🔹تاکید بر سیاست گذاری در کنار تعریف وفاق ملی

📌در نشست سیاست‌گذاری وفاق ملی از جمله نشستهای همایش "گفتگوی ملی درباره وفاق ملی" که به همت معاونت راهبردی ریاست جمهوری برگزار شد، دکتر علی اصغر پورعزت استاد دانشکده مدیریت دانشگاه تهران،
با بیان سوالاتی از جمله وفاق بین چپ و راست است یا عامه مردم هم در آن دیده شده اند؟ آیا گروههای سیاسی مسلط امروز نماینده مردم هستند؟ چگونه می‌توان اقتدار را به مردم داد؟ مردم چگونه می توانند مقتدر شوند؟ توضیح داد: باید مردم شاخص هایی در دسترس داشته باشند که بتوانند حکومت را امر و نهی کند. …ما حتی در پدیده‌های عینی مانند محیط‌زیست هم نمی‌توانیم به وفاق برسیم، چگونه می‌توانیم در مسائل ذهنی به وفاق برسیم؟
 
🔻دکتر پاک‌سرشت استاد دانشگاه بوعلی سینا، نیز با بیان اینکه اعتماد نوعی تحلیل انتظارات طرفین از یکدیگر است، گفت: داده‌ها نشان می‌دهند که اعتماد نهادی به شدت در ایران ضعیف شده است. وقتی ۵۰درصد از جامعه اساسا پای صندوق رای نیامدند وفاق را چگونه تعریف کنیم که شامل همه جامعه باشد؟ جامعه را چه چیز در کنار هم قرار می‌دهد؟ تردید دارم که به درستی بتوانیم به سمت وفاق اجتماعی حرکت کنیم، چرا که جامعه به این جمع‌بندی رسیده که نهادمندی موجود و نظام سیاستگذاری در مسیر خیر عمومی که انتظار اصلی برای اعتماد است، حرکت نمی‌کند و در نسبت بین سیاستگذاری و وفاق ملی، نقطه اتصال، خیر عمومی است.

🔗وی تصریح کرد: این دولت فرصتی تاریخی دارد تا بتواند با بازتعریف خیر عمومی مسائل را حل کند. این کار دشوار است، چون آورده مستقیمی برای گروه‌های سیاسی و دولت مستقر ندارد. ما در این مقطع به یک نظریه تغییر نیاز داریم که خیر عمومی را به‌درستی بازتعریف می‌کند. جامعه باید به مسیر درست نظام سیاست‌گذاری اعتماد کند اما این همدلی و تعریف مشترک از خیر عمومی وجود ندارد و خیر مردم از خیر نظام سیاسی و دولت جدا است.
 
 
🔻دکتر زمانیان رییس سابق مرکز بررسی های راهبردی، نیز با بیان اینکه اساسا اگر بدنبال وفاق هستیم، وفاق را در چه می‌یابیم و تجلی وفاق چیست؟ گفت: علی‌رغم همه آمارها و تحلیل‌ها، امروز، بهترین فرصت را برای ایجاد وفاق ملی حول مسئله ایران آینده داریم. جامعه امروز ایران دچار گسست‌های زیادی است. جامعه ایرانی متاثر از تجربه های گذشته ، تجربه خود را مبنای قضاوت خود درباره آینده قرار می‌دهد.  جامعه ایرانی به شدت آمادگی دارد در مورد تصویر ایران آینده به وفاق برسد.

🔗وی افزود: راه‌حل عملیاتی ایجاد این هم‌سفری این است که بتوانیم آینده خلق‌شده را با آینده پیش‌فرض در ذهن آحاد ایرانی جایگزین کنیم. مسیر حرکت در این مسیر، رفع عدم‌پذیرش‌ها و عدم‌انسجام‌ها است.

 
🔻دکتر مریم اسماعیلی‌فرد سیاست پژوه، دیگر سخنران این نشست گفت: وفاق می‌تواند با مصالحه و اتفاق‌سازی تعریف شود، اما دولت باید وفاق را در معنای اتفاق‌سازی در نظر بگیرد، نه مصالحه. مصالحه فرایندی کوتاه‌مدت با هدف مدیریت بحران، بدون پرداختن به ریشه‌ها است. اما اتفاق‌سازی فرایندی طولانی‌مدت است که در طی آن به مشارکت، گفتگو، اعتمادسازی، ریشه‌یابی مشکلات و حل بحران‌های انباشت‌شده می‌پردازیم.

🔗وی افزود: امروز جامعه این برداشت را دارد که دولت به جای وفاق، در حال مصالحه با بانیان وضع موجود است که قبلا اقدام به خانه‌نشینی و حذف بسیاری کرده‌اند. اتفاق‌سازی باید یک روش سیاست‌گذاری عمومی در نظر گرفته شود. باید از پروژ‌ه‌های کوچک‌تری که کمتر محل مناقشه است، شروع کنیم و آن را به حوزه‌های بزرگ‌تر تسری دهیم.
 
🔻دکتر حلی‎ساز پژوهشگر حوزه محیط‌زیست نیز محیط زیست را گروگان  گروه‌های سیاسی و ارکان قدرت توصیف کرد و افزود: اساسا علاقه‌ای به وفاق در حوزه محیط‌زیست وجود ندارد. شرایط امروز محیط‌زیست می‌تواند کل کیان و ساختار نظام را دگرگون کند زیرا محیط‌زیست به یک منع سیاستی و ضدسیاست تبدیل شده است. 
 
🔻دکتر اشتریان دبیرعلمی همایش وفاق ملی و آخرین سخنران این نشست، تصریح کرد: وفاق مشکل و مسأله همه مردم جامعه است. مسئله این است که ما در عین تفاوت‌ها چگونه با هم زندگی کنیم زیرا مسئله باهم‌بودن است.
🔗وی افزود: گاهی برای سیاست‌گذاری نباید تعریف مفهوم کنیم وگرنه در دام می‌افتیم؛ مثل مفهوم آزادی. وفاق هم همینطور است.
🔗اشتریان تاکیدکرد: وفاق یک جور روحیه، گرایش، پذیرش اصل همکاری و پذیرش اصل همگرایی اجتماعی است. از این نقطه سیاست‌گذاری شروع می‌شود و به نظرم تأمل درباره سیاست‌گذاری وفاق خیلی مهم است، تا اینکه به تعریف آن بپردازیم.

🆔 https://t.me/css_govir
🆔 instagram.com/css.ir
🆔 https://eitaa.com/psvpresident

🔹پنل «مفهوم‌سنجی وفاق ملی» برگزار شد. این پنل یکی از ۱۰ پنل گفت‌وگویی همایش «گفت‌وگوی ملی برای وفاق ملی» است که امروز ۲۰ دی در محل همایش‌های کتابخانه ملی در حال برگزاری است. دبیر پنل «مفهوم‌سنجی وفاق ملی» محمد مهدی مجاهدی، عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، بود.

🔸سید صادق حقیقت، استاد علوم سیاسی دانشگاه قم و امام باقر در شروع بحث از اهمیت تدوین منشور وفاق در دولت چهادهم گفت و این وظیفه را متوجه معاونت راهبردی دانست. به گمان او این کار، بسیار مهم و کلیدی است چرا که «فرصت دولت ۱۴ تکرار نشدنی است، اگر موفق نشویم معلوم نیست چه می‌شود.»

🔸هادی خانیکی، استاد علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی، از پنج زمینه صحبت کرد که باید وفاق را در متن آن فهمید. اول «زمینه اجتماعی» است و زمینه دوم آن «جامعه مدنی». به گفته او اولی به سمت فردگرایی رفته و دومی به شدت ضعیف شده است. 
🔗از نظر خانیکی زمینه سوم حکمرانی است. در این زمینه هم شدت اختلاف‌ها بالاست و مستلزم توجه عاجل. زمینه چهارم و پنجم هم روابط بین‌الملل و فرهنگ است که هر دو وضعیت خطرناکی پیدا کرده‌اند.

🔸سعید معیدفر، رییس انجمن جامعه‌شناسی ایران، بحث خودش را اما معطوف به منطق تحقق وفاق کرد: مسایل اجتماعی ایران چیست؟ مشکلات فراوانی داریم از نظر کمیت و کیفیت در حال زیاد شدن هستند. اگر بخواهیم فائق بیاوریم باید اولویت‌بندی کنیم. اما تجربه من نشان می‌دهد نتوانستیم بین اولویت‌ها به توافق برسیم؛ نه بین دانشگاهیان و نه در حاکمیت.

🔸ابوالفصل دلاوری، استاد علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبائي، تاکیدش بر این بود که بحث بر سر کلمه نیست بلکه باید «وفاق» را در بستر موضوعش فهمید. از نگاه این استاد دانشگاه بستر موضوع -به عبارت دقیق فضای سیاسی کشور- همواره «تنازعی» بوده است: در سیاست تنازعی همه بازیگران تلاش می‌کنند تمام موضوعات را به محل نزاع تبدیل می‌کنند.
📌این مقدمه به دلاوری اجازه داد تا فهم خود را از وفاق به روشنی توضیح دهد: مفهوم وفاق قرار است الگو و پادزهری برای این الگو باشد؛ سیاست توافقی.
البته او تاکید کرد که وفاق چند سطح دارد. نازل‌ترین سطح آن پرهیز از تنش (conflict avoidence) است. به گمان دلاوری در چند ماهی که از دولت چهاردهم می‌گذرد این سطح از وفاق دیده می‌شود اما اگر نتوان وفاق را عمیق‌تر و نهادی‌تر کرد قطع همین سطح هم شکست می‌خورد.
او لازمه پایداری وفاق را این‌طور عنوان کرد: برای پایدار شدن وفاق، دو طرف باید چیزهایی از دست بدهند و انعطاف داشته باشند.

🔸سید حسین سیدحسین طباطبایی قانون اساسی جمهوری اسلامی را عرصه‌ی تلاقی دو سنت اسلامی و رومی-ژرمنی دانست و وجه حقوقی وفاق را ناظر بر توافق‌افکنی میان این دو سنت حقوقی معرفی کرد.

📌اما پس از این مقدمه طباطبائی به امید خود برای حل این مساله اشاره کرد: نقطه امیدوار کننده این است که این نظام حقوقی در برهه‌هایی نشان داده امکان برقراری تعادل بین این دو سنت وجود دارد.
به گمان او: از دید حقوقی، وفاق پاسخی است به این عدم تعادل بین دو سنت حقوقی پایه.

🔸دبیر پنل، محمد‌مهدی مجاهدی، در انتها وارد گفت‌وگو شد در تکمیل بحث دلاوری گفت: نه تعارض را می‌توان از سیاست زدود و نه مصالحه را. سیاست وفاق راهی برای هم‌افزا کردن تعارضات هم‌فرساست.

🆔 https://t.me/css_govir
🆔 instagram.com/css.ir
🆔 https://eitaa.com/psvpresident

پخش زنده نشست اختتامیه همایش "گفتگوی ملی درباره وفاق ملی" از بستر آپارات معاونت راهبردی ریاست جمهوری و با حضور دکتر محمدجوادظریف، الیاس حضرتی ،دکتر زهرا بهروز آذر، دکتر اشتریان، دکتر فاضلی، محمدرضا جلایی پور
https://www.aparat.com/P.S.VPresident/live