نوشته جدید: کش

فرض کن یک صفحه داری که برای ساختنش باید بری سراغ دیتابیس، چند تا جدول رو join کنی، نتیجه رو پردازش کنی، و بعد HTML بسازی. این کار شاید ۲۰۰ میلی‌ثانیه طول بکشه 🕒. حالا اگه این صفحه رو هزار نفر در ثانیه ببینن 👥، و محتواش هر بار عوض نشه، داری همون کار سنگین رو هزار بار در ثانیه تکرار میکنی 🔄، درحالی‌که جواب همیشه یکیه.

کش دقیقاً همین اتلاف رو حل میکنه 🚀: جواب رو یک بار حساب میکنی 💻، جایی نگهش میداری که دسترسی بهش خیلی سریع‌تره ⚡، و دفعه‌های بعد به‌جای محاسبه‌ی دوباره، همون جواب آماده رو برمیگردونی 📦.

کش رو بررسی کردیم توی این نوشته

لینک:
https://codoloper.ir/blog/cache-ksh-chyh-chra-ksh-knym-yk-layh-ba-srat-bsyar-byshtr

#آموزش 📚

ایندکس در دیتابیس، نوشته جدیدیه که منتشر کردیم 📝✨

اگر یک سایت، اپلیکیشن یا هر چیزی دارید که به صورت مکرر از یک کوئری استفاده میکنه، ممکنه که بهتر باشه ایندکسش کنید تا سریع تر بشه 🚀 چون خیلی وقت‌ها حس میکنید که چقدر دردسر داره لود کردن از دیتابیس 💻🐌

داخل این نوشته، ایندکس کردن داخل دیتابیس
رو بررسی کردیم 🔍📚

امیدواریم مفید باشه
https://codoloper.ir/blog/ayndks-dytabys-chra-yk-kwery-sadh-gahy-chnd-thanyh-twl-mykshh

#آموزش #دیتابیس

نوشته جدید: شاردینگ در مبحث دیتابیس 🗄️

داخل این نوشته می‌خونیم که چطوری وقتی یک دیتابیس اونقدر بزرگ میشه که روی یک سرور جاش نمیشه، میشه پخش کرد دیتارو بین سرور های مختلف 🌐💾.

چه زمانی باید از مفهوم شاردینگ استفاده کنیم؟ 🤔
چنتا ابزار هم برای این کار و دلیل ایجاد اون ابزار هارو هم معرفی کردیم 🛠️.

امیدواریم مفید باشه ✨
https://codoloper.ir/blog/shardyng-dytabys-wqty-yk-srwr-dygh-jayy-bray-dadh-ndarh

#آموزش 📚 #دیتابیس 🔑

درود دوستان
اگر موضوعی مد نظرتون هست، فیچری دوست دارید یا هر چیزی که میخواید بخونید در مقالات و نوشته ها ولی ما تا الان پوشش ندادیم، داخل دیسکاشن میتونید بگید و ما بررسیش میکنیم.

اگر خبری هم هست که ارزش پوشش دادن داره و ما پوشش ندادیم رو ریپورت کنید در سریع ترن زمان ممکن پوشش میدیم.

یک اپدیت هم روی مستندات بدم بهتون: 📝

جتپک کامپوز به مرور داره قرار میگیره داخل سایت

بش/لینوکس هم به مرور داره قرار میگیره و فصل پردازش متن تموم شد ✅. همچنین تصمیم گرفتیم مستندات مربوط به هر دیسترو هم قرار بگیره بعدا 🐧

زبان سی هم تقریبا روزانه بروزرسانی میشه و فصل های جدید بهش اضافه میشه که تا الان مقدمه، سینتکس، چاپ و خروجی، کامنت ها و متغییر ها قرار گرفتن (هر کدوم یک فصل هستند) 🖥️

نظرات و پیشنهاداتتون برای ما بسیار ارزشمند هست و ممنون از حمایتتون 🙏✨

گراک بیلد چند روز قبل یک ویژگی جدید منتشر کرده که می‌تونی بهش بگی چی می‌خوای و اون یک خروجی کامل بهت میده که می‌تونی باهاش کار کنی و لینکش رو به بقیه بدی تا استفاده کنن 📲.

بنظرم چیز جالبی می‌تونه باشه. یه روزی یک استارتاپ به نام Devin حس می‌کنم می‌خواست یه چیزی شبیه به این رو بسازه، البته با رعایت مهندسی نرم‌افزار 🛠️.

داخل این نوشته بررسیش کردیم و توضیحات لازم رو دادیم 📝.

https://codoloper.ir/blog/grok-hala-brat-aplykyshn-kaml-mysazh-aashnayy-ba-build-mode-w-grokme

#خبر 📰

نوشته جدید: Replication در دیتابیس

فرض کن سرور دیتابیس اصلی یک پروژه، به هر دلیلی — خرابی سخت‌افزار 💻، آپدیت نادرست 🛠️، قطعی برق دیتاسنتر ⚡ — از دسترس خارج بشه. اگه فقط یک نسخه از داده‌ات جایی وجود داشته باشه، این یعنی کل سرویس تا وقتی اون سرور برنگرده، از کار می‌افته 🛑.

ریپلیکیشن دقیقاً برای جلوگیری از همین سناریو ساخته شده 🔄: به‌جای نگه‌داشتن داده روی یک سرور تنها، یک یا چند کپی زنده و همیشه به‌روز از همون داده رو روی سرورهای دیگه نگه میداری 🌐.

امیدواریم مفید باشه 😊👍

در این نوشته این مفهوم رو بررسی کردیم:
https://codoloper.ir/blog/ryplykyshn-dytabys-yk-kpy-zndh-az-dadh-ha-hmyshh-aamadh

#آموزش #دیتابیس

نوشته جدید: Elasticsearch: قدرتمند، سنگین، و نه همیشه انتخاب درست 🔍

الاستیک سرچ یکی از قدرتمندترین ابزارهای جستجو و پالایش داده هست که میتونید ازش برای خیلی چیزها، افزون بر جستجوی بسیار هوشمند و سریع، استفاده کنید. 💻📊

ولی آیا به صرفه هست استفاده‌ش؟ یا حتی به این قدرت نیاز دارید؟ 🤔💰

امیدواریم براتون مفید باشه ✨

https://codoloper.ir/blog/elasticsearch-qdrtmnd-sngyn-w-nh-hmyshh-antkhab-drst

#آموزش #جستجو

نوشته جدید: پنج‌شنبه‌، OpenAI اعلام کرد قیمت دو مدل از خانواده‌ی GPT-5.6 رو به‌طور قابل‌توجهی کاهش داده — این اتفاق فقط حدود سه هفته بعد از عرضه‌ی همین مدل‌ها افتاده، که خودش نشونه‌ی خوبیه از اینکه فشار رقابتی روی OpenAI چقدر واقعیه. 📉🤖

شخصا از مدل Gpt 5.4 mini استفاده میکردم قبل این چون تقریبا همه چیز اوکی بود. ولی خب الان اگر یه روز اکانتمو شارژ کنم، لونا قراره باشه 💸🔋

امیدواریم مفید باشه ✨
https://codoloper.ir/blog/openai-qymt-gpt-56-rw-shkst-dwran-byhsabwktab-msrf-twkn-darh-tmwm-myshh

#خبر

نوشته جدید: cuid و cuid2 - چرا نسخه‌ی دوم عملاً از صفر بازنویسی شد 🔄

وقتی می‌خوای برای رکوردهای دیتابیست یک شناسه‌ی یکتا بسازی، احتمالاً اول به auto increment فکر می‌کنی، بعد به UUID، و اگه دنبال چیزی سبک‌تر و url-friendly تر باشی، به cuid می‌رسی. ولی نکته‌ای که خیلی وقت‌ها گم می‌شه اینه که cuid و cuid2 دو چیز کاملاً متفاوتن — نه یک آپدیت جزئی، بلکه یک بازطراحی کامل با فرض‌های امنیتی متفاوت 🔐🔧

یک نکته بگم که اگر از zod استفاده می‌کنید، ورژن جدید cuid دپریکیت شده. پس این موضوع مهمه ⚠️

امیدواریم مفید باشه ✨

https://codoloper.ir/blog/cuid-w-cuid2-chra-nskhhy-dwm-amlaan-az-sfr-baznwysy-shd

#آموزش

نوشته جدید: Rate Limiting 🔒

فرض کن یک endpoint ساده داری که لیست محصولات رو برمیگردونه 📦. یک روز متوجه میشی سرورت زیر فشار عجیبی رفته، درحالی‌که تعداد کاربر واقعی زیاد نشده 📉. وقتی لاگ‌ها رو نگاه میکنی، میبینی یک IP تنها، چند هزار درخواست در ثانیه فرستاده — یا یک اسکریپت خرابه 🤖، یا یک نفر داره عمداً داده‌هات رو میخراشه (scrape میکنه) 🕸️، یا حتی داره تلاش میکنه با حجم درخواست سرویس رو از کار بندازه 🛑. Rate limiting دقیقاً همون لایه‌ایه که جلوی این سناریو رو میگیره 🛡️: تعیین میکنه هر کلاینت (بر اساس IP، کاربر، یا API key) توی یک بازه‌ی زمانی مشخص، حداکثر چند درخواست میتونه بفرسته ⏱️.

لایه‌های مختلف این مفهوم رو بررسی کردیم، روی وب سرور بزاریم یا روی اپلیکیشن یا اصلا نزاریم؟ 🤔 و خیلی مسائل دیگه...

امیدواریم مفید باشه ✨
https://codoloper.ir/blog/rate-limiting-chra-hr-api-bayd-yk-sqf-msrf-dashth-bashh
#آموزش

نوشته جدید: Message Queues 📬

در مقاله‌ی جدید کدلپر، از صفر توضیح دادیم که queue دقیقاً چیکار می‌کنه 🤔، چرا فقط یه background thread ساده کافی نیست، و چطور مفاهیمی مثل durability و retry باعث می‌شن سیستم در برابر کرش و قطعی مقاوم‌تر بشه 🛡.

مقایسه‌ی RabbitMQ و Kafka هم توش هست — با یه جمع‌بندی ساده از اینکه کِی کدومشون منطقی‌تره ⚖️.

نکته‌ای هم درباره‌ی idempotency و dead letter queue گفتیم که تو خیلی از tutorial ها نادیده گرفته می‌شه ولی زیر لود بالا خودش رو نشون می‌ده .

امیدواریم مفید باشه ✨

https://codoloper.ir/blog/message-queue-chyh-w-chra-hr-brnamhnwysy-bayd-bahash-aashna-bashh
#آموزش 📚

خبر انتشار عمومی بتا دیپ سیک فلش ورژن ۴ رو داخل سایت بررسی کردیم. 📢

این مدل از مدل pro خودش فراتر رفته و مثل ایکه خیلی خوب بوده

اپ Cline رایگان میزاره استفاده کنید ازش فکر میکنم با ۵۰ میلیون توکن 💬✨

قیمتشم خیلی مناسبه بررسی کنید بد نیست

امیدواریم مفید باشه 🤞
https://codoloper.ir/blog/deepseek-v4-flash-mdly-kh-adaa-myknh-az-nskhhy-pro-khwdsh-hm-jlw-zdh 🔗

#خبر

نوشته جدید: قضیه CAP در دیتابیس

یکی از مهم ترین مباحثی که باید راجع به دیتابیس های توزیع شده بدونید قضیه CAP هست

میگن که یک دیتابیس هیچ‌وقت نمیتونه این سه تا رو باهم تضمین کنه Consistancy, Availability و Partition tolerance

این مطلب مهمی هست در کل

امیدواریم مفید باشه
https://codoloper.ir/blog/qdhyhy-cap-chra-hych-dytabys-twzyashdhay-nmytwnh-hmhchyz-rw-ba-hm-dashth-bashh

#آموزش

خبر هست مثل اینکه دیپ سیک داره یک هارنس درست میکنه یچیزی مثل(codex یا claude code).
اگر رایگان باشه یا حداقل بیشتر از بقیه رایگان بزاره استفاده کنیم، بعد از اینکه مدل فلش جدیدش انقدر خوب بوده توی همه کار ها، احتمالا انتخاب همه بشه.
البته اگر با چین مشکلی نداشته باشید

⚙️ یه سؤال ساده: وقتی یه سرور کش رو اضافه یا حذف می‌کنی، چرا یهو کل کش خالی می‌شه و همه‌ی درخواست‌ها می‌ریزن رو دیتابیس؟ 🤔

جواب این سؤال به یه فرمول ساده برمی‌گرده: hash(key) % N. تا وقتی N ثابته همه‌چیز خوبه ✅، ولی همین که یه سرور کم یا زیاد بشه، تقریباً همه‌ی کلیدها جابه‌جا می‌شن 🔄. تو مقاله‌ی جدید کدلپر، از صفر توضیح دادیم consistent hashing چطور این مشکل رو حل می‌کنه 🛠️ و چرا فقط K/N کلید (به‌جای همه‌شون) جابه‌جا می‌شه.

توش رفتیم سراغ:
🔹 یه پیاده‌سازی واقعی با پایتون 🐍
🔹 مفهوم virtual node و این‌که چرا بدونش توزیع بار روی سرورها اصلاً یکنواخت نمی‌شه ⚖️
🔹 کاربردهای واقعیش تو Cassandra، DynamoDB و Memcached 🗄️
🔹 محدودیت‌هایی که کمتر کسی درباره‌شون حرف می‌زنه؛ مثل چالش سرورهای با ظرفیت متفاوت و رابطه‌ش با replication 🚧

👉 https://codoloper.ir/blog/consistent-hashing-chtwr-yh-systm-twzyashdh-rw-dr-brabr-adhafh-w-km-shdn-srwr-mqawm-myknh

#آموزش

نکست جی اس ورژن ۱۶.۳ منتشر شد. 🚀

- مصرف کمتر RAM در حالت توسعه 💾
- بیلد سریع‌تر 🏗️
- تایپ چک سریع‌تر با تایپ اسکریپت ۷ ⚡
- SSR سریع‌تر 🚀
- درخواست‌های کمتر برای Prefetch 📉
- کش بهتر برای فایل‌های استاتیک ⚡

آپدیت رو بررسی کردیم. اگر نکست کار میکنید حتما بخونید. 📖

امیدواریم مفید باشه 😊

https://codoloper.ir/blog/nextjs-163-mntshr-shd-tjrbh-twsah-bhtr-shdh

#خبر

نوشته جدید: اصول SOLID 🛠️

اصول SOLID احتمالاً یکی از پرتکرارترین موضوعاتی هست که تو مصاحبه‌های برنامه‌نویسی ازش سؤال می‌شه 🤔، ولی همین تکرار زیاد باعث شده خیلی وقت‌ها به یه سری تعریف حفظی تبدیل بشه که کسی واقعاً نمی‌دونه کِی و چرا باید ازشون استفاده کنه. 🧠

این پنج اصل، راهنمای طراحی کلاس‌ها و ماژول‌ها هستن که هدفشون کد قابل نگهداری‌تر و کمتر شکننده در برابر تغییره 🛡️؛ نه یه سری قانون مقدس که باید همیشه و همه‌جا کورکورانه اجراشون کنی. ✨

امیدواریم مفید باشه 🚀

https://codoloper.ir/blog/aswl-solid-chyzy-kh-hmh-azsh-asm-mybrn-wly-kmtr-ksy-drst-azsh-astfadh-myknh
#آموزش 📚

دوستان ما برای این کار به آماده‌سازی نیاز داریم.

۳ تا فاز تعریف می‌کنیم که به زودی توی سایت هم اطلاعاتش قرار می‌گیره و همین‌جا اطلاع‌رسانی می‌کنیم براش 📢

هدفمون تبدیل شدن به بهترین و بزرگ‌ترین مرجع برای برنامه‌نویس‌ها، مهندس‌های نرم‌افزار، مهندس‌های سخت‌افزار و هر حوزه دیگه‌ای که با کد زدن سرو کار داره، هست.

به زودی به‌روزرسانی های جدید در رابطه با این اپدیت بزرگ رو همینجا اعلام میکنیم. منتظرمون باشید.

مثل همیشه از حمایت‌ها و همراهی شما، بی‌نهایت سپاس‌گزاریم 🙏✨

اوپن‌ای‌آی یکی از قدیمی‌ترین محدودیت‌های ChatGPT رو کنار گذاشت: از هفته‌ی آینده، کاربران رایگان (Free) و همچنین کاربران پلن Go دیگه هیچ محدودیتی برای چت‌های متنی نخواهند داشت. 🚀

این محدودیت هم توی خیلی از مسائل داره که میتونید داخل سایت بخونید (کوتاه هست) 📄

بازار آزاد و رقابت باعث پیشرفت همه هست. 📈

امیدواریم مفید باشه ✨

https://codoloper.ir/blog/openai-mhdwdyt-cht-mtny-rw-bray-karbran-raygan-chatgpt-brdasht

#خبر 📰