ قارداش دئوه اَره گئتمیشیک. منیم اَریم لاپ کیچیک قارداشدی. بونو بیله بیلمز. بونو بیلسه-بیلسه او بیری باجیلاریمین اَرلری بیلرلر.

بونو دئییب اورتانجیل باجیسینا نامه یازدی، وئردی گولنار خانیما،
یولو-زادی دا اونا گؤستردی. گولنار خانیم آتی مینیب یولا دوشدو. اوچ گون،اوچ گئجه آت سورندن سونرا، گولنار خانیم گلیب چیخدی بو باجی‌نین قالاچاسینا.

دوشوب بیر طرفده آتی یانجیدار ائله‌دی، اؤزو گیلیفدن کئچیب داخیل اولدو قالاچایا. نامه‌نی وئرمه‌میش قیز گولنار خانیمی تانیدی. گلدیلر ایلشدیلر. گولنار خانیم جیبیندن نامه‌نی چیخاردیب وئردی. قیز احوالاتدان
خبردار اولوب اونو زیرزمیده گیزلتدی. ائله کی، اری گلدی ائوه، اوندان سوروشدو کی:

- بس آی فیلانکس، قندهار پادشاهی‌نین اوغلو ملیک ممددن
سنین خبرین یوخدو؟

دئو قیزی چوخ ایسته‌ییردی. اول دئمک ایسته‌مه‌دی. آنجاق قیز بیر آز اوزگؤزونوتورشوتجاق اوره‌گی تاب گتیرمه‌ییب دئدی کی:

- اونو منیم بؤیوک قارداشیم اوغورلاییب بیر داغدا تیلسیم‌بند ائله‌ییب.

قیز نه قدر ائله‌دی کی، هانسی داغدا، دئو دئمه‌ییب آند ایچدی کی، او بیلمیر. قیز احوالاتی صاباحیسی گولنار خانیما خبر وئردی، بیر نامه ده او بیری باجیسینا یازیب گولناری یولا سالدی.
بلی، گولنار گلیب چیخدی اوچونجو باجی‌نین قالاچاسینا. گؤروشدولر،
دانیشدیلار، بو باجی دئدی کی:

- الله منیم اریمین باشین باتیرسین، اوندان سؤز قوپارماق ماهال ایشدی.
آمما یئنه ده اونو زیرزمیده گیزله‌ییب ارینین یولون گؤزله‌مه‌یه
باشلادی. گئجه دئو گلدی، گؤردو کی، قیز بئه‌کئف اوتوروب.
سوروشدو:
- آی قیز، نه وار، یئنه بورنونو ساللاییبسان؟
قیز یالوارا-یالوارا اونا دئدی:
- کئچن اوغور آتامین یانینا گئدنده قنداهاردان کئچدیک.

بوتون جاماعت قارا گئیمیشدی. سوروشدوق نه وار، دئدیلر کی، پادشاهین اون دؤرد یاشیندا بیر اوغلو ایتیب. ایندی ائله بیردن یادیما دوشدو. سن بو باره‌ده
هئچ بیر شئی بیلمیرسن؟
دئو ائله بونو ائشیتجک قیزین آغزی‌نین اوستوندن بیر سیلله ووردو. غرض نه باشینی آغریدیم، دیو نه قدر سؤیدو، دؤیدوسه، قیز ال چکمه‌دی کی،چکمه‌دی. آخیر دئو بوینونا آلدی کی، ملیک ممدی او اوغورلاییب، اؤزون‌ده یئددی تپه قالاسیندا تیلسیمه سالیب.
قیز سحر احوالاتی گولنار خانیما خبر وئردی. گولنار خانیم اونا
تاپشیردی کی، ایندی‌ده اؤیرنسین او تیلسیمی نئجه سیندیرماق اولار. بیر ده کی،
اؤیرنسین گؤرسون دئوین جانی ندی...

ایران -آذربایجان ادبیات اوتاغی وبلاگیندان

آردی وار...

داشلی بولاق
@dashlibulaq

#باشووا_دوْلانیم

بیزلر بو دئییمی چوْخ ایشله‌دیریک آنجاق اوْنون هاردان گلمه‌سی ایلگینج و جالب دیر.

کئچمیشده بیریسی چوخ چتین مریض اوْلاندا و داوا-درمان اوْلمادان اوْنا قوربان نذر ائدردیلر توْختاسین بیله‌سینه قوربان کسه‌جک دئیردیلر!

بو قوربانین اؤزۆنه گؤره خاص بیر دبی واریدی! ائوین بؤیوگۆ و یییه‌سی کۆمه گیریب بیر صاف-سۆتون قوْیۇن تۇتوب (قوْیون اوْلمایان کئچی) گتیرردی مریضین یاتان حالدا نئچه دؤنه باشینا دوْلاندیراردی و دئیردیلر:
" قادا-بالا سندن رفع اوْلسون"!
بئله بیر اینام واریدی مریضین قاداسین قوْیۇن آلاجاق!

سوْنزا قوْیونو کۆمه قایتاراردیلار و اوْنا یاخچی باخاردیلار!

مریض توْختایاندان سوْرا قوْیونو کسیب و اَتین کند ایچینده و قاپی-قوْنشویا پایلاردیلار!

ایندیسه "باشووا دوْلانیم" اوْ دب و اینامدان قالیب و "قادا-بالان آلیم" دئمک دیر.

@dasbulaq