کدوم نوع API رو واقعا باید انتخاب کنی؟

اگه فکر می‌کنی یکی از این‌ها «بهتر» از بقیه‌ست، این مقاله شاید نظرت رو عوض کند. هر سه برای یه نوع درد طراحی شده‌اند، نه برای جایگزینی همدیگه.

توی این مقاله می‌خونید:


رست چرا هنوز ساده‌ترین انتخاب برای خیلی از پروژه‌هاست

مشکل over-fetching و under-fetching دقیقاً چیست

گراف کیو ال با چه هزینه‌ای (سلام N+1 query) مشکل بالا رو حل می‌کند

جی ار پی سی کجا بین سرویس‌ها سرعت واقعی می‌دهد

و این‌که چرا خیلی وقت‌ها انتخاب درست، ترکیبی از این‌هاست نه فقط یکی

چنل:
@codoloper

📎 لینک مقاله:
https://codoloper.ir/blog/anwaa-api-ha-rest-graphql-grpc-kdwmsh-rw-waqaaan-bayd-antkhab-kny

#کدلپر #برنامه_نویسی #API

ری‌اکت‌نود، ری‌اکت‌المنت یا جی‌اس‌ایکس المنت؟
اگر هنگام تایپ‌دهی کامپوننت‌های React و Next.js بین این سه تایپ مردد می‌شوید، این مقاله برای شماست.

در این مقاله می‌خوانید:
• ری‌اکت‌المنت دقیقاً چیست و چه تفاوتی با متن یا عدد دارد
• جی‌اس‌ایکس المنت چه ارتباطی با ری‌اکت‌المنت دارد
• ری‌اکت‌نود چرا منعطف‌ترین تایپ در ری‌اکت محسوب می‌شود
• بهترین انتخاب برای ویژگی children در کامپوننت‌ها
• چه زمانی باید از ری‌اکت‌المنت استفاده کرد و چه زمانی ری‌اکت‌نود
• مثال‌های کاربردی از پروژه‌های React و Next.js همراه با TypeScript

چنل:
@codoloper

لینک مقاله:
https://codoloper.ir/blog/rahnmay-jama-ryakt-w-taypaskrypt-tfawt-react-element-jsx-element-w-react-node-chyst

#کدلپر #برنامه_نویسی #ری_اکت #نکست_جی_اس #تایپ_اسکریپت

📌 اگه شش ماه پیش لینوکس نصب کردی، احتمالاً الان روی Wayland هستی — حتی اگه ندونی.

فدورا، اوبونتو، آرچ، GNOME 49، و KDE Plasma 6 همه به‌صورت پیش‌فرض رفتن سمت Wayland. این دیگه بحث «آینده‌ی لینوکس» نیست، وضعیت الان هست.

توی مقاله‌ی جدید بلاگ نوشتم چرا این اتفاق افتاد: X11 از ۱۹۸۴ هست و یه X server مرکزی داره که همه چیز رو می‌بینه — از هر کیبورد فشرده‌شده تا هر پنجره‌ای که بازه. keylogger نوشتن روی X11 ده خط کده. Wayland این معماری رو از پایه عوض کرد. در کنارش سه CVE بحرانی در ۲۰۲۵ هم بود که بعضی‌هاشون از بیست سال پیش توی کد بودن.

ولی Wayland هنوز برای همه مناسب نیست: اگه از SSH X forwarding، ابزارهای automation مثل xdotool، یا window managerهای سبک مثل i3 استفاده می‌کنی، باید صبر کنی.

مطلب کامل توی بلاگ:
https://codoloper.ir/blog/wayland-dr-brabr-x11-chra-hmh-darn-mhajrt-myknn-w-aaya-waqaaan-arzshsh-rw-darh

کانال:
@codoloper

📌 ابزارهای AI coding از هر زمانی بهترن — ولی این به‌تنهایی کافی نیست.

اگه ندونی کِی و چطور ازشون استفاده کنی، ممکنه در نهایت بیشتر وقتت صرف debug کردن چیزی بشه که خودت می‌تونستی سریع‌تر بنویسیش. این مقاله یه نقد صادقانه‌ست از اشتباهاتی که workflow رو خراب می‌کنن — و یه الگوی عملی که در واقعیت جواب داده.

سه اشتباه رایج که توضیح دادم: رفتن سراغ AI قبل از اینکه بدونی مشکلت چیه، دادن task پیچیده به agent بدون context کافی، و commit کردن کد بدون review.

بعدش هم یه workflow سه‌لایه بر اساس اندازه‌ی task: chat برای کارهای کوچیک، prompt دقیق برای متوسط، و agent با skill و حواس‌جمعی برای کارهای بزرگ.

مطلب کامل توی بلاگ:
https://codoloper.ir/blog/yk-workflow-salm-w-khwb-ba-ai-dr-2026-chh-shklyh

کانال:
@codoloper

📌 الان که Claude Code یه component کامل رو توی ده ثانیه می‌نویسه، واقعاً باید الگوریتم یاد بگیریم؟

جواب صادقانه: بله. ولی نه به همون دلیلی که فکر می‌کنی.

مدل کد می‌نویسه — ولی تو تصمیم می‌گیری. اگه ندونی فرق Redis و in-memory cache چیه، نمی‌تونی بگی مدل کدوم رو بیاره. اگه ندونی O(n²) یعنی چی، می‌گی «خوبه، merge می‌کنم» — و یه میلیون رکورد بعداً سرور رو می‌خوابونی.

مقاله‌ی جدید بلاگ این بحث رو از چهار زاویه بررسی کرده: تصمیم‌گیری، review واقعی در برابر نگاه انداختن، debugging، و اینکه اصول با حفظ syntax فرق دارن.

جمله‌ی آخر مقاله رو اینجا می‌ذارم چون فکر می‌کنم خوبه:
اصول یاد می‌گیری تا بتونی از AI درست استفاده کنی، نه به‌رغم اینکه AI هست.

مطلب کامل توی بلاگ:
https://codoloper.ir/blog/chra-bayd-aswl-brnamhnwysy-rw-yad-bgyry-wqty-ai-hmh-chyz-rw-mynwysh

کانال:
@codoloper

📌 قطعی اینترنت به هیچ عنوان کار درستی نیست در هر شرایطی.

با پاک کردن صورت مسئله مشکل رفع نمیشه.

اما متاسفانه در ایران هنوز برخی باید با تبعات این قطعی ها دست و پنجه نرم کنند، و هر لحظه امکان داره دوباره اتفاق بیوفته و یا اصلا رفع نشده باشه محدودیت دسترسی به اینترنت بین الملل

در نوشته زیر سعی کردیم آموزشی بنویسیم که بتونید با استفاده از چک لیست داخل اموزش بدون دردسر بیشتر دیپلوی کنید.

امیدواریم مفید باشه
https://codoloper.ir/blog/dyplwy-rwy-srwr-ayran-bdwn-ayntrnt-bynalmll-ya-nt-mly

کانال:
@codoloper

#آموزش #نت_ملی

تا حالا فکر کردید وقتی آدرس یک سایت را در مرورگر تایپ می‌کنید، دقیقاً چه اتفاقی می‌افتد؟ 🤔💻

سیستم DNS همان دفترچه تلفن نامرئی اینترنت است که نام دامنه‌ها را به آدرس‌های عددی تبدیل می‌کند. بدون این سیستم، اینترنتی که امروز می‌شناسیم اصلاً وجود نداشت. 🌐📖

در مقاله جدید وبلاگ، این موضوع را از صفر تا صد و به زبان ساده بررسی کردیم:
- دنیای اینترنت قبل از اختراع DNS چگونه بود؟
- این سیستم دقیقاً چیست و چرا به آن نیاز داریم؟
- مراحل جستجوی یک دامنه به صورت قدم به قدم
- بعد از پیدا شدن آدرس IP چه اتفاقی رخ می‌دهد؟
- مقایسه روش‌های سنتی با پروتکل‌های مدرن و امن
- مزایا، چالش‌ها و پاسخ به سوالات متداول 📝

اگر برنامه‌نویس، دانشجو یا علاقه‌مند به شبکه هستید، این مقاله را از دست ندهید. 🚀💡

لینک مطالعه کامل نوشته:
https://codoloper.ir/blog/systm-dns-chyst-rahnmay-jama-w-sadh-az-dftrchh-tlfn-ayntrnt

کانال:
@codoloper

#آموزشی

اگر دوست دارید درباره CDN بیشتر بدونید یا اینکه اگر نمیدونید چی هست و میخواید یاد بگیرید این میتونه مطلب مفیدی برای شما باشه.

داخلش کلی اطلاعات راجب سی دی ان ها هست. 📚

امیدواریم مفید باشه.

لینک نوشته:
https://codoloper.ir/blog/shbkh-twzya-mhtwa-cdn-chyst-mytwnm-srat-saytm-rw-afzaysh-bdm

کانال:
@codoloper
#آموزش

یوتیوب از نظر من یکی از شاهکار‌های مهندسی نرم‌افزار هست! 🛠️✨ اگر حتی یک‌بار تلاش کرده باشید که یه چیزی حتی نزدیک بهش بسازید که بتونید ویدیو ببینید، میدونید چرا این حرف رو می‌زنم 🤯🎬

داخل این نوشته بررسی کردیم که یوتیوب چطوری این کار رو می‌کنه 🔍📹

امیدوارم مفید باشه 😊👇

https://codoloper.ir/blog/raz-psht-prdh-ywtywb-chgwnh-mylyardha-saat-wydyw-ra-thkhyrh-w-mdyryt-myknd

#آموزش

یک نوشته داریم راجع به لود بالانسر‌ها 📝، لود بالانسر چیه؟ چرا ساخته شده و انواع لود بالانسر‌ها کدوم‌ها هستن؟ کیا ارائه میدن؟ 🤔

اگر دوست دارید راجع به لود بالانسر‌ها بدونید این نوشته برای شماست

امیدواریم مفید باشه
https://codoloper.ir/blog/lwd-balansr-az-yk-srwr-tnha-ta-chyzy-kh-hychwqt-down-nmyshh

#آموزش

داخل نکست جی اس یک فایل هست به نام template 📄، اگر میدونید چیه و کارش چیه که هیچی ولی اگر نمیدونید، این نوشته رو بخونید (api refrence هم اضافه شد) 📚.

فایل کاربردی هست 🛠️. برای رفرش کردن استیت های کلی بر خلاف لی اوت ها میشه ازش استفاده کرد 🔄.

امیدواریم مفید باشه

https://codoloper.ir/blog/tfawt-layout-w-template-dr-nextjs-ky-w-chra-bayd-az-templatetsx-astfadh-knym

#آموزش 🎓

نوشته جدید: کش

فرض کن یک صفحه داری که برای ساختنش باید بری سراغ دیتابیس، چند تا جدول رو join کنی، نتیجه رو پردازش کنی، و بعد HTML بسازی. این کار شاید ۲۰۰ میلی‌ثانیه طول بکشه 🕒. حالا اگه این صفحه رو هزار نفر در ثانیه ببینن 👥، و محتواش هر بار عوض نشه، داری همون کار سنگین رو هزار بار در ثانیه تکرار میکنی 🔄، درحالی‌که جواب همیشه یکیه.

کش دقیقاً همین اتلاف رو حل میکنه 🚀: جواب رو یک بار حساب میکنی 💻، جایی نگهش میداری که دسترسی بهش خیلی سریع‌تره ⚡، و دفعه‌های بعد به‌جای محاسبه‌ی دوباره، همون جواب آماده رو برمیگردونی 📦.

کش رو بررسی کردیم توی این نوشته

لینک:
https://codoloper.ir/blog/cache-ksh-chyh-chra-ksh-knym-yk-layh-ba-srat-bsyar-byshtr

#آموزش 📚

ایندکس در دیتابیس، نوشته جدیدیه که منتشر کردیم 📝✨

اگر یک سایت، اپلیکیشن یا هر چیزی دارید که به صورت مکرر از یک کوئری استفاده میکنه، ممکنه که بهتر باشه ایندکسش کنید تا سریع تر بشه 🚀 چون خیلی وقت‌ها حس میکنید که چقدر دردسر داره لود کردن از دیتابیس 💻🐌

داخل این نوشته، ایندکس کردن داخل دیتابیس
رو بررسی کردیم 🔍📚

امیدواریم مفید باشه
https://codoloper.ir/blog/ayndks-dytabys-chra-yk-kwery-sadh-gahy-chnd-thanyh-twl-mykshh

#آموزش #دیتابیس