Bugun O’zbekiston vaqti bilan 20:00 da Fed raisligiga tasdiqlangan Kevin Warsh rasman o‘z vazifasini boshlamoqda. Uning kelishi moliya bozorlarida katta o‘zgarishlar va ko‘plab savollarni keltirib chiqardi.
Xo‘sh, yangi rais nimalarni o‘zgartirmoqchi va uning yo‘lida qanday to‘siqlar bor?

1. Sharoit kutilmaganda o‘zgardi
Bir yil oldin Warsh stavkalarni pasaytirish haqida o‘ylayotgan edi. Biroq Eron urushi va yangi tariflar tufayli inflyatsiya yana ko‘tarila boshladi. Endi moliya bozori va Fed stavkalarni tushirishni emas, balki ularni yanada oshirishni muhokama qilmoqda.

2. Inflyatsiyani o‘lchash tizimi o‘zgaradi
Warsh ko‘p yillik klassik "Fillips egri chizig‘i"ni rad etadi. Uning fikricha:
- Inflyatsiya daromadlar o‘sishidan emas, hukumatning haddan tashqari ko‘p xarajatlaridan kelib chiqadi.
- FED hozirda eskirgan va bir necha oy orqada qolib ketadigan ma’lumotlardan foydalanmoqda.
- Warsh millionlab real narxlar asosida real vaqt rejimida inflyatsiyani o‘lchash (Trimmed averages) loyihasini taklif qilmoqda.

3. "Katta balans" qisqartiriladi
Hozirda FED’ning aktivlar portfeli 6.7 trillion dollarni tashkil etadi. Warshning aytishicha, FED o‘ziga tegishli bo‘lmagan bozorlarga juda ko‘p suqilib kirgan va davlat qarzlarini subsidiyalash bilan band. U pul-kredit siyosatini G‘aznachilikdan ajratish tarafdori. Ammo bu oson bo‘lmaydi: "Bu katta balansni yaratish uchun 18 yil ketdi, uni 18 daqiqada tuzatib bo‘lmaydi".

4. Kamroq gap, ko‘proq amal
Warsh FED rasmiylari kelajakdagi stavkalar haqida haddan tashqari ko‘p gapiradi va noto‘g‘ri prognozlar beradi deb hisoblaydi: "Agar biror narsani yaxshi uddalay olmasangiz, u bilan kamroq shug‘ullanishingiz kerak". U markaziy bankni ko‘proq "soyada" saqlashni va siyosatdan uzoqroq tutishni xohlaydi.

Asosiy to‘siq nima?
Warsh o‘z maqsadlarini amalga oshirishi uchun FOMC ichidagi 18 nafar hamkasbining roziligini olishi kerak. Qo‘mitadagi ko‘plab a’zolar (masalan, Maykl Barr va boshqalar) uning balansni keskin qisqartirish rejalariga qarshi va buni bank sektoriga xavf tug‘diradi deb hisoblamoqda.

Hulosa:

Kevin Warsh FED’da keskin inqilob qilish niyatida emas, u tizimni sog‘lomlashtirish tarafdori. Ammo hozirgi geosiyosiy shoklar va ichki qarshiliklar sababli, yaqin oylarda stavkalarni tushirishni kutish mantiqsiz bo‘lib ko‘rinmoqda.