▪️اکنون به بندهای ۳۳ تا ۳۵ کتیبه‌ی بیستون می‌رسیم. اینجا هم همان الگوی آشنا تکرار می‌شود: مدعیانی تازه از دل اقوام و مناطق مختلف سربرمی‌آورند، خود را شاه می‌نامند، مردم گرد آن‌ها جمع می‌شوند و داریوش، با یاری اهورامزدا، آن‌ها را درهم می‌شکند. اما تفاوت مهم این بخش با بندهای پیشین در شدتِ مجازات و گسترش شورش‌هاست؛ داریوش بیش از پیش به «نمایش قدرت» نیاز پیدا می‌کند.

داریوش شاه می‌گوید:
مردی به نام «تریتَنتَخْمِه»، از قبیله‌ی ساگارتی، از من سرکشی کرد و به مردم خود گفت: «من پادشاه ساگارتیا هستم و از خاندان کیاخسار (کیاکسار) می‌باشم.» آنگاه من سپاهی پارسی و مادی فرستادم. مادی‌ای به نام «تَخمَسپاده»، بنده‌ی من، را سردارشان کردم و به او گفتم: «برو، آن سپاهی را که بر من شوریده و مرا به شاهی نمی‌شناسد، درهم شکن.» پس تخمَسپاده با سپاه رفت و با تریتنتخمه نبرد کرد. اهورامزدا مرا یاری داد؛ به خواست اهورامزدا سپاه من آن شورشیان را شکست داد و تریتنتخمه را گرفتند و نزد من آوردند.

پس بینی و گوش‌های او را بریدم و یکی از چشمانش را کور کردم، و او را دربند، در برابر درگاه کاخ خود نگاه داشتم تا همه‌ی مردم او را ببینند. سپس او را در «اربیلا» به صلیب کشیدم.

داریوش شاه می‌گوید: این بود آنچه در ماد به دست من انجام شد.

داریوش شاه می‌گوید: پارتیان و هیرکانیان بر من شوریدند و خود را در کنار فرئَورتیش نهادند. پدر من، ویشتاسپ، در پارت بود. مردم او را ترک کردند و شورشی شدند. آنگاه ویشتاسپ با سپاهی که هنوز وفادار مانده بود، به جنگ ایشان رفت. در شهری در پارت به نام «ویشپَوزاتیش» او با پارتیان نبرد کرد. اهورامزدا مرا یاری داد؛ به خواست اهورامزدا سپاه من آن شورشیان را شکست داد. در روز دوم ماه «ویَخْشَن» نبرد کردند.

۱. ادعای نسب و مشروعیت جعلی
🔹 تریتنتخمه خود را از خاندان کیاکسار معرفی می‌کند؛ باز همان الگو: دشمنان برای مشروعیت‌سازی، نسب جعل می‌کنند.
🔸 داریوش با تکرار این روایت می‌خواهد بگوید: «آنچه مرا شاه می‌کند حقیقتِ تبار و تأیید اهورامزداست، نه ادعا.»

۲. مجازات به‌مثابه نمایش
🔹 بریدن بینی، گوش، کور کردن یک چشم، نگه‌داشتن در مقابل کاخ، و در نهایت به صلیب کشیدن —همه‌ی این‌ها یک «نمایش عبرت‌آموز» است.
🔸 داریوش به عمد می‌گوید «تا همه مردم او را ببینند»؛ اینجا خشونت صرفاً انتقام نیست، بلکه ابزار کنترل اجتماعی است.

۳. کارکرد روانشناختی خشونت
🔹 در روانشناسی قدرت، چنین مجازات‌هایی «خبر روانی جمعی» ایجاد می‌کند: ترس از شورش در ناخودآگاه مردم می‌نشیند.
🔸 داریوش خود را پدری سخت‌گیر و قاطع می‌نمایاند؛ کسی که نه‌تنها خطاکار را نابود می‌کند، بلکه بدن او را به تابلوی هشدار برای جامعه بدل می‌سازد.

۴. پیوستگی قدرت خانوادگی
🔹 در بند ۳۵، نقش پدر داریوش (ویشتاسپ) برجسته می‌شود. اینجا داریوش به نوعی می‌گوید: «قدرت من تنها شخصی نیست، بلکه شبکه‌ای خانوادگی است.»
🔸 حضور پدر به‌عنوان حاکم پارت و فرمانده جنگ، مفهوم «سلسله» و «تداوم مشروعیت» را تقویت می‌کند. شاهی داریوش تنها فردی نیست، بلکه نهادی خانوادگی و الهی است.

۵. فرهنگ سیاسی هخامنشی: ترکیب دین و مجازات
🔹 هر بار پیروزی به اهورامزدا نسبت داده می‌شود: «به خواست اهورامزدا...»
🔸 این ساختار دوگانه (مجازات زمینی + تقدسِ آسمانی) اساس فرهنگ شاهی هخامنشی است. مردم باید باور کنند که مجازات شاه، بازتاب عدالت الهی است.

صوفی ار باده به اندازه خورَد نوشش باد
ور نه اندیشهٔ این کار فراموشش باد

آن که یک جرعه مِی از دست توانَد دادن
دست با شاهدِ مقصود در آغوشش باد

پیرِ ما گفت خطا بر قلم صُنع نرفت
آفرین بر نظرِ پاکِ خطاپوشَش باد

شاهِ تُرکان، سخنِ مدعیان می‌شِنَوَد
شرمی از مَظلَمِهٔ خونِ سیاووشش باد

گرچه از کِبر، سخن با منِ درویش نگفت
جان فدایِ شِکَرین‌پستهٔ خاموشش باد

چشمم از آینه‌دارانِ خط و خالش گشت
لبم از بوسه‌رُبایانِ بَر و دوشش باد

نرگسِ مستِ نوازش‌کُنِ مردم‌دارَش
خونِ عاشق به قدح گر بِخورد نوشش باد

به غلامیِ تو مشهورِ جهان شد حافظ
حلقهٔ بندگیِ زلفِ تو در گوشش باد

سیگار Marlboro در ابتدا (دهه ۱۹۲۰ تا حدود ۱۹۵۰) به‌عنوان سیگار «مناسب بانوان» معرفی شد. روی جعبه حتی شعارهایی مثل Mild as May (ملایم مثل ماه مه) نوشته می‌شد. تبلیغاتش هم معمولاً تصویر زنان شیک و مدرن اون دوران بود که سیگار می‌کشیدن. نکته مهم این بود که فیلتر سیگار مارلبورو سفید بود و در آن زمان خیلی‌ها فکر می‌کردن «سیگار با فیلتر» مخصوص زن‌هاست چون به قول خودشون ظریف‌تر و “کم‌خطرتر” به نظر می‌رسید. به همین دلیل، مارلبورو بین زنان محبوب شد ولی مردها حاضر نبودن سمتش برن.

مشکل اینجا بود که بازار اصلی سیگار دست مردها بود و مارلبورو چون بیشتر “زنانه” برداشت می‌شد، نمی‌تونست سهم بزرگی بگیره. شرکت Philip Morris که صاحب مارلبورو بود، در آستانه ورشکستگی قرار گرفت.

در سال ۱۹۵۴، فیلیپ موریس با همکاری آژانس تبلیغاتی Leo Burnett یک تغییر بزرگ داد. اون‌ها تصمیم گرفتن تصویر “زنانه” رو کاملاً کنار بذارن و هویت تازه‌ای بسازن: هویت مردانه، خشن و قوی.
اینجا بود که شخصیت کابوی وارد شد: مردهای قوی‌هیکل با لباس غربی، در مزرعه و فضای باز، در حال کار یا اسب‌سواری، سیگار می‌کشیدن. این تصویر به‌شدت حس “مردانگی، آزادی و قدرت” می‌داد.

این تغییر به‌قدری موفق بود که مارلبورو به یکی از پرفروش‌ترین برندهای سیگار جهان تبدیل شد. در واقع کمپین Marlboro Man به‌عنوان یکی از موثرترین کمپین‌های تبلیغاتی قرن بیستم شناخته می‌شه. برند از مرز ورشکستگی بیرون اومد و تا دهه‌ها پرچمدار بازار بود.

▪︎برای توجیه حمله و فتح یک تمدن، نیاز است که آن تمدن شیطانی یا فاسد جلوه داده شود.
▪︎بر این اساس، روایت می‌شود که ایران پیش از اسلام:
- جامعه‌ای جاهلی بوده است.
- مملو از شراب‌خواری، بی‌بندوباری و بت‌پرستی بوده است.
- ظالم و فاسد بوده و پذیرش اسلام نجات‌بخش آن جامعه بوده است.

▪︎هدف این روایت: ایجاد یک «پیشینهٔ سیاه» اغراق‌شده یا جعلی، تا ورود اسلام نه به عنوان حمله‌ای خارجی، بلکه به عنوان یک انقلاب نجات‌بخش و خیرخواهانه جلوه داده شود. این روایت، به مشروعیت‌بخشی به حاکمیت کنونی و ایجاد حس حقارت نسبت به گذشته پیش از اسلام کمک می‌کند.

▪︎از سوی دیگر، وقتی پای ملی‌گرایی و غیرت کاذب به میان می‌آید، همان نیروها نیاز دارند تا برای ایران امروز یک هویت کهن و اصیل (اما مطابق با ایدئولوژی خود) بسازند.

نمونه‌ها:
- حجاب اجباری؟ روایت می‌شود که این «حجاب ایرانی اصیل» است و ریشه در دوران هخامنشی دارد.
- حرمت شراب؟ گفته می‌شود این قانون ایرانی است و بهرام گور آن را حرام کرده است.
- مخالفت با موسیقی؟ ادعا می‌شود این محدودیت‌ها ریشه در فرهنگ اصیل ایرانی دارد.

▪︎هدف این روایت: مشروعیت‌بخشی به قوانین و هنجارهای امروزین با جعل ریشه‌های تاریخی و فرهنگی.

▪︎این دو روایت متناقض، در واقع یک شگرد تبلیغاتی است. پیام اصلی این است که:
- وقتی می‌خواهند اسلام را برتر جلوه دهند، تاریخ پیش از اسلام «سیاه و بی‌فرهنگ» نشان داده می‌شود.
- وقتی می‌خواهند قوانین و هنجارهای اسلامی امروز را ایرانیزه کنند، همان قوانین به «فرهنگ اصیل ایرانی» نسبت داده می‌شوند.

▪︎هدف این استراتژی، نه ارائه یک روایت تاریخی منسجم، بلکه پرتاب پیام‌های متناسب با موقعیت برای توجیه قدرت است. نتیجهٔ این کار، نوعی خشونت نمادین علیه تاریخ و هویت ملت است: گذشته یا کاملاً سیاه جلوه داده می‌شود تا اسلام‌زدگی توجیه شود، یا کاملاً مطابق با ایدئولوژی امروز بازنویسی می‌شود تا مشروعیت تاریخی پیدا کند.

من در او میزنم امروز، باشد وا شود
گر تو داری صبر زاهد، باش تا فردا شود

میزنم بر شمع رویش خویش را پروانه‌وار
تا بسوزم در جمالش لای من الا شود

آب چشم آخر بخواهد بردنم تا کوی دوست
قطره قطره جمع گردد عاقبت دریا شود

پرتوی از مهر رویت گر بتابد بر زمین
بگذرد از آسمان عرش برینش جا شود

زلف اگر از روی چون خورشید یکسو افکنی
از فروغ نور رویت هر دو عالم لا شود

گر صبا از زلف مشگینت نسیمی آورد
عاشقان را مو بمو آشفته و شیدا شود

گر بمیدان دست آری سوی چوگان در زمان
صد هزاران گوی سر از هر طرف پیدا شود

از غلاف مهر تیغ قهر چون بیرون کشی
بهر سبقت در میان عاشقان غوغا شود

چشم مستت گر نظر بر نرگسستان افکند
دیدهٔ نرگس ز فیض آن نظر بینا شود

در وجودش کی تواند کرد شک دیگر کسی
آن دهان نیست هستت گر بحرفی وا شود

ناصحا عیب من بی‌دل برسوائی مکن
هر کسی کو عشق ورزد لاجرم دانا شود

جان بخواهی داد فیض آخر تو در سودای او
آری آری اهل دلرا سر درین سودا شود

▪️چند روز اخیر خبرهایی منتشر شد از اعلام جرم قضایی نسبت به یک فعال فضای مجازی به‌خاطر صحبت‌هایی که به زعم برخی «خلاف عفت عمومی» و «بی‌احترامی به فردوسی» بود. طبیعی است که جامعه‌ی ایران نسبت به مفاخر خودش حساس است؛ فردوسی برای همه‌ی ما یک ستون هویت ملی است و بی‌احترامی به او برای مردم قابل پذیرش نیست.

⚠️ مرز میان دفاع از ارزش‌ها و سوءاستفاده از ارزش‌ها برای محدود کردن آزادی بیان بسیار باریک است.

در علم سیاست و ارتباطات، بارها دیده‌ایم که حکومت‌ها در کشورهای مختلف از «احساسات جمعی» برای ایجاد مشروعیت به اقدامات محدودکننده استفاده می‌کنند:

📌 تاکتیک یکی است:
اول روی نقطه‌ای دست می‌گذارند که جامعه حساسیت دارد (مقدسات، امنیت، مفاخر ملی...) و با جلب حمایت عمومی، سابقه‌ای برای محدود کردن بیان ایجاد می‌کنند. بعد از آن، همین ابزار را به تدریج علیه هر صدایی که به مذاقشان خوش نیاید استفاده می‌کنند.

❗ بنابراین مسئله این نیست که آن فرد درست گفته یا غلط.
مسئله این است که آیا ما می‌خواهیم تصمیم درباره‌ی بیان افراد دست مردم باشد یا دست نهادهای سیاسی و قضایی؟

اگر یک نفر حرف نامناسب زد، جامعه بهترین قاضی است:

کسی که کارش بی‌احترامی باشد، با «آنفالو» و «بی‌توجهی» مخاطبان حذف می‌شود.

هیچ تولیدکننده‌ی محتوا بدون حمایت مردم زنده نمی‌ماند.

بهترین پاسخ به محتوای نامناسب، واکنش مدنی و اجتماعی است، نه مداخله‌ی سنگین قضایی. چون اگر راه دوم جا بیفتد، فردا ممکن است هر نقدی—حتی اگر سازنده و محترمانه باشد—با همان برچسب‌ها خاموش شود.

🔑 دفاع از آزادی بیان به معنای تأیید همه‌ی محتواها نیست؛ بلکه یعنی ما نگذاریم «حق شنیدن و انتخاب کردن» از دست مردم خارج شود. هرگونه حمایت از این موضوع یک اشتباه فاجعه است ❌

▪️یسنای ۳۴ ادامه‌ی مسیر یسنای ۳۳ است، اما با پرسش‌های ژرف‌تر. این هات را می‌توان «سرود پیشکش و جاودانگی» نامید؛ جایی که زرتشت هم نیایش می‌کند، هم می‌پرسد و هم پیشکش خویش را به اهورامزدا و امشاسپندان می‌سپارد. محور اصلی این سرود، راهیابی انسان به جاودانگی از راه اندیشه و کردار نیک است.

▪️زرتشت می‌پرسد: «چه کار و چه گفتار و چه نیایشی را برای نامیرا شدن انجام دهم؟»
و پاسخ می‌دهد: من جان و روان خویش را به اشه (راستی)، به اورمزد و به امشاسپندان می‌سپارم. پیشکش واقعی نه نذر و قربانی، بلکه سپردن جان و کردار به حقیقت است.

▪️زرتشت یاد می‌کند: روان و جسم هر دو از آنِ خداست. پس انسان باید هر دو را در مسیر راستی به‌کار گیرد؛ هم تن پاک باشد و هم روان. دین نه ریاضت است و نه بی‌اعتنایی به زندگی؛ بلکه هماهنگی کامل تن و روان در راستی است.

▪️در این هات، آتش جایگاهی ویژه دارد: آتش نیرومند اورمزد به نیکوکاران آرامش می‌بخشد و برای آنان که راستی در دل دارند، مایه‌ی خشنودی است. اما برای دروغ‌پیشگان و آسیب‌زنندگان، آتش نماد داوری و کیفر است.

▪️زرتشت با شجاعت می‌پرسد: آیا کالبد پسین، رستاخیز و زندگی دوباره، حقیقت دارد؟
او پاسخی از اورمزد و امشاسپندان می‌خواهد. پاسخ روشن است: بله، جهان پسین و نو شدن جهان (فَرَشگرد) بخشی از قانون هستی است؛ همان امید بزرگ به پیروزی نهایی نیکی.

▪️بزرگ‌ترین بخشش اورمزد «دانایی» است؛ دانایی‌ای که با وهومن (اندیشه نیک) به دست می‌آید. دانایی حقیقی تنها اندوختن دانش نیست، بلکه فهمیدن راه درست و انجام کار نیک—حتی در سختی—است.

▪️زرتشت هشدار می‌دهد: رهبران مذهبی پیرو دروغ و پیروان نادرستشان در رنج می‌مانند، زیرا وهومن در کالبدشان مهمان نمی‌شود. بی‌خردی و ستم، آنان را از آرامش و شادی جاودان محروم می‌کند.

▪️در این سرود، زرتشت از اورمزد می‌خواهد که «خرداد» (کمال و رسایی) و «امرداد» (جاودانگی و بی‌مرگی) را به انسان عطا کند. این دو نماد نیازهای بنیادین بشرند: خوراک و آبی که نه تنها جسم را زنده می‌کنند، بلکه روان را نیز به کمال می‌رسانند.

▪️هات ۳۴ با تصویری امیدبخش پایان می‌یابد: نو شدن نهایی جهان. فرشگرد، روزی است که با فرمانروایی اورمزد، جهان از نو زاده می‌شود، راستی بر همه‌جا فرمان خواهد راند، و شادی و روشنایی جاویدان می‌گردد.

🌱 پیشکش حقیقی: جان و کردار خودت را به راستی بسپار.
⚖️ تن و روان را یکی کن: هر دو را در مسیر نیکی نگه دار.
🔥 آتش را پاس بدار: نماد راستی و داوری است.
🕊️ امید به رستاخیز: جهان نو خواهد شد؛ ناامیدی جایگاهی ندارد.
📖 دانایی بجوی: بزرگ‌ترین بخشش خدا، خرد و آگاهی است.
🍃 زندگی را پاسدار: خوراک و آب، نماد کمال و جاودانگی، امانت‌های الهی‌اند.

زندگی معنوی، تنها نیایش زبانی نیست؛ پیشکش واقعی این است که اندیشه، گفتار و کردار خویش را به خدا بسپاری.
یسنای ۳۴ می‌آموزد: ایمان، پرسشگری را خاموش نمی‌کند، بلکه آن را در مسیر حقیقت به کار می‌گیرد. و در نهایت، وعده‌ی بزرگ همیشه پابرجاست: جهان نو خواهد شد و راستی بر همه‌چیز چیره می‌گردد.

شنیدم که به روزگار خسرو در وقت وزارت بزرجمهر حکیم، رسولی آمد از روم، کسری بنشست چنانک رسم ملوک عجم بود و رسول را بار داد و پادشاه را با رسول بارنامه می‌بایست کی کند به بزرجمهر، یعنی که مرا چنین وزیریست؛ پیش رسول با بزرجمهر گفت: «ای فلان، همه چیز که در عالم است تو دانی.» و خواست که او گوید دانم.
بزرجمهر گفت: «نه ای خدایگان.»
خسرو از آن طیره شد و از رسول خجل شد، پرسید که: «همه چیز که داند؟»
گفت: «همه چیز همگنان دانند و همگنان هنوز از مادر نزاده‌اند.»

▪️اخلاق و فضیلت به معنای مطالعه و عمل به اصول و ارزش‌های اخلاقی است؛ شامل تلاش برای رسیدن به برتری و زیستن یک زندگی پُرمعنا.
اخلاق بیشتر با پرسش از درست و نادرست سروکار دارد، در حالی که فضیلت به صفات و عادت‌های شخصیتی اشاره دارد که به انسان کمک می‌کنند زندگی خوبی داشته باشد.

در فلسفه، اخلاق و فضیلت از دیرباز موضوعی مرکزی بوده‌اند. فیلسوفانی چون سقراط، افلاطون و ارسطو درباره‌ی ماهیت اخلاق و نقش فضیلت در شکوفایی انسان اندیشیده‌اند. سقراط به‌ویژه بر این باور بود که جستجوی فضیلت راه رسیدن به خوشبختی و رضایت است.

امروزه نیز بحث اخلاق و فضیلت با موضوعاتی چون عدالت اجتماعی، محیط‌زیست و فناوری پیوند دارد. بسیاری معتقدند که بدون فضیلت نمی‌توان به جامعه‌ای عادلانه و پایدار رسید.

در عمل، اخلاق و فضیلت هم در فلسفه، روانشناسی و الهیات مطالعه می‌شوند و هم در حوزه‌هایی مانند تجارت و پزشکی برای هدایت تصمیم‌گیری و رفتار حرفه‌ای به کار می‌روند.

▪️تعریف فضیلت کلید فهم فلسفه‌ی سقراط درباره‌ی اخلاق است. فضیلت را می‌توان «برتری اخلاقی» یا «کیفیت نیکو» دانست که با ویژگی‌هایی چون صداقت، شجاعت، شفقت و عدالت همراه است.

▪️سقراط فضیلت را نوعی کمال اخلاقی می‌دانست که برای یک زندگی خوب ضروری است. او باور داشت فضیلت فقط رفتار درست نیست، بلکه فهم چرایی آن رفتار است. پس فضیلت صرفاً اطاعت از قوانین نیست، بلکه درک علت آن قوانین و هماهنگ بودن با آن علت‌هاست.

▪️در فلسفه، نظریه‌های گوناگونی برای فضیلت وجود دارد. «اخلاقِ فضیلت» (Virtue Ethics) یکی از آن‌هاست که بر اهمیت شخصیت اخلاقی و پرورش خصلت‌هایی چون صداقت، درستکاری و شفقت تأکید می‌کند. این رویکرد به جای تمرکز بر عمل، بر صفات درونی فرد تکیه دارد و مسئولیت‌پذیری شخصی را برجسته می‌کند.

▪️بررسی تعریف فضیلت همچنین رابطه‌ی اندیشه‌ی سقراط با نظریه‌های دیگر اخلاقی مثل نتیجه‌گرایی (Consequentialism) و وظیفه‌گرایی (Deontology) را روشن می‌کند.

▪️فلسفه‌ی اخلاق به فهم ماهیت اخلاق، اصول تصمیم‌گیری درست و ارزش‌های زیربنایی باورهای ما می‌پردازد.

▪️روش سقراط در اخلاق بر پرسشگری و بازاندیشی استوار بود. او می‌گفت دانش اخلاقی چیزی نیست که صرفاً آموزش داده شود، بلکه باید با تأمل انتقادی و پرسشگری در درون فرد کشف شود.

🤔 در فلسفه‌ی اخلاق، دو محور مهم بررسی می‌شوند:

۱. نظریه‌های اخلاقی مثل نتیجه‌گرایی، وظیفه‌گرایی و اخلاق فضیلت.

۲. مسائل و معماهای اخلاقی؛ یعنی سناریوهایی که باید دید هر نظریه چگونه راه‌حل می‌دهد و چه عواملی (ارزش‌های فردی، فرهنگ، فشار اجتماعی) بر تصمیم‌گیری اثر دارند.

▪️سقراط باور داشت رشد شخصیت اساس زندگی با فضیلت است. او می‌گفت انسان می‌تواند با کوشش آگاهانه و بازاندیشی، فضایل چون خرد، شجاعت، عدالت و خویشتنداری را در خود پرورش دهد.

▪️راه آن پرسشگری از باورها و ارزش‌های خود، پذیرش محدودیت‌ها و فروتنی در جستجوی فضیلت است. عادت‌ها، تمرین و بازخورد نقش مهمی در این فرایند دارند.

▪️این ایده‌ها امروز هم کاربرد دارند؛ مثلاً با تمرین ذهن‌آگاهی (Mindfulness) و خودبازنگری می‌توان شخصیت را رشد داد، یا در سازمان‌ها محیطی ساخت که رشد اخلاقی و تصمیم‌گیری درست را تشویق کند.

▪️سقراط معتقد بود خوشبختی و رضایت بدون فضیلت ممکن نیست. او چهار فضیلت اصلی را راهنمای زندگی خوب می‌دانست: خرد، شجاعت، عدالت و خویشتنداری.

▪️این بخش رابطه‌ی فضیلت و شادی را بررسی می‌کند. مثلاً نظریه‌های لذت‌گرایانه می‌گویند خوشبختی یعنی لذت و دوری از رنج، اما سقراط باور داشت تنها «زیستن با فضیلت» به خوشبختی واقعی می‌انجامد.

▪️در عمل، تمرین فضایل چون سپاسگزاری و شفقت حس رضایت و معنا را بالا می‌برد. زندگی بر پایه‌ی اصول اخلاقی نیز حس هدفمندی و معنا می‌آفریند که برای شادی پایدار ضروری است.

▪️اندیشه‌ی سقراط در باب اخلاق و فضیلت می‌تواند چارچوبی برای مسائل امروز فراهم کند:

• عدالت اجتماعی: پرسشگری سقراطی کمک می‌کند تا تعصبات و امتیازات خود را بشناسیم و درباره‌ی نژاد، جنسیت و نابرابری گفت‌وگویی معنادار داشته باشیم.

• فناوری: بازاندیشی اخلاقی می‌تواند ما را نسبت به پیامدهای فناوری – به‌ویژه هوش مصنوعی و سیستم‌های خودکار – هوشیارتر کند.

• محیط زیست: تأکید سقراط بر زندگی با فضیلت و خیر عمومی، پایه‌ای برای تصمیم‌های اخلاقی در راستای پایداری و نسل‌های آینده فراهم می‌آورد.

▪︎احمد پژمان در ۱۸ تیر ۱۳۱۴ در شهر لارِ استان فارس زاده شد. از دوران نوجوانی با موسیقی آشنا شد و ویولن را نزد حشمت سنجری و تئوری موسیقی را نزد حسین ناصحی فراگرفت. سپس به عنوان نوازنده ویولن در ارکستر سمفونیک تهران حضور یافت.

▪︎با بورسیه تحصیلی به آکادمی موسیقی وین رفت و نزد استادانی چون توماس کریستین داوید، آلفرد اوهل و هانس یلینک به تحصیل آهنگسازی پرداخت.
او پس از بازگشت به ایران، آثار ماندگاری چون اپرای «جشن دهقان»، «دلاور سهند» و «سمندر» را برای تالار رودکی خلق کرد.

▪︎در سال ۱۳۵۴ برای ادامه تحصیلات به دانشگاه کلمبیا در نیویورک رفت و در زمینه آهنگسازی پیشرفته و موسیقی الکترونیک تحصیل کرد.

▪︎ایشان در طول فعالیت هنری خود، طیف گسترده‌ای از آثار را در فرم‌های موسیقی کلاسیک غربی مانند سمفونی، اپرا، باله، راپسودی، اوراتوریو و پوئم سمفونیک با تأثیر از موتیف‌ها و موسیقی ایرانی خلق کرد.
وی همچنین برای بیش از ۲۷ فیلم و حدود ۳۰ ترانه پاپ موسیقی نوشته و بیش از ۱۵ آلبوم ارکسترال، آوازی و موسیقی فیلم منتشر کرده است.

▪︎همکاری‌های او با کارگردانان برجسته از جمله بهمن فرمان‌آرا و مجید مجیدی همراه بود و موفق به کسب جوایزی مانند دو سیمرغ بلورین از جشنواره فیلم فجر و چهار تندیس زرین از جشن بزرگ سینمای ایران شد.

▪︎احمد پژمان در سن ۹۰ سالگی (۷ شهریور ۱۴۰۴) در لس‌آنجلس آمریکا، پس از دوره‌ای بیماری، درگذشت.
پیکر این هنرمند در آمریکا به خاک سپرده شد.

▪︎این قطعه از اپرای سه‌پرده‌ای «سمندر» است که یکی از آثار برجسته و نمادین پژمان در دوران پس از تحصیل او در وین و بازگشت به ایران به‌شمار می‌آید. «سمندر» در تالار رودکی اجرا شد و نقطه عطفی در تلفیق موسیقی کلاسیک غربی با عناصر ایرانی است.

▪︎اثر امپرسیون باله از اجزای مهم بنیان‌گذاری سبک تلفیقی باله مدرن با ریشه‌های ایرانی است. این قطعه یکی از ملودی‌های برجسته و شناخته‌شده در میان علاقه‌مندان موسیقی کلاسیک ایرانی است.

▪︎راپسودی یکی از نخستین آثار پژمان است که در دوران تحصیل او در آکادمی موسیقی وین اجرا شد. این اثر توسط رادیو سمفونی وین اجرا گردید و نشان‌دهنده تسلط او بر فرم ارکسترال در ابتدای مسیر هنری‌اش است.

🔑 روان‌شناس «کریستوفر پترسون» سال‌ها پیش گفت:
«روان‌شناسی مثبت را می‌شود در سه واژه خلاصه کرد: دیگران مهم هستند.»
این جمله ساده، هم خلاصه‌ی قرن‌ها تجربه‌ی انسانی است، هم توضیح می‌دهد چرا خوشبختی، موفقیت و حتی بقا بدون ارتباط اجتماعی ممکن نیست.

ولی سؤال اصلی اینجاست 👇
چطور باید ارتباط بسازیم؟ چطور می‌شود بدون ترس از قضاوت یا آسیب دیدن، با دیگران وصل شد؟

👨‍🔬 دکتر «نیک اپلی» از دانشگاه شیکاگو دقیقاً همین را بررسی کرده. تحقیقات او روی بیش از ۲۰هزار داده نشان می‌دهد:
ما خیلی بیشتر از واقعیت، خطر ارتباط گرفتن را بزرگ می‌کنیم. در عمل وقتی به دیگران نزدیک می‌شویم، واکنش‌شان مثبت‌تر از چیزی است که فکر می‌کنیم.

🫶 راز پنهانِ آن حس خوبِ ارتباط هم یک واژه است: اعتماد.
در اینجا از اعتماد منظور این است که گمانی نیک به طرف مقابل داشته باشیم.

1️⃣ مردم بیشتر از چیزی که فکر می‌کنید علاقه‌مند به شما هستند.
ترس ما اغلب بی‌اساس است؛ دیگران خیلی کمتر از آنچه تصور می‌کنیم ما را قضاوت می‌کنند.

2️⃣ ارتباط بر پایه‌ی داد و ستد است.
لبخند، نگاه، تکان سر و پاسخ دادن ساده… همین نشانه‌های کوچک هستند که گفت‌وگو را زنده و گرم می‌کنند.

3️⃣ تکرار مهم‌تر از شدت است.
خوشبختی شبیه یک لاستیک پنچر است: مدام باید بادش کنی! پس ارتباط‌های کوچک، روزمره و کوتاه، شادی پایدار می‌سازند.

4️⃣ نزدیکی را مثل فاصله‌ی فیزیکی تصور کن.
هرچه «دایره‌ی من و تو» بیشتر روی هم بیفتد، حس ارتباط قوی‌تر می‌شود. حتی غریبه‌ها هم می‌توانند خیلی نزدیک حس شوند.

5️⃣ شخصیت بیشتر انتظارات را شکل می‌دهد تا تجربه را.
درون‌گراها فکر می‌کنند از ارتباط خسته می‌شوند، ولی وقتی وارد گفت‌وگو می‌شوند اغلب بیشتر از چیزی که انتظار داشتند لذت می‌برند.

6️⃣ باورهای غلط، بزرگ‌ترین مانع ما هستند.
ما فکر می‌کنیم دیگران علاقه‌ای به ارتباط ندارند. اما اغلب اشتباه می‌کنیم. واقعیت این است که رد شدن دردش زود می‌گذرد، اما ارتباط ماندگار است.

هیچ جمله‌ی جادویی برای شروع گفت‌وگو وجود ندارد. راز کار ساده است:
👉 مهر واقعی به دیگران + توجه به آن‌ها.

🌱 شاید همین امروز وقتش باشد با کسی سر صحبت را باز کنیم؛ چه دوست قدیمی باشد، چه یک غریبه در مترو.
بخاطر بسپار: دیگران مهم‌اند. و این یعنی تو هم مهمی. ❤️