🛰️ 8 триллион теңге: Қазақстан өндірісті бұрын-соңды болмаған масштабта жаңғыртпақ
Реформа ойдағыдай өтсе, Қазақстанда көп дүние жасалатын болады. Өз тауарымызды тұтына бастағандықтан, болашақта инфляция төмендеуі тиіс.
Үкімет шағын және ірі бизнес, тұрғын үй құрылысы салаларындағы инвестициялық жобаларға 8 триллион теңге бөледі. Ол бюджеттің ақшасы емес. Кепілдік беру механизмі арқылы жекеменшік қаржы институттарында шоғырланған капитал да өндіріске бағытталмақ. Ол кредит пайызы теңгелей 12% шамасында болады. Бұл бизнеске ыңғайлы. Қаражаттың барлығы өңдеу өнеркәсібі салаларына берілмек. Оның ішінде 1,5 триллион теңге тек ауыл шаруашылығындағы жобаларға арналған.
Сонымен қатар, мемлекет IT, логистика, туризм, азық-түлік өндірісі, құрылыс материалдары, машина жасау, жеңіл және химиялық өнеркәсібі салаларындағы инвестицияларға тапсырыс жариялады. Оны алу үшін Ұлттық экономика министрлігінің Экономика салаларын дамыту департаментіне, «Даму» қоры мен «Байтерек» холдингіне хабарласу керек.
Қазақстан көп сын айтылса да, түрлі өндіріс ошақтарын көбейтіп келеді. Халыққа ол көріне бермейді. Себебі қазір көбіне халық тұтынатын тауар емес, басқа өндіріске қажет заттар жасалуда. Өндірістің үшінші циклына жетсек, базар мен дүкендер отандық тұтыну заттарымен толыға бастайды. Ол шамамен 2030 жылдары орын алуы мүмкін.
8 триллион эффектісін қашан көреміз? Оған кемінде 5 жыл қажет. Биылдан бастап енгізілетін салық реформасы отандық өндірушіге барлық жағдай жасайтын болады. Кәсіпкерлер де барынша өндіріске бұрылуы тиіс.
https://t.me/dalainside
Реформа ойдағыдай өтсе, Қазақстанда көп дүние жасалатын болады. Өз тауарымызды тұтына бастағандықтан, болашақта инфляция төмендеуі тиіс.
Үкімет шағын және ірі бизнес, тұрғын үй құрылысы салаларындағы инвестициялық жобаларға 8 триллион теңге бөледі. Ол бюджеттің ақшасы емес. Кепілдік беру механизмі арқылы жекеменшік қаржы институттарында шоғырланған капитал да өндіріске бағытталмақ. Ол кредит пайызы теңгелей 12% шамасында болады. Бұл бизнеске ыңғайлы. Қаражаттың барлығы өңдеу өнеркәсібі салаларына берілмек. Оның ішінде 1,5 триллион теңге тек ауыл шаруашылығындағы жобаларға арналған.
Сонымен қатар, мемлекет IT, логистика, туризм, азық-түлік өндірісі, құрылыс материалдары, машина жасау, жеңіл және химиялық өнеркәсібі салаларындағы инвестицияларға тапсырыс жариялады. Оны алу үшін Ұлттық экономика министрлігінің Экономика салаларын дамыту департаментіне, «Даму» қоры мен «Байтерек» холдингіне хабарласу керек.
Қазақстан көп сын айтылса да, түрлі өндіріс ошақтарын көбейтіп келеді. Халыққа ол көріне бермейді. Себебі қазір көбіне халық тұтынатын тауар емес, басқа өндіріске қажет заттар жасалуда. Өндірістің үшінші циклына жетсек, базар мен дүкендер отандық тұтыну заттарымен толыға бастайды. Ол шамамен 2030 жылдары орын алуы мүмкін.
8 триллион эффектісін қашан көреміз? Оған кемінде 5 жыл қажет. Биылдан бастап енгізілетін салық реформасы отандық өндірушіге барлық жағдай жасайтын болады. Кәсіпкерлер де барынша өндіріске бұрылуы тиіс.
https://t.me/dalainside
👍83😁35👏3
«Болмаған балалық шақ» 27 ақпанда үлкен экранға жол тартпақ
ҚР «Дарын» жастар сыйлығының иегері Ақберен Елгезектің кейінгі жылдары бестселлерге айналған туындысы «Болмаған балалық шақ» шығармасының желісі бойынша түсірілген драмалық фильм.
Шынайы оқиғаға негізделген бұл туынды балалық шағынан ауыр тағдырдың сынағына түскен кейіпкердің өмірін суреттейді. Басты кейіпкер қиындықтар мен әділетсіздікке қарамастан, өз жолын табуға және адамдық қасиеттерін сақтауға тырысады.
Фильмде «Болмаған балалық шақ» шығармасындағы оқиғаларға негізделген сюжеттер көрініс тапқан. Оқиғаның шынайылығы мен кейіпкерлердің терең психологиялық бейнесі көрерменге үлкен әсер сыйлайды.
Фильмнің бас продюсері автордың өзі – Ақберен Елгезек, режиссері – Айдын Сахаман, сценарийін жазған – Ефрат Шәріпов. Кинотуынды 27 ақпаннан бастап Қазақстанның барлық кинотеатрларында көрсетіле бастайды. Фильмдегі басты рөлдерді Ерлан Біләл, Берік Айтжанов, Әшім Ахметов пен жас актер Шәкәрім Алмасбек ойнады.
ҚР «Дарын» жастар сыйлығының иегері Ақберен Елгезектің кейінгі жылдары бестселлерге айналған туындысы «Болмаған балалық шақ» шығармасының желісі бойынша түсірілген драмалық фильм.
Шынайы оқиғаға негізделген бұл туынды балалық шағынан ауыр тағдырдың сынағына түскен кейіпкердің өмірін суреттейді. Басты кейіпкер қиындықтар мен әділетсіздікке қарамастан, өз жолын табуға және адамдық қасиеттерін сақтауға тырысады.
Фильмде «Болмаған балалық шақ» шығармасындағы оқиғаларға негізделген сюжеттер көрініс тапқан. Оқиғаның шынайылығы мен кейіпкерлердің терең психологиялық бейнесі көрерменге үлкен әсер сыйлайды.
Фильмнің бас продюсері автордың өзі – Ақберен Елгезек, режиссері – Айдын Сахаман, сценарийін жазған – Ефрат Шәріпов. Кинотуынды 27 ақпаннан бастап Қазақстанның барлық кинотеатрларында көрсетіле бастайды. Фильмдегі басты рөлдерді Ерлан Біләл, Берік Айтжанов, Әшім Ахметов пен жас актер Шәкәрім Алмасбек ойнады.
👍106🔥2😁2
🇺🇲🫨🇰🇿 «Елші жоқ. Рубио хабарсыз». Қазақстандағы АҚШ елшілігі не істерін білмей отыр
Биыл Дональд Трамптың инаугурациясы болған 20 қаңтар күні Америка Құрама Штаттарының Қазақстандағы Төтенше және өкілетті елшісі Дэниел Розенблюм қарсылық ретінде зейнетке шығып, жұмыстан кетіп қалған болатын. Ол 28 жыл бойы дипломат болды. Қазақстанда елші ретінде 2022 жылдың қараша айынан бері қызмет етті.
АҚШ Мемлекеттік хатшысы Марко Рубионың кеңсесінен Қазақстандағы АҚШ елшілігіне ешқандай директива келмеген. Оптимизацияға қатысты техникалық тапсырмалардан басқа, кездесу ұйымдастыру, саяси диалогқа қатысты ешбір бағыт берілмеді. Жаңа елшінің кім болатыны белгісіз.
Де-юре елшілікті қазір Қазақстандағы АҚШ миссиясы Уақытша Іс бойынша сенімді өкілді Дебора Робинсон басқарады. Осы қызметке дейін ол Вашингтондағы әскери-саяси мәселелер бюросының Сыртқы саясат жөніндегі кеңесшілер (POLAD) бағдарламасының директоры болды. Астанаға Ташкенттен ауысып келген Дебора әзірге жұмыстың ішкі кухнясына толық кірісіп кете алмады. Дәл осы кезде президент ауысып, АҚШ-тың сыртқы саясаты мен жалпы бағыты үлкен трансформацияға ұшырай бастады. Бұл да Дебораға ауыр тиіп жатқаны түсінікті.
Елші болсақ жоқ. Не істеу керектігін ешкім түсіндіріп те айтпайды. Мұндай жағдай Қазақстандағы АҚШ елшілігінде соңғы 20 жылда болмаған.
https://t.me/dalainside
Биыл Дональд Трамптың инаугурациясы болған 20 қаңтар күні Америка Құрама Штаттарының Қазақстандағы Төтенше және өкілетті елшісі Дэниел Розенблюм қарсылық ретінде зейнетке шығып, жұмыстан кетіп қалған болатын. Ол 28 жыл бойы дипломат болды. Қазақстанда елші ретінде 2022 жылдың қараша айынан бері қызмет етті.
«Трамп келгелі Астанадағы елшілікте бардак болып жатыр. Жаңадан елші тағайындалған жоқ. Елшіліктегі штатты 10 пайызға қысқарту бойынша тапсырманы орындау керек. Уақытша сенімді өкіл Дебора Робинсонның адамдарды қысқартуға өкілеттілігі бар ма, жоқ па белгісіз. Ол әлі бұл жердегі жағдайды дұрыс білмейді. Жұмыс бір паузада тұрған сияқты. Қызметкерлер де өзін жайсыз сезініп жүр», - дейді, DALA INSIDE дереккөзі.
АҚШ Мемлекеттік хатшысы Марко Рубионың кеңсесінен Қазақстандағы АҚШ елшілігіне ешқандай директива келмеген. Оптимизацияға қатысты техникалық тапсырмалардан басқа, кездесу ұйымдастыру, саяси диалогқа қатысты ешбір бағыт берілмеді. Жаңа елшінің кім болатыны белгісіз.
«Елшілік тіпті осы күзге дейін елшісіз отырса таң қалмаймын», - дейді, дереккөз.
Де-юре елшілікті қазір Қазақстандағы АҚШ миссиясы Уақытша Іс бойынша сенімді өкілді Дебора Робинсон басқарады. Осы қызметке дейін ол Вашингтондағы әскери-саяси мәселелер бюросының Сыртқы саясат жөніндегі кеңесшілер (POLAD) бағдарламасының директоры болды. Астанаға Ташкенттен ауысып келген Дебора әзірге жұмыстың ішкі кухнясына толық кірісіп кете алмады. Дәл осы кезде президент ауысып, АҚШ-тың сыртқы саясаты мен жалпы бағыты үлкен трансформацияға ұшырай бастады. Бұл да Дебораға ауыр тиіп жатқаны түсінікті.
Елші болсақ жоқ. Не істеу керектігін ешкім түсіндіріп те айтпайды. Мұндай жағдай Қазақстандағы АҚШ елшілігінде соңғы 20 жылда болмаған.
https://t.me/dalainside
👍51👎6😱6
🚕 Қазақстанда таксидің өзін-өзі реттеуі және Автомобиль көлігімен тасымалдаушылар палатасының пайда болуы қандай қауіп төндіреді?
Қазақстанда такси нарығын өзгерте алатын заң жобасы қарастырылды. Жаңа заң шеңберінде мүшелік міндетті болатын Автомобиль көлігімен тасымалдаушылар палаталарын құру ұсынылды. Бұл Палаталар тарифтерді белгілеу және жарналар алу құқығына ие болар еді. Өз кезегінде ҚР Көлік министрлігінде оны пилоттық жобадан бастау ұсынылды. Айтпақшы, заң жобасы бірінші оқылымнан кейін көлік министрлігіне қайтарылды.
«Сыбайлас жемқорлықты тергеу бюросы қоры (СЖТБҚ)» телеграм арнасында хабарланғандай, сарапшылар автокөлікпен тасымалдаушылар нарығында өзін өзі реттейтін ұйымның пайда болуы бағаның айтарлықтай өсуіне және саладағы қызметтер сапасының нашарлауына әкелуі мүмкін деп ескертеді. Нарыққа қатысушылар өз кезегінде ешқандай өзгеріс қажет емес деп санайды, өйткені қазіргі жүйе онсыз да жақсы жұмыс істейді.
Нарық үшін құрудың үлкен тәуекелдері және бағаның сөзсіз өсуі
СЖТБҚ заң жобасы такси мен қоғамдық көлікті негізсіз бір санатқа біріктіретінін, осылайша айқын мүдделер қақтығысын тудыратынын атап өтті. Бұдан басқа автобуспен тасымалдаушыларға берілетін субсидиялар тиімділігі төмен бизнестің табысты бизнесті паразиттей бастауына әкелуі мүмкін, бұл нарықтық экономикаға қайшы келіп, тарифтердің өсуіне әкеледі.
Сонымен қатар, заң жобасы нарық қатысушыларына агрегаторлардың әртүрлі бизнес-модельдерін ескермей, нарықтың басқа қатысушыларына қатысты оларға тән емес бақылау функцияларын жүктейді. Егер InDrive комиссияны алдын-ала алса және қалааралық тасымалдау сегментінде алда болса, ал Яндекс пен Апару сервистерінің өз жұмыстарына көзқарастары басқа.
Палаталар алатын тасымалдау тарифтерін белгілеу құқығы ҚР Кәсіпкерлік кодексіне мүлдем қайшы келеді. Баға келісімінің қаупі де жоққа шығарылмайды, өйткені Палаталарға тарифтерді белгілеу құқығын беру монополияға қарсы заңнаманы да бұзуы мүмкін.
Өзін өзі реттейтін ұйымға нарыққа кіру критерийлерін белгілеу құқығын беру басшылықпен келіспейтін қатысушыларды заңды бизнестен тыс қалдыратын теріс пайдаланушылыққа әкеліп соқтыруы мүмкін.
СЖТБҚ сарапшылар мен талдаушылар өзін-өзі реттейтін Автомобиль көлігімен тасымалдаушылар палатасын құру монополиялауға, сондай-ақ тасымалдаушылар мен жүргізушілердің нарықтан жаппай кетуіне әкелуі мүмкін деп санайды.
https://t.me/dalainside
Қазақстанда такси нарығын өзгерте алатын заң жобасы қарастырылды. Жаңа заң шеңберінде мүшелік міндетті болатын Автомобиль көлігімен тасымалдаушылар палаталарын құру ұсынылды. Бұл Палаталар тарифтерді белгілеу және жарналар алу құқығына ие болар еді. Өз кезегінде ҚР Көлік министрлігінде оны пилоттық жобадан бастау ұсынылды. Айтпақшы, заң жобасы бірінші оқылымнан кейін көлік министрлігіне қайтарылды.
«Сыбайлас жемқорлықты тергеу бюросы қоры (СЖТБҚ)» телеграм арнасында хабарланғандай, сарапшылар автокөлікпен тасымалдаушылар нарығында өзін өзі реттейтін ұйымның пайда болуы бағаның айтарлықтай өсуіне және саладағы қызметтер сапасының нашарлауына әкелуі мүмкін деп ескертеді. Нарыққа қатысушылар өз кезегінде ешқандай өзгеріс қажет емес деп санайды, өйткені қазіргі жүйе онсыз да жақсы жұмыс істейді.
Нарық үшін құрудың үлкен тәуекелдері және бағаның сөзсіз өсуі
СЖТБҚ заң жобасы такси мен қоғамдық көлікті негізсіз бір санатқа біріктіретінін, осылайша айқын мүдделер қақтығысын тудыратынын атап өтті. Бұдан басқа автобуспен тасымалдаушыларға берілетін субсидиялар тиімділігі төмен бизнестің табысты бизнесті паразиттей бастауына әкелуі мүмкін, бұл нарықтық экономикаға қайшы келіп, тарифтердің өсуіне әкеледі.
Сонымен қатар, заң жобасы нарық қатысушыларына агрегаторлардың әртүрлі бизнес-модельдерін ескермей, нарықтың басқа қатысушыларына қатысты оларға тән емес бақылау функцияларын жүктейді. Егер InDrive комиссияны алдын-ала алса және қалааралық тасымалдау сегментінде алда болса, ал Яндекс пен Апару сервистерінің өз жұмыстарына көзқарастары басқа.
Сонымен бірге СЖТБҚ барлық агрегаторлардың тасымалдаушылар емес, IT-компаниялар болып табылатынын атап өтті.
Палаталар алатын тасымалдау тарифтерін белгілеу құқығы ҚР Кәсіпкерлік кодексіне мүлдем қайшы келеді. Баға келісімінің қаупі де жоққа шығарылмайды, өйткені Палаталарға тарифтерді белгілеу құқығын беру монополияға қарсы заңнаманы да бұзуы мүмкін.
Сонымен қатар, таксопарктер үшін 1,2 млн теңгеден бастап 9,4 млн теңгеге дейін, ал агрегаторлар үшін 14,1 млн теңгеден бастап 33 млн теңгеге дейін құрайтын міндетті мүшелік жарналар сөзсіз қызметтердің қымбаттауына алып келеді.
Өзін өзі реттейтін ұйымға нарыққа кіру критерийлерін белгілеу құқығын беру басшылықпен келіспейтін қатысушыларды заңды бизнестен тыс қалдыратын теріс пайдаланушылыққа әкеліп соқтыруы мүмкін.
СЖТБҚ сарапшылар мен талдаушылар өзін-өзі реттейтін Автомобиль көлігімен тасымалдаушылар палатасын құру монополиялауға, сондай-ақ тасымалдаушылар мен жүргізушілердің нарықтан жаппай кетуіне әкелуі мүмкін деп санайды.
https://t.me/dalainside
👍17🤮8😱6
🏗️ Екеуіне 16 миллиард: BI Group пен BAZIS-A ауыр келіссөздерге дайындала бастады
Премьер-Министр Олжас Бектенов өткізген жиналыстан кейін, Қаржы министрлігі салықты толық төлемеген компанияларға салықтық берешек туралы ескертулер жіберді.
Бұл салық берешегі 2022-2023 жылдар бойынша талдау аясында пайда болды. Демек бұдан бөлек, кейін BI Group пен BAZIS-A 2024-2025 жылдар үшін де жауап беретін болады. Онда да алшақтықтар пайда болып, қосымша салық төлейді деп күтілуде.
BI Group беделін қорғау мақсатында әдеттегідей мәлімдеме жасап, барлық ақпарат құралдарына таратты.
BI Group бухгалтерлері мен заңгерлері демалысқа қарамастан қызу тірлікке кіріскені анық. Ірі құрылыс алпауыттарының акционерлері де тамыр-таныстарын, әкімшілік ресурстарын қосып, жан-жаққа жанталасып телефон шалуда.
2026 жылы салық реформасы заң жүзіне еніп, арнайы салық режимдер арқылы салықтан жалтару әдістеріне тиым салынса, BI Group сынды алпауыттардың Қазақстанда болашағына қатер төнбек. Олар да ақырындап шетелдегі жобаларын көбейтіп, Қазақстандағы белсенділіктерін азайтып, болашақта отандық нарықтан кетуі мүмкін.
https://t.me/dalainside
Премьер-Министр Олжас Бектенов өткізген жиналыстан кейін, Қаржы министрлігі салықты толық төлемеген компанияларға салықтық берешек туралы ескертулер жіберді.
"BI Group қарызы 12 миллиард теңгеге жуық. BAZIS-те одан үш есе аз. BI Group келесі аптадан бастап әр миллиард теңге үшін соңына дейін дауласып, салық берешегін максималды мүмкін көлемге дейін түсіріп көрмек. Ал BAZIS келісіп отырған сияқты", - дейді, DALA INSIDE дереккөзі.
Бұл салық берешегі 2022-2023 жылдар бойынша талдау аясында пайда болды. Демек бұдан бөлек, кейін BI Group пен BAZIS-A 2024-2025 жылдар үшін де жауап беретін болады. Онда да алшақтықтар пайда болып, қосымша салық төлейді деп күтілуде.
BI Group беделін қорғау мақсатында әдеттегідей мәлімдеме жасап, барлық ақпарат құралдарына таратты.
"Компания соңғы 10 жылда жыл саиын KPMG және Ernst & Young тәуелсіз халықаралық аудиторлық компанияларының қаржылық есептілік аудитінен өтеді. Біз күмән тудырған компаниялар қатарына BI Group-ты неліктен қосқанын түсінбедік және компания жұмысының ашықтығы мен адалдығын дәлелдеитін барлық қажетті ақпаратты ұсына отырып, ашық диалогқа даиын екенімізді растаимыз", - делінген онда.
BI Group бухгалтерлері мен заңгерлері демалысқа қарамастан қызу тірлікке кіріскені анық. Ірі құрылыс алпауыттарының акционерлері де тамыр-таныстарын, әкімшілік ресурстарын қосып, жан-жаққа жанталасып телефон шалуда.
"Бектенов құрылыс олигархтары үшін жаңа адам. Онымен қаржы топтары тығыз қарым-қатынас орнатпаған. Ескі Қазақстанда болған крышаларында қазір еш ықпал жоқ. Рахымбаев та, Белович те бастан бақ тайып бара жатқанын түсіне бастады", - дейді, дереккөз.
2026 жылы салық реформасы заң жүзіне еніп, арнайы салық режимдер арқылы салықтан жалтару әдістеріне тиым салынса, BI Group сынды алпауыттардың Қазақстанда болашағына қатер төнбек. Олар да ақырындап шетелдегі жобаларын көбейтіп, Қазақстандағы белсенділіктерін азайтып, болашақта отандық нарықтан кетуі мүмкін.
https://t.me/dalainside
👍61😁5😱5
🏭 Қазақ елінің өндірісі өсіп келеді
Болашақта Қазақстан мұнайға деген тәуелділіктен құтыла бастауы мүмкін. Өндірістегі Іскерлік белсенділік индексі (PMI) өткен кезеңмен салыстырғанда өсім көрсетіп отыр. Бұл туралы Freedom зерттеуінің нәтижесінде жазылған.
Сөйте тұра, өндірістік шығындар инфляциясы екі жылдық ең жоғарғы мәнге жетті және соған сәйкес кәсіпорындар да дайын өнімдер құнын күрт өсірді. PMI ақпанда 52,1 болып, қаңтардағы
51,5 мәнінен жоғарылады және бұл қазақ өңдеу өнерәсібі саласындағы іскери ахуалдың одан әрі жақсара түскенін көрсетеді.
Еліміздегі кәсіпорындар сұраныс талаптарының жақсарғанын, жаңа келісім-шарттарға қол қойылғанын және жарнаманың ықпалын атап өтті. Жаңа тапсырыстар санының өсуі ақпан айында өндіріс көлемінің артуына түрткі болды.
Өндіріс көлемі артса, онда жаңа жұмыс орындары пайда болады деген сөз. Шикізат емес, қайта өңдеу секторының дамып, экономикада елеулі рөл ойнай бастағаны көңілге қуаныш ұялатады. Қазір жасалған дайын өнімді сату күшейіп, қоймадағы қордың азаюы тіркелуде. Демек, қоймаларды толтыру үшін өндірістік линиялардың жұмыс режимі күшейе түсетін болады.
Жалпы, бұл салаға инвестициялар қажет. Ұлттық қор болсын, зейнетақы қоры болсын, қолда бар ақшаны тек осы өндіріске бағыттасақ, нақты диверсификация жемісін көре аламыз.
https://t.me/dalainside
Болашақта Қазақстан мұнайға деген тәуелділіктен құтыла бастауы мүмкін. Өндірістегі Іскерлік белсенділік индексі (PMI) өткен кезеңмен салыстырғанда өсім көрсетіп отыр. Бұл туралы Freedom зерттеуінің нәтижесінде жазылған.
Ақпанда жаңа тапсырыстар едәуір ұлғайған екен. Өндіріс көлемі, жұмыспен қамту және сатып алу ай бойы өсіп отырды, ал іскери сенім өткен жылдың маусым айынан бері анағұрлым нығая түсті. Әсіресе еліміздегі автопром өзін жақсы жағынан көрсетіп отыр.
Сөйте тұра, өндірістік шығындар инфляциясы екі жылдық ең жоғарғы мәнге жетті және соған сәйкес кәсіпорындар да дайын өнімдер құнын күрт өсірді. PMI ақпанда 52,1 болып, қаңтардағы
51,5 мәнінен жоғарылады және бұл қазақ өңдеу өнерәсібі саласындағы іскери ахуалдың одан әрі жақсара түскенін көрсетеді.
Соңғы мәліметтерге сәйкес, өндірісте бизнес жүргізу ахуалының жақсаруы 12 ай бойы жалғасып келеді. Жаңа тапсырыстардың ауқымы осымен он үшінші ай бойы өсуде.
Еліміздегі кәсіпорындар сұраныс талаптарының жақсарғанын, жаңа келісім-шарттарға қол қойылғанын және жарнаманың ықпалын атап өтті. Жаңа тапсырыстар санының өсуі ақпан айында өндіріс көлемінің артуына түрткі болды.
Өндіріс көлемі артса, онда жаңа жұмыс орындары пайда болады деген сөз. Шикізат емес, қайта өңдеу секторының дамып, экономикада елеулі рөл ойнай бастағаны көңілге қуаныш ұялатады. Қазір жасалған дайын өнімді сату күшейіп, қоймадағы қордың азаюы тіркелуде. Демек, қоймаларды толтыру үшін өндірістік линиялардың жұмыс режимі күшейе түсетін болады.
Жалпы, бұл салаға инвестициялар қажет. Ұлттық қор болсын, зейнетақы қоры болсын, қолда бар ақшаны тек осы өндіріске бағыттасақ, нақты диверсификация жемісін көре аламыз.
https://t.me/dalainside
👍64😁12😱1🤮1
🤝💵 Статилер инвестор ретінде Қазақстанға қайтып оралуы мүмкін
Оған «Жаңа Қазақстан» қарсы емес. Ұзақ жылға созылған дауға нүкте қойылған соңғы келіссөздерде жазбаша болмаса да, ендігі көзқарасымыз жақсы болады деген ауызша «опцион» берілген болатын. Бірақ бұл жолы олар мұнайгаз секторына емес, сирек кездесетін металдар секторына инвестор атануы ықтимал. Немесе барлау саласына да бара алады.
Статилердің тағдыры Қазақстанмен 1999 жылдан бері байланысты. 1999 жылы Анатол Статиге қарасты «Tristan Oil» компаниясы Қазақстанда «Боранқұл», «Толқын» мен «Табыл» кен орындарын игеруге лицензия алып, «Толқыннефтегаз» бен «Қазполмұнай» фирмаларының иесі атанған болатын. Сол жылы молдован инвесторлары Маңғыстау облысында газ өңдеу зауытын тұрғызып, оны сәтті іске қосып, алғашқы табыс алды. Алайда, Молдова президенті Владимир Ворониннің шағыстыруымен «Ескі Қазақстан» билігі Статидің кен орындарын, зауыты мен активтерін тартып алады. Ары қарай бәріміз білетін, ширек ғасырға созылған даулы сот процесі басталды.
Қазақстан осы сотқа мемлекет қалтасынан шамамен 300 миллион доллар жұмсады. Ал Статимен келісімге келуге елімізге жаны ашыған отандық олигарх қалтасынан 230 миллион доллар төледі деген расталмаған ақпарат бар. Не болса да, Статиге қатысты рейдерлік әрекет инвесторлық беделдің бұзылуы мен жарты миллиард доллардың желге ұшуына алып келді.
Оның айтуынша Статилердің басында үлкен қарыздар бар. ASCOM тобы оның кейбірін қайта құрылымдай алса, біршама кредиторлармен ауыр жағдайға тіреліп тұр.
Сондықтан доп Статилер жақта. Келемін десе мархабат. Келмейміз десе өздері біледі.
https://t.me/dalainside
Оған «Жаңа Қазақстан» қарсы емес. Ұзақ жылға созылған дауға нүкте қойылған соңғы келіссөздерде жазбаша болмаса да, ендігі көзқарасымыз жақсы болады деген ауызша «опцион» берілген болатын. Бірақ бұл жолы олар мұнайгаз секторына емес, сирек кездесетін металдар секторына инвестор атануы ықтимал. Немесе барлау саласына да бара алады.
«Мұндай талқылаулар Статилердің кішісі, Габриель Статидің айналасындағы іскерлік ортада жүріп жатыр. Статилердің қайтып келгені Қазақстан үшін имидждік жеңіс болатыны анық. Және Қазақстан өзінің барлау саласына инвесторларды белсенді түрде шақырып жатқанын бәрі біледі. Сондықтан Статилер әзірге идея ретінде қарастырып, одан кейін Қазақстандағы Энергетика министрлігінен нақты жобаларды сұратуы да ғажап емес», - дейді, DALA INSIDE дереккөзі.
Статилердің тағдыры Қазақстанмен 1999 жылдан бері байланысты. 1999 жылы Анатол Статиге қарасты «Tristan Oil» компаниясы Қазақстанда «Боранқұл», «Толқын» мен «Табыл» кен орындарын игеруге лицензия алып, «Толқыннефтегаз» бен «Қазполмұнай» фирмаларының иесі атанған болатын. Сол жылы молдован инвесторлары Маңғыстау облысында газ өңдеу зауытын тұрғызып, оны сәтті іске қосып, алғашқы табыс алды. Алайда, Молдова президенті Владимир Ворониннің шағыстыруымен «Ескі Қазақстан» билігі Статидің кен орындарын, зауыты мен активтерін тартып алады. Ары қарай бәріміз білетін, ширек ғасырға созылған даулы сот процесі басталды.
Қазақстан осы сотқа мемлекет қалтасынан шамамен 300 миллион доллар жұмсады. Ал Статимен келісімге келуге елімізге жаны ашыған отандық олигарх қалтасынан 230 миллион доллар төледі деген расталмаған ақпарат бар. Не болса да, Статиге қатысты рейдерлік әрекет инвесторлық беделдің бұзылуы мен жарты миллиард доллардың желге ұшуына алып келді.
«Статилер Қазақстандағы кен орындарын барлауға ешбір проблемасыз кіре алады. Тек Габриельде оған жеткілікті көлемде ақша бар ма? Басты мәселе сол», - дейді, дереккөз.
Оның айтуынша Статилердің басында үлкен қарыздар бар. ASCOM тобы оның кейбірін қайта құрылымдай алса, біршама кредиторлармен ауыр жағдайға тіреліп тұр.
Сондықтан доп Статилер жақта. Келемін десе мархабат. Келмейміз десе өздері біледі.
https://t.me/dalainside
👎31👍11
14 наурыз күні Қазақстанда жалпыұлттық Наурызнама онкүндігі басталады. Биыл мәні терең Наурыз мерекесі ерекше аталып өтеді.
2024 жылы Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың бастамасымен Наурыз мейрамын тойлаудың жаңа форматы – Наурызнама онкүндігі, сондай-ақ мерекенің жаңа логотипі бекітілді.
«Наурыз» бірыңғай логотипіндегі үш қызғалдақ – уақыттың үш кезеңін, яғни еліміздің кешегі тарихын, қазіргі дамуын және келешек бағдарын бейнелейді.
Тарихи тұрғыдан, Наурызнама – мыңжылдықтардан бастау алатын халқымыздың мәдени мұрасы.
Қазақ мәдениетінде Наурызды тойлау дәстүрі ешқашан бір күнмен шектелмеген. Егер Наурыз Орталық Азияда, Таяу Шығыста, Кавказда, Балқан елдерінде халықаралық деңгейде аталып өтетін мейрам болса, онда Наурызнама – кемінде 8 күнге созылатын Ұлы даланың халықтық мерекесі. Бұл туралы кезінде Абай Құнанбайұлы, белгілі этнограф-ғалым Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы жазған.
Осылайша, Наурызнама – жасанды жаңашылдық емес, керісінше, көпкүндік мерекелеу арқылы оның қыр-сырын ашып, дәстүрлі сипатын дамытуға бағытталған.
2024 жылы онкүндік аясында елімізде 800-ден астам іс-шара, соның ішінде көрмелер, фестивальдар, әдеби-музыкалық кештер, қайырымдылық акциялары, мәдени-спорттық іс-шаралар ұйымдастырылды.
Бірегей мереке әртүрлі жастағы және әлеуметтік топтағы тұрғындарды ұлттық дәстүр төңірегіне біріктіріп, өзара түсіністік пен құрмет атмосферасын қалыптастырады.
Береке мен бірліктің мерекесі Наурыз – өткен мен бүгіннің, Қазақстанның түрлі мәдениеттері мен дәстүрлерінің арасындағы көпір. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев қазақстандықтарды Наурыз мейрамымен құттықтауында оның маңызын ерекше атап өтті.
«Бабаларымыз ежелгі заманнан бері Ұлыс күнін жыл басы ретінде атап өткен. Қазір Әз Наурыз күллі халыққа ортақ жалпыұлттық мерекеге айналды. Оны ұлтына, дініне қарамастан барша жұртымыз ерекше күтеді, бірге атап өтеді», – деді Президент.
Наурызнаманың әрбір күні қоғам өмірінің жекелеген аспектіне арналған. Бұл мерекенің мағынасы мен мәнін тереңдетуге мүмкіндік береді. Жаңару жеке қарым-қатынастардан бастап қоғамдық құндылықтарға дейінгі барлық салаларды қамтуы тиіс.
«Көрісу – Амал мерекесі» (аман-саулық сұрасып, ағайынмен кездесулер және игі тілектер күні), «Қайырымдылық» (қайырымды істер күні), «Мәдениет және ұлттық салт-дәстүр» (ұлттық салт-дәстүр мен мәдениет күні), «Шаңырақ» (отбасы күні), «Ұлттық киім» күні, «Жаңару» күні, «Ұлттық спорт» күні, «Ынтымақ» (бірлік пен ынтымақ күні), «Жыл басы» және «Тазару» күні сияқты тақырыптық күндер қазақстандық мәдениет пен құндылықтардың маңызын айшықтайды.
Наурызнама – ел бірлігін нығайтудың маңызды ішкі факторы ғана емес, сонымен қатар Қазақстанның сыртқы саясаттағы ұстанымын бекітудің маңызды элементі.
Бай тарихы бар, жаңару мен бірліктің символына айналған Наурызнама Рио-де-Жанейро карнавалына, Жапониядағы сакура гүлдеуі мерекесіне, Үндістандағы Холи фестиваліне, Германиядағы Октоберфестке, Испаниядағы Сан-Фермин немесе Томатина фестивальдеріне ұқсас Қазақстанның негізгі туристік бренді бола алады.
Мерекенің онкүндік форматы фестиваль циклін құруға мүмкіндік береді, онда күн сайын туристерге қазақтың салт-дәстүрін, ұлттық тағамдарын, ойындарын, музыкасын, қолөнері мен заманауи өнерін таныстыратын жаңа қызықты іс-шаралар ұсынуға болады.
Биыл Наурызнама онкүндігі аясында еліміз бойынша халықтың дәстүрлерін, мәдениеті мен тарихын насихаттауға бағытталған 1,5 мыңнан астам іс-шара өткізу жоспарланған.
Атап айтқанда, Астана қаласында «Қамажай» флешмобы, Ақмола облысында креативті индустрия өкілдері мен қолданбалы өнер шеберлерінің қатысуымен «Наурыз – Арбат» жобасы, Көкшетауда мыңнан астам әйел қатысатын «Кимешектер шеруі», Ақтөбеде «Ұлттық киім – ұлт бейнесі» атты ұлттық киімдер шеруі, халықтың ұлттық мәдениетке деген қызығушылығын оятуға бағытталған басқа да көптеген ауқымды іс-шаралар өтеді.
2024 жылы Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың бастамасымен Наурыз мейрамын тойлаудың жаңа форматы – Наурызнама онкүндігі, сондай-ақ мерекенің жаңа логотипі бекітілді.
«Наурыз» бірыңғай логотипіндегі үш қызғалдақ – уақыттың үш кезеңін, яғни еліміздің кешегі тарихын, қазіргі дамуын және келешек бағдарын бейнелейді.
Тарихи тұрғыдан, Наурызнама – мыңжылдықтардан бастау алатын халқымыздың мәдени мұрасы.
Қазақ мәдениетінде Наурызды тойлау дәстүрі ешқашан бір күнмен шектелмеген. Егер Наурыз Орталық Азияда, Таяу Шығыста, Кавказда, Балқан елдерінде халықаралық деңгейде аталып өтетін мейрам болса, онда Наурызнама – кемінде 8 күнге созылатын Ұлы даланың халықтық мерекесі. Бұл туралы кезінде Абай Құнанбайұлы, белгілі этнограф-ғалым Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы жазған.
Осылайша, Наурызнама – жасанды жаңашылдық емес, керісінше, көпкүндік мерекелеу арқылы оның қыр-сырын ашып, дәстүрлі сипатын дамытуға бағытталған.
2024 жылы онкүндік аясында елімізде 800-ден астам іс-шара, соның ішінде көрмелер, фестивальдар, әдеби-музыкалық кештер, қайырымдылық акциялары, мәдени-спорттық іс-шаралар ұйымдастырылды.
Бірегей мереке әртүрлі жастағы және әлеуметтік топтағы тұрғындарды ұлттық дәстүр төңірегіне біріктіріп, өзара түсіністік пен құрмет атмосферасын қалыптастырады.
Береке мен бірліктің мерекесі Наурыз – өткен мен бүгіннің, Қазақстанның түрлі мәдениеттері мен дәстүрлерінің арасындағы көпір. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев қазақстандықтарды Наурыз мейрамымен құттықтауында оның маңызын ерекше атап өтті.
«Бабаларымыз ежелгі заманнан бері Ұлыс күнін жыл басы ретінде атап өткен. Қазір Әз Наурыз күллі халыққа ортақ жалпыұлттық мерекеге айналды. Оны ұлтына, дініне қарамастан барша жұртымыз ерекше күтеді, бірге атап өтеді», – деді Президент.
Наурызнаманың әрбір күні қоғам өмірінің жекелеген аспектіне арналған. Бұл мерекенің мағынасы мен мәнін тереңдетуге мүмкіндік береді. Жаңару жеке қарым-қатынастардан бастап қоғамдық құндылықтарға дейінгі барлық салаларды қамтуы тиіс.
«Көрісу – Амал мерекесі» (аман-саулық сұрасып, ағайынмен кездесулер және игі тілектер күні), «Қайырымдылық» (қайырымды істер күні), «Мәдениет және ұлттық салт-дәстүр» (ұлттық салт-дәстүр мен мәдениет күні), «Шаңырақ» (отбасы күні), «Ұлттық киім» күні, «Жаңару» күні, «Ұлттық спорт» күні, «Ынтымақ» (бірлік пен ынтымақ күні), «Жыл басы» және «Тазару» күні сияқты тақырыптық күндер қазақстандық мәдениет пен құндылықтардың маңызын айшықтайды.
Наурызнама – ел бірлігін нығайтудың маңызды ішкі факторы ғана емес, сонымен қатар Қазақстанның сыртқы саясаттағы ұстанымын бекітудің маңызды элементі.
Бай тарихы бар, жаңару мен бірліктің символына айналған Наурызнама Рио-де-Жанейро карнавалына, Жапониядағы сакура гүлдеуі мерекесіне, Үндістандағы Холи фестиваліне, Германиядағы Октоберфестке, Испаниядағы Сан-Фермин немесе Томатина фестивальдеріне ұқсас Қазақстанның негізгі туристік бренді бола алады.
Мерекенің онкүндік форматы фестиваль циклін құруға мүмкіндік береді, онда күн сайын туристерге қазақтың салт-дәстүрін, ұлттық тағамдарын, ойындарын, музыкасын, қолөнері мен заманауи өнерін таныстыратын жаңа қызықты іс-шаралар ұсынуға болады.
Биыл Наурызнама онкүндігі аясында еліміз бойынша халықтың дәстүрлерін, мәдениеті мен тарихын насихаттауға бағытталған 1,5 мыңнан астам іс-шара өткізу жоспарланған.
Атап айтқанда, Астана қаласында «Қамажай» флешмобы, Ақмола облысында креативті индустрия өкілдері мен қолданбалы өнер шеберлерінің қатысуымен «Наурыз – Арбат» жобасы, Көкшетауда мыңнан астам әйел қатысатын «Кимешектер шеруі», Ақтөбеде «Ұлттық киім – ұлт бейнесі» атты ұлттық киімдер шеруі, халықтың ұлттық мәдениетке деген қызығушылығын оятуға бағытталған басқа да көптеген ауқымды іс-шаралар өтеді.
👍67💯6🔥5
🇰🇿🎁 Қазақстан TEMU маркетплейсінің салықтық мониторингін күшейтуді ойластыра бастады
Көршілес Өзбекстан TEMU платформасына толық тиым салғаннан кейін, Астанадағы фискалды билік осы маркетплейстің жұмысын жіті қадағаламақ. Дереккөз сөзінше, қытайлық TEMU қаншалықты толық көлемде әділ салық төлеп отырғаны камералды бақылау арқылы тексерілетін болады.
Қазақстандағы салық реестрінде Temu, Pinduoduo және Alibaba сияқты 101 шетелдік онлайн-сауда платформасы тіркелген. Тіркелген уақытынан бері осы шетелдік платформалар бюджетке 75 миллиард теңге көлемінде қосымша құн салығын төледі. TEMU бұл тізімге 2024 жылы ілінген болатын. Былтыр платформаның қанша салық төлегені туралы әлі ақпарат жоқ.
Қазақстан мен Өзбекстанның салық-кедендік саясатында үлкен айырмашылықтар бар. Қазақстан Еуразиялық экономикалық одақтың ережесі аясында жұмыс істейді. Егер жеке тұлға ЕАЭО аумағына Қытайдан немесе басқа елден тауарға заказ берсе, ол тауар құны 200 еуродан асса, немесе салмағы 31 келіден артық болса, тауар құнының 15%-ы мөлшерінде кедендік баж төлеуге міндетті.
Жалпы камералды бақылау тек шетелдік платформалар емес, түрлі режимдерді қолданатын еліміздегі ірі құрылыс компанияларына да күшейтілді. Биыл салық жоспары артығымен орындалады деп күтілуде.
Алайда, басты мәселе жиналған қаржының тиімді жұмсалуында болуы тиіс.
https://t.me/dalainside
Көршілес Өзбекстан TEMU платформасына толық тиым салғаннан кейін, Астанадағы фискалды билік осы маркетплейстің жұмысын жіті қадағаламақ. Дереккөз сөзінше, қытайлық TEMU қаншалықты толық көлемде әділ салық төлеп отырғаны камералды бақылау арқылы тексерілетін болады.
«TEMU тым агрессивті жарнама жүргізетін болғандықтан, Aliexpress пен Пиндуодо үстемдік етіп келе жатқан нарықтан өз үлесін тез жинап алды. Және көбіне оның тауарлары 200 еуродан аспайтындықтан Еуразиялық Одақтың баж салығына ілінбейді. Бірақ осы TEMU-ге базардағы кәсіпкерлер тарапынан шағымдар көп. Себебі олар сату көлемінен айрылып қаламыз ба деп қорқады. Ал салық реформасын жүргізіп жатқан Үкімет үшін олардың кәсібін дөңгелетіп, салығын төлегені маңызды»,- дейді, DALA INSIDE дереккөзі.
Қазақстандағы салық реестрінде Temu, Pinduoduo және Alibaba сияқты 101 шетелдік онлайн-сауда платформасы тіркелген. Тіркелген уақытынан бері осы шетелдік платформалар бюджетке 75 миллиард теңге көлемінде қосымша құн салығын төледі. TEMU бұл тізімге 2024 жылы ілінген болатын. Былтыр платформаның қанша салық төлегені туралы әлі ақпарат жоқ.
«Онлайн сауда платформалары бюджетке жылына 6-7 миллиард теңге алып келеді. Ең көп салық төлейтіні биологиялық қосындылар мен витаминдер сататын IHerb платформасы. Одан кейін Meta, Google корпорациялары жүреді. TEMU менің ойымша ірі салық төлеушілер қатарына бәрібір кіре алмайды. Ол Тик-Токқа жақын жерде, тізімнің орта тұсында болады», - дейді, дереккөз.
Қазақстан мен Өзбекстанның салық-кедендік саясатында үлкен айырмашылықтар бар. Қазақстан Еуразиялық экономикалық одақтың ережесі аясында жұмыс істейді. Егер жеке тұлға ЕАЭО аумағына Қытайдан немесе басқа елден тауарға заказ берсе, ол тауар құны 200 еуродан асса, немесе салмағы 31 келіден артық болса, тауар құнының 15%-ы мөлшерінде кедендік баж төлеуге міндетті.
Жалпы камералды бақылау тек шетелдік платформалар емес, түрлі режимдерді қолданатын еліміздегі ірі құрылыс компанияларына да күшейтілді. Биыл салық жоспары артығымен орындалады деп күтілуде.
Алайда, басты мәселе жиналған қаржының тиімді жұмсалуында болуы тиіс.
https://t.me/dalainside
👍33😁6😱1💯1
☠️ Баш на баш: Жириновский ескерткішін Кенесары мылтығына айырбастау идеясы ойластырыла бастады
Егер Ресей Қазақстанға Кенесарының мылтығын қайтаратын болса, Жириновский ескерткішін Алматыдағы өзі оқыған мектеп маңына, не тұрған үйіне тақта ретінде қоюға болар еді. «Кеше біршама қоғам белсендісі бас қосқан шағын бейресми отырыста осындай идея талқыланды», - дейді, DALA INSIDE дереккөзі.
Неге бас емес, мылтық?
Қазақтың соңғы ханы Кенесарының бас сүйегі нақты қайда жатқанын ешкім білмейді. Ресей 1994 жылдан бері Қазақстан тарапынан бірнеше мәрте жіберілген барлық мемлекетаралық ресми сауалдарға «бізде мұндай бас сүйек жоқ» деген ресми жауап беріп келді. Протокол бойынша біз ресми жоқ нәрсені сұрай алмаймыз.
Ал жалпы оның қайда жатқаны туралы дәлелденбеген қауесеттер көп. Оның ішінде темекі күлсалғышы ретінде Кунсткамера немесе Эрмитажда сақтаулы тұр, Омбы мұражайындағы арнайы қоймада жатыр деген нұсқалар жиі кездеседі. Өкінішке орай, нұсқалардың бір де бірін растайтын құжат та, нақты дерек те жоқ.
Кенесарының мылтығы бойынша әңгіме басқа. 2014 жылы Қазақстан Үкіметі ханның бас сүйегін іздестіруге арналған арнайы жобаны қолға алып, жобаға тарихшы, профессор Хангелді Әбжанов жетекшілік етті. Бірақ бас сүйек табылмады. Тек жоба аясында Омбыдағы тарихи-өлкетану мұражайының арнайы қорында Кенесарының мылтығы сақталып тұрғаны анықталды. Бірақ сол кезде экспедиция мылтықты елге қайтара алмаған еді.
Енді Жириновский факторын пайдаланып, мылтықты саудалап алсақ деген ойлардың туатыны заңды. Мұражайдың мүлкін, тарихи жәдігерлерді ел аумағынан шығаруға қатаң тиым салған Ресейдің арнайы заңы бар. Ол заңды бұзуға мұражай директоры түгіл, Омбы губернаторы да бара алмайды. Сондықтан бұл тек Мишустин сынды премьер-министрлер деңгейінде шешілетін мәселе.
Өткен аптада ресейлік біршама ақпарат құралдары марқұм Владимир Жириновскийге ескерткіш орнатылатыны туралы хабар таратты. ЛДПР партиясының көсеміне арналған ескерткіштер 2026 жылы Ресейдің бірнеше қаласында, сондай-ақ саясаткер туған Алматы қаласында ашылуы мүмкін екені айтылған. Бірақ Алматы қаласы мәдениет басқармасы ондай өтініш түспегенін мәлімдеген еді.
https://t.me/dalainside
Егер Ресей Қазақстанға Кенесарының мылтығын қайтаратын болса, Жириновский ескерткішін Алматыдағы өзі оқыған мектеп маңына, не тұрған үйіне тақта ретінде қоюға болар еді. «Кеше біршама қоғам белсендісі бас қосқан шағын бейресми отырыста осындай идея талқыланды», - дейді, DALA INSIDE дереккөзі.
«Кенесары мылтығының құндылығы, әсіресе ұлттық рухқа берер аурасы өте жоғары. Ресей оны осы уақытқа дейін қайтармай келді. Жириновский ескерткішін алға тартып, амалын тауып мылтықты қайтарсақ, жаман болмас еді», - дейді, дереккөз.
Неге бас емес, мылтық?
Қазақтың соңғы ханы Кенесарының бас сүйегі нақты қайда жатқанын ешкім білмейді. Ресей 1994 жылдан бері Қазақстан тарапынан бірнеше мәрте жіберілген барлық мемлекетаралық ресми сауалдарға «бізде мұндай бас сүйек жоқ» деген ресми жауап беріп келді. Протокол бойынша біз ресми жоқ нәрсені сұрай алмаймыз.
Ал жалпы оның қайда жатқаны туралы дәлелденбеген қауесеттер көп. Оның ішінде темекі күлсалғышы ретінде Кунсткамера немесе Эрмитажда сақтаулы тұр, Омбы мұражайындағы арнайы қоймада жатыр деген нұсқалар жиі кездеседі. Өкінішке орай, нұсқалардың бір де бірін растайтын құжат та, нақты дерек те жоқ.
Кенесарының мылтығы бойынша әңгіме басқа. 2014 жылы Қазақстан Үкіметі ханның бас сүйегін іздестіруге арналған арнайы жобаны қолға алып, жобаға тарихшы, профессор Хангелді Әбжанов жетекшілік етті. Бірақ бас сүйек табылмады. Тек жоба аясында Омбыдағы тарихи-өлкетану мұражайының арнайы қорында Кенесарының мылтығы сақталып тұрғаны анықталды. Бірақ сол кезде экспедиция мылтықты елге қайтара алмаған еді.
Енді Жириновский факторын пайдаланып, мылтықты саудалап алсақ деген ойлардың туатыны заңды. Мұражайдың мүлкін, тарихи жәдігерлерді ел аумағынан шығаруға қатаң тиым салған Ресейдің арнайы заңы бар. Ол заңды бұзуға мұражай директоры түгіл, Омбы губернаторы да бара алмайды. Сондықтан бұл тек Мишустин сынды премьер-министрлер деңгейінде шешілетін мәселе.
Өткен аптада ресейлік біршама ақпарат құралдары марқұм Владимир Жириновскийге ескерткіш орнатылатыны туралы хабар таратты. ЛДПР партиясының көсеміне арналған ескерткіштер 2026 жылы Ресейдің бірнеше қаласында, сондай-ақ саясаткер туған Алматы қаласында ашылуы мүмкін екені айтылған. Бірақ Алматы қаласы мәдениет басқармасы ондай өтініш түспегенін мәлімдеген еді.
https://t.me/dalainside
👎81👍16😁5🤯4👏3
Әлеуметтік инфрақұрылымды дамыту: білім, денсаулық сақтау, спорт
Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Ұлттық құрылтайдың IV отырысында әлеуметтік нысандардың ауқымды құрылысы туралы мәлімдеді. Биыл 500 мың орынға арналған 200 жаңа мектеп ашылады, ал алдағы үш жылда 1300 білім беру мекемесі жаңғыртылады, оның ішінде 900-і ауылдық жерлерде. Барлық мектептер қауіпсіздік жүйелерімен жабдықталады.
Сонымен қатар, 188 медициналық мекеменің құрылысы жоспарланған. Келесі жылға дейін 32 орталық аудандық аурухана жаңартылады. Қызылорда мен Маңғыстау облыстарындағы нысандардың құрылысы аяқталады. Президент белгіленген мерзімдердің қатаң сақталуын талап етті.
Спорт сүйер қауым үшін де жақсы жаңалық бар. Биыл Астанада Ұлттық спорт университеті, Түркістанда су есу арнасы, Қызылордада футбол стадионы мен басқа да спорт кешендерінің құрылысы аяқталады. Көкшетауда Қазақстанда теңдесі жоқ бірегей спорт кешенінің құрылысы басталады.
Президент бұл жобалар қайтарылған активтердің есебінен жүзеге асып жатқанын айтты.
https://t.me/dalainside
Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Ұлттық құрылтайдың IV отырысында әлеуметтік нысандардың ауқымды құрылысы туралы мәлімдеді. Биыл 500 мың орынға арналған 200 жаңа мектеп ашылады, ал алдағы үш жылда 1300 білім беру мекемесі жаңғыртылады, оның ішінде 900-і ауылдық жерлерде. Барлық мектептер қауіпсіздік жүйелерімен жабдықталады.
Сонымен қатар, 188 медициналық мекеменің құрылысы жоспарланған. Келесі жылға дейін 32 орталық аудандық аурухана жаңартылады. Қызылорда мен Маңғыстау облыстарындағы нысандардың құрылысы аяқталады. Президент белгіленген мерзімдердің қатаң сақталуын талап етті.
Спорт сүйер қауым үшін де жақсы жаңалық бар. Биыл Астанада Ұлттық спорт университеті, Түркістанда су есу арнасы, Қызылордада футбол стадионы мен басқа да спорт кешендерінің құрылысы аяқталады. Көкшетауда Қазақстанда теңдесі жоқ бірегей спорт кешенінің құрылысы басталады.
Президент бұл жобалар қайтарылған активтердің есебінен жүзеге асып жатқанын айтты.
https://t.me/dalainside
👍49😁13👏3🔥1
📻 Қазақстандағы Азаттықта бір айға жететін ақша бар. Одан кейін жағдайы белгісіз
Азаттықтың қазақ редакциясы осы наурыз бен сәуір айында бұған дейін келген транш есебінен өмір сүре алады. Бірақ 30 сәуірге дейін жаңа қаржыландыру көзі табылмаса қызметкерлерге жалақы мен кеңсе шығындарын өтеуге қаржы жетпейді. Сәуір айынан бастап Азаттық үшін USAGM грантының транштары тоқтамақ.
Азаттыққа көмек өздері күтіп отырған Чехиядан емес, Германиядан келуі мүмкін. Өткен апта Дойче банкке жақын екі конгламерат менеджерлері осы мәселені жабық есік жағдайында идея ретінде талқылаған. Биылға шамамен 600 миллион еуро беріп, Азаттықтың ең автократиялы нүктелерде істеп жатқан редакцияларын аман алып қалу туралы сөз болды.
Тек неміс конгламераттары жыл сайын 600 миллион еуро беріп отыруға дайын емес. Мәселе радионы биыл құтқарып қалу туралы болып отыр. Ал одан кейінгі тірлікті бизнес емес, Еуроодақ комиссиясы шешуі тиіс.
АҚШ президенті Дональд Трамптың АҚШ-тың Жаһандық медиа агенттігін (USAGM) қысқарту туралы бұйрығынан кейін «Америка дауысы» және «Азаттық радиосы» жабылу қаупіне тап болып отыр. USAGM жұмысына Тиімділікті арттыру департаментін басқаратын миллиардер Илон Масктің әуел бастан бері жұлдызы қарсы еді. Маск бұл агенттікті баяғыда біткен қырғи-қабақ соғыстың сарқыншығы деп есептейді.
https://t.me/dalainside
Азаттықтың қазақ редакциясы осы наурыз бен сәуір айында бұған дейін келген транш есебінен өмір сүре алады. Бірақ 30 сәуірге дейін жаңа қаржыландыру көзі табылмаса қызметкерлерге жалақы мен кеңсе шығындарын өтеуге қаржы жетпейді. Сәуір айынан бастап Азаттық үшін USAGM грантының транштары тоқтамақ.
"Сәуірде грантсыз отырса да сол айдың жалақысын төлеуге күш жетеді. Жалақыдан бөлек журналистердің іссапары, басқа да техникалық шығындары жеткілікті. Ал мамыр айына запас жоқ. Не қаржы табуы керек, не жабылуға тура келеді", - дейді, DALA INSIDE дереккөзі.
Азаттыққа көмек өздері күтіп отырған Чехиядан емес, Германиядан келуі мүмкін. Өткен апта Дойче банкке жақын екі конгламерат менеджерлері осы мәселені жабық есік жағдайында идея ретінде талқылаған. Биылға шамамен 600 миллион еуро беріп, Азаттықтың ең автократиялы нүктелерде істеп жатқан редакцияларын аман алып қалу туралы сөз болды.
Тек неміс конгламераттары жыл сайын 600 миллион еуро беріп отыруға дайын емес. Мәселе радионы биыл құтқарып қалу туралы болып отыр. Ал одан кейінгі тірлікті бизнес емес, Еуроодақ комиссиясы шешуі тиіс.
"Азаттықтың қазақ редакциясында қатты паника жоқ. Қызметкерлері мәселені іштей қабылдаған сияқты. Жұмысты тоқтатуға психологиялық тұрғыдан дайын", - дейді дереккөз.
АҚШ президенті Дональд Трамптың АҚШ-тың Жаһандық медиа агенттігін (USAGM) қысқарту туралы бұйрығынан кейін «Америка дауысы» және «Азаттық радиосы» жабылу қаупіне тап болып отыр. USAGM жұмысына Тиімділікті арттыру департаментін басқаратын миллиардер Илон Масктің әуел бастан бері жұлдызы қарсы еді. Маск бұл агенттікті баяғыда біткен қырғи-қабақ соғыстың сарқыншығы деп есептейді.
https://t.me/dalainside
👍25😢11🔥8🤝1
🇰🇿 Премьерлер эволюциясы: Қазақстандағы Үкімет тәуекел менеджментіне қалай келді?
Олжас Бектенов - бюджеттік кризис мәселесімен айналысқан ең алғашқы Премьер-Министр. Бұған дейінгі Үкімет басшылары бюджеттік дефициттің жыл санап ұлғайып келе жатқанын маңызды мәселе деп санамаған болатын. Мұндай позиция мемлекеттік қаржы мәселесінде катастрофалық жағдай туғызып, барлық институттардың өз болашағына алаңдай бастауына алып келді.
Салықтың жиналмауын жабу үшін Ұлттық қор қаржысын шамадан тыс пайдалану әдеті пандемиядан басталды. Және одан кейін тіпті күшейіп кетті. Мысалы, 2024 жылғы республикалық бюджеттің алғашқы нұсқасына сәйкес, Ұлттық қордан кепілдендірілген трансферт ретінде 3,6 триллион теңге алу жоспарланған еді. Алайда 2024 жылы трансферт іс жүзінде 5,6 триллион теңгеге дейін өсті. Және онымен тоқтамай, ұлттық компаниялардың акцияларын алып-сату арқылы тағы 500 миллиард теңге тартылды. Сонымен былтыр Ұлттық қордан рекордық қаржы – 6,1 триллион теңге алынған. Бұл қаржы бюджет шығындарының 20 пайызын жапты.
Оның 85 пайызы - жалақы, әлеуметтік төлем, жөндеу сынды күнделікті айналымдағы шығындар. Қалған 15 пайызы ғана дамуға, яғни инфрақұрылымды дамыту, өндіріс ашу, нысандар салуға жұмсалды. Ал сол кезде республикалық және жергілікті бюджеттер салық (КПН, ИПН, НДС, НДПИ) пен басқа да түсімдерден (айыппұл, дивидендтер, мемлекеттік меншікті сату) 21,5 триллион теңге жинады. Оған Ұлттық қордан келген 5,6 триллион теңгені қоссақ, мемлекеттік бюджеттің кіріс бөлігі 27,1 триллион теңгеге шыққан.
Осы дефицитті Үкімет 7,5 триллион теңге қарыз алу арқылы жапты. 7,5 триллион теңгенің 3,6 триллионы дефицитті жабуға, ал қалған 3,9 триллион теңгесі бұған дейін алынған қарыздарды өтеуге кетіп отыр. Сонда жыл сайын біздің қарызды өтеуге деген шығындарымыз ұлғая бермек. Мысалы, 2024 жылы мемлекеттік қарыз көлемі 31,8 триллион теңгеге жетіп, сол жылы қарыздарды өтеуге 5,9 триллион теңге жұмсалды.
Олжас Бектенов осы проблемаларды қалай шешеді?
Жалпы бұл мәселені шешудің жағымды кейсі, немесе отандық тәжірибесі жоқ. Себебі Бектеновке дейін онымен ешкім айналыспаған болатын. Енді Үкіметтің қосымша құн салығын бюджетті толтырудың негізгі құралына айналдырып, 2026 жылдан бастап салықтың жоспардан аз жиналу мәселесін шешуге қадам басқанын байқаймыз. Және бюджеттік ережені қатаңдату арқылы, Ұлттық қордан алынатын трансферт көлеміне шектеу қоятын болады. Онымен бірге сыртқы қарыздың ішкі жалпы өнімнің белгілі бір үлесінен асып кетпеу мәселесі бұрынғыдан жіті бақыланатын сияқты.
Алғашында Үкімет осы қадамдардың бюджеттік кризисті шешуге жеткілікті, әлде жеткіліксіздігін байқап көреді. Оған кемінде бір жыл керек. Демек, 2026 жылдың аяғында көре аламыз. Егер жеткіліксіз деп танылса, онда ең ауыр артиллерия – бюджеттің шығысын аямай қысқарту сценарийін іске асыратыны анық. Оның өзі жұмсақ және қатаң деп екіге бөлінеді. Жұмсағы - шығыстың жыл сайын өсуін тоқтату. Ал қатаңы – шығыстарды кәдімгідей 3-4 триллион теңгеге кесіп тастау.
Не болса да, Олжас Бектенов өз командасымен ең ауыр реформаны атқарайын деп тұр. Ойдағыдай істеп, елді бюджеттік кризистен алып шығуы үшін оған кемінде 2027 жылдың аяғына дейін өз өкілеттілігін сақтау қажет. Сол жағалау да осындай тұжырымға келіп отырған сияқты.
https://t.me/dalainside
Олжас Бектенов - бюджеттік кризис мәселесімен айналысқан ең алғашқы Премьер-Министр. Бұған дейінгі Үкімет басшылары бюджеттік дефициттің жыл санап ұлғайып келе жатқанын маңызды мәселе деп санамаған болатын. Мұндай позиция мемлекеттік қаржы мәселесінде катастрофалық жағдай туғызып, барлық институттардың өз болашағына алаңдай бастауына алып келді.
Салықтың жиналмауын жабу үшін Ұлттық қор қаржысын шамадан тыс пайдалану әдеті пандемиядан басталды. Және одан кейін тіпті күшейіп кетті. Мысалы, 2024 жылғы республикалық бюджеттің алғашқы нұсқасына сәйкес, Ұлттық қордан кепілдендірілген трансферт ретінде 3,6 триллион теңге алу жоспарланған еді. Алайда 2024 жылы трансферт іс жүзінде 5,6 триллион теңгеге дейін өсті. Және онымен тоқтамай, ұлттық компаниялардың акцияларын алып-сату арқылы тағы 500 миллиард теңге тартылды. Сонымен былтыр Ұлттық қордан рекордық қаржы – 6,1 триллион теңге алынған. Бұл қаржы бюджет шығындарының 20 пайызын жапты.
2024 жылы мемлекеттік бюджет (республикалық бюджет пен жергілікті бюджеттерді қоса алғанда) 30,7 триллион теңге шығындады.
Оның 85 пайызы - жалақы, әлеуметтік төлем, жөндеу сынды күнделікті айналымдағы шығындар. Қалған 15 пайызы ғана дамуға, яғни инфрақұрылымды дамыту, өндіріс ашу, нысандар салуға жұмсалды. Ал сол кезде республикалық және жергілікті бюджеттер салық (КПН, ИПН, НДС, НДПИ) пен басқа да түсімдерден (айыппұл, дивидендтер, мемлекеттік меншікті сату) 21,5 триллион теңге жинады. Оған Ұлттық қордан келген 5,6 триллион теңгені қоссақ, мемлекеттік бюджеттің кіріс бөлігі 27,1 триллион теңгеге шыққан.
Сонда кіріс пен шығыс арасындағы дефицит 3,6 триллион теңге болды.
Осы дефицитті Үкімет 7,5 триллион теңге қарыз алу арқылы жапты. 7,5 триллион теңгенің 3,6 триллионы дефицитті жабуға, ал қалған 3,9 триллион теңгесі бұған дейін алынған қарыздарды өтеуге кетіп отыр. Сонда жыл сайын біздің қарызды өтеуге деген шығындарымыз ұлғая бермек. Мысалы, 2024 жылы мемлекеттік қарыз көлемі 31,8 триллион теңгеге жетіп, сол жылы қарыздарды өтеуге 5,9 триллион теңге жұмсалды.
Олжас Бектенов осы проблемаларды қалай шешеді?
Жалпы бұл мәселені шешудің жағымды кейсі, немесе отандық тәжірибесі жоқ. Себебі Бектеновке дейін онымен ешкім айналыспаған болатын. Енді Үкіметтің қосымша құн салығын бюджетті толтырудың негізгі құралына айналдырып, 2026 жылдан бастап салықтың жоспардан аз жиналу мәселесін шешуге қадам басқанын байқаймыз. Және бюджеттік ережені қатаңдату арқылы, Ұлттық қордан алынатын трансферт көлеміне шектеу қоятын болады. Онымен бірге сыртқы қарыздың ішкі жалпы өнімнің белгілі бір үлесінен асып кетпеу мәселесі бұрынғыдан жіті бақыланатын сияқты.
Алғашында Үкімет осы қадамдардың бюджеттік кризисті шешуге жеткілікті, әлде жеткіліксіздігін байқап көреді. Оған кемінде бір жыл керек. Демек, 2026 жылдың аяғында көре аламыз. Егер жеткіліксіз деп танылса, онда ең ауыр артиллерия – бюджеттің шығысын аямай қысқарту сценарийін іске асыратыны анық. Оның өзі жұмсақ және қатаң деп екіге бөлінеді. Жұмсағы - шығыстың жыл сайын өсуін тоқтату. Ал қатаңы – шығыстарды кәдімгідей 3-4 триллион теңгеге кесіп тастау.
Не болса да, Олжас Бектенов өз командасымен ең ауыр реформаны атқарайын деп тұр. Ойдағыдай істеп, елді бюджеттік кризистен алып шығуы үшін оған кемінде 2027 жылдың аяғына дейін өз өкілеттілігін сақтау қажет. Сол жағалау да осындай тұжырымға келіп отырған сияқты.
https://t.me/dalainside
👍53🔥7😱6🤯3😁1💯1
🏦 Ресей Қазақстанның банк саласына қайтып оралуға дайын
Трамп әкімшілігінің көмегімен Ресей қаржы секторы батыс санкцияларынан кезең-кезеңімен құтылмақ. Кеше АҚШ пен Ресей арасындағы Қара теңіздегі атысты тоқтату жөніндегі келісім аясында ресейлік банктердің SWIFT жүйесіне қосылу мәселесі шешілді. Кремль таратқан мәліметке сай, алғашқы болып жүйеге Россельхозбанк қосылмақ.
Осының аясында Сбер өзінің халықаралық нарықта жоғалтып алған позицияларын қалпына келтірмек. Санкция қысымымен Қазақстанда сатып жіберген банкін қайтадан сатып алуға жұмыс істейтін болады. Қазір оның аты Bereke-ге ауысып кеткен Қазақстандағы бұрынғы еншілес банкі Катардың Lesha Bank тобының қолында. Өз кезегінде арабтар Bereke банкінің бағасын өсіріп, өздеріне тиімді шартпен қайта сатуға қарсы емес екендерін білдірді.
Bereke арабтар үшін берекелі болып отыр. 2024 жылы банк кемінде 15 миллиард теңге таза кіріс алып келді. Бірақ Lesha Қазақстандағы банкті мәңгі ұстап отыруға құлықты емес. Жаһандық инвестициялық саясаты аясында пайдасын барынша сығып алып, банктің өзін қымбатқа сатып жіберуді көздейді.
Ал Сбер үшін Қазақстанға оралу тек бизнес емес, геосаясаттың ажырамас бөлігі болып отыр. Сондықтан тараптардың мүддесі бір бірімен ұштасуда.
https://t.me/dalainside
Трамп әкімшілігінің көмегімен Ресей қаржы секторы батыс санкцияларынан кезең-кезеңімен құтылмақ. Кеше АҚШ пен Ресей арасындағы Қара теңіздегі атысты тоқтату жөніндегі келісім аясында ресейлік банктердің SWIFT жүйесіне қосылу мәселесі шешілді. Кремль таратқан мәліметке сай, алғашқы болып жүйеге Россельхозбанк қосылмақ.
"Россельхозбанктен кейін Сбер тобы да SWIFT жүйесіне қосылатын болады. Қазір Сбер өзіне қатысты барлық санкцияларды алып тастау бойынша қадамдарды Кремльмен пысықтап жатыр. Бір сөзбен айтқанда, Ресей өзінің Трамппен жақындығын пайдаланып, Сбер үшін толық жол ашып бермек", - дейді DALA INSIDE дереккөзі.
Осының аясында Сбер өзінің халықаралық нарықта жоғалтып алған позицияларын қалпына келтірмек. Санкция қысымымен Қазақстанда сатып жіберген банкін қайтадан сатып алуға жұмыс істейтін болады. Қазір оның аты Bereke-ге ауысып кеткен Қазақстандағы бұрынғы еншілес банкі Катардың Lesha Bank тобының қолында. Өз кезегінде арабтар Bereke банкінің бағасын өсіріп, өздеріне тиімді шартпен қайта сатуға қарсы емес екендерін білдірді.
"Lesha Берекені Қазақстан Үкіметінен номиналды түрде 65 миллиард теңгеге сатып алған болатын. Енді сатса кемінде 200 миллиард теңгеге сатады. Сбербанкте ондай ақша бар. Ресейліктер тек өздерінің барлық санкциялардан шығуын күтіп отыр. Сондықтан бүгін бе, ертең бе, Сбер қазақ нарығына бәрібір оралады", - дейді дереккөз.
Bereke арабтар үшін берекелі болып отыр. 2024 жылы банк кемінде 15 миллиард теңге таза кіріс алып келді. Бірақ Lesha Қазақстандағы банкті мәңгі ұстап отыруға құлықты емес. Жаһандық инвестициялық саясаты аясында пайдасын барынша сығып алып, банктің өзін қымбатқа сатып жіберуді көздейді.
Ал Сбер үшін Қазақстанға оралу тек бизнес емес, геосаясаттың ажырамас бөлігі болып отыр. Сондықтан тараптардың мүддесі бір бірімен ұштасуда.
https://t.me/dalainside
👎116👍24😡15🤮6😁1
☢️ Ресей ме, Қытай ма? Тұңғыш АЭС технологиясын таңдауда қызу дебаттар жүруде
Балқаш маңындағы атом электр станциясына қай елдің ядролық реакторын қоямыз деген сұрақ ведомствоаралық комиссияны тығырыққа тірей бастады дейді, DALA INSIDE дереккөзі.
Қытайдың реакторы арзан және тез салынады. Және Қытай юаньмен несие беруге дайын. Алғашқы АЭС-ке өзінің ядролық технологиясын қоюға Ресей де құлшынып отыр. Олардың ВВЭР-1200 реакторы арзан емес. Бірақ Ресей де өз тарапынан қаржыландыру бойынша ұсыныстар білдіргені анық.
Ведомствоаралық комиссияның жұмысын жаңадан құрылған Атом энергетикасы бойынша агенттік үйлестіріп отыр. Бұған дейін комиссия реактор технологиясын ұсынатын төрт ел корпорацияларының ұсыныстарын қараған.
Мұндай компания саны төртеу. Олар CNNC (Қытай, HPR-1000 реакторы), Росатом (Ресей, ВВЭР-1200 реакторы), KHNP (Оңтүстік Корея, APR-1000 және APR-1400 реакторлары), EDF (Франция, EPR1200 реакторы).
Реактор жеткізушілерінің ұсыныстарын мұқият әрі жан-жақты зерттеу жұмысы жалғасатын болады. Қорытынды шешім барлық факторлар ескеріліп, Қазақстан Республикасының мүддесіне сай қабылданады.
https://t.me/dalainside
Балқаш маңындағы атом электр станциясына қай елдің ядролық реакторын қоямыз деген сұрақ ведомствоаралық комиссияны тығырыққа тірей бастады дейді, DALA INSIDE дереккөзі.
Қытайдың реакторы арзан және тез салынады. Және Қытай юаньмен несие беруге дайын. Алғашқы АЭС-ке өзінің ядролық технологиясын қоюға Ресей де құлшынып отыр. Олардың ВВЭР-1200 реакторы арзан емес. Бірақ Ресей де өз тарапынан қаржыландыру бойынша ұсыныстар білдіргені анық.
"Комиссия сәуірдің аяғына дейін бір шешімге келіп, онысын көпшілікке жариялауы керек. Қазір оның отырыстарында түрлі пікірлер айтылуда. Яғни бірізділік жоқ", - дейді дереккөз.
Ведомствоаралық комиссияның жұмысын жаңадан құрылған Атом энергетикасы бойынша агенттік үйлестіріп отыр. Бұған дейін комиссия реактор технологиясын ұсынатын төрт ел корпорацияларының ұсыныстарын қараған.
Мұндай компания саны төртеу. Олар CNNC (Қытай, HPR-1000 реакторы), Росатом (Ресей, ВВЭР-1200 реакторы), KHNP (Оңтүстік Корея, APR-1000 және APR-1400 реакторлары), EDF (Франция, EPR1200 реакторы).
АЭС-ті халықаралық консорциум салары анық. Бірақ бәрібір бір елдің ядролық технологиясы, реакторы таңдалуы тиіс. Қазіргі әңгіме сонда. Және бұл жарыста біздің дерегімізше Қытай мен Ресей фаворит болып келеді.
Реактор жеткізушілерінің ұсыныстарын мұқият әрі жан-жақты зерттеу жұмысы жалғасатын болады. Қорытынды шешім барлық факторлар ескеріліп, Қазақстан Республикасының мүддесіне сай қабылданады.
https://t.me/dalainside
👍35👎21🔥4😁4👏3😢1
🇸🇦⚔️ Арнайы штаб. Қазақстан радикалдармен күресте Нұрлан имамды пайдаланбақ
Тик-ток пен инстаграмды жаулап алған радикалды ислам идеологиясына қарсы күресте Нұрлан имам сияқты танымал дәстүрлі уағызшыларды пайдалану жоспарланып отыр. Домбыра мен Наурызды харам деу, Қазақстан туына араб қылышын қойып никабпен фотоға түсу сияқты әрекеттердің көбеюі билікті ойландырып тастады.
Қазірден бастап Нұрлан имам мешіт емес, мектептің көбірек қажеттігін, қазақтың салт-дәстүрлері мен ырымдарының харам еместігін кеңінен айта бастады. Бірақ жалғыз имамның күші жеткіліксіз. Сондықтан штаб қажет деп тапса, онда бұл операцияға "Мәңгілік ел" ботофермасы тартылуы мүмкін. Еліміздегі нөмірі екінші ботоферма халықаралық ПРОНТО-мен кәдімгідей күресе алады.
Билік діни мәселені биыл реттеп тастап, қазақтарды бір идеология аясында жұмылдыруға ниетті. Себебі президенттік сайлау жақындап келеді. Осы кезде сыртқы күштер қазақтілді электоратты діни көзқарасы бойынша бөліп жіберіп, өз мақсатына пайдаланып кетуі ғажап емес.
Биылдан бастап әлеуметтік желілерде діни талас пен тартыстың күшейгені байқалады. Бәрін харам деп жатқан исламистерге жауап ретінде ұлтжанды қазақ жастары мұсылмандықтан шығып, өздерін агностик немесе "Тәңірге оралдық" деп жариялауда. Билік үшін осы мәселені ушықтырмай тезірек реттеу қажеттілігі туындады.
https://t.me/dalainside
Тик-ток пен инстаграмды жаулап алған радикалды ислам идеологиясына қарсы күресте Нұрлан имам сияқты танымал дәстүрлі уағызшыларды пайдалану жоспарланып отыр. Домбыра мен Наурызды харам деу, Қазақстан туына араб қылышын қойып никабпен фотоға түсу сияқты әрекеттердің көбеюі билікті ойландырып тастады.
"Жақын арада салафизм, вахабизм идеологиясымен ақпараттық кеңістікте күресу бойынша арнайы штаб құрылуы мүмкін. Оған мықты идеологтар, психологтар, PR мамандары, журналистер мен интернетте танымал тұлғалар тартылуы тиіс. Өзара бұл штабқа "анти ПРОНТО" деген кодтық атау қойылды", - дейді, DALA INSIDE дереккөзі.
Қазірден бастап Нұрлан имам мешіт емес, мектептің көбірек қажеттігін, қазақтың салт-дәстүрлері мен ырымдарының харам еместігін кеңінен айта бастады. Бірақ жалғыз имамның күші жеткіліксіз. Сондықтан штаб қажет деп тапса, онда бұл операцияға "Мәңгілік ел" ботофермасы тартылуы мүмкін. Еліміздегі нөмірі екінші ботоферма халықаралық ПРОНТО-мен кәдімгідей күресе алады.
Билік діни мәселені биыл реттеп тастап, қазақтарды бір идеология аясында жұмылдыруға ниетті. Себебі президенттік сайлау жақындап келеді. Осы кезде сыртқы күштер қазақтілді электоратты діни көзқарасы бойынша бөліп жіберіп, өз мақсатына пайдаланып кетуі ғажап емес.
"Штаб құрылатын болса, елде мешіт сала беруді тоқтату мәселесі көтерілетін болады. Сауап жинағысы келген бизнесмендерге ҚМДБ имамдары мектеп пен балабақша салынса, сауаптың көбірек түсетінін түсіндіреді деп ойластырылған. Қазір оның Құран мен хадистердегі теологиялық дәлелі пысықталып жатыр", - дейді дереккөз.
Биылдан бастап әлеуметтік желілерде діни талас пен тартыстың күшейгені байқалады. Бәрін харам деп жатқан исламистерге жауап ретінде ұлтжанды қазақ жастары мұсылмандықтан шығып, өздерін агностик немесе "Тәңірге оралдық" деп жариялауда. Билік үшін осы мәселені ушықтырмай тезірек реттеу қажеттілігі туындады.
https://t.me/dalainside
👍135👏6🔥3🤮2
🤜🇰🇿 ОПЕК жіберген апперкот
Сауд Арабиясы Қазақстанды жазалауға дайындала бастады
ОПЕК+ мұнай бағасының арзандап, квоталық шектеулер бойынша келісімнің сақталмағанына Қазақстанды кінәлі деп тапты. Бізге бір апта уақыт беріліп отыр. 15 сәуір күні жаңа Энергетика министрі Ерлан Ақкенженов квоталық шектеулерден асып кеткен көлем бойынша компенсациялық график ұсынуы тиіс.
Бір қызығы біздің мұнай өндірісін қалай шектейтініміз белгісіз. Себебі, Қазақстанның ең ірі мұнай өндірушісі «Теңізшевройл» АҚШ алпауыты Chevron корпорациясына қарайды. ТШО мұнай өндірісін ұлғайту үшін Теңіз кешеніне қомақты инвестиция салып, былтырдан бастап жоба аясында көбірек мұнай шығара бастады. Енді оны шектеу технологиялық тұрғыдан мүмкін емес. Сол себепті ТШО бұған дейін Энергетика министрі болған Алмасадам Сатқалиевтің өндірісті шектеу бойынша талаптарын орындаудан бас тартқан еді.
Қазақстан ОПЕК+ отырыстарында белгіленген квоталармен келісіп, «иә» деп бас шұлғып, ешкіммен дауласпай тыныш жүрсе де, іс жүзінде өндірісті шектеу көрсеткішін мүлде орындамады. ОПЕК+ министрлер комитетінің мониторингі өткізетін соңғы отырыста аталған факт бойынша баяндама жасалғанда ұйым төрағасы, Сауд Арабиясының мұнай министрі Абдель Азиз бин Салман өз ашуын жасыра алмаған.
ОПЕК+ квотасына сәйкес Қазақстандағы мұнай өндіру көлемі тәулігіне 1,468 миллион баррельден аспауы керек. Қазақстан бұл шектеуді сақтамай келеді. Мысалы, биыл наурыз айында еліміз тәулігіне 2,17 миллион баррель мұнай өндірді. ОПЕК+ бізден 2024 жылдың басынан бері артық өндіріліп қойылған мұнай көлемін енді қалай өтейтінімізді білгісі келеді. Ол үшін Қазақстан бірнеше ай бойы тәулігіне 1 миллион баррель шамасында ғана мұнай шығаруы тиіс. Демек кеніштерден жоғарғы қысыммен атқылап жатқан мұнайды тоқтату қажет. Ал оның салдары біз үшін ауыр болары сөзсіз.
Еліміз картельмен тәжікелескісі келмейді. Есікті тарс жауып шығып кететіндей қуатымыз да жоқ. Және АҚШ президенті Дональд Трамп бастаған әлемдік сауда соғысының салдарынан мұнай бағасы күрт арзандап, бүгін Brent барреліне берілетін фьючерстер 64 долларға дейін құлдырады.
Бұл жағдайда ОПЕК+ квоталарды одан сайын қыса бастауы да ғажап емес. Ондай сценарий орын алса, қазіргі шектеулерді сақтай алмай отырған Қазақстан мүлде ауыр жағдайда қалады.
https://t.me/dalainside
Сауд Арабиясы Қазақстанды жазалауға дайындала бастады
ОПЕК+ мұнай бағасының арзандап, квоталық шектеулер бойынша келісімнің сақталмағанына Қазақстанды кінәлі деп тапты. Бізге бір апта уақыт беріліп отыр. 15 сәуір күні жаңа Энергетика министрі Ерлан Ақкенженов квоталық шектеулерден асып кеткен көлем бойынша компенсациялық график ұсынуы тиіс.
Бір қызығы біздің мұнай өндірісін қалай шектейтініміз белгісіз. Себебі, Қазақстанның ең ірі мұнай өндірушісі «Теңізшевройл» АҚШ алпауыты Chevron корпорациясына қарайды. ТШО мұнай өндірісін ұлғайту үшін Теңіз кешеніне қомақты инвестиция салып, былтырдан бастап жоба аясында көбірек мұнай шығара бастады. Енді оны шектеу технологиялық тұрғыдан мүмкін емес. Сол себепті ТШО бұған дейін Энергетика министрі болған Алмасадам Сатқалиевтің өндірісті шектеу бойынша талаптарын орындаудан бас тартқан еді.
Қазақстан ОПЕК+ отырыстарында белгіленген квоталармен келісіп, «иә» деп бас шұлғып, ешкіммен дауласпай тыныш жүрсе де, іс жүзінде өндірісті шектеу көрсеткішін мүлде орындамады. ОПЕК+ министрлер комитетінің мониторингі өткізетін соңғы отырыста аталған факт бойынша баяндама жасалғанда ұйым төрағасы, Сауд Арабиясының мұнай министрі Абдель Азиз бин Салман өз ашуын жасыра алмаған.
«Сатқалиевтің Атом энергетикасы бойынша агенттікке сұранып, ауысып кеткені содан. Шеврон өндірісті қысқарту бойынша Сатқалиев ұсыныстарын құлағына да қыстырған жоқ, ал ОПЕК отырыстарында осы үшін қайта-қайта сөз ести беруге намыстанып кетті. Енді жаңа Энергетика министрі Ерлан Ақкенженовтің жүйкесі жұқаратын болады. Арабтар дауысын жуандатып, Қазақстанға зілді дауыспен сөйлей бастамақ», - дейді, DALA INSIDE дереккөзі.
ОПЕК+ квотасына сәйкес Қазақстандағы мұнай өндіру көлемі тәулігіне 1,468 миллион баррельден аспауы керек. Қазақстан бұл шектеуді сақтамай келеді. Мысалы, биыл наурыз айында еліміз тәулігіне 2,17 миллион баррель мұнай өндірді. ОПЕК+ бізден 2024 жылдың басынан бері артық өндіріліп қойылған мұнай көлемін енді қалай өтейтінімізді білгісі келеді. Ол үшін Қазақстан бірнеше ай бойы тәулігіне 1 миллион баррель шамасында ғана мұнай шығаруы тиіс. Демек кеніштерден жоғарғы қысыммен атқылап жатқан мұнайды тоқтату қажет. Ал оның салдары біз үшін ауыр болары сөзсіз.
Еліміз картельмен тәжікелескісі келмейді. Есікті тарс жауып шығып кететіндей қуатымыз да жоқ. Және АҚШ президенті Дональд Трамп бастаған әлемдік сауда соғысының салдарынан мұнай бағасы күрт арзандап, бүгін Brent барреліне берілетін фьючерстер 64 долларға дейін құлдырады.
Бұл жағдайда ОПЕК+ квоталарды одан сайын қыса бастауы да ғажап емес. Ондай сценарий орын алса, қазіргі шектеулерді сақтай алмай отырған Қазақстан мүлде ауыр жағдайда қалады.
https://t.me/dalainside
🤯23👍18👎15😱5😡2😁1💯1
🚀 Марс, саған келіп тұрмыз! Талғар қаласының сайланған әкімі бәрін жыртып жатыр
Енді Президент әкімшілігі оны басқа әкімдерге үлгі ретінде көрсетпек. Және ашылып жатқан Әкімдер мектебіне барып, 1-2 ашық дәріс оқуы да мүмкін.
Шерзат оқиғасынан кейін Талғар қаласында басшылық түгел ауысып, эколог Арыстанбек Әбілхайырұлы әкім болып сайланған болатын. Бұған дейін оның фирмасы Талғарда коммуналды қызмет көрсетіп келді. Талғардың тумасы болғандықтан, әр шұңқыр мен арықты, ағашты жатқа біледі.
Шынымен де, Талғарда халық әкімнің артынан емес, әкімі тұрғындардың артынан қуалап жүр. Проблемасын жазған Марс есімді тұрғынды іздеп, үйіне барып таппай қайтқан видеосы хит болды. Марс әкім барғанда жұмыстан шыға алмай қалған. Тик-ток көмегімен Арыстанбек Әбілхайырұлы күйіп тұрған біршама мәселені шешіп үлгерді.
Ол көлікке отырып алып, күні-түні Талғардың ішін аралап жүреді. Көлік кептелісі көп болмағандықтан, біраз тұрғынға барып үлгереді екен.
Әкімнің тағайындалғаны емес, сайланғаны өте жақсы жұмыс істейтіні анық байқалды. Тағайындалған әкім тек жоғары жақтың көңілін табуға тырысады. Ал сайланған әкімнің басшысы халық. Сондықтан ол халыққа қызмет етеді.
https://t.me/dalainside
Енді Президент әкімшілігі оны басқа әкімдерге үлгі ретінде көрсетпек. Және ашылып жатқан Әкімдер мектебіне барып, 1-2 ашық дәріс оқуы да мүмкін.
Шерзат оқиғасынан кейін Талғар қаласында басшылық түгел ауысып, эколог Арыстанбек Әбілхайырұлы әкім болып сайланған болатын. Бұған дейін оның фирмасы Талғарда коммуналды қызмет көрсетіп келді. Талғардың тумасы болғандықтан, әр шұңқыр мен арықты, ағашты жатқа біледі.
"Әкім Нұрлан имам сияқты тик-ток арқылы Талғар халқының проблемаларын біліп, бірден көлікпен айтылған мекен-жайға барып, мәселені тура сол жерде шеше бастады. Қазір Талғарда тұратын жұрт өз әкімінің тик-тогына жазылып алған. Қоқыс, проблема көрсе бірден тик-тогындағы видеоға комментарий жазып жібереді. Тіпті әкім сол күні жетіп барады. Мұндай әкімді бірінші рет көріп тұрмыз", - дейді, DALA INSIDE телеграмына сол аумақтағы дереккөз.
Шынымен де, Талғарда халық әкімнің артынан емес, әкімі тұрғындардың артынан қуалап жүр. Проблемасын жазған Марс есімді тұрғынды іздеп, үйіне барып таппай қайтқан видеосы хит болды. Марс әкім барғанда жұмыстан шыға алмай қалған. Тик-ток көмегімен Арыстанбек Әбілхайырұлы күйіп тұрған біршама мәселені шешіп үлгерді.
Ол көлікке отырып алып, күні-түні Талғардың ішін аралап жүреді. Көлік кептелісі көп болмағандықтан, біраз тұрғынға барып үлгереді екен.
Әкімнің тағайындалғаны емес, сайланғаны өте жақсы жұмыс істейтіні анық байқалды. Тағайындалған әкім тек жоғары жақтың көңілін табуға тырысады. Ал сайланған әкімнің басшысы халық. Сондықтан ол халыққа қызмет етеді.
https://t.me/dalainside
👍178💯23🔥12
Темірлан Енсебек соттан ең жеңіл жаза тағайындауды сұрады
Соттағы пікірталас барысында Темірлан Енсебектің қорғаушысы Жанар Балғабаева айыпталушыға қоғамдық қызметпен айналысуға тыйым салынуына толық келіспейтінін атап өтті. Алайда мемлекеттік айыптаушының оған бес жылға бас бостандығын шектеу түріндегі жаза сұрағанына қуанышты екенін жеткізді.
Адвокат сараптаманың қорытындысымен келіспейтінін айтып, балағат сөздер адамның эмоциясын жеткізетінін мәлімдеді.
Мемлекеттік айыптаушы Дидар Қабаев соттағы пікірталаста жүргізілген сот-психологиялық-филологиялық сараптама қорытындысына сәйкес, Instagram парақшасында жарияланған жазбада өзге этнос өкілдерінің ұлттық намысы мен қадір-қасиетін қорлайтын белгілер бар екенін атап өтті.
ҚР Қылмыстық кодексінің 3-бабы 39) тармақшасына сәйкес, 174-баппен қарастырылған қылмыстық құқықбұзушылықтар экстремистік қылмыстарға жатады және ҚК 11-бабы 3-бөлігіне сәйкес ауыр қылмыстар санатына кіреді.
Осыған байланысты, тараптардың соттағы пікірталасы барысында мемлекеттік айыптаушы істің қоғамдық қауіптілік деңгейін, айыпталушының жеке басын, құқықбұзушылыққа дейінгі және кейінгі мінез-құлқын, жауапкершілікті жеңілдететін және ауырлататын мән-жайларды ескере отырып, оған 5 жылға бас бостандығын шектеу және белгілі бір қызметпен айналысу құқығынан айыру түріндегі жаза тағайындауды сұрады.
Өзінің соңғы сөзінде Темірлан Енсебек соттан ең төменгі жаза мен айыппұл тағайындауды өтінді.
– Құрметті сот, осы бап бойынша көзделген ең жеңіл жазаны беруді сұраймын. Сіздің әділетіңізге, рақымыңызға сенемін, қосымша шектеулерсіз ең төменгі жаза тағайындалса екен деймін, – деді Енсебек.
Соттағы пікірталас барысында Темірлан Енсебектің қорғаушысы Жанар Балғабаева айыпталушыға қоғамдық қызметпен айналысуға тыйым салынуына толық келіспейтінін атап өтті. Алайда мемлекеттік айыптаушының оған бес жылға бас бостандығын шектеу түріндегі жаза сұрағанына қуанышты екенін жеткізді.
Адвокат сараптаманың қорытындысымен келіспейтінін айтып, балағат сөздер адамның эмоциясын жеткізетінін мәлімдеді.
Мемлекеттік айыптаушы Дидар Қабаев соттағы пікірталаста жүргізілген сот-психологиялық-филологиялық сараптама қорытындысына сәйкес, Instagram парақшасында жарияланған жазбада өзге этнос өкілдерінің ұлттық намысы мен қадір-қасиетін қорлайтын белгілер бар екенін атап өтті.
ҚР Қылмыстық кодексінің 3-бабы 39) тармақшасына сәйкес, 174-баппен қарастырылған қылмыстық құқықбұзушылықтар экстремистік қылмыстарға жатады және ҚК 11-бабы 3-бөлігіне сәйкес ауыр қылмыстар санатына кіреді.
Осыған байланысты, тараптардың соттағы пікірталасы барысында мемлекеттік айыптаушы істің қоғамдық қауіптілік деңгейін, айыпталушының жеке басын, құқықбұзушылыққа дейінгі және кейінгі мінез-құлқын, жауапкершілікті жеңілдететін және ауырлататын мән-жайларды ескере отырып, оған 5 жылға бас бостандығын шектеу және белгілі бір қызметпен айналысу құқығынан айыру түріндегі жаза тағайындауды сұрады.
Өзінің соңғы сөзінде Темірлан Енсебек соттан ең төменгі жаза мен айыппұл тағайындауды өтінді.
– Құрметті сот, осы бап бойынша көзделген ең жеңіл жазаны беруді сұраймын. Сіздің әділетіңізге, рақымыңызға сенемін, қосымша шектеулерсіз ең төменгі жаза тағайындалса екен деймін, – деді Енсебек.
👍32🔥3😢3😁2🤮1
🌾 Ресей енді конкурент емес. Отандық астық экспортерлері қуануда
Ресейде қысқы климат режимі қолайсыз болып, күздік егін жоспарланғандай бітік көтерілмеген. Соның салдарынан, Ресей астық бойынша осыдан екі жыл бұрынғы рекордтарын жаңарта алмайды. Сонда биыл солтүстік көрші болжам бойынша 80 миллион тонна астық өндіріп, оның тең жарьтысын ішкі тұтынуға алып қалады. Демек, ол артылып қалған астығын сатып жүрген нарықтардан кетуі тиіс.
Сәйкесінше, Қазақстан астық экпортынан былтырға қарағанда көбірек кіріс алуы мүмкін. Биыл отандық бидай өндірісі өткен жылдармен бір деңгейде сақталады деп болжануда. Шамамен біз 18,58 миллион тонна астықты орып алуды жоспарлан отырмыз. Оның 10 миллион тоннасы экспортқа, 8,5 миллион тоннасы ішкі нарыққа бағытталуы тиіс.
Бұл проблеманы мемлекет шеше алмай қойды. Басқа мемлекеттерді «бізден бидай алма, ұн ал» деп мәжбүрлей алмағандықтан, былтырдан бастап еліміздегі бірнеше диірмен жұмысын тоқтатты. Ондағы құрылғылар жұмыссыз тұра берсе, шіри бастауы ықтимал.
АҚШ Ауыл шаруашылығы министрлігінің деректеріне сәйкес, қазір Қазақстандағы қоймаларда сақталып жатқан бидай қоры 3,45 миллион тоннаны құрайды.
https://t.me/dalainside
Ресейде қысқы климат режимі қолайсыз болып, күздік егін жоспарланғандай бітік көтерілмеген. Соның салдарынан, Ресей астық бойынша осыдан екі жыл бұрынғы рекордтарын жаңарта алмайды. Сонда биыл солтүстік көрші болжам бойынша 80 миллион тонна астық өндіріп, оның тең жарьтысын ішкі тұтынуға алып қалады. Демек, ол артылып қалған астығын сатып жүрген нарықтардан кетуі тиіс.
«Соңғы екі жылда ресейлік экспортерлер біздің дәстүрлі нарыққа кіріп, демпинг жасап жүрген болатын. Соның салдарынан фермерлеріміз өздері жоспарлаған пайдадан анағұрлым аз тауып жүрді. Ауғанстан, Иран, Пәкістан, Орталық Азия елдері біз астық сататын нарық болып саналады. Биыл Ресей бұл нарықтарға демпингпен кірмейді деп ойлап отырмыз», - дейді, DALA INSIDE дереккөзі.
Сәйкесінше, Қазақстан астық экпортынан былтырға қарағанда көбірек кіріс алуы мүмкін. Биыл отандық бидай өндірісі өткен жылдармен бір деңгейде сақталады деп болжануда. Шамамен біз 18,58 миллион тонна астықты орып алуды жоспарлан отырмыз. Оның 10 миллион тоннасы экспортқа, 8,5 миллион тоннасы ішкі нарыққа бағытталуы тиіс.
«Бидай көлемін азайтпасақ та, біздегі ұн шаруашылығы тұралап тұр. Шет мемлекеттер бізден ұн алғысы келмейді. Олар бізден бидайды шикізат ретінде алып, өздері диірменге тартып, баға қосып ұн қылып сатуда», - дейді, дереккөз.
Бұл проблеманы мемлекет шеше алмай қойды. Басқа мемлекеттерді «бізден бидай алма, ұн ал» деп мәжбүрлей алмағандықтан, былтырдан бастап еліміздегі бірнеше диірмен жұмысын тоқтатты. Ондағы құрылғылар жұмыссыз тұра берсе, шіри бастауы ықтимал.
АҚШ Ауыл шаруашылығы министрлігінің деректеріне сәйкес, қазір Қазақстандағы қоймаларда сақталып жатқан бидай қоры 3,45 миллион тоннаны құрайды.
https://t.me/dalainside
👍61😁11
☢️🇷🇺 Лавровтың Тоқаевпен келіспей еркінсуі Росатомға бумеранг болып келуі ғажап емес
Росатом басшылығы Ресейдің Сыртқы істер министрі Сергей Лавровтың Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың пікірімен келіспегеніне сақтықпен қарап отыр. Себебі, дәл қазір тұңғыш АЭС-тің ядролық технологиясы таңдалып жатқанда, Ресейдегі ресми тұлғалардың Қазақстанға қатысты кез-келген аңдамай сөйлеген сөзі таразы басын Қытай жаққа бұрып жіберуі мүмкін.
Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев халықаралық форумдарда бірнеше рет “аумақтық тұтастық принципінің сақталмауы жаңа мемлекеттердің пайда болуына, олардың өзара қақтығыстарға ұрынуына әкеледі” деген тезисін қайталап айтып жүрді. Жақында Ресейдің Сыртқы істер министрі Сергей Лавров «Коммерсантъ» газетіне берген сұхбатында бұл пікірмен келіспейтінін мәлімдеді. Лавровтың сөзінше, Тоқаев үшін «тек аумақтық тұтастық құқығы ғана бар». Бірақ БҰҰ Жарғысында көрсетілген өзге қағидаттар да ескерусіз қалмауы тиіс. Оның бастысы, халықтардың өзін-өзі анықтау құқығы.
Екі саясаткер де дипломат болғандықтан, мұны Ақорда мен Кремль дипломатия мамандарының кәсіби жарыссөзі ретінде қалдырып, ары қарай маздатпайтын сияқты. Бірақ АЭС вендорын таңдау кезінде тек техникалық қауіпсіздік, құрылыс бағасы мен кредит пайызы ғана емес, саяси тәуекелдер де ескеріледі.
Дәл осы кезде мемлекеттің аумақтық тұтастығын бұзуға халықаралық құқық нормасынан дәлел іздеп жүрген Ресей мен тұтастық мәселесіне ешқашан шек келтірмейтін Қытай арасындағы баланс соңғысына қарай ауа бастауы мүмкін. Не болса да, Росатомдағылар Лавров өз мәлімдемесін бекер жасады деген ойға келіп отырғаны анық.
https://t.me/dalainside
Росатом басшылығы Ресейдің Сыртқы істер министрі Сергей Лавровтың Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың пікірімен келіспегеніне сақтықпен қарап отыр. Себебі, дәл қазір тұңғыш АЭС-тің ядролық технологиясы таңдалып жатқанда, Ресейдегі ресми тұлғалардың Қазақстанға қатысты кез-келген аңдамай сөйлеген сөзі таразы басын Қытай жаққа бұрып жіберуі мүмкін.
«Әрине, Росатом Лавровқа ештеңе дей алмайды. Бірақ корпорацияның ішкі жабық жиылыстарында бұл мәселе де талқыланды», - дейді, дереккөз.
Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев халықаралық форумдарда бірнеше рет “аумақтық тұтастық принципінің сақталмауы жаңа мемлекеттердің пайда болуына, олардың өзара қақтығыстарға ұрынуына әкеледі” деген тезисін қайталап айтып жүрді. Жақында Ресейдің Сыртқы істер министрі Сергей Лавров «Коммерсантъ» газетіне берген сұхбатында бұл пікірмен келіспейтінін мәлімдеді. Лавровтың сөзінше, Тоқаев үшін «тек аумақтық тұтастық құқығы ғана бар». Бірақ БҰҰ Жарғысында көрсетілген өзге қағидаттар да ескерусіз қалмауы тиіс. Оның бастысы, халықтардың өзін-өзі анықтау құқығы.
Екі саясаткер де дипломат болғандықтан, мұны Ақорда мен Кремль дипломатия мамандарының кәсіби жарыссөзі ретінде қалдырып, ары қарай маздатпайтын сияқты. Бірақ АЭС вендорын таңдау кезінде тек техникалық қауіпсіздік, құрылыс бағасы мен кредит пайызы ғана емес, саяси тәуекелдер де ескеріледі.
Дәл осы кезде мемлекеттің аумақтық тұтастығын бұзуға халықаралық құқық нормасынан дәлел іздеп жүрген Ресей мен тұтастық мәселесіне ешқашан шек келтірмейтін Қытай арасындағы баланс соңғысына қарай ауа бастауы мүмкін. Не болса да, Росатомдағылар Лавров өз мәлімдемесін бекер жасады деген ойға келіп отырғаны анық.
https://t.me/dalainside
👏63👍47😁3