#آموزش #جنگو
‌
⚡️
فقط اسم محصول‌ها رو از دیتابیس لازم دارین؟ لازم نیست جنگو کل آبجکت‌ها رو بسازه!
‌
متد values_list با flat=True فقط همون یک ستون رو از دیتابیس می‌خونه و به‌جای آبجکت‌های مدل، خودِ مقدارها رو برمی‌گردونه. فرض کنید مدل Product با فیلدهای name و price داریم و سه محصول Book (120)، Pen (15) و Bag (300) توی دیتابیس هست:
‌

qs = Product.objects.order_by("price")
names = qs.values_list("name", flat=True)
print(list(names))

‌
خروجی:
‌

['Pen', 'Book', 'Bag']

‌
نتیجه یک لیست معمولی پایتونه از اسم‌ها، مرتب‌شده بر اساس قیمت؛ آماده برای حلقه، ساختن فایل CSV یا فرستادن توی پاسخ API.✔️
پشت صحنه: فقط همون ستون خونده می‌شه
با چاپ کردن query می‌شه SQL ساخته‌شده رو دید:
‌

qs = Product.objects.order_by("price")
names = qs.values_list("name", flat=True)
print(names.query)

‌
خروجی:
‌

SELECT "shop_product"."name" AS "name" FROM "shop_product" ORDER BY "shop_product"."price" ASC

‌
توی SELECT فقط ستون name اومده. طبق مستندات جنگو، وقتی فقط چند فیلد لازم دارید و به امکانات آبجکت مدل نیازی نیست، گرفتن همون فیلدها بهینه‌تره؛ مخصوصاً برای جدول‌هایی با ستون‌های زیاد یا متن‌های بلند.💎
چند ستون: تاپل، namedtuple یا دیکشنری
اگه چند فیلد بدید، هر ردیف یک تاپل می‌شه. با named=True تاپل اسم‌دار (namedtuple) می‌گیرید و متد values هم هر ردیف رو به شکل دیکشنری برمی‌گردونه:
‌

qs = Product.objects.order_by("price")
print(list(qs.values_list("name", "price")))
print(qs.values_list("name", "price", named=True)[0])
print(qs.values("name", "price")[0])

‌
خروجی:
‌

[('Pen', 15), ('Book', 120), ('Bag', 300)]
Row(name='Pen', price=15)
{'name': 'Pen', 'price': 15}

⚠️
پارامتر flat فقط با یک فیلد
اگه flat=True رو با بیشتر از یک فیلد بدید، جنگو خطا می‌ده:
‌

Product.objects.values_list("name", "price", flat=True)

‌
خروجی (خط آخر خطا):
‌

TypeError: 'flat' is not valid when values_list is called with more than one field.

‌
▫️ برای گرفتن یک مقدار از یک ردیف خاص، بعدش get رو صدا بزنید:
‌

qs = Product.objects.values_list("price", flat=True)
print(qs.get(name="Book"))

‌
خروجی:
‌

120

‌
▫️ چیزی که برمی‌گرده آبجکت مدل نیست؛ پس متدهای مدل و save روی این مقدارها کار نمی‌کنن. هر جا آبجکت کامل لازم دارید، همون کوئری معمولی رو بنویسید.
‌
▫️ نتیجه هنوز یک QuerySet تنبله (lazy)؛ یعنی تا وقتی ازش استفاده نکنید (مثلاً با list یا یک حلقه) کوئری‌ای به دیتابیس نمی‌ره و می‌شه قبلش filter و order_by هم بهش زد.
‌
آموزش هوش مصنوعی و برنامه نویسی 👇
@codingyar
وبسایت آموزشی:
www.codingyar.com
‌
‌
‌

⚡️#آموزش #SQL
‌
می‌دونستین COUNT(*) و COUNT(email) روی یک جدول ممکنه دو عدد متفاوت بدن؟
‌
تابع COUNT(*) همهٔ ردیف‌ها رو می‌شمره، ولی COUNT(email) فقط ردیف‌هایی رو می‌شمره که email اون‌ها NULL نباشه. فرض کنید جدول users با ستون‌های name، city و email چهار کاربر داره و ایمیل یکی‌شون (Sara) خالیه، یعنی NULL:
‌

SELECT COUNT(*) AS all_rows,
       COUNT(email) AS with_email
FROM users;

‌
خروجی (توی SQLite):
‌

all_rows  with_email
--------  ----------
       4           3

‌
پس برای «تعداد کل کاربرها» از COUNT(*) استفاده کنید؛ COUNT(email) یعنی «تعداد کاربرهایی که ایمیل دارن». اگه این دو تا قاطی بشن، عددهای گزارش و داشبورد بی‌صدا غلط درمیان.
‌
✔️ شمردن مقدارهای یکتا با DISTINCT
با COUNT(DISTINCT city) هر مقدار فقط یک بار شمرده می‌شه (اونم باز بدون NULLها):
‌

SELECT COUNT(city) AS cities,
       COUNT(DISTINCT city) AS unique_cities
FROM users;

‌
خروجی:
‌

cities  unique_cities
------  -------------
     4              3

‌
دو نفر از Tehran هستن، پس از چهار شهر ثبت‌شده فقط سه شهر متفاوت داریم.
‌
💎 شمارش برای هر گروه با GROUP BY
همین قانون توی گروه‌بندی هم برقراره؛ مثلاً تعداد کاربرهای ایمیل‌دار هر شهر:
‌

SELECT city, COUNT(email) AS with_email
FROM users
GROUP BY city
ORDER BY city;

‌
خروجی:
‌

city   with_email
------  ----------
Shiraz           0
Tabriz           1
Tehran           2

‌
برای Shiraz عدد 0 اومده، چون تنها کاربرش ایمیل نداره؛ اگه COUNT(*) می‌نوشتیم، 1 می‌گرفتیم.
‌
⚠️ برای پیدا کردن NULL از = استفاده نکنید
مقایسهٔ هر چیزی با NULL (حتی خودِ NULL) نتیجه‌اش «نامعلومه»، نه درست؛ پس = NULL هیچ ردیفی رو پیدا نمی‌کنه و باید IS NULL بنویسید:
‌

SELECT COUNT(*) AS wrong FROM users WHERE email = NULL;
SELECT COUNT(*) AS correct FROM users WHERE email IS NULL;

‌
خروجی:
‌

wrong
-----
    0
correct
-------
      1

‌
▫️ توابع SUM و AVG هم NULLها رو نادیده می‌گیرن؛ مثلاً میانگین 10، 20 و NULL می‌شه 15، نه 10.
‌
▫️ این رفتار مخصوص SQLite نیست؛ طبق مستندات PostgreSQL و MySQL هم COUNT(*) همهٔ ردیف‌ها رو می‌شمره و COUNT(ستون) فقط مقدارهای غیر NULL رو. فقط ظاهر خروجی توی هر ابزار فرق داره.
‌
▫️ برای امتحان، sqlite3 رو با نمایش جدولی باز کنید:
‌

sqlite3 -header -column test.db

‌
بعد جدول نمونه رو بسازید و کوئری‌های بالا رو اجرا کنید:
‌

CREATE TABLE users (name TEXT, city TEXT, email TEXT);
INSERT INTO users VALUES
  ('Ali', 'Tehran', 'ali@example.com'),
  ('Sara', 'Shiraz', NULL),
  ('Reza', 'Tehran', 'reza@example.com'),
  ('Mina', 'Tabriz', 'mina@example.com');

‌
آموزش هوش مصنوعی و برنامه نویسی 👇
@codingyar
وبسایت آموزشی:
www.codingyar.com

#آموزش #پایتون
‌
⚡️ می‌دونستین با defaultdict دیگه لازم نیست قبل از اضافه کردن به دیکشنری، وجود کلید رو چک کنید؟
‌
توی defaultdict از ماژول collections، اگه کلیدی وجود نداشته باشه، خودش یک مقدار پیش‌فرض براش می‌سازه. مثلاً برای گروه‌بندی کلمه‌ها بر اساس حرف اولشون:
‌

from collections import defaultdict

words = ["apple", "bread", "avocado", "banana", "cherry"]
groups = defaultdict(list)
for word in words:
    groups[word[0]].append(word)
print(dict(groups))

‌
خروجی:
‌

{'a': ['apple', 'avocado'], 'b': ['bread', 'banana'], 'c': ['cherry']}

‌
این‌جا list یعنی «برای هر کلید جدید یک لیست خالی بساز»؛ پس append همیشه کار می‌کنه و دیگه نه if لازمه، نه به KeyError می‌خوریم.
‌
✔️ شمارش با defaultdict(int)
تابع int اگه بدون ورودی صدا زده بشه، عدد 0 برمی‌گردونه؛ پس شمارش هر کلید جدید از صفر شروع می‌شه:
‌

from collections import defaultdict

text = "red blue red green red"
counts = defaultdict(int)
for color in text.split():
    counts[color] += 1
print(dict(counts))

‌
خروجی:
‌

{'red': 3, 'blue': 1, 'green': 1}

‌
اگه فقط شمارش لازم دارید، Counter امکانات بیشتری مثل most_common داره؛ defaultdict جایی به کار میاد که مقدار پیش‌فرض چیز دیگه‌ای باشه (لیست، مجموعه، یا هر مقدار دلخواه).
‌
💎 هر مقدار پیش‌فرضی که بخواید
ورودی defaultdict می‌تونه هر تابعی باشه که بدون آرگومان صدا زده می‌شه؛ مثلاً یک lambda:
‌

from collections import defaultdict

roles = defaultdict(lambda: "guest")
roles["ali"] = "admin"
print(roles["ali"], roles["sara"])

‌
خروجی:
‌

admin guest

‌
کاربر sara اصلاً ثبت نشده بود، ولی به‌جای KeyError مقدار guest گرفت.
‌
⚠️ فقط خوندن یک کلید هم اون رو اضافه می‌کنه
وقتی با براکت سراغ کلیدی می‌رید که وجود نداره، defaultdict اون کلید رو با مقدار پیش‌فرض به دیکشنری اضافه می‌کنه؛ ولی متد get این کار رو نمی‌کنه:
‌

from collections import defaultdict

scores = defaultdict(int)
print(scores.get("sara"))
print(len(scores))
print(scores["ali"])
print(len(scores))

‌
خروجی:
‌

None
0
0
1

‌
متد get مقدار None داد و چیزی اضافه نشد (طول 0)؛ ولی scores["ali"] عدد 0 داد و کلید ali رو هم ساخت (طول 1). پس برای «فقط چک کردن» از in یا get استفاده کنید.
‌
▫️ برای چاپ یا تبدیل به دیکشنری معمولی، dict(groups) بنویسید؛ وگرنه print خروجی رو به شکل defaultdict(<class 'list'>, ...) نشون می‌ده.
‌
▫️ کلاس defaultdict زیرکلاس dict هست، پس هر جا dict کار می‌کنه (مثلاً json.dumps) این هم کار می‌کنه.
‌
▫️ نوع مقدار رو بدون پرانتز بدید: defaultdict(list) درسته؛ defaultdict(list()) خطای TypeError می‌ده، چون ورودی باید یک تابع باشه، نه یک لیست.
‌
آموزش هوش مصنوعی و برنامه نویسی 👇
@codingyar
وبسایت آموزشی:
www.codingyar.com

#آموزش #گیت
‌
⚡️ می‌دونستین برای دور ریختن تغییرات یک فایل، دستور مخصوص git restore وجود داره؟
‌
دستور git restore تغییرات stage‌نشدهٔ یک فایل رو دور می‌ریزه و اون رو به نسخهٔ داخل stage برمی‌گردونه (اگه چیزی stage نکرده باشید، یعنی همون آخرین کامیت). فرض کنید توی app.py یک خط دیباگ اضافه کردید و می‌خواید پاکش کنید:
‌

echo "print('debug')" >> app.py
git status --short
git restore app.py
git status --short
cat app.py

‌
خروجی:
‌

 M app.py
print('v2')

‌
خط اول خروجی مال git status قبل از restore هست (حرف M یعنی فایل تغییر کرده). بعد از restore، دومین git status چیزی چاپ نمی‌کنه و cat نشون می‌ده فایل برگشته به محتوای آخرین کامیت.
‌
✔️ بیرون آوردن فایل از stage با ‎--staged
اگه فایلی رو اشتباهی add کردید، git restore --staged فقط اون رو از stage بیرون میاره و تغییراتش توی فایل می‌مونه:
‌

echo "print('debug')" >> app.py
git add app.py
git status --short
git restore --staged app.py
git status --short

‌
خروجی:
‌

M  app.py
 M app.py

‌
جای حرف M عوض شد: ستون اول یعنی تغییر stage شده و ستون دوم یعنی تغییر فقط توی خود فایله. اگه می‌خواید هم از stage بیرون بیاد و هم تغییراتش پاک بشه، از این استفاده کنید:
‌

git restore --staged --worktree app.py

‌
💎 برگردوندن یک فایل از کامیت‌های قبلی
با --source می‌تونید نسخهٔ یک فایل رو از هر کامیت یا برنچی بیارید، بدون این‌که بقیهٔ پروژه تغییر کنه. این‌جا app.py دو کامیت داره (اول v1، بعد v2):
‌

git restore --source=HEAD~1 app.py
cat app.py
git status --short

‌
خروجی:
‌

print('v1')
 M app.py

‌
حالا فایل نسخهٔ قبلی رو داره و به‌عنوان یک تغییر جدید دیده می‌شه؛ اگه همین رو می‌خواید، کامیتش کنید.
‌
⚠️ تغییرات دورریخته‌شده برنمی‌گردن
تغییری که هیچ‌وقت کامیت نشده، بعد از git restore جایی ذخیره نمی‌شه و reflog هم کمکی نمی‌کنه. اگه مطمئن نیستید، اول با git stash یک نسخه ازش نگه دارید.
‌
▫️ دستور git restore . همهٔ فایل‌های تغییرکرده توی پوشهٔ فعلی رو برمی‌گردونه، ولی به فایل‌های جدید (untracked) دست نمی‌زنه:
‌

echo "print('debug')" >> app.py
echo "temp" > notes.txt
git restore .
git status --short

‌
خروجی:
‌

?? notes.txt

‌
تغییر app.py پاک شد، ولی notes.txt (با علامت ??) سر جاشه.
‌
▫️ دستور restore از Git 2.23 (سال ۲۰۱۹) اضافه شده؛ قبل از اون همین کار با git checkout -- app.py انجام می‌شد.
‌
▫️ برای امتحان، یک مخزن تمرینی با دو کامیت بسازید و دستورهای بالا رو داخلش اجرا کنید:
‌

git init -q project
cd project
git config user.name "Demo"
git config user.email "demo@example.com"
echo "print('v1')" > app.py
git add app.py
git commit -q -m "first version"
echo "print('v2')" > app.py
git commit -q -am "second version"

‌
آموزش هوش مصنوعی و برنامه نویسی 👇
@codingyar
وبسایت آموزشی:
www.codingyar.com

#آموزش #لینوکس
‌
⚡️می‌دونستین با find می‌شه فایل‌ها رو بر اساس اسم، حجم یا تاریخ تغییر پیدا کرد؟
‌
دستور find از پوشه‌ای که بهش می‌دید شروع می‌کنه و همهٔ زیرپوشه‌ها رو هم می‌گرده. مثلاً همهٔ فایل‌های لاگ پروژه:
‌

find . -name "*.log"

‌
خروجی:
‌

./logs/old.log
./logs/big.log
./logs/app.log

‌
نقطه یعنی «از همین پوشه». الگو رو حتماً توی کوتیشن بذارید تا شل خودش ستاره رو باز نکنه. ترتیب خروجی ممکنه روی سیستم شما فرق کنه.
‌
✔️پیدا کردن فایل‌های حجیم
گزینهٔ -type f یعنی فقط فایل (نه پوشه) و -size +1M یعنی بزرگ‌تر از ۱ مگابایت:
‌

find . -type f -size +1M

‌
خروجی:
‌

./logs/big.log

‌
به‌جای M می‌تونید k (کیلوبایت) یا G (گیگابایت) هم بنویسید. برای دیدن حجم هر فایل، du رو به آخر دستور اضافه کنید:
‌

find . -type f -size +1M -exec du -h {} +

‌
خروجی:
‌

2.0M ./logs/big.log

‌
💎فایل‌های قدیمی با ‎-mtime
گزینهٔ -mtime +7 یعنی فایل‌هایی که بیشتر از ۷ روزه تغییر نکردن (به‌خاطر گرد شدن روزها، عملاً ۸ روز و بیشتر) و -mtime -1 یعنی فایل‌هایی که توی ۲۴ ساعت گذشته تغییر کردن:
‌

find . -name "*.log" -mtime +7

‌
خروجی:
‌

./logs/old.log

‌
این‌جا old.log ده روز پیش تغییر کرده و بقیهٔ فایل‌ها همین الان ساخته شدن.
‌
⚠️قبل از ‎-delete حتماً لیست رو ببینید
اول دستور رو بدون -delete اجرا کنید و وقتی لیست درست بود، -delete رو به آخرش اضافه کنید:
‌

find . -name "*.log" -mtime +7 -delete
find . -name "*.log"

‌
خروجی:
‌

./logs/big.log
./logs/app.log

‌
فقط old.log پاک شد. طبق مستندات find، اگه ‎-delete رو اول دستور بنویسید، find سعی می‌کنه همه‌چیزِ زیر پوشهٔ شروع رو پاک کنه؛ پس جاش همیشه آخر دستوره.
‌
▫️ برای جست‌وجو بدون حساسیت به حروف بزرگ و کوچک، به‌جای ‎-name از ‎-iname استفاده کنید:
‌

find src -iname "*.py"

‌
خروجی:
‌

src/Utils.PY
src/main.py

‌
▫️ برای امتحان، این پوشهٔ نمونه رو بسازید و دستورهای بالا رو همون‌جا اجرا کنید:
‌

mkdir -p demo/logs demo/src
cd demo
echo "error" > logs/app.log
echo "ok" > logs/old.log
touch -d "10 days ago" logs/old.log
head -c 2M /dev/zero > logs/big.log
echo "print(1)" > src/main.py
echo "print(2)" > src/Utils.PY

‌
آموزش هوش مصنوعی و برنامه نویسی 👇
@codingyar
وبسایت آموزشی:
www.codingyar.com