☢️ تولید گزارش‌های رادیولوژی پزشکی با یادگیری عمیق: یک گام بزرگ به سوی خودکارسازی در پزشکی

تولید گزارش‌های رادیولوژی یکی از مراحل حیاتی در تشخیص بیماری‌ها است، اما این فرآیند زمان‌بر و نیازمند دقت بالاست. با پیشرفت‌های اخیر در حوزه یادگیری عمیق، این امکان فراهم شده است که سیستم‌های هوشمند به‌طور خودکار گزارش‌های دقیقی از تصاویر رادیولوژی تولید کنند.
مقاله‌ای جدید به بررسی ۷۸ مطالعه مرتبط با این حوزه پرداخته و ۲۲ دیتاست، ۱۴ معیار ارزیابی، حدود ۲۰ تابع از دست دادن، بیش از ۲۵ شبکه عصبی تصویری و بیش از ۳۰ مدل زبانی متنی را شناسایی کرده است. این اطلاعات می‌تواند به پژوهشگران و توسعه‌دهندگان در بهبود و توسعه سیستم‌های خودکار کمک کند. با استفاده از یادگیری عمیق، می‌توان به سیستم‌های هوشمندی دست یافت که نه‌تنها در تشخیص بیماری‌ها، بلکه در تولید گزارش‌های دقیق و سریع نیز مؤثر باشند.

#ترند_پژوهشی

🚀 در دنیای امروز، هوش مصنوعی نه‌تنها در صنایع فناوری، بلکه در حوزه سلامت نیز در حال تغییر قواعد بازی است. مقاله‌ای که اخیرا منتشر شده، نشان می‌دهد که با استفاده از راهنمایی هوش مصنوعی، حتی افرادی که تجربه قبلی در انجام سونوگرافی ندارند، می‌توانند تصاویر با کیفیت تشخیصی برای شناسایی بیماری قلب روماتیسمی به دست آورند. این دستاورد می‌تواند دسترسی به غربالگری بیماری‌های قلبی را در مناطق با منابع محدود افزایش دهد.
💡 در این مطالعه، تازه‌کارها پس از یک دوره آموزشی یک‌روزه، توانستند با استفاده از هوش مصنوعی، تصاویر با کیفیت بالایی برای تشخیص بیماری قلب روماتیسمی، نارسایی میترال و مورفولوژی غیرطبیعی دریچه میترال به دست آورند. این نتایج نشان می‌دهند که هوش مصنوعی می‌تواند ابزار مؤثری برای آموزش و توانمندسازی تازه‌کارها در انجام غربالگری‌های پزشکی باشد، به‌ویژه در مناطقی که کمبود متخصص وجود دارد. هوش مصنوعی نه‌تنها در تشخیص بیماری‌ها، بلکه در آموزش و توانمندسازی افراد نیز نقش مهمی ایفا می‌کند.

#ترند_پژوهشی

🎧 اپیزود چهارم پادکست هوش‌نگار منتشر شد!

از این قسمت، وارد بخش هیجان‌انگیز ماجرا می‌شیم: شروع مقاله‌نویسی واقعی!
قدم‌به‌قدم ساختار یک مقاله علمی رو می‌شناسیم و یاد می‌گیریم هر بخشش رو با کمک هوش مصنوعی بنویسیم.

🔹 بخش‌های اصلی مقاله علمی (از عنوان تا منابع)
🔹 پرامپت‌های کاربردی برای نوشتن عنوان، چکیده، مقدمه، بدنه و بحث
🔹 نکات حرفه‌ای برای انتخاب کلیدواژه‌ها و مدیریت رفرنس‌ها با EndNote

اگه می‌خوای مقاله‌ات رو استاندارد و مرحله‌به‌مرحله پیش ببری، این اپیزود مخصوص توئه.

📬 حتماً برامون بنویس که بعد از شنیدن این قسمت چه بخشی رو شروع کردی یا کجا به مشکل خوردی؛ ما در قسمت‌های بعدی همراهت هستیم

⸻

✍️ نویسنده: هلیا حق پناه
🎙 گوینده: مهدیه ابراهیمی
🎧 تدوین و تنظیم: ساغر دستیان

سلام! خوش اومدین به چهارمین قسمت از مجموعه پادکست هوش نگار.

امروز رسیدیم به اون بخش از مسیر که قراره بالاخره مقاله‌نویس بشیم. یعنی چی؟ یعنی از اینجا به بعد قراره مرحله‌به‌مرحله، بخش‌های مختلف یک مقاله‌ی علمی رو یاد بگیریم، درک کنیم چی توش نوشته می‌شه، و مهم‌تر از اون، با کمک هوش مصنوعی بنویسیمش.

تا آخر این اپیزود، تو می‌تونی مقاله‌ات رو با چیدمان درست و استاندارد شروع کنی، اونم بدون اینکه سردرگم بشی. پس بریم سراغش

ساختار کلی مقاله علمی

یک مقاله‌ی علمی (به‌خصوص مقاله‌های مروری و پژوهشی) معمولاً شامل این بخش‌هاست:
• عنوان (Title)
• چکیده (Abstract)
• کلمات کلیدی (Keywords)
• مقدمه (Introduction)
• مواد و روش‌ها (برای مقاله پژوهشی) / بدنه اصلی برای مروری
• بحث (Discussion)
• نتیجه‌گیری (Conclusion)
• مراجع (References)

حالا بیایید تک‌تک این بخش‌ها رو موشکافی کنیم.

عنوان (Title)

هدف: جلب توجه و توصیف دقیق موضوع مقاله.

ویژگی‌ها:
• باید شفاف و دقیق باشه.
• معمولاً بین ۱۰ تا ۱۵ کلمه.
• از عباراتی مثل:
“A review on…”, “An insight into…”, “Exploring the role of…” استفاده می‌شه.

نکته‌ی حرفه‌ای: سعی کن کلیدواژه‌های اصلی موضوعت توی عنوان باشن تا در جستجوها بهتر دیده بشه.

پرامپت پیشنهادی برای ChatGPT:

✳️
Based on the topic “[موضوع]” and field “[حوزه علمی]” suggest 10 academic-style titles for a review article.
مثال:
Give me 10 academic-style titles for a review paper about the role of lncRNAs in gastric cancer.

۲. چکیده (Abstract)

هدف: ارائه‌ی خلاصه‌ای از کل مقاله، طوری که خواننده بدونه قراره چی بخونه.

ساختار پیشنهادی چکیده:
• مقدمه‌ی کوتاه (اهمیت موضوع)
• هدف مقاله
• روش کلی یا ساختار بررسی
• نتایج یا یافته‌های کلیدی
• نتیجه‌گیری نهایی

پیشنهاد: اول مقاله‌ات رو کامل بنویس، بعد از روی اون چکیده رو استخراج کن.

پرامپت پیشنهادی برای ChatGPT:

✳️
Based on the following content, write a structured abstract under 250 words.
(سپس متن مقاله را وارد کن)

ابزار کمکی مکمل:
• Grammarly: تصحیح نگارشی و گرامری
• Quillbot: خلاصه‌سازی و بازنویسی هوشمند
• SciSpace Copilot: بازنویسی علمی مبتنی بر منابع

۳. کلمات کلیدی (Keywords)

هدف: کمک به ایندکس شدن مقاله در پایگاه‌های داده مثل PubMed یا Scopus.

نکات مهم:
• معمولاً بین ۴ تا ۸ کلمه یا عبارت کلیدی.
• از MeSH terms یا اصطلاحات استاندارد استفاده کن.

ابزار پیشنهادی:
• وبسایت MeSH Browser
• جستجوی مقالات مشابه در PubMed و استخراج کلیدواژه‌ها

پرامپت پیشنهادی برای ChatGPT:

✳️
Suggest 6 academic keywords based on the topic “[X]” and the following abstract: “[متن چکیده]”

۴. مقدمه (Introduction)

مقدمه باید کاری کنه که خواننده مشتاق بشه مقاله رو ادامه بده. پس این بخش باید:
1. اطلاعات کلی درباره موضوع بده:
مثل اینکه miRNA چی هست، چرا مهمه و چه ربطی به سرطان داره.
2. اهمیت موضوع رو نشون بده:
مثلاً به اینکه اخیراً توجه پژوهشگران زیادی رو جلب کرده چون ممکنه به تشخیص زودرس سرطان کمک کنه.
3. شکاف علمی (knowledge gap) رو روشن کنه:
مثلاً اینکه دقیقاً نمی‌دونیم کدوم نوع miRNA در متاستاز نقش پررنگ‌تری دارن.
4. هدف مقاله رو به وضوح مشخص کنه:
این مقاله بررسی می‌کنه که چه نوع miRNAهایی بیشترین ارتباط رو با متاستاز دارن.

ساختار خلاصه:
• شروع با اهمیت موضوع
• مرور وضعیت فعلی دانش
• بیان خلأ یا چالش پژوهشی
• هدف مقاله

پرامپت پیشنهادی برای ChatGPT:

✳️
Generate an introduction paragraph for a review article about [موضوع] focusing on its importance, recent advances, and gaps in research.

ترفند: بعد از دریافت پیش‌نویس، هر جمله رو با یک منبع معتبر جدید (۵ سال اخیر) در EndNote یا Google Scholar چک کن و جمله‌ها رو دقیق‌تر کن

۵. بدنه مقاله (Review Body)

در مقالات مروری، بدنه شامل چند بخش کلیدی و موضوعی می‌شه. مثلاً:
• Pathophysiology
• Molecular mechanisms
• Clinical relevance
• Diagnostic applications
• Therapeutic implications

نکات مهم در نوشتن بدنه:
• هر بخش فقط یک موضوع خاص رو بررسی کنه.
• از پراکندگی پرهیز کن؛ هر پاراگراف باید منسجم باشه.
• از ادغام چند منبع برای ساخت پاراگراف استفاده کن، نه فقط خلاصه‌کردن یک مقاله.

پرامپت پیشنهادی برای ChatGPT:

✳️
Write a well-structured paragraph with references (mention only author and year) about “[موضوع خاص]” in “[بیماری یا حوزه]”
مثال:
Write a paragraph with references (mention only author and year) about the role of lncRNA in metastasis of gastric cancer.

تکنیک حرفه‌ای:
خلاصه‌ای از ۲–۳ مقاله‌ی معتبر رو جمع کن، بعد اون رو به ChatGPT بده تا پاراگراف نهایی رو با ساختاری منظم بسازه

۶. بحث (Discussion)

هدف: تحلیل، تفسیر و مقایسه‌ی اطلاعات جمع‌آوری‌شده.

باید شامل این موارد باشه:
• مقایسه بین مطالعات مختلف
• بررسی نقاط ضعف و محدودیت‌ها
• اشاره به مسیرهای پژوهشی آینده

پرامپت پیشنهادی برای ChatGPT:

✳️
Summarize and critically analyze the following studies on [موضوع] and generate a discussion paragraph.
(سپس خلاصه چند مقاله را به مدل بده)

۷. نتیجه‌گیری (Conclusion)

هدف: جمع‌بندی نهایی + یک پیام روشن برای مخاطب

نکات مهم:
• اطلاعات جدید نده.
• یک جمله‌ی نهایی قوی داشته باش.

پرامپت پیشنهادی:

✳️
Based on the previous discussion, write a conclusion paragraph for this review article.

۸. رفرنس‌دهی (References)

در این مرحله، ابزارهایی مثل EndNote خیلی بهت کمک می‌کنن.

با EndNote می‌تونی:
• رفرنس‌ها رو وارد کنی (از PubMed یا Google Scholar)
• فرمت‌دهی خودکار انجام بدی
• ارجاع درون‌متنی بزنی

اگر با EndNote آشنا نیستی، نگران نباش!
توی اپیزود پنجم، یه آموزش کاربردی از کار باهاش داریم.

خب، توی این قسمت یاد گرفتیم که ساختار مقاله علمی چیه و چطور می‌تونیم هر بخشش رو، هم بفهمیم، هم بنویسیم—اونم با کمک ابزارهای هوشمند.

یاد گرفتیم چطور:

✅ عنوان جذاب و دقیق بنویسیم
✅ چکیده ساختارمند تهیه کنیم
✅ مقدمه‌ای علمی و متقاعدکننده بسازیم
✅ بدنه مقاله‌مون رو منظم و قابل استناد پیش ببریم
✅ و در نهایت مقاله‌مون رو به‌شکل استاندارد جمع‌بندی و رفرنس‌دهی کنیم.

حالا وقتشه دست‌به‌کار شی! برو مقاله‌ات رو باز کن و این مسیر رو مرحله‌به‌مرحله روش پیاده کن.
و اگه هنوز مقاله‌ای نداری؟ مشکلی نیست. با یه موضوع فرضی تمرین کن. مهارت از دل تمرین درمیاد.

ما خیلی دوست داریم بدونیم شما با شنیدن این اپیزود، دقیقاً چه کاری انجام دادین؟ چی براتون الهام‌بخش بود؟ چه سوالی براتون پیش اومد؟ یا حتی اگه یه جایی گیر کردین و کمک خواستین، کاملاً در دسترس‌ایم!

📩 می‌تونین فعالیت‌هاتون، سوالات‌تون یا تجربه‌هاتون رو از طریق فرم زیر برامون بفرستین.

ما قراره توی قسمت‌های بعدی، پیام‌هاتون رو بخونیم، تحلیل کنیم، و بهشون جواب بدیم. چون هدفمون فقط آموزش نیست، همراهی با شما تو مسیر مقاله‌نویسیه.

پس منتظر پیامتون هستیم

تا اپیزود بعدی، بدرود! 🎧

🔬 آیا ژن‌هایتان راز ابتلا به سرطان را فاش می‌کنند؟

برخی ژن‌ها هستند که اگر در شجره خانوادگی شما دیده شوند، زنگ خطر را برای آغاز زودهنگام غربالگری سرطان سینه به صدا در می‌آورند! 🚨

در جدول بالا، می‌تونید نگاهی بندازید به ژن‌هایی که حضورشون می‌تونه با سندرم‌های خاصی همراه باشه و ریسک ابتلا به سرطان سینه رو بالا ببره. یکی از معروف‌ترین این ژن‌ها BRCA1 هست.

🔍 اگه یکی از اعضای خانواده‌تون حامل ژن BRCA1 باشه، شما نباید منتظر سنین بالا برای شروع غربالگری بمونید! بلکه باید از ۳۰ سالگی ماموگرافی رو به‌طور منظم آغاز کنید، چون پیشگیری همیشه بهتر از درمانه! 💪💗

🦟 آیا تنوع ژنتیکی در پشه‌های مالاریا می‌تواند بر استراتژی‌های کنترل این بیماری تأثیر بگذارد؟
مقاله‌ای که در ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۵ در مجله Science منتشر شده، به بررسی این موضوع پرداخته است. این مطالعه بر روی گونهٔ Anopheles funestus، یکی از ناقلان اصلی مالاریا در آفریقا، تمرکز دارد و نشان می‌دهد که تنوع ژنتیکی بالای این گونه می‌تواند چالش‌های جدیدی در مبارزه با مالاریا ایجاد کند.

🔬 در این مقاله، محققان با استفاده از تکنیک‌های پیشرفته توالی‌یابی ژنوم، تنوع ژنتیکی گسترده‌ای را در جمعیت‌های مختلف Anopheles funestus در کشورهای آفریقایی شناسایی کرده‌اند. این تنوع می‌تواند به پشه‌ها کمک کند تا در برابر حشره‌کش‌ها و سایر روش‌های کنترل مقاومت نشان دهند، که این امر نیازمند توسعهٔ استراتژی‌های جدید و هدفمند برای کنترل مالاریا است.

🎯 یافته‌های این تحقیق بر اهمیت نظارت مستمر بر تنوع ژنتیکی پشه‌های مالاریا و به‌روزرسانی مداوم استراتژی‌های کنترل تأکید می‌کند. همچنین، این مطالعه می‌تواند به توسعهٔ روش‌های جدیدی برای پیش‌بینی و مدیریت مقاومت در جمعیت‌های پشه کمک کند.


✍️ کمیته تحقیقات و فناوری دانشکده‌های آمل

📚 جهت مطالعه بیشتر:

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40966334/

✔️آیا می‌تواند مقاومت به انسولین – وضعیتی که سلول‌ها نسبت به اثر انسولین پاسخ‌دهی ضعیف دارند – عامل خطری مستقیم برای ابتلا به بیماری آلزایمر باشد؟

✔️ آیا مسیرهای بیوشیمیایی مشابه در دیابت نوع ۲ و زوال عقل نقش برجسته‌ای ایفا می‌کنند؟

✅️مقاله مروری «The interaction between insulin resistance and Alzheimer’s disease» این سؤالات را بررسی کرده است.

🧠در این مقاله گفته شده که انسولین در مغز تنها تنظیم‌کنندهٔ قند نیست؛ بلکه در فرآیندهایی مثل شناخت، رشد نورون‌ها، تنظیم آزادسازی انتقال‌دهنده‌های عصبی مثل کاتکول‌آمین‌ها و GABA و حتی تأثیر بر پلاستیسیتهٔ سیناپسی بسیار مهم است.

🧠 مقاومت به انسولین باعث اختلال در این عملکردها می‌شود؛ مسیرهای سیگنالی مثل PI3K/AKT (که متابولیسم سلولی و بقای سلول را تحت کنترل دارد) و MAPK (در رشد، بقا و بیان ژن) در چنین شرایطی دچار اختلال می‌یابند.


🧠 به این نکته می‌پردازد که ویژگی‌های مشترک متابولیکی دیابت نوع ۲ و آلزایمر، نظیر استرس اکسیداتیو، التهاب، و کاهش مصرف گلوکز در مغز، نشان‌دهندهٔ این است که درمان‌هایی که مقاومت به انسولین را کاهش می‌دهند می‌توانند در پیشگیری یا تأخیر ابتلا به آلزایمر مفید باشند. همچنین بر اهمیت مداخلات سبک زندگی (مثلاً رژیم غذایی، ورزش) و داروهایی که ممکن است مسیرهای PI3K/AKT و MAPK را بهبود بخشند تأکید شده است.


✍️ کمیته تحقیقات و فناوری دانشکده‌های آمل


📚 جهت مطالعه بیشتر:
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38804907/

🤔«تولید سلولی برای مهندسی بافت مبتنی بر سلول: تمرکز بر بازسازی عضله اسکلتی عروقی‌»

🔍این مقاله‌ی مروری به تولید انبوه سلول‌ها برای مهندسی بافت، با تمرکز بر بازسازی عضله اسکلتی عروقی‌شده، می‌پردازد.
📌نویسندگان ابتدا چالش‌های اصلی فرایند را توضیح می‌دهند: حفظ هویت و پتانسیل سلول هنگام تکثیر، مدیریت تنوع درون‌سلولی، و رعایت الزامات سخت‌گیرانهٔ کیفی و مقرراتی.
📌سپس مراحل کلیدی مانند جداسازی، تکثیر، ویرایش ژنتیکی، فرمولاسیون و ذخیره‌سازی را همراه با ابزارهای مرتبط (مانند بیوراکتورها، میکروکاریرها و محیط‌های شیمیایی تعریف‌شده) مرور می‌کنند و نشان می‌دهند که کنترل دقیق شرایط مکانیکی و بیوشیمیایی بستر کشت برای عملکرد نهایی بافت حیاتی است.
🧫مقاله همچنین به فناوری‌های نوظهور مثل تحلیل تک‌سلولی و چاپ زیستی اشاره دارد که می‌توانند در حفظ یا بازآفرینی تنوع سلولی و سازمان فضایی بافت طبیعی مؤثر باشند.
🔎چالش‌های مقیاس‌پذیری، هزینه بالای فاکتورهای رشد و استانداردسازی سنجه‌های کیفیت همچنان مانع اصلی تجاری‌سازی هستند.
📖نویسندگان نتیجه می‌گیرند که ترکیب روش‌های مهندسی زیستی، ویرایش ژنتیک، تحلیل‌های تک‌سلولی و طراحی دقیق محیط رشد می‌تواند آیندهٔ درمان‌های بازسازی عضله و سایر بافت‌های پیچیده را متحول کند.

✍ کمیته تحقیقات و فناوری دانشکده های آمل

📚 جهت مطالعه بیشتر:
de Medeiros Cartaxo Esmeraldo B, Laurence KA and Kwee BJ (2025) Cell manufacturing for cell-based tissue engineering: a focus on vascularized, skeletal muscle regeneration. Front. Chem. Eng. 7:1637075. doi: 10.3389/fceng.2025.1637075

🧐«نتایج نهایی فاز اول کارآزمایی AMPLIFY-201 از واکسن جدید هدف‌گیر غدد لنفاوی علیه KRAS جهش‌یافته در سرطان‌های پانکراس و روده بزرگ»

🤓این مقاله یکی از جذاب‌ترین پیشرفت‌های اخیر در ایمونوتراپی سرطان‌های پانکراس و کولورکتال است؛ زیرا به جای داروهای کلاسیک، از یک واکسن هدفمند علیه جهش KRAS استفاده می‌کند. KRAS یکی از «راننده‌های اصلی» این سرطان‌هاست و چون جهش‌هایش در درصد زیادی از بیماران مشترک است، یک هدف بسیار مناسب برای واکسن به حساب می‌آید.

✨نکته هیجان‌انگیز این پژوهش، استفاده از فناوری amphiphile برای رساندن آنتی‌ژن به غدد لنفاوی است؛ جایی که پاسخ ایمنی شکل می‌گیرد و اغلب واکسن‌ها در این مرحله دچار ضعف می‌شوند.

🔍در این کارآزمایی فاز ۱، واکسن در بیماران با بیماری باقی‌مانده (MRD+) آزمایش شد و نتایج واقعاً چشمگیر بودند: حدود ۸۴٪ بیماران پاسخ T اختصاصی علیه KRAS داشتند و بیشترشان هم پاسخ‌های CD4 و CD8 هم‌زمان نشان دادند. این سطح پاسخ ایمنی در سرطان پانکراس که معمولاً به ایمنوتراپی‌ها مقاوم است، بسیار قابل توجه است.

📌همچنین گسترش پاسخ به آنتی‌ژن‌های دیگر (antigen spreading) در دو سوم بیماران دیده شد؛ یعنی سیستم ایمنی فقط به KRAS واکنش نشان نداد، بلکه به آنتی‌ژن‌های دیگری هم حمله کرد — چیزی که می‌تواند در کنترل طولانی‌مدت تومور بسیار مؤثر باشد.

😯جذاب‌تر از همه این است که شدت پاسخ ایمنی با افزایش قابل توجه بقا و تأخیر در پیشرفت بیماری همراه بود؛ بیمارانی که پاسخ T بالایی داشتند، به‌طور میانگین ماه‌ها دیرتر دچار پیشرفت تومور شدند و طول عمر بیشتری داشتند. این یعنی واکسن فقط پاسخ ایمونولوژیک نمی‌سازد، بلکه احتمالاً واقعاً بر روند بیماری اثر می‌گذارد.

🔎مطالعه‌ی فاز ۲ در حال انجام است و اگر نتایج تکرار شود، می‌تواند یکی از اولین واکسن‌های مؤثر علیه سرطان‌های KRAS-موتانت باشد.

✍️کمیته تحقیقات و فناوری دانشکده های آمل

پیشنهاد میکنم حتما مقاله رو بخونید 🤩

https://doi.org/10.1038/s41591-025-03876-4

🤔«انتقال میتوکندری از عصب به سلول‌های سرطانی در طی متاستاز سرطان»

😲پژوهشگران نشان داده‌اند که عصب‌های مرتبط با تومور می‌توانند به‌طور مستقیم میتوکندری به سلول‌های سرطانی منتقل کنند؛ یعنی بخشی از ماشین تولید انرژی یک سلول سالم را به‌صورت بین‌سلولی به سلول سرطانی بدهند.

📖این فرآیند به سلول‌های سرطانی کمک می‌کند تا انعطاف‌پذیری متابولیکی بیشتری پیدا کنند و بتوانند در شرایط سخت (مانند استرس‌های اکسیداتیو یا انتقال به محل‌های دوردست) زنده بمانند.

💡برای پیگیری دقیق این انتقال، پژوهشگران یک ابزار ژنتیکی نو به نام MitoTRACER ابداع کرده‌اند که پس از انتقال میتوکندری از عصب به سلول سرطانی، آن سلول را به‌طور دائمی برچسب می‌زند و نسل بعدی آن را ردیابی می‌کند.

🎯 با این روش، معلوم شد سلول‌هایی که میتوکندری عصبی دریافت کرده‌اند، در محل‌های متاستاتیک رشد و بقا بیشتری دارند و در مقایسه با سلول‌هایی که انتقال دریافت نکرده‌اند، سهم بیشتری در متاستاز نشان می‌دهند.

✨️نکته‌ی فوق‌العاده این است که وقتی محتوای میتوکندری در سلول‌های سرطانی نزدیک اعصاب در نمونه‌های انسانی بررسی شد، سلول‌هایی که در تماس با عصب بودند، میتوکندری بیشتری داشتند.

🔍در یک نمونه انسانی، با استفاده از روش «دنورویه‌کردن» عصب (با بوتولینوم توکسین) کاهش میتوکندری در سلول‌های سرطانی مشاهده شد که پشتیبانی قوی برای نقش عصب در تأمین میتوکندری به سلول‌های سرطانی به حساب می‌آید.

✍️کمیته تحقیقات و فناوری دانشکده های آمل

📚جهت مطالعه بیشتر:
https://www.nature.com/articles/s41586-025-09176-8#citeas

🔬«سلول‌های بنیادی بافت ساکن، از نظارت ایمنی اجتناب می‌کنند»

🧬در این مقاله بررسی شده است که چگونه سلول‌های بنیادیِ ساکن (quiescent stem cells)—یعنی آن‌هایی که در فاز تقسیم کند یا غیرفعال قرار دارند—می‌توانند از تشخیص و حمله سیستم ایمنی فرار کنند.

📖این ویژگی می‌تواند یکی از دلایل مقاومت آن‌ها در شرایط التهابی یا پس از آسیب بافت باشد. فهم این مکانیسم‌ها، اهمیت زیادی دارد چون سلول‌های بنیادی برای ترمیم بافت حیاتی‌اند، اما اگر سیستم ایمنی به آن‌ها حمله کند، فرایند بازسازی آسیب می‌بیند.

🔍پژوهشگران نشان می‌دهند که برخی مسیرهای تنظیمی سلولی و بیان مولکولی در این سلول‌های بنیادی به گونه‌ای تغییر می‌کند که آن‌ها را در برابر فعالیت سلول‌های ایمنی کمتر قابل شناسایی کرده و به نوعی «پنهان‌ماندن» (immune evasion) می‌دهند.

💡این ویژگی ممکن است پایه‌ای برای مقاومت در برابر برخی بیماری‌های التهابی یا شرایطی باشد که ایمنی درگیر می‌شود.

📌همچنین، این یافته می‌تواند تأثیر روش‌های درمانی یا بازسازی بافتی را در شرایطی مانند پیوند یا آسیب‌دیدگی تحت تأثیر قرار دهد.

✅نکته جالب این است که مطالعه پیشنهاد می‌کند اگر بتوان این مکانیسم پنهان‌شدن را هدف قرار داد و آن را موقتا لغو کرد، ممکن است بتوان سلول‌های بنیادی را برای ترمیم بهتر بافت فعال کرد یا در شرایطی مانند تومور یا بافت آسیب‌دیده، پاسخ ایمنی بهتری کنترل‌شده داشت.

🟢به عبارت دیگر، این کار پژوهشی زمینه‌ساز تفکر جدیدی است برای تلفیق ترمیم بافت و ایمنی به‌طوری که سلول‌های بنیادی آسیب نبینند و در عین حال تعامل مفیدی با سیستم ایمنی داشته باشند.

✍️کمیته تحقیقات و فناوری دانشکده های آمل

📚 جهت مطالعه بیشتر:
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40707693/