🍎🏃📚✏️
قوْلچاق ندیر :
اوشاق بعضا یئنی یئتمه قیز اوشاقلارینین
دوٌزه لتدیکلری یوْخسا اوْنلارا
دوٌزه لینن اینسان شکلینده ،
چوْخلو قیز شکلینده اوْیونچاق.
باشقا آدی : گلینجیک. گلین.
آذربایجانجا : Gəlincik, kukla.
ت.ت. : oyuncak bebek.
فا : عروسک.
اینگ : doll.
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
قوْلچاق ندیر :
اوشاق بعضا یئنی یئتمه قیز اوشاقلارینین
دوٌزه لتدیکلری یوْخسا اوْنلارا
دوٌزه لینن اینسان شکلینده ،
چوْخلو قیز شکلینده اوْیونچاق.
باشقا آدی : گلینجیک. گلین.
آذربایجانجا : Gəlincik, kukla.
ت.ت. : oyuncak bebek.
فا : عروسک.
اینگ : doll.
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
❤2
Forwarded from Rahim.akbayrak
زبان_در_آذربایجان_باستان-1.pdf
5.7 MB
زبان_در_آذربایجان_باستان-1.pdf
❤1
🍎🏃📚✏️
آذربایجان ندیر :
«آذ» سؤزو لغات الترک و برهان قاطع سؤزلوگونده «اوجا یئر» و «اوجا تپه» آنلامیندادیر.
عالیملریمیزدن چوخو «آذ/آز» سؤزونو «آس» سؤزوندن بیلیرلر. آس = آذربایجاندا یاشایان ائللردن بیری.
«ار» سؤزونو حکیم کاشغرلی کیشی آنلامیندا یازیبدیر. باشقا سؤزلوکلر آشاغیداکیلاری یازیبدیلار : اَر : آد. 1- کیشی. آرواد مجلیسینده یالنیز آرواد اولار اره یول وئرمزلر. 2- اؤناد. قهرمان. ایگیت. یاخشیلیغا یاخشیلیق هر کیشینین ایشیدیر/یامانلیغا یاخشیلیق ار کیشینین ایشیدیر. آتالار سؤزو. 3- عسگر(سرباز). 4- ایشینی یاخشی بیلن. یئتَنَکلی. استعدادلی. 5- آروادین حیات-یولداشی. اَر ایپک ساپدیر دو̌یون دوشسه آچیلماز- آروادی اَری ساخلار، پنیری دری. – ده ده م ائوینده-ده قارا گون اریم ائوینده ده. آتالار سؤزو.
بای کیتابلاردا بیگ یازیلان بیر سؤزجوکدور. بعضی آنلاملاری : بای/بَی : آد. 1- زنگین آدام. وارلی. 2- باشچی. رئیس. بَی ایله اکین اَکه نین تاغی چیگنینده بیتر. آتالار سؤزو. 3- سایغی اوچون کیشی آدلارینین یانیندا گلن بیر سؤز. علی بای(علی بَی). حسن بَی (حسن آقا). و ....
آذربایجان سؤزونون ترکیبی :
آذ+ار+بای+قان بعضیلری آز+ اربای + قان. منجه معنا دا فرق ائله مز.
دئمه لییم عربلر قان/گان یئرینه جان اکی ایشله دیبدیرلر.
آذربایقان/آذربایگان/آذربایجان = آذیز=آذیئر=آذ+ار بای+ گان/قان. بؤیوکلر تپه سی.
داها :
آس( آز)[ ائل آدی]+ اَر[ایگیت /قهرمان/ سلحشور]+ بَی[ بؤیوک/بزرگ] +قان(مکان اکی] قهرمان آز ائلینین یوردو.
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
آذربایجان ندیر :
«آذ» سؤزو لغات الترک و برهان قاطع سؤزلوگونده «اوجا یئر» و «اوجا تپه» آنلامیندادیر.
عالیملریمیزدن چوخو «آذ/آز» سؤزونو «آس» سؤزوندن بیلیرلر. آس = آذربایجاندا یاشایان ائللردن بیری.
«ار» سؤزونو حکیم کاشغرلی کیشی آنلامیندا یازیبدیر. باشقا سؤزلوکلر آشاغیداکیلاری یازیبدیلار : اَر : آد. 1- کیشی. آرواد مجلیسینده یالنیز آرواد اولار اره یول وئرمزلر. 2- اؤناد. قهرمان. ایگیت. یاخشیلیغا یاخشیلیق هر کیشینین ایشیدیر/یامانلیغا یاخشیلیق ار کیشینین ایشیدیر. آتالار سؤزو. 3- عسگر(سرباز). 4- ایشینی یاخشی بیلن. یئتَنَکلی. استعدادلی. 5- آروادین حیات-یولداشی. اَر ایپک ساپدیر دو̌یون دوشسه آچیلماز- آروادی اَری ساخلار، پنیری دری. – ده ده م ائوینده-ده قارا گون اریم ائوینده ده. آتالار سؤزو.
بای کیتابلاردا بیگ یازیلان بیر سؤزجوکدور. بعضی آنلاملاری : بای/بَی : آد. 1- زنگین آدام. وارلی. 2- باشچی. رئیس. بَی ایله اکین اَکه نین تاغی چیگنینده بیتر. آتالار سؤزو. 3- سایغی اوچون کیشی آدلارینین یانیندا گلن بیر سؤز. علی بای(علی بَی). حسن بَی (حسن آقا). و ....
آذربایجان سؤزونون ترکیبی :
آذ+ار+بای+قان بعضیلری آز+ اربای + قان. منجه معنا دا فرق ائله مز.
دئمه لییم عربلر قان/گان یئرینه جان اکی ایشله دیبدیرلر.
آذربایقان/آذربایگان/آذربایجان = آذیز=آذیئر=آذ+ار بای+ گان/قان. بؤیوکلر تپه سی.
داها :
آس( آز)[ ائل آدی]+ اَر[ایگیت /قهرمان/ سلحشور]+ بَی[ بؤیوک/بزرگ] +قان(مکان اکی] قهرمان آز ائلینین یوردو.
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
❤1
🍎🏃📚✏️
70-جى درس
تایلیقلار (12)
5. تعيين تایلیقلارى
بو تایلیقلار جوٌمله ده ايسيملردن اؤنجه گلر و اوْنلارى تعيين ائدر. بو تایلیقلارين سایى چوْخدور. اوْنلارين لاپ چوخ ايشلننلرى بونلاردير: اؤز, هر, بوتون, عئينى, فيلان, ...
اؤرنك: من اؤز دوْستومو گؤردوم. اوْنلار اؤز ايشلرينى يئرينه يئتيرديلر. بو عئينى كيتابدير.
بو عوضلیکلرين هئچ بيريسى حاللانماز, جمع علامتى آلماز و منسوبیت اکلريله ايشلنمز.
"اؤز" تعيين تایلیغی هم ده قاييديش شخص تایلیغينين بيرينجى نوْعونون اساسينى تشكيل ائدير. بونلارين اساس فرقى اوْندان عیبارتدیر کی, قاييديش تایلیغیندا "اؤز" نيسبت اکلرى آلاندان سوْنرا قاييديش تایلیغی اوْلار, آنجاق تعيين تایلیغیندا " اؤز" هئچ بير اک قبول ائده بيلمز.
"اؤز" تعيين تایلیغی اوْلاندا موطلق بير ايسيمدن قاباق گلر و اوْنون ايسته يينه گؤره بو ايسيم نيسبت اکی قبول ائدر و بو اکی قبول ائتمه ين ايسيم "اؤز" ايله ايشلنه بيلمز.
تعيين تایلیغی اوْلاندا "اؤز"ون شخص علامتى اوْلا بيلمز و اوْندان سوْنرا گلن ايسيم شخصى بيلديرر: اؤز دوستوم, اؤز دوستوموز, ...
"اؤز" تعيين تایلیغی اؤزوندن سوْنرا گلن ايسیمى تعيين ائدير, آنجاق بو تعيين, صيفت تعيين ائتمه سى كيمى دئييل, بلكه بو ايسمى بيلديرير: "من اؤز خالقيما اينانيرام." دئديكده "اؤز" سؤزو "خالقيما" سؤزونو بللنديرير, دقيق لشديرير. بئله حاللاردا "اؤز" معناجا تعيين ساييليرسا دا, موستقيل شكيلده جوٌمله عضوو اوْلا بيلمز, بلكه اوْ اؤزوندن سوْنرا گلن ايسيمله بيرليكده جوٌمله نين معين عضوو اوْلور. اؤرنك اوٌچون يوخاريداكى جوٌمله ده "اؤز خالقيما" جوٌمله نين غير مستقيم تامامليغى دير.
قایناق : سس ، صرف کیتابی پروفسور زهتابی-تخلیص ائدن ، سارای خانیم
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
70-جى درس
تایلیقلار (12)
5. تعيين تایلیقلارى
بو تایلیقلار جوٌمله ده ايسيملردن اؤنجه گلر و اوْنلارى تعيين ائدر. بو تایلیقلارين سایى چوْخدور. اوْنلارين لاپ چوخ ايشلننلرى بونلاردير: اؤز, هر, بوتون, عئينى, فيلان, ...
اؤرنك: من اؤز دوْستومو گؤردوم. اوْنلار اؤز ايشلرينى يئرينه يئتيرديلر. بو عئينى كيتابدير.
بو عوضلیکلرين هئچ بيريسى حاللانماز, جمع علامتى آلماز و منسوبیت اکلريله ايشلنمز.
"اؤز" تعيين تایلیغی هم ده قاييديش شخص تایلیغينين بيرينجى نوْعونون اساسينى تشكيل ائدير. بونلارين اساس فرقى اوْندان عیبارتدیر کی, قاييديش تایلیغیندا "اؤز" نيسبت اکلرى آلاندان سوْنرا قاييديش تایلیغی اوْلار, آنجاق تعيين تایلیغیندا " اؤز" هئچ بير اک قبول ائده بيلمز.
"اؤز" تعيين تایلیغی اوْلاندا موطلق بير ايسيمدن قاباق گلر و اوْنون ايسته يينه گؤره بو ايسيم نيسبت اکی قبول ائدر و بو اکی قبول ائتمه ين ايسيم "اؤز" ايله ايشلنه بيلمز.
تعيين تایلیغی اوْلاندا "اؤز"ون شخص علامتى اوْلا بيلمز و اوْندان سوْنرا گلن ايسيم شخصى بيلديرر: اؤز دوستوم, اؤز دوستوموز, ...
"اؤز" تعيين تایلیغی اؤزوندن سوْنرا گلن ايسیمى تعيين ائدير, آنجاق بو تعيين, صيفت تعيين ائتمه سى كيمى دئييل, بلكه بو ايسمى بيلديرير: "من اؤز خالقيما اينانيرام." دئديكده "اؤز" سؤزو "خالقيما" سؤزونو بللنديرير, دقيق لشديرير. بئله حاللاردا "اؤز" معناجا تعيين ساييليرسا دا, موستقيل شكيلده جوٌمله عضوو اوْلا بيلمز, بلكه اوْ اؤزوندن سوْنرا گلن ايسيمله بيرليكده جوٌمله نين معين عضوو اوْلور. اؤرنك اوٌچون يوخاريداكى جوٌمله ده "اؤز خالقيما" جوٌمله نين غير مستقيم تامامليغى دير.
قایناق : سس ، صرف کیتابی پروفسور زهتابی-تخلیص ائدن ، سارای خانیم
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
❤1
🍎🏃📚✏️
✍️ شهریار
حیدربابا گلئیلیکدن نه چیخار
ظولمون ائوین صبر و تحمل ییخار
درویش اوْلان صبرون الین برک سیخار
گل قاییداخ چیخاق آقا دوٌزونه
گئچاق گنه محبتون سؤزونه
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
✍️ شهریار
حیدربابا گلئیلیکدن نه چیخار
ظولمون ائوین صبر و تحمل ییخار
درویش اوْلان صبرون الین برک سیخار
گل قاییداخ چیخاق آقا دوٌزونه
گئچاق گنه محبتون سؤزونه
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
❤1
🍎🏃📚✏️
✍️ چاووش
بو ایل جوما آخشامی زومار آیینین اوْن ایکیسینده (۱۲) کوْلا فیرنگیده زوْغال اخته ییغواسی(جشنواره) گئچیریلدی
.
زوْغال ندیر :
زوْغال : قیرمیزی، تورشا-شیرین و
یئمه لی میوه سی اوْلان بیر آغاججیقدیر.
زوْغال آغاججیغی یابانی حالدا قافقازدا،
کیریمده اوْرتا آسیادا مولداوی ده آنادوْلو،
گونئی آذربایجان داغلارینین
اتک داها دؤشلرینده بیتر.
زوغال آغاججیغی یارپاقلامازدان چوخ اوّل
دوندوران آییندا(فئورال/بهمن) چیچکلنر،
ساری چیچکلری بیر یئرده توْپلانیب
چتیر کیمی ساللانار.
زوْغال آغاجی ۵-۲ متیر بوْیوندا گؤرونوبدور.
توْخومونون چیخاریلمیشینا زوْغال آختاسی دئییلیر.
ت.ت. قیزیلجیق.
فا : زغال اخته.
علمی آدی : Cornus mas
╭••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
✍️ چاووش
بو ایل جوما آخشامی زومار آیینین اوْن ایکیسینده (۱۲) کوْلا فیرنگیده زوْغال اخته ییغواسی(جشنواره) گئچیریلدی
.
زوْغال ندیر :
زوْغال : قیرمیزی، تورشا-شیرین و
یئمه لی میوه سی اوْلان بیر آغاججیقدیر.
زوْغال آغاججیغی یابانی حالدا قافقازدا،
کیریمده اوْرتا آسیادا مولداوی ده آنادوْلو،
گونئی آذربایجان داغلارینین
اتک داها دؤشلرینده بیتر.
زوغال آغاججیغی یارپاقلامازدان چوخ اوّل
دوندوران آییندا(فئورال/بهمن) چیچکلنر،
ساری چیچکلری بیر یئرده توْپلانیب
چتیر کیمی ساللانار.
زوْغال آغاجی ۵-۲ متیر بوْیوندا گؤرونوبدور.
توْخومونون چیخاریلمیشینا زوْغال آختاسی دئییلیر.
ت.ت. قیزیلجیق.
فا : زغال اخته.
علمی آدی : Cornus mas
╭••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
❤1
Forwarded from 𐰼𐰓𐰢 اردم
✳️ تپهگؤز حاقدا قیسا معلومات: (دده قورقود داستانی)
📝داستاندان معلومدور؛ «تپهگؤز» انساندیر. -انسانلیغی نهدن مشخص اولور؟ چوخ ساده جواب وئریریک: بو ناتاراز موجود، هم دوشونه بیلیر و هم دانیشا بیلیر.
تپهگؤز او عصرده، اؤزونه پئشه بولوب و چوبانلیق ائدیر و بیر سورو قویونا باخیر. آنجاق اونون جنسیّتینی معلوم ائتمک اولمور. یعنی بو عجاییب وارلیغین «کیشی» یوخسا «قادین» اولدوغو معلوم دئییل. آنجاق داستاندا بیر دفعه باساتا «سود قارداشی» دئییر. یونان میفولوژی و اسطورهلرینده اولان تپهگؤز، سیکلوپ پولیفم آدلانیر. او داستانلاردا دا «اودیسه»، سیکلوپون گؤزونه قصد ائدیب. اورادا دا سیکلوپ، اودیسهنی اله کئچیرمک اوچون، قیافه و گؤرکمجه اؤزونه اوخشار قارداشلارینی کؤمهیه چاغیریر. «هومر» ده اونو «دنیزلر تانریسی» و «سو الههسی» تقدیم ائدیر. دئمهلی اسطورهشناسلیقدا- ساده دئسک داستاندا- تپهگؤزو، کیشی قیسمینده تانیتدیریر. تپهگؤز اؤزونو کیشی سانیر. آنجاق بو کیشینین یا بو ائرکهیین دیشیسی یوخدور! داستانلاردان آیدین اولان، سیکلوپلار نسلینده قادین یا دیشی یوخدور. داستانین اساس فاکتی دا بودور: تپهگؤز (پولیفم) تؤرتمک، آیریلارینین یارانیشیندا اشتراک ائتمک شانسیندان محرومدور.
آنجاق بیر سؤال دا یارانیر: بلکه تپهگؤز، آندروگین حسابلانیر؟ (یعنی هم کیشیدیر و هم قادین)
بوتون ددهقورقودشناسلار بو سؤالی جوابلاماقدان عاجیزدیرلر. آرتیق بیلگی وئرک: آندروگین، ایدهآل تانری تیپینین صورتیدیر. تپهگؤز ایسه اسطورهنین تانری ایله انسان آراسینداکی اولان فاصلهده اَیلهشیب قالان پرسوناژدیر. (پرسوناژ: بدیعی اثرده اشتراک ائدن شخص، صورت، تیپ و...). او تانریلارین قالیغیدیر. بئله دئسک یاخشیدیر: او تانریلارین توللانتیسیدیر. آنجاق هئچ جوره انسان دا اولا بیلمیر. تپهگؤز تانریدا دئییل، انساندا سادهجه اؤزگهسیدیر. تپهگؤزون آتاسی قونور قوجا ساری چوباندیر. آناسی ایسه سما پریسیدیر. بیر گون همن بو ساری چوبان «اوزون مونار» آدلانان یئرده چیمَن پری قیزلارینین بیرینی زورلاییر. پری قیز قاناد چالیب اوچارکن: «چوبان، ایل تمام اولاندا، مندهکی امانتینی گل آل. آما اوغوزلارین باشینا بلا گتیردین» (دده قورقود داستانی- باساتلا تپهگؤز بویو) سؤیلهییر و گؤیلره اوچور. یونان میفولوژی و اسطورهلرینده بئله بیر داستان یوخدور. دده قورقود داستانینا گؤره، تپهگؤز «فوقالمخلوق»دور و سوی آغاجی یا شجرهسی کوسمیک دونیایا باغلیدیر. (کوسمیک: فضایی. فضایا عایید اولان). داستان دئییر کی دوز بیر ایل سونرا (۹ آی یوخ!) پری قیز چوبانا امانتینی قایتاریر. بو امانت گؤزلری قاماشدیران و پاریلدایان بیر توپا اَت پارچاسیدیر. بونا دقت یئتیرک: «چوبان بو اَت توپاسینی گؤرنده تعجبلندی. گئری دؤنوب ساپاند داشینا توتدو. ووردوقجا بؤیودو. چوبان همین ییغناغی قویدو، قاچدی. قویونلارین آردینا دوشدو، سن دئمه، او زامان باییندیر خان بَیلرله گزمهیه چیخمیش. بولاغین اوستونه گلدیلر. گؤردولر کی بیر عجیب مؤجود یاتیر؛ باش- آیاغی بیلینمیر. چئورهیه آلدیلار، بیر ایگید آتدان ائنیب اونو ترپتدی، ووردو، ووردوقجا بؤیودو... آروز قوجا دا ائنیب ووردو، سیلکهلَدی، بیردن ماهمیزی همین موجودا توخوندو. بو اَت توپاسینین پردهسی ییرتیلدی. ایچیندن بیر اوغلان اوشاغی چیخدی. گؤودهسی آدام گؤودهسی، تپهسینده بیر گؤزو واردی...». (اوخوجونون ایشین سهل ائتمک اوچون همن داستانین سادهلشمیشین تقدیم ائتدیک.)
بورادا تپهگؤزون جنسیّتی بَللی اولور. اوغلان اوشاغیدیر. آنجاق بئله نظره گلیر: بو داها چوخ داستانین بدیعی طلبیدیر. یعنی تپهگؤزله شئر سودو اممیش آروز اوغلو باساتی قارداشلاشدیرماق و برابرلشدیرمک فیکرینین تظاهرودور. پرینین امانتینین باشقا فضالاردان یئره هوپپموشو و یونان تپهگؤزلری، یئر اوزونون ازلی اوغلانلاریدیر. یونان میفولوژی و اسطورهلرینده همن سیکلوپلار، دوغرو- دوزگون مسگرلردیر. (یانی مس قاب دوزلدیب ساتیرمیشلار). بورادا هفائستوس تانریسی ایله بیر ایلگی وار. (هفائستوس زئوس و هِرانین اوغلودور) چونکو هفائستوس دا دمیرچیدیر. آنجاق معلول اولدوغونا گؤره، آخساق دمیرچی حسابلانیر. (زئوس اونو یئره چیرپمیشدی).
بونو هامیمیز بیلیریک: مسگرلیک یئره کورهسینه عایید اولان پئشهدیر. آنجاق بو پئشهنین سوی آغاجی یا شجرهسی گؤیلردهدیر. ائله گؤیلردن توللانان یا گؤندریلنلر ده یئرده مسگرلیکله مشغول اولورلار. سیکلوپلار گؤیلرین یئره گؤندردییی دمیرچیلردیر. زئوس اوچون ایلدیریم و شیمشکلری، یعنی زئوسون سیلاحلارینی محض سیکلوپ پولیفملری دوزلدیرلر.
✍️شاهین مرادی
#تپه_گؤز #تورکولوژی #تاریخ
🔺 اردم تورک دونیاسینین مدنیت کانالی:
🆔 @Erdemaz
📝داستاندان معلومدور؛ «تپهگؤز» انساندیر. -انسانلیغی نهدن مشخص اولور؟ چوخ ساده جواب وئریریک: بو ناتاراز موجود، هم دوشونه بیلیر و هم دانیشا بیلیر.
تپهگؤز او عصرده، اؤزونه پئشه بولوب و چوبانلیق ائدیر و بیر سورو قویونا باخیر. آنجاق اونون جنسیّتینی معلوم ائتمک اولمور. یعنی بو عجاییب وارلیغین «کیشی» یوخسا «قادین» اولدوغو معلوم دئییل. آنجاق داستاندا بیر دفعه باساتا «سود قارداشی» دئییر. یونان میفولوژی و اسطورهلرینده اولان تپهگؤز، سیکلوپ پولیفم آدلانیر. او داستانلاردا دا «اودیسه»، سیکلوپون گؤزونه قصد ائدیب. اورادا دا سیکلوپ، اودیسهنی اله کئچیرمک اوچون، قیافه و گؤرکمجه اؤزونه اوخشار قارداشلارینی کؤمهیه چاغیریر. «هومر» ده اونو «دنیزلر تانریسی» و «سو الههسی» تقدیم ائدیر. دئمهلی اسطورهشناسلیقدا- ساده دئسک داستاندا- تپهگؤزو، کیشی قیسمینده تانیتدیریر. تپهگؤز اؤزونو کیشی سانیر. آنجاق بو کیشینین یا بو ائرکهیین دیشیسی یوخدور! داستانلاردان آیدین اولان، سیکلوپلار نسلینده قادین یا دیشی یوخدور. داستانین اساس فاکتی دا بودور: تپهگؤز (پولیفم) تؤرتمک، آیریلارینین یارانیشیندا اشتراک ائتمک شانسیندان محرومدور.
آنجاق بیر سؤال دا یارانیر: بلکه تپهگؤز، آندروگین حسابلانیر؟ (یعنی هم کیشیدیر و هم قادین)
بوتون ددهقورقودشناسلار بو سؤالی جوابلاماقدان عاجیزدیرلر. آرتیق بیلگی وئرک: آندروگین، ایدهآل تانری تیپینین صورتیدیر. تپهگؤز ایسه اسطورهنین تانری ایله انسان آراسینداکی اولان فاصلهده اَیلهشیب قالان پرسوناژدیر. (پرسوناژ: بدیعی اثرده اشتراک ائدن شخص، صورت، تیپ و...). او تانریلارین قالیغیدیر. بئله دئسک یاخشیدیر: او تانریلارین توللانتیسیدیر. آنجاق هئچ جوره انسان دا اولا بیلمیر. تپهگؤز تانریدا دئییل، انساندا سادهجه اؤزگهسیدیر. تپهگؤزون آتاسی قونور قوجا ساری چوباندیر. آناسی ایسه سما پریسیدیر. بیر گون همن بو ساری چوبان «اوزون مونار» آدلانان یئرده چیمَن پری قیزلارینین بیرینی زورلاییر. پری قیز قاناد چالیب اوچارکن: «چوبان، ایل تمام اولاندا، مندهکی امانتینی گل آل. آما اوغوزلارین باشینا بلا گتیردین» (دده قورقود داستانی- باساتلا تپهگؤز بویو) سؤیلهییر و گؤیلره اوچور. یونان میفولوژی و اسطورهلرینده بئله بیر داستان یوخدور. دده قورقود داستانینا گؤره، تپهگؤز «فوقالمخلوق»دور و سوی آغاجی یا شجرهسی کوسمیک دونیایا باغلیدیر. (کوسمیک: فضایی. فضایا عایید اولان). داستان دئییر کی دوز بیر ایل سونرا (۹ آی یوخ!) پری قیز چوبانا امانتینی قایتاریر. بو امانت گؤزلری قاماشدیران و پاریلدایان بیر توپا اَت پارچاسیدیر. بونا دقت یئتیرک: «چوبان بو اَت توپاسینی گؤرنده تعجبلندی. گئری دؤنوب ساپاند داشینا توتدو. ووردوقجا بؤیودو. چوبان همین ییغناغی قویدو، قاچدی. قویونلارین آردینا دوشدو، سن دئمه، او زامان باییندیر خان بَیلرله گزمهیه چیخمیش. بولاغین اوستونه گلدیلر. گؤردولر کی بیر عجیب مؤجود یاتیر؛ باش- آیاغی بیلینمیر. چئورهیه آلدیلار، بیر ایگید آتدان ائنیب اونو ترپتدی، ووردو، ووردوقجا بؤیودو... آروز قوجا دا ائنیب ووردو، سیلکهلَدی، بیردن ماهمیزی همین موجودا توخوندو. بو اَت توپاسینین پردهسی ییرتیلدی. ایچیندن بیر اوغلان اوشاغی چیخدی. گؤودهسی آدام گؤودهسی، تپهسینده بیر گؤزو واردی...». (اوخوجونون ایشین سهل ائتمک اوچون همن داستانین سادهلشمیشین تقدیم ائتدیک.)
بورادا تپهگؤزون جنسیّتی بَللی اولور. اوغلان اوشاغیدیر. آنجاق بئله نظره گلیر: بو داها چوخ داستانین بدیعی طلبیدیر. یعنی تپهگؤزله شئر سودو اممیش آروز اوغلو باساتی قارداشلاشدیرماق و برابرلشدیرمک فیکرینین تظاهرودور. پرینین امانتینین باشقا فضالاردان یئره هوپپموشو و یونان تپهگؤزلری، یئر اوزونون ازلی اوغلانلاریدیر. یونان میفولوژی و اسطورهلرینده همن سیکلوپلار، دوغرو- دوزگون مسگرلردیر. (یانی مس قاب دوزلدیب ساتیرمیشلار). بورادا هفائستوس تانریسی ایله بیر ایلگی وار. (هفائستوس زئوس و هِرانین اوغلودور) چونکو هفائستوس دا دمیرچیدیر. آنجاق معلول اولدوغونا گؤره، آخساق دمیرچی حسابلانیر. (زئوس اونو یئره چیرپمیشدی).
بونو هامیمیز بیلیریک: مسگرلیک یئره کورهسینه عایید اولان پئشهدیر. آنجاق بو پئشهنین سوی آغاجی یا شجرهسی گؤیلردهدیر. ائله گؤیلردن توللانان یا گؤندریلنلر ده یئرده مسگرلیکله مشغول اولورلار. سیکلوپلار گؤیلرین یئره گؤندردییی دمیرچیلردیر. زئوس اوچون ایلدیریم و شیمشکلری، یعنی زئوسون سیلاحلارینی محض سیکلوپ پولیفملری دوزلدیرلر.
✍️شاهین مرادی
#تپه_گؤز #تورکولوژی #تاریخ
🔺 اردم تورک دونیاسینین مدنیت کانالی:
🆔 @Erdemaz
👏1
🍎🏃📚✏️
دوٌنن فیرنگی کوْلاسیندا زوْغال/قیزیلجیق
و سوماق/توْمتوْم ییغواسی(جشنواره) قورولدو.
بیلیریک قیزیلجیق(زوْغال) ایله
سوماق(توْمتوْم) داغلیق یئرلرده بیتر.
اؤزللیکده قاراداغ بو ایکی محصولون باشلیجا مکانیدیر.
آنجاق بو ییغوادا قاراداغین آدی گؤرونمه دی. نییه؟؟؟
ییغوانین اؤزل ایشلریندن بیری ائلین
بیلیک و کوٌلتورونو گؤره سه دیب آچیقلامادیر.
آنجاق زوْغال ایله توْمتوْمون یئری اوْلان
قاراداغین آدی ایتیب باسدیریلیب حالدا،
ییغوادا باشا چاتدی.
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
دوٌنن فیرنگی کوْلاسیندا زوْغال/قیزیلجیق
و سوماق/توْمتوْم ییغواسی(جشنواره) قورولدو.
بیلیریک قیزیلجیق(زوْغال) ایله
سوماق(توْمتوْم) داغلیق یئرلرده بیتر.
اؤزللیکده قاراداغ بو ایکی محصولون باشلیجا مکانیدیر.
آنجاق بو ییغوادا قاراداغین آدی گؤرونمه دی. نییه؟؟؟
ییغوانین اؤزل ایشلریندن بیری ائلین
بیلیک و کوٌلتورونو گؤره سه دیب آچیقلامادیر.
آنجاق زوْغال ایله توْمتوْمون یئری اوْلان
قاراداغین آدی ایتیب باسدیریلیب حالدا،
ییغوادا باشا چاتدی.
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
❤2
🍎🏃📚✏️
71-جى درس
تایلیقلار (13)
5. تعيين تایلیقلارى
بیرینجی, ایکینجی و اوٌچونجو شخص تک, هابئله ایسیملردن سوْنرا "اؤز" عوضليينين ايشلنمه سينده بو خصوصيت وارديركى, بيرينجى شخص تكده, ايسيمين سوْنوندا شخص سوْنلوغو "يم"نا گؤره" اؤز"و ايشلتمه يه ائحتياج اوْلمور. مثلا" من كيتابيمى اوْخودوم" جوٌمله سينى "من اؤز كيتابيمى اوْخودوم" شكلينده دئييب يازماغا ائحتياج يوْخدور. آنجاق "سن كيتابينى اوْخودون", "اوْ كيتابينى اوْخودو", "حسن كيتابينى اوْخودو" جوٌمله لرينده "اؤز" عوضلیگى لازيمدير, اوْنا گؤره كى اوْنلارين شخصلرى قارانليقدير.
دئييلمه ليدير كى بو وضعيت يازى ديل نورماللارى ايله دير. تبريز لهجه سينده ايكينجى شخصده "اؤز" سؤزونه ائحتياج اوْلمور: سن كيتابيوى اوْخودون(اورمو لهجه سینده سن کیتابییین اوخودون). دئمك نيسبت شكيلچيسى قبول ائتمه ين "اؤز" تعيين عوضليگى هئچ بير ايسمى دييشه بيلمز و يالنيز فاعيل (اؤزنه/سوبيكت) ايله مفعولون (نسنه/اوبيكت) ايلگيسينى بيلديرير.
"بوٌتون, هر, عئينى, فيلان" تایلیقلارى ده دييشيلمز و اوْنلاردان سوْنرا گلن ايسيملرى تعيين ائدر.
"هر" سؤزو "كس, بير, بيرى" سؤزلريله ايشله نيب, غيرمعين تایلیقلار يارادار: هركس, هر بير, هر بيرى.
"اؤز" و "هر بيرى"دن باشقا بو تایلیقلاردان سوْنرا گلن ايسيملر آدليق حالدادا اوْلا بيلر.
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
71-جى درس
تایلیقلار (13)
5. تعيين تایلیقلارى
بیرینجی, ایکینجی و اوٌچونجو شخص تک, هابئله ایسیملردن سوْنرا "اؤز" عوضليينين ايشلنمه سينده بو خصوصيت وارديركى, بيرينجى شخص تكده, ايسيمين سوْنوندا شخص سوْنلوغو "يم"نا گؤره" اؤز"و ايشلتمه يه ائحتياج اوْلمور. مثلا" من كيتابيمى اوْخودوم" جوٌمله سينى "من اؤز كيتابيمى اوْخودوم" شكلينده دئييب يازماغا ائحتياج يوْخدور. آنجاق "سن كيتابينى اوْخودون", "اوْ كيتابينى اوْخودو", "حسن كيتابينى اوْخودو" جوٌمله لرينده "اؤز" عوضلیگى لازيمدير, اوْنا گؤره كى اوْنلارين شخصلرى قارانليقدير.
دئييلمه ليدير كى بو وضعيت يازى ديل نورماللارى ايله دير. تبريز لهجه سينده ايكينجى شخصده "اؤز" سؤزونه ائحتياج اوْلمور: سن كيتابيوى اوْخودون(اورمو لهجه سینده سن کیتابییین اوخودون). دئمك نيسبت شكيلچيسى قبول ائتمه ين "اؤز" تعيين عوضليگى هئچ بير ايسمى دييشه بيلمز و يالنيز فاعيل (اؤزنه/سوبيكت) ايله مفعولون (نسنه/اوبيكت) ايلگيسينى بيلديرير.
"بوٌتون, هر, عئينى, فيلان" تایلیقلارى ده دييشيلمز و اوْنلاردان سوْنرا گلن ايسيملرى تعيين ائدر.
"هر" سؤزو "كس, بير, بيرى" سؤزلريله ايشله نيب, غيرمعين تایلیقلار يارادار: هركس, هر بير, هر بيرى.
"اؤز" و "هر بيرى"دن باشقا بو تایلیقلاردان سوْنرا گلن ايسيملر آدليق حالدادا اوْلا بيلر.
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
❤1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🍎🏃📚✏️
🎦 سیمنان اوستانیندا خوراسان توٌرکلرینین توْی مراسیمی.
#کالپوش بؤلگه سی
#طلوبین کندی
یئرلی پالتار، ساز قوشمه، یئکه قاوال، رقص داها خوراسان تورکلرینین باشقا بیلیک و کولتورلری.
@turkanxorasan
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
🎦 سیمنان اوستانیندا خوراسان توٌرکلرینین توْی مراسیمی.
#کالپوش بؤلگه سی
#طلوبین کندی
یئرلی پالتار، ساز قوشمه، یئکه قاوال، رقص داها خوراسان تورکلرینین باشقا بیلیک و کولتورلری.
@turkanxorasan
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
❤1
🍎🏃📚✏️
یاشاییش دورقون اوْلمایان بیر آخار دیر.
اوْنو دوٌشونمک اوٌچون گرک آخاسان
اؤزویون یاشام آخیمینا تاپشیر
دینجلیک دنیزینه چاتینجا اوْنویلا بیرلیکده اوْل.
فارسجا
زندگی جریان دارد ماندنی نیست
برای درکش باید جاری باشی
خود را به جریان زندگی بسپار
و همراهش باش تا به دریای آرامش برسی
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
یاشاییش دورقون اوْلمایان بیر آخار دیر.
اوْنو دوٌشونمک اوٌچون گرک آخاسان
اؤزویون یاشام آخیمینا تاپشیر
دینجلیک دنیزینه چاتینجا اوْنویلا بیرلیکده اوْل.
فارسجا
زندگی جریان دارد ماندنی نیست
برای درکش باید جاری باشی
خود را به جریان زندگی بسپار
و همراهش باش تا به دریای آرامش برسی
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
🍎🏃📚✏️
اوْخ ایلانی :
آد. وحش. آزجا اوزاقلیغی آتیلیب گؤیده گئدن،
باشی آغچالی، بوْیو 130 سانتیمئتیره قدر،
اینجه، زهرلی و تهلیکه لی بیر ایلان.
دیوان : اوْق ییلان.
فا. تیر مار.
لاتین : Psammophis lineolatus.
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
اوْخ ایلانی :
آد. وحش. آزجا اوزاقلیغی آتیلیب گؤیده گئدن،
باشی آغچالی، بوْیو 130 سانتیمئتیره قدر،
اینجه، زهرلی و تهلیکه لی بیر ایلان.
دیوان : اوْق ییلان.
فا. تیر مار.
لاتین : Psammophis lineolatus.
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
🍎🏃📚✏️
ساغیر ایلان :
آد. وحش. 75-65 سانت اوزونلوغو اولان،
چوخلو داغلاردا یاشایان بیر زهرلی ایلان.
ت.ت. اوروپا انگه ره یی.
فا : افعی.
عر. أفعى الناشر. Vipera aspis.
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
ساغیر ایلان :
آد. وحش. 75-65 سانت اوزونلوغو اولان،
چوخلو داغلاردا یاشایان بیر زهرلی ایلان.
ت.ت. اوروپا انگه ره یی.
فا : افعی.
عر. أفعى الناشر. Vipera aspis.
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🍎🏃📚✏️
☸️ همدان اوستانیندا توٌرکجه نین چئشیتلی لهجه لری.
🔸 بهار لهجه سی
🔹 لالجین لهجه سی
🔸 گنج تپه لهجه سی(بهار شهریستانینین کندلریندن بیری)
🔹 کبودرآهنگ و رزن لهجه سی.
🔸 صالح آباد لهجه سی.
🆔 👉 @qazvinturklari
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
☸️ همدان اوستانیندا توٌرکجه نین چئشیتلی لهجه لری.
🔸 بهار لهجه سی
🔹 لالجین لهجه سی
🔸 گنج تپه لهجه سی(بهار شهریستانینین کندلریندن بیری)
🔹 کبودرآهنگ و رزن لهجه سی.
🔸 صالح آباد لهجه سی.
🆔 👉 @qazvinturklari
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
🍎🏃📚✏️
✍️ چاووش
ساغساغان، دانانین بیتلرینی آتاسی خئیرینه آریتلاماز.
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
✍️ چاووش
ساغساغان، دانانین بیتلرینی آتاسی خئیرینه آریتلاماز.
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯