This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🍎🏃📚✏️
☸️ همدان اوستانیندا توٌرکجه نین چئشیتلی لهجه لری.
🔸 بهار لهجه سی
🔹 لالجین لهجه سی
🔸 گنج تپه لهجه سی(بهار شهریستانینین کندلریندن بیری)
🔹 کبودرآهنگ و رزن لهجه سی.
🔸 صالح آباد لهجه سی.
🆔 👉 @qazvinturklari
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
☸️ همدان اوستانیندا توٌرکجه نین چئشیتلی لهجه لری.
🔸 بهار لهجه سی
🔹 لالجین لهجه سی
🔸 گنج تپه لهجه سی(بهار شهریستانینین کندلریندن بیری)
🔹 کبودرآهنگ و رزن لهجه سی.
🔸 صالح آباد لهجه سی.
🆔 👉 @qazvinturklari
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
🍎🏃📚✏️
✍️ چاووش
ساغساغان، دانانین بیتلرینی آتاسی خئیرینه آریتلاماز.
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
✍️ چاووش
ساغساغان، دانانین بیتلرینی آتاسی خئیرینه آریتلاماز.
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
🍎🏃📚✏️
72-جى درس
فعل (1)
ايش, حال و حركت بيلديرن سؤزلره فعل دئييلير و ديليميزين اوْلان ان اؤنملى نيطق حيصه لريندن دير.
آنا ديليميزين فعللرى قورولوش, نوع, زنگين ليك و قدرت باخيميندان دونيا ديللرينين ان گؤركمليلريندن بيريدير.
آنا ديليميز هر زامان باشقا ديللرين فيشارينا معروض قالديغيندا, فعل قورولوشونون گوجو و قدرتيله اؤز ميللى وارليغينى قوْرويوب ساخلاميش و حتى اوْنلارا تاثير ده قوْيموشدور. بونا گؤره ده فعلين يئرى ديليميزده اؤزل دير.
بوٌتون ديللرده هر بير نيطق حيصه سينين اؤزونه گؤره خصوصيتلرى واردیر, آنجاق بيزيم ديلده فعللرين ائله خصوصيتلرى واردير كى باشقا ديللرده يوْخدور. مثلا ديليميزين معنا نوْعلارى و زامانى باشقا ديللردن فرقله نير.
آنا ديليميزده فعللرين خصوصيتلرى:
1. فعللرده ايشى گؤرن اوْلماليدير.
2. فعللرده اينكارليق آنلامى اوْلماليدير.
3. فعللرده تاثيرلى و تاثيرسيزليك آنلامى واردير.
4. فعللرده طرزلر واردير.
5. فعللرده نوع واردير.
6. فعللرده زامان آنلامى واردیر.
7. فعللرده شخص آنلامى واردير. (بو آنلام ايسيملرده ده واردير.)
8. فعللرده فوْرما اوْلار. (شكيللر)
9. فعللرده باغلاما شكيللرى واردير.
بوٌتون بو آنلاملار (شخصدن باشقا) فعله خاصدير.
بونلاردان باشقا فعللرده كميت مفهومو, شرط, سوال و قورولوشجا نوعلارى دا واردير.
گلن درسلرده بو اؤزلليكلرله تانيش اوْلاجاييق.
قایناق : سس ، صرف کیتابی پروفسور زهتابی-تخلیص ائدن ، سارای خانیم
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
72-جى درس
فعل (1)
ايش, حال و حركت بيلديرن سؤزلره فعل دئييلير و ديليميزين اوْلان ان اؤنملى نيطق حيصه لريندن دير.
آنا ديليميزين فعللرى قورولوش, نوع, زنگين ليك و قدرت باخيميندان دونيا ديللرينين ان گؤركمليلريندن بيريدير.
آنا ديليميز هر زامان باشقا ديللرين فيشارينا معروض قالديغيندا, فعل قورولوشونون گوجو و قدرتيله اؤز ميللى وارليغينى قوْرويوب ساخلاميش و حتى اوْنلارا تاثير ده قوْيموشدور. بونا گؤره ده فعلين يئرى ديليميزده اؤزل دير.
بوٌتون ديللرده هر بير نيطق حيصه سينين اؤزونه گؤره خصوصيتلرى واردیر, آنجاق بيزيم ديلده فعللرين ائله خصوصيتلرى واردير كى باشقا ديللرده يوْخدور. مثلا ديليميزين معنا نوْعلارى و زامانى باشقا ديللردن فرقله نير.
آنا ديليميزده فعللرين خصوصيتلرى:
1. فعللرده ايشى گؤرن اوْلماليدير.
2. فعللرده اينكارليق آنلامى اوْلماليدير.
3. فعللرده تاثيرلى و تاثيرسيزليك آنلامى واردير.
4. فعللرده طرزلر واردير.
5. فعللرده نوع واردير.
6. فعللرده زامان آنلامى واردیر.
7. فعللرده شخص آنلامى واردير. (بو آنلام ايسيملرده ده واردير.)
8. فعللرده فوْرما اوْلار. (شكيللر)
9. فعللرده باغلاما شكيللرى واردير.
بوٌتون بو آنلاملار (شخصدن باشقا) فعله خاصدير.
بونلاردان باشقا فعللرده كميت مفهومو, شرط, سوال و قورولوشجا نوعلارى دا واردير.
گلن درسلرده بو اؤزلليكلرله تانيش اوْلاجاييق.
قایناق : سس ، صرف کیتابی پروفسور زهتابی-تخلیص ائدن ، سارای خانیم
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
🍎🏃📚✏️
درگز آتالار سؤزو Atalar sözö
یۆز برسنگ ائششکه، سیچر یوْرغان دؤشکه
آذربایجان توٌرکجه سی :
اۆز وئرسن ائششکه، سیچار یوْرغان دؤشَشکه
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
درگز آتالار سؤزو Atalar sözö
یۆز برسنگ ائششکه، سیچر یوْرغان دؤشکه
آذربایجان توٌرکجه سی :
اۆز وئرسن ائششکه، سیچار یوْرغان دؤشَشکه
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
❤1
Forwarded from شاعرانه فرزندان درگز💚کلته چنار (Sh......art)
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🎦این هم مراسم سنتی (گلین چیخارتماق) منطقهی ما
خراسان شمالی
شهرستان شیروان
روستای مرزی رباط (روات)
با تشکر از #محمد_منتظری عزیز بابت این کلیپ زیبا❤️
@turkanxorasan
🕊کانال شاعرانه های فرزندان درگز🕊
@abdollgheibishaeraney
خراسان شمالی
شهرستان شیروان
روستای مرزی رباط (روات)
با تشکر از #محمد_منتظری عزیز بابت این کلیپ زیبا❤️
@turkanxorasan
🕊کانال شاعرانه های فرزندان درگز🕊
@abdollgheibishaeraney
❤1
🍎🏃📚✏️
آزبوْی ندیر
۶۰-۴۰ سانت اوجالیغی، بازیکلری دیکینه بوی آتان،
هر بازیگینده پنجه شکلینده دیش-دیش یارپاقلاری،
گوٌللری آغ ، چوخ نارین یومورو توْخوملاری ،
حکیملیکده دیابته قارشی، سیندیریم آیقیتینا فایدالی،
اوٌره گی گوجلندیرن، چییی و پیشمیشی یئییلن،
خوْش قوخولو ، آش پیشیرمکده یوخسا
یئمه لی تره لرین(سبزیلرین) ایچینه قاتیلان بیر تره واردیر.
چاغداش فارسجادان آلینمیش بو تره نین آدینا آذربایجاندا گشینیش/گژنیش دئییلیر.
اوْیسا یوز ایل بوندان اؤنجه بو بیتکییه «آزبوْی» دئییلیردی.
آزبوْی سؤزجوکو سنگلاخ دادا گلیبدیر.
آذ.ت. Əkin keşnişi
ت.ت. : Kişniş.
فا : گشنیز.
لاتین آدی :coriadrum stivum
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
آزبوْی ندیر
۶۰-۴۰ سانت اوجالیغی، بازیکلری دیکینه بوی آتان،
هر بازیگینده پنجه شکلینده دیش-دیش یارپاقلاری،
گوٌللری آغ ، چوخ نارین یومورو توْخوملاری ،
حکیملیکده دیابته قارشی، سیندیریم آیقیتینا فایدالی،
اوٌره گی گوجلندیرن، چییی و پیشمیشی یئییلن،
خوْش قوخولو ، آش پیشیرمکده یوخسا
یئمه لی تره لرین(سبزیلرین) ایچینه قاتیلان بیر تره واردیر.
چاغداش فارسجادان آلینمیش بو تره نین آدینا آذربایجاندا گشینیش/گژنیش دئییلیر.
اوْیسا یوز ایل بوندان اؤنجه بو بیتکییه «آزبوْی» دئییلیردی.
آزبوْی سؤزجوکو سنگلاخ دادا گلیبدیر.
آذ.ت. Əkin keşnişi
ت.ت. : Kişniş.
فا : گشنیز.
لاتین آدی :coriadrum stivum
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
Forwarded from شاعرانه فرزندان درگز💚کلته چنار (عبدالله غیبی)
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
ترانه قدیمی نوستالژی
تورکلرین فولکلور نغمه لریندن
اوجا داغلار باشیندا جیران بالالار
جیرانین بالاسینی اوْوچی یارالار
آغاج اولایدوم یوْلدا دورایدوم
سن گلن یوْلا کؤلگه سالایدوم
یؤرۆ یؤرۆ من ده گلیم دالینجا
دسمالی له منی آپار یانینجا
🕊کانال شاعرانه های فرزندان درگز🕊
@abdollgheibishaeraney
تورکلرین فولکلور نغمه لریندن
اوجا داغلار باشیندا جیران بالالار
جیرانین بالاسینی اوْوچی یارالار
آغاج اولایدوم یوْلدا دورایدوم
سن گلن یوْلا کؤلگه سالایدوم
یؤرۆ یؤرۆ من ده گلیم دالینجا
دسمالی له منی آپار یانینجا
🕊کانال شاعرانه های فرزندان درگز🕊
@abdollgheibishaeraney
❤1
Forwarded from چاغداشلیق (کامبیز نجفی)
✓
چاغداشلێق
#چاغداشلێق_دئییم
√ایچیم ایچیمی یئییر.
(خیلی نگرانم، مشوشم)
√İçim içimi yeyir.
✓چاغداشلیق، قاشقایینینگ دیل و ادبییاتی اهوی:
@chaghdashlIq
❤2
🍎🏃📚✏️
چییه لَک :
اوْت. قیزیل گوٌل گیللردن، سوْیوق هاوایا تابی اوْلمایان.
آغ گوٌللو، ائنلی یارپاقلی،
قیرمیزی مئیوه سی یئمه لی اوْلان بیتکی.
بو مئیوه نین%91 سو دور.
چییه لک ده پلی فنول آدیندا آنتی اکسیدان وار؛
بو آنتی اکسیدان چوْخلو سرطان، دیابت،
اوٌرک سایریلیغی و سینیر*(عصب) سایریلیقلارینا قارشی دیر؛
داها فیبر و C ویتامینی چوْخ اوْلان بیتکیدیر.
ت.ت. چیله ک.
فا : توت فرنگی.
لاتین : Fragaria vesca.
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
چییه لَک :
اوْت. قیزیل گوٌل گیللردن، سوْیوق هاوایا تابی اوْلمایان.
آغ گوٌللو، ائنلی یارپاقلی،
قیرمیزی مئیوه سی یئمه لی اوْلان بیتکی.
بو مئیوه نین%91 سو دور.
چییه لک ده پلی فنول آدیندا آنتی اکسیدان وار؛
بو آنتی اکسیدان چوْخلو سرطان، دیابت،
اوٌرک سایریلیغی و سینیر*(عصب) سایریلیقلارینا قارشی دیر؛
داها فیبر و C ویتامینی چوْخ اوْلان بیتکیدیر.
ت.ت. چیله ک.
فا : توت فرنگی.
لاتین : Fragaria vesca.
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
🍎🏃📚✏️
چاشماق/شاشماق
✍️ محمد اردم
تورکیه تورکجهسینی اؤیرهنمهیه باشلایان آذربایجان تورکلرینین ایلک «شاشیردیق»لاری کلمهلردن بیری، «شاشماق»(şaşmak) فعلی اولور. اؤزللیکله تعجّبلهنمک معناسیندا، بیر آز عجایب گلیر. تورکیه سؤزلوکلرینده، شاشماق اوچون ایکی آیری آنلام وئریلیر: 1. تعجّبلهنمک؛ 2. هدفدن آزماق، یولدان اوزاق دوشمک. بو معنالار و سؤزجویون گؤرونوشو، اونون چاشماق فعلیمیز ایله عینی و ایلگیلی اولدوغونو ایلک باخیشدا سئزدیریر. ایلگیمیزی چکهبیلن بیر مسأله، ده تورکیه تورکجهسی و آنادولو لهجهلری سؤزلوکلرینده، چاشماق فعلینین گؤرونمهمهسیدیر. اسکی تورکجه ده کلمه باشیندا ش/ş سسسیزینین گؤرونمهمهسی و بو کیمی سؤزجوکلرین (وارسا) آلینتی اولماسی، بو فعلین اصلینین چاشماق اولدوغو فیکرینی عاغیلا گتیرهبیلر. آنجاق قایناقلاردا گئرییه گئدینجه، دورومون باشقا اولدوغو آنلاشیلیر. ایلک اولاراق سنگلاخداکی وئریلری اوخویاق:
چاشماق: مضطرب شدن و رومیه آن را شاشماک(بئلهدیر!) گویند.
چاشتوق: مضطرب شدیم.
چاشمیش: مضطرب شده.
چاشیرماق: مصدر متعدی است یعنی مضطرب و بیدست و پا کردن.
چاشاو(؟)، چاش و پاش(؟): از اتباع است یعنی پریشان و پراکنده(135. ص).
شاشماق: به ترکی رومی یعنی مضطرب شدن.
شاشورماق: مصدر متعدی است یعنی مضطرب ساختن.
شاشغون: به ترکی رومی مضطرب.
شاشی:(بر وزن کاشی) به ترکی رومی یعنی اَحْوَل.
شاشیلیک(بئلهدیر!): اَحوَلی(184. ص).
آنلاشیلان او دؤنمده(نادرشاه چاغیندا)، آذربایجان و عثمانلی تورکجهسینده چاشماق و شاشماق آیریشماسی یاشانمیشایمیش. آما بوتون تؤرهتیلر و مصدرلر لهجهلرین ایکیسینده ده واردیر.
بیر آز داها گئرییه گئدیب اورتا تورکجه و قیپچاق تورکجهسی قایناقلارینا گؤز آتینجا، چاشماق گؤرونمور. آنجاق آزاراق دا اولسا، ساشماق(saşmaq) فعلی ده، شاشماق یانیندا اورتایا چیخیر. مثلاً الادراک للسان الاتراک سؤزلویونه یازیلان مشهور حاشیهده، شاشماق فعلی، ایکی معنادا (1. حیرتلهنمک، 2. هدفدن قایماق) گلمکدهدیر. رحمتلیک بؤتشون'ون حاضیرلادیغی اورتا تورکجه سؤزلویونده، ساشماق(=صشمق) اساس قبول ائدیلمیش و تعجبلهنمک اولاراق معنالاندیریلمیشدیر(شاشماق دا واردیر اما داها آز گؤروندویو آنلاشیلیر). بونون یانیندا شاشی (şaşı) «چئری، گؤزو اَیری، شاشیگؤزلو» اولاراق دا گئچر. بو سؤزلوکده دقت چکن بیر کلمه ده، شاشرو (şaşru) دور؛ عربجه مِن خَلف(=آرخادان، تَرسدن) قارشیلیغی اولاراق، اینگیلیسجهیه on the opposite side (=ترسهدن، مخالف جهتدن، تسگری) شکلینده چئوریلمیشدیر. بونو شاشی+ـرو(=ظرف یارادان اَک) اولاراق آچیقلایابیلیریک. آیریجا چاشیتماق فعلی ده (=بیر اوشاغی پیس تربیت ائتمک) ده شاشماق ایله آچیقلانابیلیر و ایلک چاشماق<شاشماق دؤنوشومو اؤرنکلریندن ساییلمالیدیر.
اسکی تورکجه قایناقلارا گلینجه، سادهجه ساشماق فعلی گؤرونور. آنلاشیلان ساشماق فعلینده، ایکینجی هجاداکی ش تأثیری آلتیندا، بیر گئریلهییجی بَنزَشمه یاشانمیش(س>ش) و شاشماق اورتایا چیخمیشدیر. داها سونرا کلمه باشی ش سسسیزی تورکجهمیزده سئویلمهدییی اوچون، چاشماق بیچیمینه دوشموش اولاجاقدیر. بنزر دورومدا اولان ایکی سؤزجوک داها واردیر تورکجهده:
شیشمک:یئللهنمک، بؤیومک، قابارماق. فعلین اصلی، سیشمک/سیشماقدیر. اسکی تورکجهده سیش(>شیش: وَرَم، اور دا بئلهدیر).
شیش:کاباب شیشی و بنزری(=سیخ). اسکی تورکجهدهکی سیش(sış)دا دا گئریلهییجی بنزشمه واردیر. طبیعی اولاراق بونلاردان تؤرهیَن سؤزجوکلرده ده دورومو بئلهدیر.
***
👇👇👇
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
چاشماق/شاشماق
✍️ محمد اردم
تورکیه تورکجهسینی اؤیرهنمهیه باشلایان آذربایجان تورکلرینین ایلک «شاشیردیق»لاری کلمهلردن بیری، «شاشماق»(şaşmak) فعلی اولور. اؤزللیکله تعجّبلهنمک معناسیندا، بیر آز عجایب گلیر. تورکیه سؤزلوکلرینده، شاشماق اوچون ایکی آیری آنلام وئریلیر: 1. تعجّبلهنمک؛ 2. هدفدن آزماق، یولدان اوزاق دوشمک. بو معنالار و سؤزجویون گؤرونوشو، اونون چاشماق فعلیمیز ایله عینی و ایلگیلی اولدوغونو ایلک باخیشدا سئزدیریر. ایلگیمیزی چکهبیلن بیر مسأله، ده تورکیه تورکجهسی و آنادولو لهجهلری سؤزلوکلرینده، چاشماق فعلینین گؤرونمهمهسیدیر. اسکی تورکجه ده کلمه باشیندا ش/ş سسسیزینین گؤرونمهمهسی و بو کیمی سؤزجوکلرین (وارسا) آلینتی اولماسی، بو فعلین اصلینین چاشماق اولدوغو فیکرینی عاغیلا گتیرهبیلر. آنجاق قایناقلاردا گئرییه گئدینجه، دورومون باشقا اولدوغو آنلاشیلیر. ایلک اولاراق سنگلاخداکی وئریلری اوخویاق:
چاشماق: مضطرب شدن و رومیه آن را شاشماک(بئلهدیر!) گویند.
چاشتوق: مضطرب شدیم.
چاشمیش: مضطرب شده.
چاشیرماق: مصدر متعدی است یعنی مضطرب و بیدست و پا کردن.
چاشاو(؟)، چاش و پاش(؟): از اتباع است یعنی پریشان و پراکنده(135. ص).
شاشماق: به ترکی رومی یعنی مضطرب شدن.
شاشورماق: مصدر متعدی است یعنی مضطرب ساختن.
شاشغون: به ترکی رومی مضطرب.
شاشی:(بر وزن کاشی) به ترکی رومی یعنی اَحْوَل.
شاشیلیک(بئلهدیر!): اَحوَلی(184. ص).
آنلاشیلان او دؤنمده(نادرشاه چاغیندا)، آذربایجان و عثمانلی تورکجهسینده چاشماق و شاشماق آیریشماسی یاشانمیشایمیش. آما بوتون تؤرهتیلر و مصدرلر لهجهلرین ایکیسینده ده واردیر.
بیر آز داها گئرییه گئدیب اورتا تورکجه و قیپچاق تورکجهسی قایناقلارینا گؤز آتینجا، چاشماق گؤرونمور. آنجاق آزاراق دا اولسا، ساشماق(saşmaq) فعلی ده، شاشماق یانیندا اورتایا چیخیر. مثلاً الادراک للسان الاتراک سؤزلویونه یازیلان مشهور حاشیهده، شاشماق فعلی، ایکی معنادا (1. حیرتلهنمک، 2. هدفدن قایماق) گلمکدهدیر. رحمتلیک بؤتشون'ون حاضیرلادیغی اورتا تورکجه سؤزلویونده، ساشماق(=صشمق) اساس قبول ائدیلمیش و تعجبلهنمک اولاراق معنالاندیریلمیشدیر(شاشماق دا واردیر اما داها آز گؤروندویو آنلاشیلیر). بونون یانیندا شاشی (şaşı) «چئری، گؤزو اَیری، شاشیگؤزلو» اولاراق دا گئچر. بو سؤزلوکده دقت چکن بیر کلمه ده، شاشرو (şaşru) دور؛ عربجه مِن خَلف(=آرخادان، تَرسدن) قارشیلیغی اولاراق، اینگیلیسجهیه on the opposite side (=ترسهدن، مخالف جهتدن، تسگری) شکلینده چئوریلمیشدیر. بونو شاشی+ـرو(=ظرف یارادان اَک) اولاراق آچیقلایابیلیریک. آیریجا چاشیتماق فعلی ده (=بیر اوشاغی پیس تربیت ائتمک) ده شاشماق ایله آچیقلانابیلیر و ایلک چاشماق<شاشماق دؤنوشومو اؤرنکلریندن ساییلمالیدیر.
اسکی تورکجه قایناقلارا گلینجه، سادهجه ساشماق فعلی گؤرونور. آنلاشیلان ساشماق فعلینده، ایکینجی هجاداکی ش تأثیری آلتیندا، بیر گئریلهییجی بَنزَشمه یاشانمیش(س>ش) و شاشماق اورتایا چیخمیشدیر. داها سونرا کلمه باشی ش سسسیزی تورکجهمیزده سئویلمهدییی اوچون، چاشماق بیچیمینه دوشموش اولاجاقدیر. بنزر دورومدا اولان ایکی سؤزجوک داها واردیر تورکجهده:
شیشمک:یئللهنمک، بؤیومک، قابارماق. فعلین اصلی، سیشمک/سیشماقدیر. اسکی تورکجهده سیش(>شیش: وَرَم، اور دا بئلهدیر).
شیش:کاباب شیشی و بنزری(=سیخ). اسکی تورکجهدهکی سیش(sış)دا دا گئریلهییجی بنزشمه واردیر. طبیعی اولاراق بونلاردان تؤرهیَن سؤزجوکلرده ده دورومو بئلهدیر.
***
👇👇👇
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
❤1
🍎🏃📚✏️
چاشماق/شاشماق (۲)
✍️ محمد اردم
👆👆👆
چاغداش آذربایجان تورکجهسینده چاشماق، داها چوخ «یانیلماق، یولدان آزماق» معناسیندا گؤرونور؛ چاش-باش وورماق دئییمی ده بو معنایا یاخیندیر(رحمتلیک بؤیوک بابام چوخ دیله گتیرردی بو دئییمی)؛ چاشدیرماق دا «گیجلتمک، آزدیرماق، یوْزدورماق» معنالاریندا یاشاماقدادیر. آنجاق ادبی اثرلرده، چاشقین(çaşqın) صفتی (تورکیهدهکی شاشقین کیمی) هم «حیرت ایچینده، متعجّب، متحیّر، سرگشته» معناسینی داشیر، هم «یولونو ایتیرمیش، آزغین» آنلامینی. بوتون بو بیلگیلری یانیانا قویونجا، چاشماق، چاشقین، چاشدیرماق سؤزجوکلرینین آنادولوداکی شاشماق، شاشقین، شاشیرماق، شاشیرتماق کیمی فعل و کلمهلرین تام قارشیلیغی اولدوغو آنلاشیلیر. اصلینده ساشماق/شاشماق/چاشماق فعلی «اؤزونو ایتیرمک، گؤزلنمهدیک بیر زادا قارشی گلمک» معناسیندایمیش؛ بورادان «پریشان اولماق(سنگلاخداکی «مضطرب شدن» بو معنادادیر) و «تعجبلهنمک، یئرینده دوْنوب قالماق» معناسی، داها سونرا گلیشمیش اولاجاقدیر. انسان گؤزلهمهدیی بیر زادی گؤرونجه، اؤزونو ایتیریر و نه ائدهجهیینی بیلمدییینه گؤره، یئرینده دوروب قالیر و یا تلهسیک-هؤولهسَک بیر ایشلر گؤرمهیه جان آتیر. چاغداش اویغور تورکجهسینده، عربجهدن گئچن ههیران(=حئیران) قالماق یانیندا، تانغیرماق(taŋırmaq) دا بو معنادا واردیر. آذربایجاندا «دان گلمک» فعلی بو اسکی سؤزجوکدن قالینتی ساییلیر. باشقا تورک دیللریندهکی قارشیلیقلاری اله آلیرساق، یازیمیز اوزانیر.
***
تورکجهمیزدن بیر چوخ قونشو دیللره گئچن شیشک(=فرقلی یاشلارداکی قوْیونلارا وئریلن آد، داها چوخ ایکی یاشلی -اوچ یاشلی قوْیون) فرقلیدیر. رحمتلیک، حسن اَرَن'ین فیکرینجه، شیشک اصلینده *دیشَک/*تیشَک اولمالیدیر. بو دا قوْیونلارین(و باشقا ائوجیل حیوانلارین) بللی یاشلاردا دیش چیخارمالاری و دیشلرینین دوشمهلری ایله ایلگیلی اولاجاقدیر. بو سؤزجویون معنا گلیشیمینی تولک(tülek) «توکونو تؤکموش تویوق، آلیجی قوش و بنزرلری» ایله قیاس ائدهبیلیریک.
@qopuntular
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
چاشماق/شاشماق (۲)
✍️ محمد اردم
👆👆👆
چاغداش آذربایجان تورکجهسینده چاشماق، داها چوخ «یانیلماق، یولدان آزماق» معناسیندا گؤرونور؛ چاش-باش وورماق دئییمی ده بو معنایا یاخیندیر(رحمتلیک بؤیوک بابام چوخ دیله گتیرردی بو دئییمی)؛ چاشدیرماق دا «گیجلتمک، آزدیرماق، یوْزدورماق» معنالاریندا یاشاماقدادیر. آنجاق ادبی اثرلرده، چاشقین(çaşqın) صفتی (تورکیهدهکی شاشقین کیمی) هم «حیرت ایچینده، متعجّب، متحیّر، سرگشته» معناسینی داشیر، هم «یولونو ایتیرمیش، آزغین» آنلامینی. بوتون بو بیلگیلری یانیانا قویونجا، چاشماق، چاشقین، چاشدیرماق سؤزجوکلرینین آنادولوداکی شاشماق، شاشقین، شاشیرماق، شاشیرتماق کیمی فعل و کلمهلرین تام قارشیلیغی اولدوغو آنلاشیلیر. اصلینده ساشماق/شاشماق/چاشماق فعلی «اؤزونو ایتیرمک، گؤزلنمهدیک بیر زادا قارشی گلمک» معناسیندایمیش؛ بورادان «پریشان اولماق(سنگلاخداکی «مضطرب شدن» بو معنادادیر) و «تعجبلهنمک، یئرینده دوْنوب قالماق» معناسی، داها سونرا گلیشمیش اولاجاقدیر. انسان گؤزلهمهدیی بیر زادی گؤرونجه، اؤزونو ایتیریر و نه ائدهجهیینی بیلمدییینه گؤره، یئرینده دوروب قالیر و یا تلهسیک-هؤولهسَک بیر ایشلر گؤرمهیه جان آتیر. چاغداش اویغور تورکجهسینده، عربجهدن گئچن ههیران(=حئیران) قالماق یانیندا، تانغیرماق(taŋırmaq) دا بو معنادا واردیر. آذربایجاندا «دان گلمک» فعلی بو اسکی سؤزجوکدن قالینتی ساییلیر. باشقا تورک دیللریندهکی قارشیلیقلاری اله آلیرساق، یازیمیز اوزانیر.
***
تورکجهمیزدن بیر چوخ قونشو دیللره گئچن شیشک(=فرقلی یاشلارداکی قوْیونلارا وئریلن آد، داها چوخ ایکی یاشلی -اوچ یاشلی قوْیون) فرقلیدیر. رحمتلیک، حسن اَرَن'ین فیکرینجه، شیشک اصلینده *دیشَک/*تیشَک اولمالیدیر. بو دا قوْیونلارین(و باشقا ائوجیل حیوانلارین) بللی یاشلاردا دیش چیخارمالاری و دیشلرینین دوشمهلری ایله ایلگیلی اولاجاقدیر. بو سؤزجویون معنا گلیشیمینی تولک(tülek) «توکونو تؤکموش تویوق، آلیجی قوش و بنزرلری» ایله قیاس ائدهبیلیریک.
@qopuntular
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🍎🏃📚✏️
🍎 بیلیک (کۆلتور) قوْرخودوجودور،
کۆلتور دیکتاتوْرلارا اَن قوْرخولو اوْلایدیر!
چۆنکی مطالعه ائدن خالق...،
هئچ زامان کؤله اوْلماز.
#آنتونیو_لوبو_آنتونس
🔹 فرهنگ ترسناک است
و ترسناکترین رویداد برای دیکتاتورها!
زیرا مردمی که میخوانند...
هرگز بنده نمیشوند.
#آنتونیو_لوبو_آنتونس
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
🍎 بیلیک (کۆلتور) قوْرخودوجودور،
کۆلتور دیکتاتوْرلارا اَن قوْرخولو اوْلایدیر!
چۆنکی مطالعه ائدن خالق...،
هئچ زامان کؤله اوْلماز.
#آنتونیو_لوبو_آنتونس
🔹 فرهنگ ترسناک است
و ترسناکترین رویداد برای دیکتاتورها!
زیرا مردمی که میخوانند...
هرگز بنده نمیشوند.
#آنتونیو_لوبو_آنتونس
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
❤1
Forwarded from آنتی پانفارسیسم
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔴 ما آریایی نیستیم!
▪️ علیرغم القائات غرب که تمدنهای دیگر مناطق جهان را به علت مهاجرت اجدادشان به آن مناطق تبلیغ میکنند، ایران قبل از مهاجرت/مهاجمت اقوام آریایی جزو متمدنترین مناطق جهان بوده است. پانفارسیسم از دو مساله فراری است: یکم ایران قبل آریاییها، دوم آریاییها قبل ایران.
▪️ ایرانِ قبل آریاییها صاحب خط، قانون، دین، موسیقی، هنر، طب و حکومت است. حکومت هخامنشیان بر پایه تمدنی بومیانی همچون ایلامیان بنا شد. اغلب کتیبههای هخامنشی به زبان و خط بومیان فلات ایران است. معماری و نمادهای منسوب به ایشان نیز به جد متاثر از آشور و بابل است. تقسیم سال به دوازده ماه و جشن گرفتن روز اول سال جدید و... جملگی رسوم بومی فلات ایراناند.
▪️ پژوهشهای ژنتیکی حاکی است که ایرانیان امروزی ادامه نسل بومیان چند هزار ساله این فلاتاند، نه آریاییهایی که ایشان را به خاک و خون کشیده و زبانشان را به بعضی مناطق تحمیل کردند.
▪️ بخوانید:
یأجوج و مأجوج
پاسخ به سوالات ژنتیکی!
مردمی که هرگز وجود نداشتند
آریاییها و باستانشناسی ایران
آیا ریشه ما ایرانیها، آریاییها هستند؟
تاریخنویسی پانفارسیسم؛ دکتر زرشناس
🆔 @anti_panfarsism
▪️ علیرغم القائات غرب که تمدنهای دیگر مناطق جهان را به علت مهاجرت اجدادشان به آن مناطق تبلیغ میکنند، ایران قبل از مهاجرت/مهاجمت اقوام آریایی جزو متمدنترین مناطق جهان بوده است. پانفارسیسم از دو مساله فراری است: یکم ایران قبل آریاییها، دوم آریاییها قبل ایران.
▪️ ایرانِ قبل آریاییها صاحب خط، قانون، دین، موسیقی، هنر، طب و حکومت است. حکومت هخامنشیان بر پایه تمدنی بومیانی همچون ایلامیان بنا شد. اغلب کتیبههای هخامنشی به زبان و خط بومیان فلات ایران است. معماری و نمادهای منسوب به ایشان نیز به جد متاثر از آشور و بابل است. تقسیم سال به دوازده ماه و جشن گرفتن روز اول سال جدید و... جملگی رسوم بومی فلات ایراناند.
▪️ پژوهشهای ژنتیکی حاکی است که ایرانیان امروزی ادامه نسل بومیان چند هزار ساله این فلاتاند، نه آریاییهایی که ایشان را به خاک و خون کشیده و زبانشان را به بعضی مناطق تحمیل کردند.
▪️ بخوانید:
یأجوج و مأجوج
پاسخ به سوالات ژنتیکی!
مردمی که هرگز وجود نداشتند
آریاییها و باستانشناسی ایران
آیا ریشه ما ایرانیها، آریاییها هستند؟
تاریخنویسی پانفارسیسم؛ دکتر زرشناس
🆔 @anti_panfarsism
❤1
Forwarded from Nəsim media
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
لوازم تحریر در تورکی:
دفتر: یازیلیق Yazılıq
مداد: قارانداش Qarandaş
خودکار: اؤز-یازان Öz-yazan
پاک کن: سیلگی Silgi
تراش: قاتلایان Qatlayan
کوله پشتی: چانتا Çanta/ بئل-چانتاسی Bel-çantası
جامدادی: قارانداش قابی Qarandaş qabı
خط کش: چیزگی چکن Cizgiçəkən/ جیزماجی Cızmacı
کاغذ: بیتیک Bitik/ پیتین Pitin
👩💻🎙️🎥 @nesim_mediaa 🍃 🌺🌹
دفتر: یازیلیق Yazılıq
مداد: قارانداش Qarandaş
خودکار: اؤز-یازان Öz-yazan
پاک کن: سیلگی Silgi
تراش: قاتلایان Qatlayan
کوله پشتی: چانتا Çanta/ بئل-چانتاسی Bel-çantası
جامدادی: قارانداش قابی Qarandaş qabı
خط کش: چیزگی چکن Cizgiçəkən/ جیزماجی Cızmacı
کاغذ: بیتیک Bitik/ پیتین Pitin
👩💻🎙️🎥 @nesim_mediaa 🍃 🌺🌹
👍1
🍎🏃📚✏️
دوْغانین (طبیعتین) تۆرکجه آدلارین اؤیرنک:
دریا: دنیز (Dəniz)
دریاچه: گؤل (Göl)
جزیره: آدا (Ada)
شبه جزیره: یارێم آدا (Yarımada)
خلیج: کؤرفز (Körfəz)
تالاب: گؤلمچه (Gölməçə)
مرداب: باتاقلیق (Bataqlıq)
باتلاق: باتلاق (کلمه تورکی) (Batlaq)
موج: دالغا (Dalğa)
موج کوچک: لپه (Ləpə. شَپهşəpə
استخر : چیمرلیک Çimərlik
ساحل: ساحیل (Sahil) قییی. . Deniz kıyısı
ساحل صخره ای : یالی یار.
چشمه: بولاق (Bulaq)
سرچشمه: پینار (Pınar)
رودخانه: چای٬ اێرماق (Çay, Irmaq)
نهر: آرخ (Arx)
جوی آب: ٬ قنوو (Qənov)
قنات Qənat : کهریز. ائرمق. اوْغون.
چاه: قویو (Quyu)
آبریز: آخارقا axarqa
جایی که آب آنجا را گود کرده باشد: چاپاغان (Çapağan)
زمینی که همیشه از خود آب پس بدهد : گؤزه (Gözə). زینه (Zinə)
آب نشتی: سێزقێن (Sızğın)
درختی که وسطش کنده شده و داخلش آب باشد: نوْو (Novo)
ناودان: نوْوچا، نوْودان (Novça, Novdan)
زلال: دورو (Duru)
گلآلود: بولانیق (Bulanıq)
عمیق: درین (Dərin)
کمعمق: دایاز (Dayaz)
خاک: توْپراق (Topraq)
خشکی: قورولوق (Quruluq)
خشک: قورو (Quru)
کوه: داغ (Dağ)
قلّه: تپه٬ زیروه (Təpə, Zirvə)
صخره: قایا (Qaya)
سنگ: داش (Daş)
آسمان: گؤی (Göy)
شب: گئجه (Gecə)
روز: گۆندۆز (Gündüz)
خورشید: گۆنش (Günəş)
ماه: آی (Ay)
ستاره: اولدوز (Ulduz)
ابر: بولود (Bulud)
مه: چن (Çən)
غبار: دومان (Duman)
شبنم: چیی٬ گئجه شئهی (Çiğ, Gecə Şehi)
آبشار: شلاله٬ شیرران. (Şəlalə, Şırran). آخماجاaxmaca.
گل: گۆل٬ چیچک (Gül, Çiçək)
نهال: فیدان (Fidan)
درخت: آغاج (Ağac)
جنگل: مئشه٬ اوْرمان (Meşə, Orman)
دشت: چؤل (Çöl)
باغ: باغ (کلمه تورکی) (Bağ)
زمین: یئر (Yer)
شرق: دوْغو (Doğu)
غرب: باتێ (Batı)
شمال: قوٌزئی (Quzey)
جنوب: گۆنئی (Güney)
باد: یئل (Yel)
طوفان: فئرتئنا٬ فیرتینا، قاسێرغا (Fırtına, Qasırğa)
گردباد: بورولغان (Burulğan)
گرد و خاک: توْز توْپراق (Toz Topraq)
آب: سو (Su)
باران: یاغێش٬ یاغمور (Yağış, Yağmur)
بارندگی: یاغینتی (Yağınt)
قطره: دامجی٬ داملا (Damcı, Damla)
رنگینکمان: گؤی قورشاغی (Göy Qurşağı) تانری قیلینجی(Tanrı Qılıncı)
تگرگ: دوْلو (Dolu)
برف: قار (Qar)
بهمن: شپه (Şəpə). اوچقون. قار توپاسی. چپه. چیغ. قار اوچغونو..
یخ: بوز (Buz)
یخزده: دوْن (Don)
آتش: اوْد (Od)
آتشسوزی: یانقین (Yanqın)
ملایم: اێلێق (Ilıq)
گرم: ایستی (isti)
سرد: سوْیوق (Soyuq)
خنک: سرین (Sərin)
جوش: قاینار (Qaynar)
بخار: بوغ (Buğ)
آبپز: پؤشلمه (Pöşləmə)
بخارپز: پؤتلمه (Pötləmə)
📚
خوراسان تورکلرینین دیل و ادبیاتی
@xorasanturk
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
دوْغانین (طبیعتین) تۆرکجه آدلارین اؤیرنک:
دریا: دنیز (Dəniz)
دریاچه: گؤل (Göl)
جزیره: آدا (Ada)
شبه جزیره: یارێم آدا (Yarımada)
خلیج: کؤرفز (Körfəz)
تالاب: گؤلمچه (Gölməçə)
مرداب: باتاقلیق (Bataqlıq)
باتلاق: باتلاق (کلمه تورکی) (Batlaq)
موج: دالغا (Dalğa)
موج کوچک: لپه (Ləpə. شَپهşəpə
استخر : چیمرلیک Çimərlik
ساحل: ساحیل (Sahil) قییی. . Deniz kıyısı
ساحل صخره ای : یالی یار.
چشمه: بولاق (Bulaq)
سرچشمه: پینار (Pınar)
رودخانه: چای٬ اێرماق (Çay, Irmaq)
نهر: آرخ (Arx)
جوی آب: ٬ قنوو (Qənov)
قنات Qənat : کهریز. ائرمق. اوْغون.
چاه: قویو (Quyu)
آبریز: آخارقا axarqa
جایی که آب آنجا را گود کرده باشد: چاپاغان (Çapağan)
زمینی که همیشه از خود آب پس بدهد : گؤزه (Gözə). زینه (Zinə)
آب نشتی: سێزقێن (Sızğın)
درختی که وسطش کنده شده و داخلش آب باشد: نوْو (Novo)
ناودان: نوْوچا، نوْودان (Novça, Novdan)
زلال: دورو (Duru)
گلآلود: بولانیق (Bulanıq)
عمیق: درین (Dərin)
کمعمق: دایاز (Dayaz)
خاک: توْپراق (Topraq)
خشکی: قورولوق (Quruluq)
خشک: قورو (Quru)
کوه: داغ (Dağ)
قلّه: تپه٬ زیروه (Təpə, Zirvə)
صخره: قایا (Qaya)
سنگ: داش (Daş)
آسمان: گؤی (Göy)
شب: گئجه (Gecə)
روز: گۆندۆز (Gündüz)
خورشید: گۆنش (Günəş)
ماه: آی (Ay)
ستاره: اولدوز (Ulduz)
ابر: بولود (Bulud)
مه: چن (Çən)
غبار: دومان (Duman)
شبنم: چیی٬ گئجه شئهی (Çiğ, Gecə Şehi)
آبشار: شلاله٬ شیرران. (Şəlalə, Şırran). آخماجاaxmaca.
گل: گۆل٬ چیچک (Gül, Çiçək)
نهال: فیدان (Fidan)
درخت: آغاج (Ağac)
جنگل: مئشه٬ اوْرمان (Meşə, Orman)
دشت: چؤل (Çöl)
باغ: باغ (کلمه تورکی) (Bağ)
زمین: یئر (Yer)
شرق: دوْغو (Doğu)
غرب: باتێ (Batı)
شمال: قوٌزئی (Quzey)
جنوب: گۆنئی (Güney)
باد: یئل (Yel)
طوفان: فئرتئنا٬ فیرتینا، قاسێرغا (Fırtına, Qasırğa)
گردباد: بورولغان (Burulğan)
گرد و خاک: توْز توْپراق (Toz Topraq)
آب: سو (Su)
باران: یاغێش٬ یاغمور (Yağış, Yağmur)
بارندگی: یاغینتی (Yağınt)
قطره: دامجی٬ داملا (Damcı, Damla)
رنگینکمان: گؤی قورشاغی (Göy Qurşağı) تانری قیلینجی(Tanrı Qılıncı)
تگرگ: دوْلو (Dolu)
برف: قار (Qar)
بهمن: شپه (Şəpə). اوچقون. قار توپاسی. چپه. چیغ. قار اوچغونو..
یخ: بوز (Buz)
یخزده: دوْن (Don)
آتش: اوْد (Od)
آتشسوزی: یانقین (Yanqın)
ملایم: اێلێق (Ilıq)
گرم: ایستی (isti)
سرد: سوْیوق (Soyuq)
خنک: سرین (Sərin)
جوش: قاینار (Qaynar)
بخار: بوغ (Buğ)
آبپز: پؤشلمه (Pöşləmə)
بخارپز: پؤتلمه (Pötləmə)
📚
خوراسان تورکلرینین دیل و ادبیاتی
@xorasanturk
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
❤3
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🍎🏃📚✏️
✴️ پروفسور دوکتور فریدون آغاسی اوْغلو نون مستند آچیقلاماسی اسکی خزر / آزر / هازار سؤزجوکونه گؤره
بو گوٌنلر قوْوملارا قارشی پانفارسلار [ اینگیلیس مامورلاری ] اسکی خزر یوْخسا آزر / هازار آدلارینین آرادان آپارماغینا چابا گؤرسه دیرلر .
ایلک دؤنه آذری سؤزونو آرایا گتیرمکله بیر ایش گؤره بیلمه دیلر ایندی کاسپیین آدینی دیللره سالدیلار. سوْنرالار مازندران سؤزونو قاباغا چکدیلر.
اوْیسا یوزه ۹۰ خزر چئوره سینده اوْلانلار توٌرکدیرلر.
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
✴️ پروفسور دوکتور فریدون آغاسی اوْغلو نون مستند آچیقلاماسی اسکی خزر / آزر / هازار سؤزجوکونه گؤره
بو گوٌنلر قوْوملارا قارشی پانفارسلار [ اینگیلیس مامورلاری ] اسکی خزر یوْخسا آزر / هازار آدلارینین آرادان آپارماغینا چابا گؤرسه دیرلر .
ایلک دؤنه آذری سؤزونو آرایا گتیرمکله بیر ایش گؤره بیلمه دیلر ایندی کاسپیین آدینی دیللره سالدیلار. سوْنرالار مازندران سؤزونو قاباغا چکدیلر.
اوْیسا یوزه ۹۰ خزر چئوره سینده اوْلانلار توٌرکدیرلر.
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
❤1👍1
🍎🏃📚✏️
سئل گتیرن خزر مئیدانیندا قالان پلاستیک قابلار.
گؤرن هاچان اؤز چئوره میزین ساغلاملیغینا چالیشاجاییق.
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
سئل گتیرن خزر مئیدانیندا قالان پلاستیک قابلار.
گؤرن هاچان اؤز چئوره میزین ساغلاملیغینا چالیشاجاییق.
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
🍎🏃📚✏️
73-جو درس
فعل (2)
معاصير آذربايجان توٌركجه سينده فعللر قورولوشلارينا گؤره اوٌچ چئشيددير:
1. ساده فعللر
2. دوٌزلتمه فعللر
3. مركب فعللر
1. ساده فعللر:
بير كؤكدن عيبارت اوْلان و بير حرفى دَييشديكده معناسى ايتن و يا دَييشن فعللره ساده فعللر دئييلير.
ساده فعللر ديليميزين ان قديم فعللرى حئساب اوْلور: آت, سات, اوْخو, ياز, وور, ...
بوٌتون فعللر كيمى ساده فعللر ده "نه ائت؟ نه ائله؟ سواللاريندان بيرينه جاواب وئرر. ديليميزده 600 حدودوندا ساده فعل واردير.
2. دوٌزلتمه فعللر:
موختليف سؤزلره معين شكيلچيلر آرتيرماقلا دوٌزلن فعللره دوٌزلتمه فعللر دئييلير. بو فعللر, ساده فعللردن سوْنرا يارانيبلار.
ديليميزده ايسيم, ساى, صيفت و عوضلیکدن(تایلیق) دوٌزلتمه فعللر يارادان اکلر بونلاردير:
الف) لا-له: بو اکلر ايسيم, صيفت و سايدان فعللر يارادار:
1. ايسيمدن: دوزلا, ايشله, ديشله, باغلا, ايزله, ..
2. صيفتدن; خوْشلا, بوْشلا, قارالا, گيرده له, ...
3. سايدان: ايكيله, اوٌچله, دؤردله, ياريلا, ...
بعضى فعللر واردير كى, اوْنلارداكى "لا-له" اکی دئييل, فعلين كؤكوندن دير: آغلا, دانلا, سؤيله, دينله, ...
74-جو درس
فعل (3)
فعللرين قورولوشجا نوعلارى
دوٌزلتمه فعللر
ب) لاش-لش: اکلرى ده ايسيم, صيفت و سايلاردان دوٌزلتمه فعللر يارادار: آياقلاش, بيرلش, فيكيرلش, شيرينلش, اوٌزلش, سؤزلش, جاوانلاش, ...
ج) لان-لن: اکلرى ده ايسيم و صيفتلردن دوٌزلتمه فعللر يارادار: يوْللان, گوٌجلن, ائولن, خومارلان, تميزلن, سوٌسلن, يئللن, ...
د) آل-أل, ل: اکلرى واسیطه سيله صيفتلر و سايلاردان دوٌزلتمه فعللر عمله گلر: بوْشال, دوٌزل, چوْخال, قوْجال, سارال, دينجل, آزال, ...
ه) آر-أر: اکلرى ايسيملر و صيفتلردن فعل دوٌزلدر: اوْتار, آغار, گؤير, بوزار, قيزار, ياشار, ...
و) آ-ه: اکلرى ايسيملر و صيفتلردن فعل دوٌزلدر: ياشا, بوْشا, اله, ديله, ...
ز) ى (i), ي (ı), و (u), و` (ü): اکلرى فقط صيفتلردن دوٌزلتمه فعللر يارادار: بركى, تورشو, آجى, تنى, ...
ح) وار: بو شكيلچيله آزاراق ايسيملردن دوٌزلتمه فعللر دوٌزلر: سووارماق.
ط) سا: بو اک واسیطه سيله ده يالنيز نادير ايسيملردن دوٌزلتمه فعللر يارانار: سوسا, ..
ى) ايمسه, اومسه: بعضى فعللر و تایلیقلاردان بو اکلر واسیطه سيله دوٌزلتمه فعللر يارانار: منيمسه مك, گوٌلومسه مك, اؤزومسه مك, ...
ك) يلدا (ılda), يلده (ilde), ولدا (ulda), ولده (ülde)
بو اکلرله نيدا سؤزلرى, هابئله طبيعت سسلريندن دوٌزلتمه فعللر يارانار: پيچيلدا, زاريلدا, شيريلدا, اينيلده, شاققيلدا, جينگيلده, تاققيلدا, جوٌرولده, ...
ل) يق (iq), يخ (ıx), يك (ik), وق (uq), وخ (ux):
بو اکلرله ايسيم, صيفت و ظرفلردن فعل دوٌزلدر: داريخماق, گئجيكمك, دوروخماق, ...
قایناق : سس ، صرف کیتابی پروفسور زهتابی-تخلیص ائدن ، سارای خانیم
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
73-جو درس
فعل (2)
معاصير آذربايجان توٌركجه سينده فعللر قورولوشلارينا گؤره اوٌچ چئشيددير:
1. ساده فعللر
2. دوٌزلتمه فعللر
3. مركب فعللر
1. ساده فعللر:
بير كؤكدن عيبارت اوْلان و بير حرفى دَييشديكده معناسى ايتن و يا دَييشن فعللره ساده فعللر دئييلير.
ساده فعللر ديليميزين ان قديم فعللرى حئساب اوْلور: آت, سات, اوْخو, ياز, وور, ...
بوٌتون فعللر كيمى ساده فعللر ده "نه ائت؟ نه ائله؟ سواللاريندان بيرينه جاواب وئرر. ديليميزده 600 حدودوندا ساده فعل واردير.
2. دوٌزلتمه فعللر:
موختليف سؤزلره معين شكيلچيلر آرتيرماقلا دوٌزلن فعللره دوٌزلتمه فعللر دئييلير. بو فعللر, ساده فعللردن سوْنرا يارانيبلار.
ديليميزده ايسيم, ساى, صيفت و عوضلیکدن(تایلیق) دوٌزلتمه فعللر يارادان اکلر بونلاردير:
الف) لا-له: بو اکلر ايسيم, صيفت و سايدان فعللر يارادار:
1. ايسيمدن: دوزلا, ايشله, ديشله, باغلا, ايزله, ..
2. صيفتدن; خوْشلا, بوْشلا, قارالا, گيرده له, ...
3. سايدان: ايكيله, اوٌچله, دؤردله, ياريلا, ...
بعضى فعللر واردير كى, اوْنلارداكى "لا-له" اکی دئييل, فعلين كؤكوندن دير: آغلا, دانلا, سؤيله, دينله, ...
74-جو درس
فعل (3)
فعللرين قورولوشجا نوعلارى
دوٌزلتمه فعللر
ب) لاش-لش: اکلرى ده ايسيم, صيفت و سايلاردان دوٌزلتمه فعللر يارادار: آياقلاش, بيرلش, فيكيرلش, شيرينلش, اوٌزلش, سؤزلش, جاوانلاش, ...
ج) لان-لن: اکلرى ده ايسيم و صيفتلردن دوٌزلتمه فعللر يارادار: يوْللان, گوٌجلن, ائولن, خومارلان, تميزلن, سوٌسلن, يئللن, ...
د) آل-أل, ل: اکلرى واسیطه سيله صيفتلر و سايلاردان دوٌزلتمه فعللر عمله گلر: بوْشال, دوٌزل, چوْخال, قوْجال, سارال, دينجل, آزال, ...
ه) آر-أر: اکلرى ايسيملر و صيفتلردن فعل دوٌزلدر: اوْتار, آغار, گؤير, بوزار, قيزار, ياشار, ...
و) آ-ه: اکلرى ايسيملر و صيفتلردن فعل دوٌزلدر: ياشا, بوْشا, اله, ديله, ...
ز) ى (i), ي (ı), و (u), و` (ü): اکلرى فقط صيفتلردن دوٌزلتمه فعللر يارادار: بركى, تورشو, آجى, تنى, ...
ح) وار: بو شكيلچيله آزاراق ايسيملردن دوٌزلتمه فعللر دوٌزلر: سووارماق.
ط) سا: بو اک واسیطه سيله ده يالنيز نادير ايسيملردن دوٌزلتمه فعللر يارانار: سوسا, ..
ى) ايمسه, اومسه: بعضى فعللر و تایلیقلاردان بو اکلر واسیطه سيله دوٌزلتمه فعللر يارانار: منيمسه مك, گوٌلومسه مك, اؤزومسه مك, ...
ك) يلدا (ılda), يلده (ilde), ولدا (ulda), ولده (ülde)
بو اکلرله نيدا سؤزلرى, هابئله طبيعت سسلريندن دوٌزلتمه فعللر يارانار: پيچيلدا, زاريلدا, شيريلدا, اينيلده, شاققيلدا, جينگيلده, تاققيلدا, جوٌرولده, ...
ل) يق (iq), يخ (ıx), يك (ik), وق (uq), وخ (ux):
بو اکلرله ايسيم, صيفت و ظرفلردن فعل دوٌزلدر: داريخماق, گئجيكمك, دوروخماق, ...
قایناق : سس ، صرف کیتابی پروفسور زهتابی-تخلیص ائدن ، سارای خانیم
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
❤1
Forwarded from Mərvi Türkcə Yazmaq 𐱅𐰇𐰼𐰰 شکیبانلی ممیزکلی مروی تۆرکجه یازماق (Moradı 𐱅𐰇𐰼𐰰 Mərvi Türk)
بۇ گۆن: اوْد گۆنۆ
چهارشنبه ۱۸ سنبله, شهریور ۱۴۰۵
اوْد گۆنۆ ۱۸ زۇمار آیؽ ۱۴۰۵
(زۇمار آیؽ=ماه جمع آوری آذوقه زمستانی)
Çarşamba 9 Eylül 2026
Wednesday 9 September 2026
الارباء ۲۷ ربیع الاول ۱۴۴۸
گۆن بخئیر 🌸
گۆن آیدؽن 🌺
مروی شکیبان دا ،مروی ممیزک ده ،هرات دا و مشهد ده یاشایان مروی تۆرک قوْوم لار بیز بئلن مصاحبه و تصویری گزارش
مروی لر تی وی ده
یوتیوب ده 👇
https://youtu.be/nhkRcGPuKHs?is=zZMhBg7z8lRUKQH3
چهارشنبه ۱۸ سنبله, شهریور ۱۴۰۵
اوْد گۆنۆ ۱۸ زۇمار آیؽ ۱۴۰۵
(زۇمار آیؽ=ماه جمع آوری آذوقه زمستانی)
Çarşamba 9 Eylül 2026
Wednesday 9 September 2026
الارباء ۲۷ ربیع الاول ۱۴۴۸
گۆن بخئیر 🌸
گۆن آیدؽن 🌺
مروی شکیبان دا ،مروی ممیزک ده ،هرات دا و مشهد ده یاشایان مروی تۆرک قوْوم لار بیز بئلن مصاحبه و تصویری گزارش
مروی لر تی وی ده
یوتیوب ده 👇
https://youtu.be/nhkRcGPuKHs?is=zZMhBg7z8lRUKQH3
❤1
🍎🏃📚✏️
زینه ندیر :
دئمه لییم توٌرکجه ده «ز» ایله باشلانان سؤزجوک یوْخدور بارماق سایی دا اوْلسا طبیعتدن تقلید اوْلونموشدور. یعنی توٌرکجه ده ز ایله باشلانان سؤزلر آلینمیش سؤزلردیر یوْخسا طبیعتدن تقلید اوْلونموش، داها دَییشگه(واریانت) سؤزلردیر. یعنی مثلا س ز اوْلوب یا باشقا ایلک حرف دوٌشوب سوْنراکی ز حرفی اولده ایشله نیبدیر.
سؤزلوکلرده زینه سؤزجوکونه گؤره ایکی آنلام یازیلیبدیر :
۱-زینه : فارسجا پیلله، پیله کان، نردبان آنلامیندادیر.
بو سؤز توٌرکجه ده دئییلن زینه سؤزو ایله ایلگیسی یوْخدور.
۲-زینه توٌرکجه ده یئر آلتیندان ائشیگه چیخان ایشگه سو دئمکدیر. سو سیزقینتیسی.سو سیزینتیسی. سو سیزیسی.
خوراساندا دئییلن زینه، پیلله آنلامیندادیر و آذربایجاندا سو اوٌچون ایشله نن زینه سؤزو ایله ایلگیسی یوْخدور.
توٌرکجه یازیلان سؤزلوکلرده سیزقوْو سویو اوْلان زینه یه فارسجادان یوْخسا باشقا دیللردن آلینمیشینا اشاره اوْلونماییبدیر.
رحمتلیک اسماعیل هادی زینه وئرمک، زینه بولاق، زینه سو، زینه زینه سؤزلرینین آنلاملارین یازاندان سوْنرا یازیر : ظاهرا کلمه تقلیدی است که از صدای کم جان جریان آب باریک اخذ شده است.
اسماعیل جفرلی جنابلاری اوٌچ جیلدلیک آذربایجان سؤزلوگونده یازیز :
زينه zinə ]آد]سيزينتي كيمي اوْلان سو، چوْخ آزاجيق سويو اوْلان بولاق (فا: چشمه) {سيْزي و سيزينتي سؤزوندن}یازیب آنجاق آچیقلاماییبدیر.
و....حتتا مرحوم بهزادی و پروفسور گلکاریان دا فرهنگ لغات آذربایجانی-فارسی محقّ سؤزلوگونده بو سؤزون توٌرکجه اوْلماسینی یازیبدیلار.
آنجاق دئمک اوْلار بو سؤز سیزقوْو، سیزینتی، سیزی سؤزونون دَییشگه سیدیر.
بو سؤزجوک اسکی زامانلارین سؤزلوکلرینده گؤرونمور. ایضاحلی لوغت ده ده گؤرمه دیم. توٌرکییه سؤزلوکلرینده ده سؤزجوکلرین ایچینده گؤرونمور.
بو آنلامدا:
یئنی ایشلک اوْلان بیر سؤزجوکدور. اما نه جور و نه زامان زینه سؤزونه چئوریلیبدیر؟ منه بللی دَییل. ...
منجه بو سؤز «سیزی نوْو» سؤزونون قیسالمیشیدیر.
سیزی/سیزینتی ندیر:
سیزی/سیٌزقا/سیزقوْو/ سیزینتی : اؤناد. سویو چوْخ آز سیزیلاراق آخان. فا : نشت.
نوْو ندیر :
باشقا کیچیک چایلارین یوْخسا ایشکه سولارین سویو بیله سینه تؤکولن چای. داها : نوْو ایشگه سولاردان دوٌزلن آخارلی سو دئمکدیر.
منجه سیزقوْو سو اوْلان یئرده «نوْو» یارانماغینین دا احتمالی واردیر.
بئله لیکله سیزی نوْو سؤزونون دوٌزه لمه یی و دیللره دوٌشمه یی اوْلاسیدیر. سوْنرالار گئتدیکجه سیزی نوْو سؤزو زینه سؤزونه دَییشیلیبدیر.
سیزی نوْو> سیزنوْو>زینوو> زینه.
بورادادا اوٌستده کی یوزوم قبول اولماسا اسماعیل هادی ایله سؤز بیر اوْلوب سس یامسیماسینی قبول ائتمه لییک.
بونوندا دئمه یینین ضرری یوْخدور
تبریز کندلرینین آراسیندا بیر کند واردیر قوْندارما اوٌزده «زینجَناب» یازیبدیلار. معنا ائدنده اوْلور زینِ جناب = جناب یَهَری. منیم باخیشیمدا بو آنلامدا اوْلان بئله بیر سؤز گوٌلمه لی بیر سؤزدور اؤزه للیکده توٌرک کندلرینی فارس دیلینده یوْرماغی عاغیلا باتان سؤز دَییل. بو کندین آدی منجه «زینه نوْو»ایمیش سوْنرالار نئجه کی «بین ائوی» بناب یازیبلار «زینه نوْو»و دا زینجناب ائله ییبدیرلر. ساغ داها باش اوجالیقلا.
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
زینه ندیر :
دئمه لییم توٌرکجه ده «ز» ایله باشلانان سؤزجوک یوْخدور بارماق سایی دا اوْلسا طبیعتدن تقلید اوْلونموشدور. یعنی توٌرکجه ده ز ایله باشلانان سؤزلر آلینمیش سؤزلردیر یوْخسا طبیعتدن تقلید اوْلونموش، داها دَییشگه(واریانت) سؤزلردیر. یعنی مثلا س ز اوْلوب یا باشقا ایلک حرف دوٌشوب سوْنراکی ز حرفی اولده ایشله نیبدیر.
سؤزلوکلرده زینه سؤزجوکونه گؤره ایکی آنلام یازیلیبدیر :
۱-زینه : فارسجا پیلله، پیله کان، نردبان آنلامیندادیر.
بو سؤز توٌرکجه ده دئییلن زینه سؤزو ایله ایلگیسی یوْخدور.
۲-زینه توٌرکجه ده یئر آلتیندان ائشیگه چیخان ایشگه سو دئمکدیر. سو سیزقینتیسی.سو سیزینتیسی. سو سیزیسی.
خوراساندا دئییلن زینه، پیلله آنلامیندادیر و آذربایجاندا سو اوٌچون ایشله نن زینه سؤزو ایله ایلگیسی یوْخدور.
توٌرکجه یازیلان سؤزلوکلرده سیزقوْو سویو اوْلان زینه یه فارسجادان یوْخسا باشقا دیللردن آلینمیشینا اشاره اوْلونماییبدیر.
رحمتلیک اسماعیل هادی زینه وئرمک، زینه بولاق، زینه سو، زینه زینه سؤزلرینین آنلاملارین یازاندان سوْنرا یازیر : ظاهرا کلمه تقلیدی است که از صدای کم جان جریان آب باریک اخذ شده است.
اسماعیل جفرلی جنابلاری اوٌچ جیلدلیک آذربایجان سؤزلوگونده یازیز :
زينه zinə ]آد]سيزينتي كيمي اوْلان سو، چوْخ آزاجيق سويو اوْلان بولاق (فا: چشمه) {سيْزي و سيزينتي سؤزوندن}یازیب آنجاق آچیقلاماییبدیر.
و....حتتا مرحوم بهزادی و پروفسور گلکاریان دا فرهنگ لغات آذربایجانی-فارسی محقّ سؤزلوگونده بو سؤزون توٌرکجه اوْلماسینی یازیبدیلار.
آنجاق دئمک اوْلار بو سؤز سیزقوْو، سیزینتی، سیزی سؤزونون دَییشگه سیدیر.
بو سؤزجوک اسکی زامانلارین سؤزلوکلرینده گؤرونمور. ایضاحلی لوغت ده ده گؤرمه دیم. توٌرکییه سؤزلوکلرینده ده سؤزجوکلرین ایچینده گؤرونمور.
بو آنلامدا:
یئنی ایشلک اوْلان بیر سؤزجوکدور. اما نه جور و نه زامان زینه سؤزونه چئوریلیبدیر؟ منه بللی دَییل. ...
منجه بو سؤز «سیزی نوْو» سؤزونون قیسالمیشیدیر.
سیزی/سیزینتی ندیر:
سیزی/سیٌزقا/سیزقوْو/ سیزینتی : اؤناد. سویو چوْخ آز سیزیلاراق آخان. فا : نشت.
نوْو ندیر :
باشقا کیچیک چایلارین یوْخسا ایشکه سولارین سویو بیله سینه تؤکولن چای. داها : نوْو ایشگه سولاردان دوٌزلن آخارلی سو دئمکدیر.
منجه سیزقوْو سو اوْلان یئرده «نوْو» یارانماغینین دا احتمالی واردیر.
بئله لیکله سیزی نوْو سؤزونون دوٌزه لمه یی و دیللره دوٌشمه یی اوْلاسیدیر. سوْنرالار گئتدیکجه سیزی نوْو سؤزو زینه سؤزونه دَییشیلیبدیر.
سیزی نوْو> سیزنوْو>زینوو> زینه.
بورادادا اوٌستده کی یوزوم قبول اولماسا اسماعیل هادی ایله سؤز بیر اوْلوب سس یامسیماسینی قبول ائتمه لییک.
بونوندا دئمه یینین ضرری یوْخدور
تبریز کندلرینین آراسیندا بیر کند واردیر قوْندارما اوٌزده «زینجَناب» یازیبدیلار. معنا ائدنده اوْلور زینِ جناب = جناب یَهَری. منیم باخیشیمدا بو آنلامدا اوْلان بئله بیر سؤز گوٌلمه لی بیر سؤزدور اؤزه للیکده توٌرک کندلرینی فارس دیلینده یوْرماغی عاغیلا باتان سؤز دَییل. بو کندین آدی منجه «زینه نوْو»ایمیش سوْنرالار نئجه کی «بین ائوی» بناب یازیبلار «زینه نوْو»و دا زینجناب ائله ییبدیرلر. ساغ داها باش اوجالیقلا.
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
❤3