باری چون عجله داشتم که موتورم را پیاده کنم، رو بی‌حوصلگی جعبه‌ای کشیدم که دیواره‌اش سه تا سوراخ داشت، و از دهنم پرید که: «این یک جعبه است. بره‌ای که می‌خواهی این تو است.»
و چه‌قدر تعجب کردم از این‌که دیدم داورِ کوچولوی من قیافه‌اش از هم باز شد و گفت: «آها... این درست همان چیزی است که می‌خواستم! فکر می‌کنی این بره خیلی علف بخواهد؟»
_چطور مگر؟
_آخر جایی که من هستم همه‌چیز کوچک است.
_هر چه باشد حتماً بسش است. بره‌ای که به‌ت داده‌ام خیلی کوچولوست.
_آن‌قدرها هم کوچولو نیست... اِه! گرفته خوابیده...
و این جوری بود که من با شازده کوچولو آشنا شدم.

شازده کوچولو؛ سنت اگزوپری
نشر نگاه؛ ترجمه‌ی احمد شاملو

اندر محاسن ادبیات اینه که تو هر محتوا و ژانری که دنبال کنی داری در راستای رشته خودت مطالعه می‌کنی. چه فیلم خوب ببینی چه روانشناسی بخونی چه یه نقاشی رو با دقت تماشا کنی حتی وقتی به آدم‌ها با دقتی کمی بیشتر از معمول نگاه می‌کنی. تو داری در همه این‌ها ادبیات رو بهتر می‌فهمی.

داشتم اصل علیت رو تو فلسفه می‌خوندم و بیاید ببینید چی به ذهنم رسیده. کتاب درسی می‌گه: «رابطه‌ی علّیت رابطه‌ای وجودی است؛ یعنی وجود یک چیز، ضرورتاً وابسته به وجود دیگری است و اگر علت باشد، معلول آن هم حتماً خواهد بود و اگر علت نباشد، معلول هم نخواهد بود.»
من یاد این بیت از حافظ افتادم که می‌گه:
«میانِ عاشق و معشوق فرق بسیار است
چو یار ناز نماید، شما نیاز کنید»

اینا واقعاً به هم ربط دارن یا عقل من زایل شده؟

«علّت چیزی است که به چیزی دیگر وجود می‌دهد و آن چیز را به وجود می‌آورد؛ یعنی تا علت نباشد، آن چیز هم پدید نمی‌آید. معلول نیز چیزی است که وجودش را از چیزی دیگر _که همان علت است_ می‌گیرد؛ یعنی در وجود خود، نیازمند به دیگری است.»

«وین تعلّل بهر ترکش دافعِ صد علت است
چون بشد علت ز تو پس نقل منزل منزل است»
_مولانا

«ز دانه سیب اگر نوشد، بروید برگ سیب از وی
ز دانه تمر اگر نوشد، بروید بر سرش خرما»

در فلسفه به این حرف مولانا می‌گن «اصل سنخیّت علت و معلول». یعنی آدم از هر چیزی انتظار آثار متناسب با همون چیز رو داره. همون «گندم از گندم بروید، جو ز جو» و این حرفا.

استاد گفت: «خداباوران حتماً باید نفی معنای سوم اتفاق (نفی سنخیت) رو داشته باشن؛ چون معتقدن که خداوندی هست که قبل از خلق جهان، جهان رو بر اساس اهدافی تبیین کرده.»
شما یادِ «وقتی گریبانِ عدم با دستِ خلقت می‌درید» از دکتر یداللهی نیفتادید؟

یه مبحث بین رشته‌ای هست به اسم «فلسفه‌ی ادبیات». احساس می‌کنم جدی‌تر باید بهش فکر کنم.

سقراط رو به وسیله‌ی نوشیدن جام شوکران به قتل رسوندن. عجب مرگ شکوهمند و شاعرانه‌ای!