کدوم نوع API رو واقعا باید انتخاب کنی؟

اگه فکر می‌کنی یکی از این‌ها «بهتر» از بقیه‌ست، این مقاله شاید نظرت رو عوض کند. هر سه برای یه نوع درد طراحی شده‌اند، نه برای جایگزینی همدیگه.

توی این مقاله می‌خونید:


رست چرا هنوز ساده‌ترین انتخاب برای خیلی از پروژه‌هاست

مشکل over-fetching و under-fetching دقیقاً چیست

گراف کیو ال با چه هزینه‌ای (سلام N+1 query) مشکل بالا رو حل می‌کند

جی ار پی سی کجا بین سرویس‌ها سرعت واقعی می‌دهد

و این‌که چرا خیلی وقت‌ها انتخاب درست، ترکیبی از این‌هاست نه فقط یکی

چنل:
@codoloper

📎 لینک مقاله:
https://codoloper.ir/blog/anwaa-api-ha-rest-graphql-grpc-kdwmsh-rw-waqaaan-bayd-antkhab-kny

#کدلپر #برنامه_نویسی #API

ری‌اکت‌نود، ری‌اکت‌المنت یا جی‌اس‌ایکس المنت؟
اگر هنگام تایپ‌دهی کامپوننت‌های React و Next.js بین این سه تایپ مردد می‌شوید، این مقاله برای شماست.

در این مقاله می‌خوانید:
• ری‌اکت‌المنت دقیقاً چیست و چه تفاوتی با متن یا عدد دارد
• جی‌اس‌ایکس المنت چه ارتباطی با ری‌اکت‌المنت دارد
• ری‌اکت‌نود چرا منعطف‌ترین تایپ در ری‌اکت محسوب می‌شود
• بهترین انتخاب برای ویژگی children در کامپوننت‌ها
• چه زمانی باید از ری‌اکت‌المنت استفاده کرد و چه زمانی ری‌اکت‌نود
• مثال‌های کاربردی از پروژه‌های React و Next.js همراه با TypeScript

چنل:
@codoloper

لینک مقاله:
https://codoloper.ir/blog/rahnmay-jama-ryakt-w-taypaskrypt-tfawt-react-element-jsx-element-w-react-node-chyst

#کدلپر #برنامه_نویسی #ری_اکت #نکست_جی_اس #تایپ_اسکریپت

#آپدیت

یک صفحه جدید توی سایت ایپلمنت شده که میتونید همه پست هایی که گذاشته میشن رو ببینید یکجا، قبلا فقط ۴ پست اخر در تگ هایی که توی بلاگ بودن رو میشد رو دید

https://codoloper.ir/blog/posts

#آپدیت

در مستندات ری اکت بخش Adding interactivity کامل ترجمه شد و توی سایت بخش مستندات قرار گرفت

در مستندات نکست جی اس mutating data و caching
ترجمه شد و هر دو بخش کامل روی سایت قرار گرفت

این بخش کش فکر میکنم کلا اپدیت شده جدید تر هست نسبتا اگر نخوندیدش بد نیست بخونید

https://codoloper.ir/documents/next-js/ksh-krdn

📌 مدل پیش‌فرض چت‌جی‌پی‌تی عوض شد

اوپن ای آی مدل Instant که پیش‌فرض همه‌ی کاربرانه رو از GPT-5.3 به GPT-5.5 تغییر داد. این یعنی برای اکثر کاربرایی که مدل خاصی انتخاب نمی‌کنن، رفتار چت‌جی‌پی‌تی از همین الان فرق کرده.

توی مقاله‌ی جدید بلاگ می‌خونید:

کاهش قابل‌توجه توهم مدل، به‌خصوص روی پرامپت‌های حساس (پزشکی، حقوقی، مالی)
پیشرفت توی بنچمارک‌های استدلال، ریاضی و خواندن تصویر/سند
چرا جواب‌های مدل جدید کوتاه‌تر و کمتر فرمت‌زده شدن
قابلیت تازه‌ی «منابع حافظه» برای دیدن این‌که هر جواب شخصی‌سازی‌شده از کجا اومده
جدول زمانی در دسترس بودن این تغییر برای پلن‌های مختلف

📎 لینک مقاله:
https://codoloper.ir/blog/mdl-pyshfrdh-chtjypyty-awdh-shd-gpt-55-instant-jay-gpt-53-rw-grft

#کدلپر #هوش_مصنوعی #ChatGPT

📌 اوپن ای آی از GPT-5.6 پرده برداشت، ولی فعلاً همه نمی‌توانند استفاده کنند

خانواده‌ی جدید مدل‌های OpenAI به اسم Sol، Terra و Luna معرفی شد. اما این‌بار برخلاف همیشه، انتشار عمومی نیست؛ به‌خاطر توانایی بالای مدل توی امنیت سایبری، دولت آمریکا دسترسی رو به حدود ۲۰ شرکت تایید‌شده محدود کرده — دقیقاً همون چیزی که قبلاً برای مدل‌های Mythos و Fable آنتروپیک هم اتفاق افتاد.

توی مقاله‌ی جدید بلاگ می‌خونید:


فرق Sol، Terra و Luna و این‌که هرکدوم برای چه کاری مناسب‌ترن
چرا این‌بار محدودیت دولتی خورده و OpenAI چی گفته دربارش
پیشرفت‌ها توی کدنویسی، زیست‌شناسی محاسباتی و امنیت سایبری
قیمت‌گذاری دقیق و زمان‌بندی انتشار عمومی


📎 لینک مقاله:
https://codoloper.ir/blog/openai-az-gpt-56-prdh-brdasht-wly-falaan-hmh-nmytwannd-astfadh-knnd

#کدلپر #هوش_مصنوعی #OpenAI

#آپدیت

ترجمه مستندات ری اکت تموم شد و همش روی سایت قرار گرفت.

در مستندات نکست جی اس revalidating
ترجمه شد و کامل روی سایت قرار گرفت

اگر کسی دوست داشت react رو یاد بگیره خوشحال میشم کدلپر رو معرفی کنید بهش
و اگر مشکلی چیزی بود بهم بگید تا فیکسش کنم

کل api refrence هارو هم دوست دارم بزارم ولی بخاطر حجم زیادشون متاسفانه اولویت در حال حاضر با داکیومنت های اصلی هست

📌 مدل Fable 5 برگشت، Sonnet 5 اومد — و ما باید با یه پرامپت و نصفی کنار می‌اومدیم

آنتروپیک ۹ ژوئن Fable 5 رو لانچ کرد. سه روز بعد به دستور دولت آمریکا کاملاً قطع شد — چون محققی در آمازون روشی پیدا کرده بود که مدل رو به نوشتن اکسپلویت وادار می‌کرد. ۱۸ روز بعد از اون توقف، با یه کلاسیفایر جدید و safeguardهای تقویت‌شده برگشت.

همزمان با اعلام بازگشت Fable 5، آنتروپیک یه مدل جدید هم معرفی کرد: Sonnet 5. از همون روز اول مدل پیش‌فرض برای پلن‌های Free و Pro شد. ولی اگه توی این چند روز امتحانش کردی، احتمالاً با rate limit خوردی — حتی روی یه سوال معمولی.

توی مقاله‌ی جدید بلاگ می‌خونید:


چرا دقیقاً Fable 5 قطع شد و آمازون چه چیزی کشف کرده بود
سانت 5 چه قابلیت‌های agentic داره که قبلاً مختص Opus بود
محدودیت نرخ روی Free و High چقدر واقعیه
مدل Fable 5 الان چه وضعی داره و برای کی رایگانه
مدل Mythos 5 کجاست و چرا هنوز عمومی نشده


📎 لینک مقاله:
https://codoloper.ir/blog/fable-5-brgsht-sonnet-5-awmd-w-ma-bayd-ba-yh-prampt-w-nsfy-knar-byaym

#کدلپر #هوش_مصنوعی #Claude #آنتروپیک

📌 متد QUERY به HTTP اومد — اولین متد جدید در ۱۶ سال

ژوئن ۲۰۲۶، IETF رسماً RFC 10008 رو منتشر کرد و متد QUERY رو به HTTP اضافه کرد. یه چیزی که توسعه‌دهنده‌ها سال‌ها باهاش کنار اومده بودن: وقتی query پیچیده‌ای داری که توی URL جا نمی‌شه، از POST استفاده می‌کنی — حتی اگه فقط داری چیزی می‌خونی و هیچ چیزی رو تغییر نمی‌دی.

متد QUERY این مشکل رو حل می‌کنه: safe، idempotent، cacheable، و بدنه هم داره. اولین متد کاملاً جدید HTTP در ۱۶ سال گذشته.

توی مقاله‌ی جدید بلاگ می‌خونید:


چرا GET و POST برای query‌های پیچیده ناکافی بودند
متد QUERY دقیقاً چطور کار می‌کند و چه تضمین‌هایی دارد
کش کردن وقتی cache key توی request body است چطور کار می‌کند
جدول کامل پشتیبانی: Node، Spring، ASP.NET، curl، مرورگر
کد کامل برای امتحان کردن همین الان روی Node 22


📎 لینک مقاله:
https://codoloper.ir/blog/mtd-query-dr-http-wqty-get-w-post-hychkdwm-jwab-nmydn
#کدلپر #برنامه_نویسی #API #HTTP

#آپدیت

در مستندات نکست جی اس Error Handling و Css
ترجمه شد و کامل روی سایت قرار

#آپدیت #مستندات

در مستندات نکست جی اس بخش
Image optimizations یا همون بهینه سازی تصاویر قرار گرفت

📌فیچر جدید نکست جی اس ۱۶.۳ Instant Navigation

۲۵ ژوئن ۲۰۲۶، تیم Next.js یه پیش‌نمایش از نسخه‌ی ۱۶.۳ منتشر کرد با یه feature جدید به اسم Instant Navigations. ایده ساده‌ست: وقتی روی لینک کلیک می‌کنی، بلافاصله یه shell از صفحه‌ی بعدی نشون داده می‌شه — مثل SPA — ولی معماری اپ همچنان server-centric میمونه

📎 لینک مقاله:
https://codoloper.ir/blog/nextjs-163-wqty-ap-srwr-mhwrt-mthl-spa-rftar-myknh

#کدلپر #برنامه_نویسی #NextJS #فرانت_اند

برای کسایی که نمیرن توی سایت بخونن:
هنوز منتشر نشده توی preview هست ولی کم کم قابلیت هاش رو توضیح میدن تا کلا بیاد اپدیتش

📌فیچر های جدید Next.js 16.3: AI Improvements وقتی فریم‌ورک برای agent‌ها طراحی می‌شه

۲۶ ژوئن ۲۰۲۶، تیم Next.js یه پست مجزا منتشر کرد فقط برای بهبودهای AI-محور نسخه‌ی ۱۶.۳. نه یه بخش کوچیک توی release notes — یه پست مستقل. این خودش نشون می‌ده که مسیر داره کجا می‌ره.

توی مقاله‌ی جدید بلاگ می‌خونید:
فایل AGENTS.md: چطور next dev مطمئن می‌شه agent داک‌های نسخه‌ی فعلی رو می‌خونه نه training data قدیمی

سه Skill جدید: next-dev-loop، next-cache-components-adoption و next-cache-components-optimizer
Agent Browser 0.27 با React DevTools introspection — inspect درخت کامپوننت از داخل agent

خطاهای actionable با دکمه‌ی «Copy prompt» که پرامپت آماده‌ی fix برای agent می‌سازه

آپدیت MCP server کوچیک‌تر با دو ابزار compilation جدید
Docs as Markdown: .md به آخر هر URL اضافه کن

📎 لینک مقاله:
https://codoloper.ir/blog/nextjs-163-ai-improvements-wqty-frymwrk-bray-ayjnt-ha-trahy-my-shh

#کدلپر #برنامه_نویسی #NextJS #هوش_مصنوعی

📌 تایپ‌اسکریپت ۷ اومد — این بار کامپایلرش با Go نوشته شده

مایکروسافت ۱۸ ژوئن ۲۰۲۶ نسخه‌ی Release Candidate از TypeScript 7 رو منتشر کرد. نسخه‌ی stable هم اواخر جولای ۲۰۲۶ قراره بیاد.

بزرگ‌ترین تغییر اینه که کامپایلر دیگه با JavaScript نوشته نشده — حالا با Go نوشته شده. این یه port هست نه rewrite از صفر، یعنی semantics تایپ‌چک دقیقاً همونه، فقط خیلی سریع‌تره.

سرعت طبق اعداد مایکروسافت: روی codebase خود VS Code با ۱.۵ میلیون خط، تایپ‌چک از ۷۷ ثانیه به ۷.۵ ثانیه رسیده. زمان لود پروژه توی editor هم ۸ برابر کمتر شده.

چیزی که باید بدانی اینه که API برنامه‌نویسی هنوز آماده نیست — ابزارهایی مثل ts-jest و eslint-plugin-typescript باید صبر کنن تا نسخه‌ی ۷.۱ بیاد. ولی برای type-check کردن از command line، همین الان می‌تونی RC رو امتحان کنی با یه دستور ساده.

مطلب کامل رو توی بلاگ بخون:
https://codoloper.ir/blog/typescript-7-awmd-ayn-bar-kampaylr-ba-go-nwshth-shdh

#کدلپر #برنامه_نویسی #TypeScript

📌 توربو پک توی نسخه‌ی ۱۶.۳ از Next.js یه تغییر اساسی داشته که هر کسی روی پروژه‌های بزرگ کار کرده بهش اهمیت می‌ده.

مشکل قدیمی این بود که Turbopack همه‌چیز رو برای cache کردن نگه می‌داشت — و هرچقدر بیشتر توی dev session route باز می‌کردی، بیشتر رم می‌خورد. روی codebase داشبورد Vercel این عدد به ۲۱.۵ گیگابایت رسیده بود.

حالا با یه مکانیزم جدید به اسم memory eviction، cache‌های غیرفعال رو از حافظه بیرون می‌ریزه روی دیسک. همون codebase الان ۲ گیگابایت مصرف می‌کنه — ۹۰ درصد کمتر.

علاوه بر اون، filesystem cache که قبلاً فقط برای next dev بود، الان برای next build هم در دسترسه. روی بعضی پروژه‌ها build تا ۵.۵ برابر سریع‌تر شده.

دو تا چیز دیگه هم اضافه شده: پشتیبانی از import.meta.glob که Vite اون رو معروف کرد، و یه پورت native از React Compiler با Rust که compile time رو ۲۰ تا ۵۰ درصد بهتر می‌کنه.

مطلب کامل رو توی بلاگ بخون:
https://codoloper.ir/blog/nextjs-163-turbopack-wqty-dev-server-dygh-21-gyg-rm-nmykhwrh

#کدلپر #برنامه_نویسی #NextJS #Turbopack