یه زمانی مد شده بود هرچی اسکریپت یا سیستم می‌ساختن می‌گفتن Non Blocking I/O هست خیلی خفنه! شعار تبلیغاتیشون شده بود این به خصوص اون اوایل وب ۳ که هرچی سایت می‌ساختن با ری‌اکت و راست ترکیبش می‌کردن می‌گفتن ببین چقدر سریع و خفنه!

خب سریع‌ترین CMS ای که توی عمرتون دیدین رو برای من معرفی کنید! تگرارو با همون مقایسه خواهم کرد. 🫡 با هزاران و شاید هم میلیون‌ها تست استرس واقعی می‌خوام فشار بیارم به این سیستم.

قوی‌ترین رو بذارید روی میز! 😊 می‌خوام فرق یک سیستم کامپایلری Native خالص رو با یک سیستم اسکریپتی براتون نشون بدم.

اینطور که می‌بینم داریم باز قطع می‌شیم نه؟ توف تو قبرتون بیاد. تقی به توقی سریع خر‌خره ملت رو هدف بگیرید از صبح دو تا صفحه نتونستم باز کنم با این وضعیت نت شخمی! اینبار قطع بشیم من دیگه حوصله ندارم سرور بگیرم سرویس بسازم پول بدم به اون آروان دزد‌تر از خودتون.

نجه قالمیشیخ مووووصیبته بو گده گودلرین الیننننن.

از من به شما نصیحت، هر مدرسی که اهل پایتون و راست بود و در مورد سی++ اینطور صحبت‌ها کرد به قطع یقین چپی یا خرزشی هست. 😁 حالا دوست داشتین حرف‌هاش رو باور کنید.

این‌ها توی همه چیز این مدلی هستن! چون نمی‌تونن و از دستشون بر نمیاد با واقعیت روبرو بشن ساده‌ترین توجیه براشون نپذیرفتن و گمراه کردن دیگران هست.

به همین سادگی!
قبلاً بارها و بارها توضیح دادم که چرا! اساتید ایرانی دو قرون اگه سواد داشتن که رسانشون ویندوز رو با HTML نمی‌ساخت. 😄😉 البته اینا ایرانی واقعی نیستن... دیگه وارد جزئیاتش نمی‌شم خودتون می‌دونید چی می‌گم.

دلیلش اینه که اکثر جامعه اینطور یاد گرفتن که فقط چیز‌های نزدیک به سخت‌افزار و سیستمی رو با این زبان‌ها باید ساخت.

این تا حدی اشتباهه! این زبان بر خلاف راست و سی یک زبان سطح بالاست نه سطح پایین.

هرچند گاهاً هم می‌گن سطح میانی است؛ اما این هم اشتباهه.

دلیل اینکه بهش می‌گیم خدایان زبان‌های برنامه‌نویسی دقیقاً همین خاصیت‌هاشه که می‌تونید نا ممکن‌ها رو باهاش بسازید خیلی هم خوب و خیلی‌هم خفنشو بسازید.

اینکه کسی نمی‌تونه فقط بر می‌گرده به محدودیت‌ها در آگاهی و شناختش نسبت به یک ابزار و این می‌شه پاسخ که خب چون من نتونستم پس نمیشه. :) اتفاقاً اون چیز‌هایی که در زبان‌های دیگه نمی‌تونید بسازید راه چارش اینوره.

حالا برای تجربهٔ بیشتر CMS که آماده شد خودتون خواهید دید که چه خروجی‌هایی میشه در وب با این زبان ایجاد کرد که برای بعضی‌ها حتی تصورش هم تو خواب ممکن نبود.

بارها گفتم شرکت‌ها و سیستم تبلیغاتی جامعه مردم رو فریب میدن که برای خودشون رقیب در محصولات نتراشند. اینو من ۱۵ سال پیش وقتی بردهٔ مایکروسافت و اون قوائد مزخرفش بودم درک کردم! یه عمر با سی‌شارپ و ویژو‌ال بیسیک کار کردم تا بفهمم چرا این زبان‌ها محدودیت دارن و چرا تبلیغ میشن اصلاً.

بزرگان صنعت نرم‌افزاری چیز‌های خوب رو برای خودشون انحصاری می‌کنن و یه سری ابزار‌های مزخرف برای دیگران توصیه می‌کنن! مثل مایکروسافت، اپل یا گوگل! خب به همینجاش فکر نکردین که چرا اپل خودش با سی++ محصولاتش رو می‌سازه ولی برای جامعش Swift رو پیشنهاد می‌کنه؟ یا اون مایکروسافت چرا با سی++ محصولات انحصاریش رو می‌سازه ولی سی‌شارپ رو توصیه می‌کنه به بقیه؟ یا گوگل؟ چرا؟

درسته که این ابزار‌ سخته! مهندسی و تخصصیه و جامعه همه قرار نیست متخصص باشن! اما اینکه همه چیزو پنهان کنی و در مورد واقعیت‌ها صحبت نکنی این خودش سیاستی برای کنترل جامعهٔ توسعه‌دهنده‌هاست.

جامعه باید یک مکانیزمی داشته باشه! چرا باید تبلیغ چیزی رو کنه که فردا روزی یکی بیاد یه چیزی بسازه که بتونه رقابت کنه با محصول یک شرکت غول؟ 😄😉

در مورد راست ندیدین چه تبلیغات گنده‌گوزی‌ای موزیلا براش کرد حتی به قدری هزینه کرد که نفهم‌ها اومدن مراجع سی++ رو هک کردن و به زور اسم راست رو چپوندن توش که مثلاً ملت رو به شک بندازن؟! همون موقع کل کمیتهٔ استاندارد‌سازی به این رفتار بچگانشون خندید.

اینا اینطورین! دنیا دست یه مشت چپیه که نمی‌ذاره منافع خودشون زیر سوأل بره! ذهن‌ها رو با تبلیغات دروغ و کودن پروری سوق میدن به سمتی که جامعه رو گمراه کنن.

اسمشم می‌ذارن سخته، ایمن نیست، فلان نیست. چون تنها زبانیه که متعلق به هیچ شرکت یا فردی نیست! یک استاندارد پشتشه و همهٔ این شرکت‌ها هم وابستشن. اما این مسخره‌بازی‌هاشون همیشه بوده و هست.

سیاست توی همه چیز رخنه کرده! نمی‌ذارن ملت از چیزی که باید آگاه باشن شما بخوای پیشرفت کنی خودت باید بری دنبالش و اگرنه با توصیه این شرکت‌ها قرار نیست پیشرفتی کنی.

همین Fable 5 رو که دیدی... چرا خاموشش کردن؟ و چرا الآن به شدت ضعیفش کردن؟ چون دیدن که عه!!! ملت می‌تونن به چیز‌هایی دسترسی داشته باشن که ممکنه به ضرر ما باشه. همیشه همینطور بوده و همینطور خواهد بود.

جامعه به خصوص جامعهٔ ایرانی ساده‌تر از اونیه که فکرشو می‌کنید، به قدری سادن که هرکی هرچی گفت عین بت می‌پرستنش! چه یک ابزار باشه، چه یه شخص یا ایدوئولوژی باشه. هیچ وقت هم به خودشون نمی‌گن آخه بابا یه علامت سوأل تو ذهنم بسازم توش بعد ببینم داستان چیه اصلاً.

البته یه چیزی رو صادقانه بگم! هرچقدر کمتر بدونید راحت‌ترید!
هم زندگی واستون راحته هم کمتر از کثافت‌کاری دیگران حرص می‌خورید. چیز‌های سطحی رو یاد بگیرید راحت‌تر زندگی کنید حالشو ببرید.

ما که عددی نیستیم ولی بسیاری از بزرگ‌ترین دانشمندان و متفکران تاریخ، بهای سنگینی برای اندیشیدن و کشف حقیقت پرداختن! پیشگام بودن معمولاً با تنهایی، مقاومت دیگران و سال‌ها تلاش بی‌وقفه همراه بوده.

این پیشنهاد چیز جالبی بود!
https://htmx.org

چرا که نه! لایهٔ رندرینگ CMS خودش مجزاست؛ من تصمیم داشتم این لایه رو به یک روند بازطراحی کننده سمت بک‌اند تبدیل کنم ولی با دیدن این موضوع بد نیست به عنوان یک گزینه در اختیار صاحبین وب‌سایت قرار بدیم.

یعنی وقتی سیستم رو نصب می‌کنی، کاربر انتخاب می‌کنه که به کدوم حالت صفحه‌هات براش رندر بشن:

Rendering Engine
│
├── HTML Standard
├── Native Enhanced
│      └── Provider
│            ├── HTMX
│            ├── Turbo (future)
│            └── Native (future)
└── Native Dynamic (future)

مزیت Native Enhanced با HTMX این است که تگرا همچنان همه‌چیز را سمت سرور و با ++C رندر می‌کند، اما برای هر تعامل مجبور نیست کل صفحه دوباره بارگذاری شود.

نتیجه‌اش میشه همچین چیزی:

- جابه‌جایی بین صفحات سریع‌تر و نرم‌تر می‌شود.
- داده و HTML کمتری منتقل می‌شود.
- نیاز به React، Vue و SPA از بین می‌رود.
- منطق UI همچنان روی بک‌اند متمرکز می‌ماند.
- فرم‌ها، فیلترها، صفحه‌نگاری‌ها، مدل‌ها و جدول‌های ادمین ساده‌تر پویا می‌شوند.
- ساختار SEO حفظ می‌شود، چون درخواست مستقیم هنوز HTML کامل می‌گیرد.
- بدون JavaScript هم سایت می‌تواند به روش عادی کار کند.
- مصرف منابع مرورگر نسبت به SPA کمتر می‌ماند.
- توسعه و نگهداری برای یک CMS سرورمحور ساده‌تر می‌شود.

به علاوهٔ این چیزی که در هسته گنجوندم مکانیزمی برای رندر کردن صفحه‌هات از Memory هست به جای دیسک سخت و فایل‌ها! مانور دادن روی این موضوع خیلی مهمه! به خصوص وقتی شما با مشکلات CDN برخورد می‌کنی و با کوچیکترین تغییر وب‌سایت کند یا ناقص یا حتی بارگذاری نمیشه.

حقیقتاً بعضی‌ها انگار برای نفهمیدن آفریده شده‌اند؛ نه تجربه عوضشان می‌کند، نه منطق، نه واقعیت.

در واقع گاو به دنیا اومدن، گاو می‌مونن و گاو به درک واصل می‌شن. 😪 ولشون کنید اینا رو خدا برای نفهمیدن برنامه‌نویسی کرده! دقیقاً مثل همون بخش Unit Test هست که ما عمداً کد رو برای نفهمیدن می‌نویسیم که ثابت کنیم این باگ چه نتیجه‌ای داره! ایناهم همینطورن. باگ‌های خلقتن اما به عمد از سمت آفریدگار عالم که قربونش برم چقدر تمیز برنامه‌نویسی کرده! به همراه مستندات و مثال‌های آشکار برای فهمیدن آن‌چیزی که لازمه.

همینقدر شفاف و ساده!

هرچه یک زبان قدرتمندتر و امکاناتش بیشتر باشد، اشتباهات ساده را بهتر مهار می‌کند، اما در عوض امکان ساختنِ اشتباهات پیچیده‌تر و عمیق‌تر هم وجود دارد.

قدرت همیشه با مسئولیت همراه است. هیچ زبان برنامه‌نویسی نمی‌تواند جای مهندسی نرم‌افزار خوب، طراحی صحیح و درک عمیق مسئله را بگیرد.

خیلی‌ها هنوز گارد می‌گیرن که هوش مصنوعی ملتو بیکار می‌کنه! حتی نزدیکش نمی‌شن! خب بله کارهای سطحی حذف می‌شن اما استفاده از AI الآن واقعاً خریدِ خودِ زمانه! با هوش باشی می‌تونی خیلی کار‌ها رو که عذاب می‌کشیدی یا براش کلی هزینه صرف می‌کردی رو خیلی راحت‌تر مدیریت کنی بدون کوچیک‌ترین خطا.

یکی از بخش‌هایی که خودم خیلی ازش راضی هستم بحث ترجمهٔ فایل‌های زبان نوشتاری محتواست!

تقریباً ۱۲-۱۳ سال پیش برای ترجمهٔ فایل‌های زبانِ سیستم الینور (یک CMS روسی) فقط برای ترجمهٔ فایل‌های بخش مدیریت وب‌سایت حدود ۱ تا ۲ هفته وقت می‌ذاشتم تازه اگه اشتباه تایپی نداشتم یا یه نقطه‌ای خطی چیزی رو خراب نمی‌کردم سیستم کامپایل می‌شد و محتوا رو می‌خوند! شده بود بارها بین هزاران خط یهو بین مثلاً خط ۱۵۰۰ یه نقطه از کد رو جا انداختم حین ترجمه و این به خاطر خطای سینتکس PHP کل فایل ترجمه رو با شکست مواجه می‌کرد. تازه اگه خیلی هم درست از اب در میومد نوک انگشتام می‌سوخت از شدت فشاری که بهشون میاوردم.

الآن با هوش مصنوعی یه فایل مرجع فارسی یا انگلیسی رو میدی سیر تا پیازش رو به هر سطحی که بخوای واست ترجمه می‌کنه اونم زیر چند دقیقه! بدون هیچ مشکلی یا شکستن ساختار کد و حتی خطای گرامری.

خب این زمان نمی‌خره پس چیه؟ والا باید پاره پوره شده باشی تا قدر هوش مصنوعی رو الآن بدونی. این حرف‌ها چیه به درد نمی‌خوره! اتفاقاً به درد می‌خوره کافیه مغزتو به کار بندازی درست ازش استفاده کنی.

یکی از دردناک‌ترین مباحث برنامه‌نویسی ترجمهٔ فایل‌های زبان یک نرم‌افزار هست.
اینکه یک زبان راست به چپ با یک زبان چپ به راست و استاندارد‌هایی که دارد دقیقاً درست از آب در بیاد راحت نیست! فکرشو بکن سال‌ها پیش من این کار رو با دست خالی بدون هوش مصنوعی انجام میدادم اونم به سه زبان انگلیسی، فارسی و روسی.

هفته‌ها زمان می‌برد! کار با CSS از یه طرف کار با خود PHP از یه طرف! همرو سر هم می‌کردم تا قالب وب‌سایت با زبان‌های خودشون درست و استاندار نمایش داده بشن. تازه اونم با سواد اون موقع که زبانم همچین هم جالب نبود.

بعد حالا فکر کن همچین موضوعی چقدر ساده شده! نه فقط به زبان‌هایی که آشنا هستی بلکه به هر زبان یا نحوی که می‌خوای کارتو انجام میده.

نه خطایی! نه ایرادی! خب چی‌می‌خوای؟! به جای اینکه ۱ ماه وقت صرف کنی کلی هزینه کنی برای فقط ترجمهٔ یک محصول وقتت رو بذار برای توسعش این کار‌ها رو بذار توی دستهٔ فرعی نه اصلی. 😉 کافیه مکانیزم و معماریش درست باشه.

نه تو می مانی، نه اندوه  و نه،

هیچ یک از مردم این آبادی
به حباب نگران لب یک رود، قسم

و به کوتاهی آن لحظه شادی که گذشت
غصه هم، خواهد رفت

بعضی اوقات دوستان درد دل‌هایی می‌کنن و قشنگ مشخصه که نا امید و حتی شاید سرد و شکننده شدن از ادامه دادن! به هر حال حرف زیاد هست برای گفتن، از فشارهایی که تحمل کردن، از راه‌هایی که تنها رفتن، از لحظه‌هایی که بغض تا گلوشون اومده! نمونش خودم هزار بار به نخ هم رسیده پاره هم شده و دوباره بلند شدم! 😄

یه چیزی رو رک بگم چون لازمه اینارو یکی بهتون بگه که فکر نکنی اشتباه میری یا فقط تویی که به سختی جواب می‌گیری!

اینایی که می‌شینن اونور آب دم از تلاش کردن می‌زنن دمشون گرم زحمت می‌کشن قطعاً، اما خفن بودن زمانی به حساب میاد که وسط محدودیت، تحریم، بی‌ثباتی، بی‌پولی، بی‌امکاناتی، فشار روانی، مسیرهای بسته و هزار جور مانع دیگه، هنوز بسازی، هنوز یاد بگیری، هنوز بلند شی و هنوز ادامه بدی.

من به تمام کار‌هایی که کردم و به تمام شکست‌هایی که خوردم دونه به دونه افتخار می‌کنم! هم توی زندگی شخصیم هم توی زندکی حرفه‌ایم. این از من!

حال این رو هم از من داشته باش که ما فقط زندگی نمی‌کنیم؛
ما داخل بازی‌ایم.

توی بازی‌ها سطح سختی داریم:

Easy
Normal
Hard
Very Hard
Ultra Hard
IRAN

من به عنوان کسی که این سطوح رو تجربه کردم و می‌کنم می‌گم:
اگه هنوز داری روی سطح IRAN بازی می‌کنی، هنوز می‌سازی، هنوز فکر می‌کنی، هنوز رویاپردازی می‌کنی، هنوز زمین می‌خوری و باز بلند می‌شی… طبیعتاً اگه یک گیمر باشی اینو تجربه کردی و درکش می‌کنی وقتی در بالا‌ترین سطح تلاش می‌کنی، دیگه برگشتن به سطوح ساده‌تر مسخره بازی به حساب میاد! 😉 اصلاً حال نمیده! بابا من تازه داره خوشم میاد اتفاقاً هرچقدر سخت‌تر بهتر! واقعی‌تر!

تو فقط خفن نیستی.

تو داری مرحله‌ای رو رد می‌کنی که خیلی‌ها حتی جرأت انتخاب کردنش رو هم ندارن حتی نمی‌تونن از صد فرسخی نزدیکش بشن یا حتی تصورش کنن. جدی می‌گم اینارو! چیرو ساده گرفتین شما؟! به خودتون بیایین بابا دنیا که به آخر نرسیده.

خودتو دست‌کم نگیر! همه می‌تونن توی راحتی فقط ادعا کنن.
ولی واقعیت اینه که فقط توی سختی ساخته می‌شن. 😉

تسلیم نشی یوقت!👊🏼😎

نسخهٔ جدید ChatGPT انقدر امکانات آورده توی برنامش که به زور میاد بالا! همه چیز شده All In One! انقدر سنگینه که حتی محیط چتش هم به زور میاد! مرد حسابی چیه آخه کدکس رو توپوندی توی برنامه وب! محیط وب یه توانی داره محیط بازی یا 3d نیست که اینهمه سنگینش کردی که چی بشه؟😐 می‌خوای ده تا GPU ببندیم به سیستم؟

ویژگی پشتیبانی از راست به چپ زبان فارسیش هم خراب شده توی این نسخه! قشنگ مشخصه وقتی یه چیزیرو می‌سازن اصلاً مهم نیست زبانی مثل فارسی هم هست! یا کشور‌هایی هم هستن که اینترنت شخمی دارن!

والا اینارو می‌سازن برا جهان اولی‌ها.