"Беларусь стварылі неафіты. І ў менавіта ў гэтым наша моц і надзея. Менавіта таму нас ніколі не знішчаць

Людзі, якія стваралі Беларусь, былі пераважна неафітамі. Луцкевічы, Езавітаў, Скірмунт, Бурбіс і многія-многія. Вядома, яны былі кроў і плоць гэтай зямлі, але з дзяцінства іх выхоўвалі ў расейскамоўнай або польскамоўнай традыцыі. Колас першы верш напісаў па-расейску, Купала – па-польску. І большасць нашых папярэднікаў маглі пайсці па жыцці зусім не беларускім шляхам.

Гэта бачна па прыкладзе сям’і Вацлава Іваноўскага, дзе тры браты абралі розныя ідэнтычнасці: беларускую, польскую і літоўскую. Для многіх стваральнікаў Беларусі беларускасць была іх свядомым выбарам ужо ў дарослым жыцці. На Ўсебеларускім з’ездзе 1917 года, дзе афармлялялася ідэя Беларусі, не ўсе ведалі беларускую мову, не ведалі, дзе на карце знайсці Беларусь, а бел-чырвона-белы сцяг упершыню ўбачылі там, бо яго толькі-толькі прыдумалі. Але праз лічаныя месяцы пра яго ўжо складалі вершы. Праз тры гады яго ўздымалі паўстанцы пад Слуцкам.

Беларускасць не была для многіх (а рызыкну сказаць, для большасці) натуральным асяроддзем ад калыскі. Яны мусілі не адкрываць яе для сябе, але і самі ствараць, называць і асэнсоўваць упершыню. А калі гэту беларускасць адкрыеш, то назад дарогі няма. Многія з нас прайшлі такі ж шлях і мы ведаем, што гэта дзейнічае як наркотык. Тое ж самае было і з імі. Гэта one-way ticket.

Беларуская справа трымаецца не на масах, і хіба што ніколі не будзе. Яна трымаецца на пасіянарнасці меншасці, на запале неафітаў, на навізне беларушчыны для кожнага чарговага пакалення, якое адкрывае для сябе яе прыгажосць.

Менавіта таму мы заўсёды прарастаем і будзем расці праз асфальт. Пасля Курапатаў, ГУЛАГу, падаўлення паўстанняў, русіфікацыі, здрадаў, мы заўсёды адновімся. Бо наша ідэя захоплівае нас саміх, мы жывем ёю самі, ніхто нас да гэтага не прымушае. Гэта наш маральны выбар, ніхто нам яго не навязвае і ў гэтым наша моц. І менавіта таму беларусаў не трэба прымушаць быць беларусамі. Ім трэба проста не перашкаджаць імі быць."

Дзмітрый Гурневіч

🔥 20 выпуск падкаста пра навіны ШІ "Каласы пад сярпом ШІ" ужо анлайн!

Сёння разважаем пра тое, як Сэм Альтман хоча прадаваць нам ШІ па лічыльніку, нібы ваду ці святло, і што прынесла абнаўленне GPT 5.4 з кантэкстам у мільён токенаў. Гаворым пра «Macrohard» Ілана Маска і будучыню кампаній з аднаго чалавека, а таксама пра тое, чаму 98% беларускіх студэнтаў не могуць жыць без нейрасетак.

Абмяркоўваем беларускі «Беллегпрам» з яго нейрапрынтамі, айчынны стартап «Грай», які кідае выклік Suno, і фантастычныя дасягненні навукоўцаў па чытанні думак мышкі. У фінале — сур'ёзна (і не вельмі) пра этыку: чаму людзі закахваюцца ў ChatGPT, як не атупець ад тэхналогій па формуле «10-80-10» і ці патрэбныя свету вершы, напісаныя ШІ.

👉 https://youtu.be/AJTfBacjjtE

❗МОВА НАНОВА ў Лодзі❗
(Перадайце, калі ласка, сваім сябрам адтуль♥️).

Запрашаем на сустрэчу, прысвечаную тэме штучнага інтэлекту!

Госці — Эмілія Гаўрус, вядоўца "Мова Нанова" ва Уроцлаве і Аляксей "АйЦіБарада" Картыннік, праграміст і блогер.

Будзе моўная частка пра сучасную беларускую мову ў IT, шмат карыснай інфармацыі пра нейрасеткі і тое, як з імі працаваць.
Пагаворым пра магчымасці і абмежаванні ChatGPT, а таксама пра этычныя пытанні і будучыню ШІ.

🎙️Што паглядзець-паслухаць перад сустрэчай (па жаданні:):
"Каласы пад сярпом ШІ"
"Цёмны лёс"
"АйЦіБарада"

📍 Miejsce Aktywności Lokalnej (MAL), Wólczańska 168
🕕 10 красавіка 19:00
🚪 Уваход вольны, данаты вітаюцца

Нарэшце паспрабаваў упершыню зрабіць відэа, а не тэкставы допіс.
Падтрымайце калі ласачка праглядамі ды падабайкамі!

🔥 21 выпуск падкаста пра навіны ШІ "Каласы пад сярпом ШІ" ужо анлайн!

Сёння абмяркоўваем, чаму OpenAI нечакана закрывае Sora і ці канец гэта эпосе відэа-хайпу, разбіраемся з таямнічай мадэллю Claude Mythos ад Anthropic, зазіраем у закуліссе кітайскага ШІ, дзе заснавальнікам Manus забаранілі выезд з краіны, гаворым пра еўрапейскія дата-цэнтры за $10 млрд, беларускі кантэкст у ІТ і культурныя кропкі: ад Віктара Марціновіча да новага падкаста «Кропкі над ё».

На дэсерт — трохі экшну: робат-танцор учыняе вэрхал у рэстаране, людзі выходзяць на марш «Slow the Race», а навукоўцы са Стэнфарда тлумачаць, чаму чат-боты любяць нам падтакваць. Фіналім лінгвістычнымі спрэчкамі пра «вушы», легендарнай гісторыяй AlphaGo і Сяргеем Пясецкім.

https://youtu.be/iesST6rw1X4

Вожык, дзякуй табе за гэты пераклад! https://youtu.be/jNR-YcoILKk?is=KUMdzUF4IgkSz1EM

Першаму Гікаўскаму хутка 4 гады!

За гэты час было рознае: і моманты, калі ўсё ляцела, і калі даводзілася цягнуць на чыстай упартасці. У любым выпадку нам ёсць што ўспомніць.
Але, магчыма, ёсць што сказаць і вам.

Мы зрабілі форму, куды можна даслаць усё, што захочацца:
— пытанні
— паведамленні
— крытыку (можна без фільтраў)
— пажаданні
— можа вы маеце свае гісторыі, звязаныя з падкастам

Усё самае цікавае возьмем у выпуск, адкажам, адрэагуем.

👉 https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScPiDf52iYBizd5lH-N0wHYOfdNmwmE-0DrcBWyOt_7q-w45g/viewform
👉 https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScPiDf52iYBizd5lH-N0wHYOfdNmwmE-0DrcBWyOt_7q-w45g/viewform
👉 https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScPiDf52iYBizd5lH-N0wHYOfdNmwmE-0DrcBWyOt_7q-w45g/viewform


Хочам, каб гэты выпуск быў не толькі пра нас, а пра ўсіх, хто гэтыя 4 гады быў побач.

Ладзім "Мова Нанова" сёння ў Лодзі! 🎉

Праз чарговае выдаленне пляцоўкі з данатамі злавіў хвілінку слабасці і напісаў гэты тэкст. Сёння ўжо усё норм, працуем далей 😎

https://telegra.ph/Belaruskaya-aguchka--gehta-klyatae-pekla-04-15

Тутака пра Каласы пад сярпом ШІ артыкул выйшаў: https://mostmedia.io/2026/04/17/shi-i-belaruskaja/

Ну і рпа ШІ агулам :)

⚡️Новы выпуск з рубрыкі рубрыку «ШІ-лаба» ужо анлайн!

Сёння прадстаўляю вам запіс маёй лекцыі для адной буйной IT-кампаніі, у якой я ад А да Я распавядаю пра стан праграмавання з ШІ на красавік 2026 года — з тэорыяй, гістарычнымі фактамі і практыкай. Гэты выпуск разлічаны найперш на праграмістаў, але, думаю, будзе часткова карысны і аматарам ШІ. Прыемнага прагляду і праслухоўвання!

https://youtu.be/4eZuNa4mysQ

🔥 Новы выпуск Цёмнага Лёсу ўжо анлайн!

Сёння размаўляем пра тэму, якая для беларускай літаратуры доўгі час была сапраўднай экзотыкай — маштабную навуковую фантастыку і кіберпанк. У гасьцях праграміст і аўтар бадай што лепшай сучаснай беларускай фантастыкі «Пентаквантар» — Арцём Шуканаў.

Мы паглыбімся ў свет, дзе штучны інтэлект эвалюцыянаваў у «Іэлаў» — асобаў з высокім маральным складнікам, якія катэгарычна адмаўляюцца называцца проста інтэлектам. Пагаворым пра тое, чаму на стварэнне кнігі сышло 10 гадоў, як працуюць «коблерныя» працэсары на аснове хімічных рэакцый і што такое тэхнаэмпатыя — калі чалавек адчувае складаны механізм як працяг уласнага цела. Даведаемся, чаму Арцём прынцыпова адмовіўся ад выкарыстання ШІ пры напісанні тэксту і стварэнні вокладкі, як сацыяльныя танцы сталі кодам для вылічальных ядраў і ці сапраўды ў нас, беларусаў, «цёмны лёс».

Налівайце гарбатку, уключайце падкаст і атрымлівайце асалоду, шаноўныя! ❤️

👉 YouTube:https://youtu.be/3GW29aVE138
👉 Аўдыё: https://ciomnylos.itbeard.com/e/45

Новы трэк ад Setivir'а: "Што Каштуе"
https://youtu.be/bHVEW3UWsrU?is=Mgr5G0K3OULVwcF5

Трымайце яшчэ адну версію "Бацька едзе па лучыну" ад Setivir, але гэтым разам у DnB-апрацоўцы - для рэйв-вечарын выдатна пасуе 🤗: https://youtu.be/y-A83fAaaak?is=GWy8_N4mDB9G523i

Новы элітарны ўжо на Patreon.

Калі вам адгукаецца тое, што мы робім, і захочаце падтрымаць у гэтыя цёмныя часы, то залятайце па спасылцы. У дадатак атрымаеце доступ да поўнай версіі і інвайт у нашу закрытую элітарную суполку.

https://www.patreon.com/posts/90-my-konchanyia-156735943

🔥 Першы афлайн-выпуск Каласоў пад сярпом ШІ ўжо анлайн!

Запісвалі мы яго ў сапраўдным замку, з віном, мікрафонамі, жывымі эмоцыямі і шчыльнай порцыяй ШІ-навінаў: https://youtu.be/-H2B3QC_NdY

У выпуску гаворым пра эмоцыі ў нейрасетак, AI-сумоўі, звальненні дзеля дата-цэнтраў, кланаванне калег, робатаў, акуляры для спісвання, Мальера ад штучнага інтэлекту і пра тое, ці не час нам усім патроху рыхтавацца да вельмі дзіўнай будучыні.

Далучайцеся — будзе атмасферна, смешна, трошкі трывожна і вельмі па-нашаму ☺️

“Undermensk” — зваротны бок Менска.

Двор, ноч, гвалт... І спорт, каб выжыць у цемры.
Я прайшоў праз усё гэта, каб падзяліцца з вамі.

Слухайце Undermensk
Spotify | YouTube Music | Youtube | Apple Music

🔥 Новы выпуск Каласоў пад сярпом ШІ ўжо анлайн!

Сёння абмяркоўваем «такеноміку» і тое, колькі кампаніі рэальна трацяць на мазгі ШІ, навіну пра магістратуру па штучным інтэлекце ў БНТУ разам з кітайцамі, гаворым пра «паўстанне» супраць Сэма Альтмана, этыку продажу карпаратыўных перапісак для навучання мадэляў і чаму Meta звальняе тысячы людзей, каб купіць больш відэакарт, разбіраем GPT-5.5, новыя магчымасці Image 2.0 і моц кітайскага DeepSeek V4.

Таксама шмат размаўляем пра робатаў: ад гуманоідаў-марафонцаў і робасабак з кулямётамі да польскага робата, які палюе на дзікоў і рыбак. На заканчэнне аплікацыя для праваслаўных ад Аляксандра Кухты, хрысціянская этыкы для Claude, лічбавы клон Цукерберга і «ажыўленне» памерлых у Кітаі.

Далучайцеся, даражэнькія!☺️

👉 YouTube: https://youtu.be/y1yx8LkU3GM
👉 Аўдыё: https://kalasyai.podbean.com/e/23/

🎙 Новы выпуск Майго роднага падкасту і ўжо чакае вашага праслухоўвання!

У 10-м выпуску адказваем на вашыя пытанні і крыху дзелімся сваімі планамі на будучыню.

Youtube: https://youtu.be/cK7asgnhYqo
Аўдыё: https://pc.st/e/2vJ2-gkQqEB

Падпішыцеся, каб паслухаць поўную версію (яна на 1,5 гадзіны даўжэй): patreon.com/MojRodnyPadkast
Збор на Марці Непаўторнага: ko-fi.com/mrh_trip/goal
Квіткі на білет Detroit Hills (гурт Валянціна), дзе мы з вамі зможам пабачыцца і пагаманіць пра ўсё на свеце (з прамакодам MRH15 зніжка 15 %): https://stage24.pl/wydarzenia/detroit-hills-harmonix-college-voodoo-club-7648?ref=mrh