چهارچوب Qt می‌خواهد QML/Qt Quick را به یک فریم‌ورک UI چندزبانه تبدیل کند و اولین قدم جدی آن، پشتیبانی از #C است.

تا به الآن اگر می‌خواستیم با سی‌شارپ از Qt استفاده کنیم، باید از bindingها استفاده می‌کردیم و عملاً به سبک برنامه‌نویسی Qt/CPP فکر می‌کردیم. اما Qt Bridges می‌گوید:

شما منطق برنامه را با زبان خودت (مثلاً سی‌شارپ) بنویس، و UI را با QML؛ ما بین این دو پل می‌زنیم.
 
مثلاً:

public class Backend
{
    public string Message => "Hello from C#";
}

و بعد در QML:

ApplicationWindow {
    Backend { id: backend }

    Text {
        text: backend.message
    }
}

بدون اینکه مجبور باشی QObject، moc، signal/slot و الگوهای سنتی Qt را مستقیم استفاده کنی.

چرا Qt این کار را می‌کند؟

چون وضعیت UI در دنیای #C به‌خصوص خارج از ویندوز، پراکنده و نامطمئن شده است:
فناوری طراحی WPF تقریباً فقط ویندوز است.
همچنین WinUI فقط در ویندوز است.
و یا MAUI از لینوکس به‌صورت رسمی پشتیبانی نمی‌کند.

و حتی توسعه‌دهندگان Embedded Linux و Desktop Linux گزینه‌های محدودی دارند.  

کیوت می‌خواهد بگوید:

«اگر بک‌اند برنامهٔ شما C#، Rust، Swift یا Python است، لازم نیست آن را دور بریزید؛ فقط UI را با Qt Quick بسازید.»

نکتهٔ قابل توجه:

در واقع، Qt دارد همان معماری‌ای را رسمی می‌کند که خیلی از پروژه‌های مدرن Qt به آن رسیده‌اند:

Business Logic (C#, Rust, Python, ...)
                ↓
           Qt Bridge
                ↓
          QML / Qt Quick
                ↓
        GPU Renderer

یعنی QML عملاً دارد از یک «زبان UI مخصوص ++C» به یک UI Runtime مستقل از زبان تبدیل می‌شود و این یعنی گستردگی بیشتر در دنیای طراحی و توسعه.

https://www.qt.io/blog/csharp-ui-framework-via-bridging-technology

این هم افزونهٔ ویژوال استودیو برای پشتیبانی از این موضوع:

https://marketplace.visualstudio.com/items?itemName=TheQtCompany.QtBridgeCSharp

همینطوری اتفاقی این ویدئو رو دیدم که برای ۹ سال پیش هست!

اینو زمانی ساختنش که هوش مصنوعی و ابزار‌های امروزی وجود نداشت و جالب‌ترش این که اصلاً CGI نبوده! یعنی با افتر افکت و یا امثال این‌ها برای تبلیغات نساختنش همه چیزش کامل مهندسی شده.

https://www.youtube.com/watch?v=FG_l1oacWoQ

در سال ۲۰۱۷، Gatorade برای ساخت این تبلیغ، یه دستگاه عظیم به اسم «3D Liquid Printer» ساخت که ۲۰۴۸ نازل آب داشت و برای کنترل نازل‌هاش یک برنامه‌نویسی بسیار دقیق انجام داده.

هر قطره آب باید دقیقاً در زمان و مکان درست رها می‌شد تا شکل یه انسان در حال حرکت ساخته بشه! این کار فقط با حرکت واقعی یه ورزشکار (از طریق Motion Capture) ممکن شد و بعد این داده‌ها توسط برنامه‌نویسی بسیار حرفه‌ای دستورالعمل‌ها رو به به دستورات دقیق برای نازل‌ها تبدیل کردن یعنی داده‌های حرکت رو با نرم‌افزار پردازش کردن و به نازل‌ها دستور می‌دادن که دقیقاً کی آب رو رها کنن.

سیستم کنترل این دستگاه آنقدر دقیق بود که نازل‌ها با دقت ۲ میلی‌ثانیه (و حتی میکروثانیه) هماهنگ می‌شدن! بدون برنامه‌نویسی پیشرفته و سیستم کنترل هوشمند، این حجم از هماهنگی غیرممکن بود.

یعنی برای ساخت این تبلیغ این سه مورد به کار گرفته شده:

- مکانیک و الکترونیک (ساخت دستگاه)
- نرم‌افزار و برنامه‌نویسی (کنترل دقیق نازل‌ها)
- عکاسی با سرعت بالا

بعد طرف میاد با AI دو تا کد می‌نویسه واسه ما مدعی متخصص بودن می‌کنه.

مهندسی یعنی این! قدرت برنامه‌نویسی رو ببین فقط! کنترل قطرات آب در این سطح به من اینو ثابت کرد که یه بی‌سواد خالصم! 😁 چنان رفتم تو شک که هیچ واژه‌ای برای تعریفش پیدا نمی‌کنم.

بعد طرف میاد ذرت میگیره نخود می‌خره می‌گه ما پیروزیم... خاک عالم بر سرت با اون کرونا یاب ساختنت.

منظور از CGI یعنی Computer Generated Imagery
یعنی هر چیزی که در فیلم، تبلیغ، بازی یا انیمیشن به صورت دیجیتال و با کامپیوتر ساخته بشه، بهش می‌گن CGI.

یک سوألی هست که بارها ازم پرسدیه شده یه دوست عزیز هم امروز دوباره پرسید که حس کردم یه توضیح بیشتری هم بدم بد نیست.

سوأل اینه که Qt بهتره یا Flutter؟

بارها و بارها این‌ها رو مقایسه کردیم من از عمق جزئیات بررسی می‌کنم نه سطحی و به دید علاقه داشتن‌ها یا راحت حلقوم بودن یک ابزار.

من همینجا می‌گم اگه به دنبال راحتی کار هستید و می‌خواین بدون دانش عمیق‌تری به یک خروجی قابل قبول برسید؛ فلاتر و امثالش بهترین گزینست! نیازی هم نداره با جزئیات درگیر بشید.

اما اگه مثل من بهینگی، کنترل پرفرمنس و کارآیی بالا واستون مهمه، Qt و تمام! هیچ بحثی هم نداره.

حالا چرا؟

چون در Qt، مخصوصاً با QPA (Qt Platform Abstraction) و Qt Quick، تو مستقیماً با یک انتزاعی مینیمال از سیستم‌عامل کار می‌کنی، نه یک موتور رندرینگ مستقل که خودش همه چیز را از صفر شبیه‌سازی کند.

نتیجه‌اش این است که سربار اضافیِ موتورهای واسط کمتر می‌شود و رفتار اپلیکیشن به رفتار سیستم‌عامل نزدیک‌تر است؛ یعنی تأخیر کمتر و رفتار قابل پیش‌بینی تر در شرایط فشار.

در مقابل، Flutter یک موتور رندرینگ کامل (Skia + Flutter Engine) را وسط می‌گذارد. این یعنی کنترل UI فوق‌العاده یکپارچه و زیبا می‌دهد، اما بهایش این است که تو دیگر مستقیم با native سستم رندرینگ بومی کار نمی‌کنی؛ بلکه با یک لایه مستقل تعامل داری که خودش تصمیم می‌گیرد چطور همه چیز را روی GPU بکشد.

این انتزاع برای سرعت توسعه عالی است، اما برای سناریوهایی که کارآیی و سرعت بالا سختی بسیاری دارد یا نیاز به ادغام عمیق با سیستم دارد، یک لایه اضافی محسوب می‌شود.

به این نکتهٔ مهم در مقایسه هم لازمه اشاره کنم، که Qt به عنوان یک چهارچوب طراحی عنوان شده اما هدفش فقط این موضوع نیست، یک زیست‌بوم اختصاصی برای ساختن یک جهان سفارشیه. برای همین هم صنایع امبد هم روش حساب باز می‌کنه! چون حداکثر توان رو برای شما ارائه می‌کنه.

خب بدون تعارف و بدون تعصب بخوام بگم،‌Flutter سرعت توسعه و تجربه طراحی یکپارچه سریعی رو ارائه می‌ده، اما Qt کنترل سطح پایین و کارایی قابل اتکا در لبه سیستم رو تضمین می‌کنه.

به خاطر همین خیلی‌‌ها تصور می‌کنن چون فلاتر چیز‌های آماده زیاد داره پس بهترین گزینست! خب نه من UI همین GenyConnect و GenyDL رو با Qt ساختم! حتی نسخهٔ موبایلش رو!؟ پس چطور طراحی می‌کنم؟ اگه با فلاتر طراحی می‌کردم خب ساده‌تر بود قطعاً تعداد کد‌هام کمتر می‌شد و نیازی به بازنویسی یک سری کامپوننت‌ها نداشتم! اما واسم اما خروجی چیزی نمی‌شد که دلم می‌خواست.

من شخصاً کارآیی رو قربانی سادگی در توسعه نمی‌کنم. ولی بله اگه لازم باشه یه چیزیرو ۱ روزه بیارم بالا که فقط بگم یه MVP سادست، حتی از HTML/CSS/JS ساده هم استقبال می‌کنم چرا که نه!

پس نسبت به انتظارتون ابزار‌هارو باید انتخاب کنید نه نسبت به اینکه فلانی چی میگه یا هوش مصنوعی نظرش چیه.

یه مثال بزنم که دیگه بهترین مثاله! همین نسخهٔ تلگرام دسکتاپ که اینهمه خفنه و واقعاً باید نمونه باشه! با کیوت ساخته شده! می‌تونست با فلاتر ساخته بشه! اما یه چیزی می‌دونن که میان بعضی چیز‌ها رو عمیق‌تر می‌سازن.

طرف احمق بوده همهٔ جزئیات رو از صفر بازطراحی کرده؟ یادمه ۳..۴ سال پیش یه بحثی سر این بو که چرا حتی طرف از QML استفاده نکرده! رفته در پایین‌ترین لایه‌های انتزاعی شروع کرده حتی یه Label یا Button ساده رو از صفر با ++C نوشته! اون موقع من می‌گفتم این دیگه چه خریه!!! ولی حالا می‌بینم نه اینا کارشون درسته! اگه می‌تونه کسی اکوسیستم خودش رو به بلوغ برسونه چرا که نه!

خب از نظر اکثر ایرانی‌ها اینطوریه که چرخ رو نباید از اول اختراع کرد! ولی تلگرام اگه این کارو نکرده بود الآن شاید خیلی وقت پیش منقرض شده بود ولی چیزی که به سرش قسم می‌خورن سرعت و کارآیی بالاشه که مدیون Qt هست. 😝

برخی از دلایل عمیقش رو هم توی این پست آورده بودم.

https://t.me/compezeth/3940

یادش بخیر! ۴ سال پیش اینو ساخته بودم! دیگه اون موقع که AI نبود! پس چطور ساختمش؟

https://github.com/thecompez/CryptoSwap

اینم نمونه بعدی برای ۳..۴ سال پیش 😄

https://github.com/thecompez/CuteMobile

در کل کار کردن با Qt یعنی هنر و آرتیست بازی! اگه ذات آرتیستی داری بهترین گزینست واست می‌تونی هر مدل باهاش مانور بدی! اگه نداری برو سراغ همون فلاتر خودتو خسته نکن.

مثل اینه که یه بوم نقاشی رو بذاری جلوت بگی با قلمم از صفر تا صد چیزی که تو مغزم هست رو نقاشی می‌کنم! و باید منحصربفرد خودم باشه! هنرمندش هم خودمم.

اینجاست که به Qt باید سلام کنی! 🫡 خارج از این باشه جدی می‌گم اگه فقط برنامه‌نویسی و اصلاً از هنر سر در نمیاری برو سراغ فلاتر که با چهارتا طرح و کامپوننت آماده فقط محصولتو بدی بیرون خودتو خسته نکن.

بیاید یک نکته جالب درباره زبان مادری خودم بگم.

این رسم‌الخطی که امروز برای نوشتن ترکی آذری در جمهوری آذربایجان و ترکیه می‌بینید، برای ما هم قابل خوندن و نوشتن هست؛ اما از نگاه تاریخی، برای من به عنوان یک ترک ایرانی، رسم‌الخط اصلی و تاریخی زبانم محسوب نمی‌شه. مگر این که پان‌تووووورک باشم! 😉

این شیوهٔ نگارش مبتنی بر الفبای لاتین، محصول تحولات سیاسی و فرهنگی سدهٔ بیستم در خارج از ایران‌ هست و ربطی به ما نداره.

تاریخ رو بخونیم؛ برای قرن‌ها، ترک‌زبانان ایران، قفقاز و حتی بخش بزرگی از جهان عثمانی، آثار ادبی، تاریخی و فرهنگی خود را با خط فارسی-عربی می‌نوشتند.

بخش مهمی از میراث مکتوب جهان ترک، از شعر و ادبیات گرفته تا اسناد تاریخی، با همین سنت نوشتاری ثبت شده است.

برای مثال، همین متن درباره GenyConnect را ببینید:

«جنی‌کانکت یک کلاینت اتصال امن، مدرن و چندسکویی برای شبکه‌های خصوصی و ارتباطات رمزنگاری‌شده است.»

رسم‌الخط فارسی ترکی:

«جنی‌کانکت، اوزل شبکه‌لر و شیفره‌لنمیش رابطه اوچون موآصیر، چوخ‌پلاتفورمالی، تأمنلی باغلانتی موشتری‌سیدیر.»

رسم‌الخط لاتین ترکی:

“GenyConnect özəl şəbəkələr və şifrələnmiş rabitə üçün müasir, çoxplatformalı təhlükəsiz bağlantı müştərisidir.”

در واقع زبان یکی است و تفاوت تنها در نظام نوشتاری آن است.

بعدها، در جریان اصلاحات دورهٔ آتاتورک، ترکیه به الفبای لاتین تغییر یافت و جمهوری آذربایجان نیز پس از دورهٔ استفاده از خط سیریلیک، الفبای لاتین را برگزید.

اما در آذربایجان ایران، یعنی شمال‌غرب کشورمون سنت نوشتاری تاریخی مبتنی بر خط فارسی همچنان بخشی از هویت فرهنگی و تاریخی ترک‌های ایران باقی مانده است.

به عنوان یک ترک ایرانی، به این میراث قدیمی افتخار می‌کنم؛ میراثی که بخش مهمی از ادبیات، تاریخ و فرهنگ ما با آن ثبت و حفظ شده.

فراموش نکنیم که زبان‌های ترکی، کردی، لری، بلوچی، مازنی، عربی و دیگر زبان‌های این سرزمین و خودِ زبام ملی فارسی، دارای پیشینه، سنت نوشتاری و میراث فرهنگی خاص خودشون هستن و اعتبار آن‌ها بر پایهٔ همان تاریخ و سنت بومی‌شان تعریف می‌شود و نه چیزی که کشور‌های همسایه بازگوش می‌کنن.

حتی جالبه بدونید لهجهٔ تمام شهر‌های شمال‌غربی ایران باهم فرق می‌کنه! یعنی توی استان ما شمال استان با مرکز و تا جنوبش باهم متفاوته! همونطور که فارسی یک اصفهانی با فارسی یک تهرانی یا مشهدی متفاوته! لهجهٔ ما هم شهر به شهر، استان به استان متفاوته و هرچقدر به سمت تهران و شهر‌های فارس‌نشین نزدیک‌تر بشید ترکیباتی از واژه‌های فارسی رو بیشتر می‌بینید و برعکس هرچقدر به سمت شمال‌غرب نزدیک‌تر بشید واژه‌های ناشناختهٔ بیشتری رو خواهید دید و درکش سخت‌تر و شاید عجیب‌تر به نظر بیاد.

البته نسبت به خاطر موضوع کوهستانی بودن رفتار و اخلاق هم نسبتاً خشن و سر سخته! اما روی خون گرم بودنمون هم می‌شه حساب کرد. 😁😉

در کل این زبان ترکی و آذری به سبک لاتین و سیریلیک ربطی به ما نداره چون اصلاً ریشهٔ ایرانی نداره! الآن از شهروندان ترکیه‌ای شما بپرسی حتی نمی‌تونن زبان گذشتشون رو بنویسن یا بخونن ولی شما هم می‌تونی بخونی هم می‌تونی بنویسی و بهش افتخار کن! به حرف این پان ایدوئولوژی‌ها هم گوش نده! اینا یه مدل چپی وطن نشناسن. 😎😉

خب با کمال احترام، این دسته شناختی به ایران و گذشتهٔ خودشون ندارن و یا نیتشون یه چیز دیگست! من از بچگی ترکیه و زبانش رو ازبرم! کل فرهنگشو می‌شناسم ما هیچ ربطی به اون‌ها نداریم! اتفاقاً برعکس اون‌ها ربط به ما دارن ژنتیکشون که دروغ نمی‌گه! به خصوص آذربایجانی‌ها.

این‌هایی هم که می‌گن نه اینطوری نیست عموماً پان ایدوئولوژی هستن! هیچ سند و مدرکی هم بابتش ندارن چون همه چیز برعکسه! سند هم می‌خواین برید از دوران سلجوقی‌ها مطالعه کنید بیاید اینور خواهید دید چطوری زبان و فرهنگشون از ایران امروزی جدا شده.

صحبت بخوام بکنم طومار می‌نویسم که چرا این تصور رو دارن! نه فقط ترکان! بین کرد‌ها هم همینطوره! زبون من مو در آورده به این عرزشی‌ها، چپی‌ها و پان‌ها حالی کنم که بابا یکم مطالعه کنید... نمی‌کنن دیگه چه کنم.

اونی که واقعاً ایرانی هست خودشو نمی‌چسبونه به اینور اونور😉👋🏼 ما ایرانی هستیم تمام شد رفت.

اصلاً مستند خود ترکیه‌ای‌ها رو بهتون مثال بزنم؛ این فیلم‌ها و سریال‌های مربوط به آلپ‌ارطغرل قاضی رو ببینید که ترکیه طی این سال‌های اخیر کلی براش سرمایه‌گذاری کرده ومیلیونی هم بازدید داشته! خود فیلم‌سازان ترکیه در داستان فیلم قشنگ اشاره کردن که از کجا و چطوری جدا شدن! اتفاقاً دمشون هم گرم با افتخار هم گفتن که از ایران امروزی ریشه گرفتن ولی از دوران عثمانی به بعد قضیه کاملاً فرق کرده! به هر حال کشور گشایی که کنی یواش یواش مدعی میشی که برای خودت کسی بشی!

از طرفی هم رسانهٔ ما جز لبنان و فلسطین چیزی پخش نمی‌کنه که ملت در مورد تاریخ و ریششون بفهمن!

یا مختارنامه بوده، یا حضرت یوسف بوده... انقدری که مختار نامه رو پخش کرد که من ثانیه به ثانیشو از حفظ بازی می‌کنم برات.

بخوام حرف بزنم انقدر نقدشون می‌کنم که حرف کم بیارن ولی بیخیال... هرکس دنبال واقعیت باشه خودش چشم و گوش داره مطالعه می‌کنه.

حیف به این مملکت! واقعاً مظلوم‌تر، غریب‌تر و ناگفته‌تر از این کشور من جایی رو نمی‌شناسم.😊

در خصوص امتیازات GenyTask اگه کسی مطمئنه که هولدره و امتیاز‌هاش حذف شده؛ بهم اطلاع بده درستش می‌کنم. احتمالاً بعضی از حساب‌ها باگ خورده باشن.

ببخشید دیگه این قضیه جنگ همه چیو نابود کرد اینم از شانس ما بود همینم به زور بازیابی کردم. :)

هرچیزی که مربوط به داده باشه قابل حله، جای نگرانی ندارد چون از ریز به ریز همه چیز بک‌آپ دارم.

این Mortal Kombat 2 چقدر آشغال بود!!! چطوری به این ۶.۵ دادن من نمی‌دونم! انگار با AI ساخته بودنش! از ۱۰ بهش ۱ میدم اونم به خاطر حضور استاد هانزو هاساشی در نقش اسکارپیون.

رفته رفته عوض اینکه بهتر بشه بدتر میشه! خب مجبور نیستین که بسازید وقتی خرابش می‌کنید! 😐 هیچ حس و حال واقعی رو منتقل نکرد.

خب بازی GTA هم به خاطر مغایرت با قوانین سخت‌گیرانهٔ کشور‌های چین، روسیه، کره‌شمالی، قطر، عمان، کویت، بحرین، تایوان و لبنان و احتمالاً‌ به زودی در ایران به دلیل ترویج و نمایش برهنگی و نمایش صریح خشونت ممنوع اعلام شد.

یعنی یوقت اگه اینو بازی کنی بگیرنت می‌کننت توی گونی. 😝😄

به نظرم طبیعیه چون هیچ نهاد منطقه‌ای برای خاورمیانه وجود نداره که یک استاندارد براش تعریف کنن! پس هر کشوری بر مبنای قوانین فرهنگی خودش تصمیم می‌گیره.

به دور از شوخی! من شخصاً هیچ‌وقت با این بازی حال نکردم تو سبک بازی‌هایی نیست که خوشم بیاد ازش! اما از نظر مکانیک و برنامه‌نویسیش قابل تحسین هست.

درضمن هر بازی یه گواهی رده سنی داره! از اونجایی که کشور‌های غربی به گواهی و برچسب‌ها رو نهادینه کردن و مردمشون هم می‌فهمن که ESRB18 یا PEGI18 یعنی نباید بازی رو بدی دست بچت! زیر ۱۸ سال بچه محسوب می‌شه!

من بارها دیدم توی ایران نسخه‌های پیشین این بازی رو میدن دست یه بچه ۱۰ ساله! حالا بماند که در زمان یاهو مسنجر چه چیز‌ها که ندیدیم و عامل وجود اینهمه کثافت‌کاری تو این مملکت هم یکیش همین نداشتن فرهنگ درست تربیته.

اون برچسب‌ها رو برای خوشگلی نزدن که زدن که فردا بچت اگه روانی شد نیای بگی نمی‌دونم چرا اینطوری شد جانی شد قاتل شد یا متجاوزگر شد.😐 اینا واقعاً مهمن در حساس‌ترین سن رشد و شکل‌گیری شخصیت که به شوخی گرفتن بعضی‌ها.

به عنوان یه گیمر میگم، قبلاً گرافیک بازی‌ها همچین بالا نبود! اما الآن موضوع دیگه رسماً شده واقع‌گرایانه!

پس تأثیری که روی شکل‌گیری شخصیت، ذهنیت و حتی درک ما از خشونت و جهان مجازی می‌ذاره خیلی جدی‌تر از قبل هست.

دیگه فقط «بازی کردن» نیست؛ قارچ خور یا آتاری نیست که بگی بابا چیزی نیست که بچم آتاری بازی می‌کنه! نه بابا از خیلی وقت پیش دنیای بازی‌ها مناسب بزرگ‌سالانه نه فقط بچه‌ها! توی خیلی از بازی‌های جدید، تو وارد یک دنیای شبیه‌سازی‌شده میشی که از نظر بصری و احساسی خیلی نزدیک به واقعیته و حتی گاهاً حتی مناسب بزرگ‌سالان هم نیست چه برسه به بچه‌ها.

میگی نه بیا امثال The Evil Within رو تجربه کن حتی یه مرد بالغ قوی و مدعی هم نمی‌تونه ۱۰ دقیقه پشت بازی دووم بیاره! دیگه من که خورهٔ این چیزام روحیاتم دیگه پسشون میزنه چه برسه کسی که تجرشو نداره!

اینطور که من می‌بینم صنعت بازی سازی حتی فراتر از صنعت فیلم‌های سینمایی خواهد بود صبر کن کمی بیشتر هوش مصنوعی هم ترکیبش بشه.

حق 👌🏼 و این رو هم من بهش اضافه کنم که در‌ ادامش متخصص، ارشد (سنیور) بودن به تهدید‌ها و استرس‌ها و‌ فحش‌هایی هست خوردی و تجربشون کردی.