Хэштеги для навигации!
#кицанаш
#чехкааларш
#х1еталметалш
#гочдар
#туьйранаш
#тийжамаш
#дийцарш
#фразеологизмаш
#кицанаш
#чехкааларш
#х1еталметалш
#гочдар
#туьйранаш
#тийжамаш
#дийцарш
#фразеологизмаш
Ши къиг
Цхьана хенахь цхьа ши къиг хилла йехаш-1аш.
— Чехка йаха а г1ой, йаах1ума йан хи да вайна, — аьлла йоккхах йолчо жимах йолчуьнга.
Т1ома йаьлла йахана, сиха хи а деана, йай чу а доьттина, йай кхе оьллина цо.
— Х1инца йаха а г1ой, цхьанхьара вайна жижиг да, — аьлла йоккхах йолчо жимах йолчуьнга.
Т1ома йаьлла, йахана жимах йерг жижиг лаха. Д1айоьдуш-йоьдуш, цунна ахархо гина, латта охуш. Говран гоа т1е а хиъна, къиг цуьнан жижиг ийзо йолаелира. И гинчу х1илла долчу ахархочо аьлла:
— Х1е, къиг, гоа т1ера а ца ийзош, п1ендаршна йуккъера ийзаде и жижиг.
Цо дуьйцург бакъ а хетта, къиг п1ендарш йуккъера жижиг йийзо йолаелира. 31ок йиттина-йиттина, к1ад а йелла, цхьа а жижиган дакъа ца даккхаделира цуьнга.
Жижиг а доцуш, йоккхах йолу къиг йолчу йухайирзира къиг.
Оьг1азйахначу къийго жимах йолчуьнга буьрса хаьттира:
— Жижиг деъний ахьа? — аьлла.
— Х1ан-х1а, ца деана, — жоп делира жимачо.
— Ца деънехь, суна-м хьайниг а мегар ду, — аьлла, з1ок тоьхна, кхехкачу йайчу кхоьссира йоккхах йолчу къиго жимах йерг.
#туьйранаш
Цхьана хенахь цхьа ши къиг хилла йехаш-1аш.
— Чехка йаха а г1ой, йаах1ума йан хи да вайна, — аьлла йоккхах йолчо жимах йолчуьнга.
Т1ома йаьлла йахана, сиха хи а деана, йай чу а доьттина, йай кхе оьллина цо.
— Х1инца йаха а г1ой, цхьанхьара вайна жижиг да, — аьлла йоккхах йолчо жимах йолчуьнга.
Т1ома йаьлла, йахана жимах йерг жижиг лаха. Д1айоьдуш-йоьдуш, цунна ахархо гина, латта охуш. Говран гоа т1е а хиъна, къиг цуьнан жижиг ийзо йолаелира. И гинчу х1илла долчу ахархочо аьлла:
— Х1е, къиг, гоа т1ера а ца ийзош, п1ендаршна йуккъера ийзаде и жижиг.
Цо дуьйцург бакъ а хетта, къиг п1ендарш йуккъера жижиг йийзо йолаелира. 31ок йиттина-йиттина, к1ад а йелла, цхьа а жижиган дакъа ца даккхаделира цуьнга.
Жижиг а доцуш, йоккхах йолу къиг йолчу йухайирзира къиг.
Оьг1азйахначу къийго жимах йолчуьнга буьрса хаьттира:
— Жижиг деъний ахьа? — аьлла.
— Х1ан-х1а, ца деана, — жоп делира жимачо.
— Ца деънехь, суна-м хьайниг а мегар ду, — аьлла, з1ок тоьхна, кхехкачу йайчу кхоьссира йоккхах йолчу къиго жимах йерг.
#туьйранаш
🤔5
Дагахь дог дустуш (доттаг1а). – О ком-либо, кто близко понимает другого.
Сан дагах дог дустуш доттаг1а вацара сан, нанас дена вина ваша вацара со. Нохчийн халкъан фольклор ("Жерочун к1ентан, гуьржийн к1ентан илли")
#фразеологизмаш
Сан дагах дог дустуш доттаг1а вацара сан, нанас дена вина ваша вацара со. Нохчийн халкъан фольклор ("Жерочун к1ентан, гуьржийн к1ентан илли")
#фразеологизмаш
Текхарго аьлларг
Хьалхалерачу заман чохь вехаш-1aш хилла цхьа онда нарт. Адамашна ч1ог1а оьг1аз а вахана, церан йурт йагийна цо. И йагийна ша ваьлча, луьстачу хьуьна йисте а вахана, мохь тоьхна цо дийнаташка а, сагалметташка а:
— Дадалург, дада, т1ема дала ницкъ берг, т1ема дала! Со кху хьуьнах сийна ц1е лато воллу! — аьлла. Кхин хьем ца хуьлуьйтуш, ша ма-аллара, хьуьнан цхьана маь11ера дуьйна ц1е тесна наьрто. К1елхьаравала ницкъ кхаьчнарг, к1елхьарволуш, ц1еран г1овг1а бен йоцуш, тийналла х1оьттина хьуьнхахь.
Йаьгна йаьлла хьун. Хилларг, х1ун ду-те, аьлла, хьуьн чухула волавелла наьрт. Хьуьнан цхьана маь1ехь, алу т1ехь бетталуш, текхарг гина наьртана.
—Дакъаза ма бала хьо, текхарг, xlapa ц1е йиллале, аса тоьхна мохь ца хезира-те хьуна? Х1унда 1ий-те хьо кху ц1ера юккъехь? — хаьттина наьрто, гуш долчу суртах цецваьлла.
— Хаза-м дера хезира суна, наьрт, ахьа аьлларг, ца хезира ала бакъо йац сан. Бакъ ду, наьрт, кху хьуьнхахь бина а, кху лаьттахь кхиъна а бара со. Ахь бохург а дина, бовзазчу хийрачу махка а бахана, кхечарна несалахь хуьлучул, кху сайн махкахь балар нийса хийтира суна. Х1окху лаьттан экъан т1ехь суна массо а х1ума ду гергара, x1apa бу сан дайх бисина кхерч. Кхузахь сайн лаамехь 1ожалла т1еэцар вуно нийса хета суна, — аьлла бала бетталучу текхарго, ца кхеташ, цецваьлла шега хьоьжучу наьрте.
#туьйранаш
Хьалхалерачу заман чохь вехаш-1aш хилла цхьа онда нарт. Адамашна ч1ог1а оьг1аз а вахана, церан йурт йагийна цо. И йагийна ша ваьлча, луьстачу хьуьна йисте а вахана, мохь тоьхна цо дийнаташка а, сагалметташка а:
— Дадалург, дада, т1ема дала ницкъ берг, т1ема дала! Со кху хьуьнах сийна ц1е лато воллу! — аьлла. Кхин хьем ца хуьлуьйтуш, ша ма-аллара, хьуьнан цхьана маь11ера дуьйна ц1е тесна наьрто. К1елхьаравала ницкъ кхаьчнарг, к1елхьарволуш, ц1еран г1овг1а бен йоцуш, тийналла х1оьттина хьуьнхахь.
Йаьгна йаьлла хьун. Хилларг, х1ун ду-те, аьлла, хьуьн чухула волавелла наьрт. Хьуьнан цхьана маь1ехь, алу т1ехь бетталуш, текхарг гина наьртана.
—Дакъаза ма бала хьо, текхарг, xlapa ц1е йиллале, аса тоьхна мохь ца хезира-те хьуна? Х1унда 1ий-те хьо кху ц1ера юккъехь? — хаьттина наьрто, гуш долчу суртах цецваьлла.
— Хаза-м дера хезира суна, наьрт, ахьа аьлларг, ца хезира ала бакъо йац сан. Бакъ ду, наьрт, кху хьуьнхахь бина а, кху лаьттахь кхиъна а бара со. Ахь бохург а дина, бовзазчу хийрачу махка а бахана, кхечарна несалахь хуьлучул, кху сайн махкахь балар нийса хийтира суна. Х1окху лаьттан экъан т1ехь суна массо а х1ума ду гергара, x1apa бу сан дайх бисина кхерч. Кхузахь сайн лаамехь 1ожалла т1еэцар вуно нийса хета суна, — аьлла бала бетталучу текхарго, ца кхеташ, цецваьлла шега хьоьжучу наьрте.
#туьйранаш
👍3
Борз а, цхьогал а, н1аьна а
Цхьана лекхачу лаьмнашкахь, цхьа а ца 1ачу йуькъачу хьаннашкахь, вовшах а кхетта, барзо а, цхьогало а, н1аьно а сацам бина, бах, цхьогало хьехар а дина, шахьар йан.
— Муха йан йеза и шахьар? Уггар хьалха х1ун дан деза вай? — аьлла, хаьттина барзой, н1аьной.
Цхьогало аьлла:
— Барзо хьуьнхара дечиг дахьар ду, аса стигала к1ур оьхуьйтур бу, ткъа н1аьно 1уьйранна, кхойкхуш, массо а самавоккхур ву. Т1аккха нахана йуккъехь, вай шахьар йиллина, аьлла, даьржар ду.
Шолг1ачу дийнахь борз хьуьнах йахана дечиг даккха, ткъа цхьогал, н1аьна схьалаца г1ерташ, цунна т1аьхьайаьлла. Н1аьна к1елхьарайаьлла, амма цхьогалан багахь цуьнан ц1ога дисина.
Схьакхаьчна борз, мор буьззина дечиг а дахьаш. И охьа а тесна, д1ахьаьжча, дитта т1ехь н1аьна гина цунна ц1ога а доцуш.
— Ой, хьуна х1ун хилла? — аьлла, цецъйаьлла борз.
Н1аьно хилларг дийцича, оьг1азъяхана борз, цхьогална т1е а кхетта, цуьнан хаза деха ц1ога схьадаьккхина. Цунах дедда к1елхьарадаьллачу цхьогало мохь тоьхна, боху:
— Вададай! Вай иштта вовшийн ц1оганаш ийзадахь, цкъа а шахьар йийр йац-кх вай! — аьлла.
#туьйранаш
Цхьана лекхачу лаьмнашкахь, цхьа а ца 1ачу йуькъачу хьаннашкахь, вовшах а кхетта, барзо а, цхьогало а, н1аьно а сацам бина, бах, цхьогало хьехар а дина, шахьар йан.
— Муха йан йеза и шахьар? Уггар хьалха х1ун дан деза вай? — аьлла, хаьттина барзой, н1аьной.
Цхьогало аьлла:
— Барзо хьуьнхара дечиг дахьар ду, аса стигала к1ур оьхуьйтур бу, ткъа н1аьно 1уьйранна, кхойкхуш, массо а самавоккхур ву. Т1аккха нахана йуккъехь, вай шахьар йиллина, аьлла, даьржар ду.
Шолг1ачу дийнахь борз хьуьнах йахана дечиг даккха, ткъа цхьогал, н1аьна схьалаца г1ерташ, цунна т1аьхьайаьлла. Н1аьна к1елхьарайаьлла, амма цхьогалан багахь цуьнан ц1ога дисина.
Схьакхаьчна борз, мор буьззина дечиг а дахьаш. И охьа а тесна, д1ахьаьжча, дитта т1ехь н1аьна гина цунна ц1ога а доцуш.
— Ой, хьуна х1ун хилла? — аьлла, цецъйаьлла борз.
Н1аьно хилларг дийцича, оьг1азъяхана борз, цхьогална т1е а кхетта, цуьнан хаза деха ц1ога схьадаьккхина. Цунах дедда к1елхьарадаьллачу цхьогало мохь тоьхна, боху:
— Вададай! Вай иштта вовшийн ц1оганаш ийзадахь, цкъа а шахьар йийр йац-кх вай! — аьлла.
#туьйранаш
👍2
👍2