🔸🔸آقای میراث! کلاهت را بالاتر بگذار!

🔸پنج، شش سال است که بیشتر از هر کدام از کارشناسان سازمان میراث فرهنگی غصه میراث تاریخی این استان را خورده‌ام. بیشتر از بدنه کارمندیِ سازمانِ خموده‌ای که همیشه‌ی خدا دیر رسیده. امروز هم که خبر تخریب بافت تاریخی روستای کنگ رسید، تعجب نکردم. دیر یا زود این خبر می‌رسید. وقتی هم که خبر آمد نه بخشداری و نه فرمانداری و نه میراث هیچ‌ کاری نکرده‌اند، فهمیدم پشت آقایان دهیاری و شورا به جای دیگری بند است. آن چهار تا آدم ساده و کم‌سواد علی‌القاعده نمی‌توانستند جلوی چهار تا نهاد بایستند. درباره میراث هم که تکلیف معلوم است. همیشه نشان داده از دیوار صدا خواهد آمد و از میراث نه. نماد بی‌عُرضگی. همچنان که دهخدا گفته.

🔸🔸بی‌عُرضه: بی‌مصرف. بیکاره .آدم بی‌وجود که از وی کاری ساخته نباشد. (دهخدا)

🔸مسعود نبی‌دوست. فعال فرهنگی

⭕سید قرقره فروش مشهدی که به رجبعلی خیاطِ مشهدی ها معروف بود، درگذشت.

زندگینامه ایشان در پست بعدی
@charbagh

رجبعلی خیاط یک دوچرخه قدیمی داشت و کارش فروش نخ، دکمه، سوزن، شانه و وسایل خیاطی بود که در گوشه‌ای از میدان شهدای قدیم مشهد بساط می‌کرد و علاوه بر فروش اجناسش، مورد لطف مردم شهر هم قرار می‌گرفت.

سید مرتضی موسوی روز پنج شنبه در سن نود و نه سالگی به علت کهولت سن فوت کردند ...
جالبه بدونید حتی آیت الله بهجت به دیدن ایشون میرفتند .

بساط قرقره‌فروشی اش تا زمانی که محل کارش در میدان شهدا تخریب نشده بود برپا بود و بعد از آن کاملا خانه‌نشین شد.

ایشان بسیار اهل توکل بود و ارشادات عارفانه و توحیدی بسیاری داشت.
بارها در منزل او در مجالس روضه دهه صفر و مجلس روز عید غدیر، هزاران نفر سر سفره او می‌نشستند، پیرمردی که در ظاهر فقط قرقره فروش است نخ و شانه می‌فروشد اما او جمعیت بسیاری را سفره‌‌داری می‌کرد بارها می‌گفت سر سفره امام حسین(علیه السلام) نباید ماشین حساب دست گرفت و حساب و کتاب کرد تکیه کلامش این بود که تو برای حسین جان روضه بگیر او خودش همه مقدمات را فراهم می‌کند چون من صاحب روضه نیستم همه میهمانان اباعبدالله(علیه السلام) هستند و من هم خادم هستم.

شروع روضه‌های سید ساعت 3 صبح بود و جمعیت بسیار زیادی برای آن می‌آمدند برای همین منازل همسایه‌ها را هم مهیای پذیرایی می‌کردند سید در منزل خودش را باز می‌کرد پا برهنه به مردم خوش آمد می‌گفت و به مردمی که در منزل خودش حاضر می‌شدند می‌گفت نماز شب بخوانیم آن هم در خانه‌ای که خودش سال‌ها در آن سبوح القدوس گفته و نماز خوانده، بعد خودش از مردم پذیرایی می‌کرد بعد از نماز صبح تازه مجلس عمومی شکل می‌گرفت.

او به جای اینکه گوشه‌ای بنشیند و مردم بروند دست‌بوسی می‌گفت آمدید برای روضه پس روضه بخوانید نماز شب بخوانید اصلا اجازه دست‌بوسی نمی‌داد خیلی شاد و بشاش و اهل نشاط معنوی بود، محور زندگی‌اش خدا و حسین جانش بود.
او معتقد بود همه هزینه مراسم برای برگزاری روضه، از عنایت خود امام حسین(علیه السلام) است و هر کس در مجلس حاضر می‌شد علاوه بر پذیرایی از او، مقداری از میوه‌ و موادی که برای پذیرایی بود را برای خانواده افراد هم می‌فرستاد و می‌گفت اگر برندارید من مدیون و شرمنده امام حسین(علیه السلام) می‌شوم.
نکته بارز شخصیت سید موسوی از دید فرزند او ، سخاوت و بخشندگی و توسل پدر به اهل بیت به‌ویژه امام حسین‌(علیه‌السلام) است.

پسر سید می‌گوید: ما به این باور رسیدیم کسب این مقامات آقا جان فقط به‌خاطر سخاوت او بود چرا که هر آنچه داشت به نیازمندان می‌بخشید و ما انتظار آن را نداشتیم.
او میگوید به یاد دارم بارها به خانه می‌آمد در حالی که کفشی به پا نداشت وقتی علت را می‌پرسیدیم می‌گفت به فردی که نیاز داشت، دادم.

دعای ندبه خاصی در مشهد برگزار میشد که به «دعای ندبه آقا سید» معروف بود و از افراد شاخص و علما نیز در آن شرکت می‌ کردند و آداب خاصی دارد و از جمله آن قرائت صلوات ضراب اصفهانی است که از امام زمان(عج) رسیده است.
سید به‌دنبال سفره‌ای برای معنویت بود، او هیچ‌گاه خودش را در معرض توجه دیگران قرار نمی‌داد اما با این حال مورد عنایت آیت‌الله بهجت هم بود.

«رجبعلی خیاط» مشهدی حالا چند روزی است که آرام خوابیده تا مشهدالرضا، میدان شهدا، روضه‌های دهه آخر صفر، دعای ندبه و مراسم عید غدیر منزلش، بی‌حضور معنوی او تکرار شود و تنها حسرت درک حضورش برای صاحبان تعقل و تفکر باقی بماند.
روحش شاد .
@charbagh

⭕بنای عسکریه مرحوم عابدزاده ثبت ملی شد.

پس از گذشت ۱۵ روز از ثبت بنای حسنیه، یکی دیگر از مدارس مرحوم عابدزاده هم ثبت ملی شد.
#بنای_تاریخی
@charbagh

بنای عسکریه، یکی از مدارس ۱۲گانه مرحوم علی‌اصغر عابدزاده(ره) است که به نام ۱۲ تن از معصومین(ع) در مشهد مقدس ساخته شده است.
#بنای_تاریخی
@charbagh

این بنا پس از مهدیه، دومین بنایی است که توسط مرحوم عابدزاده ساخته شده و در پایین‌خیابان، کوچه سرحوض (کوچه عسکریه) واقع است.
#بنای_تاریخی
@charbagh

آجرچینی خاص دیوارها با پنجره‌ها و در بزرگ چوبی، وجه تمایز این بنا با سایر ابنیه قدیمی محله پایین‌خیابان است. بر اساس سند منقوش در کارشی‌کارهای سردر بنا، قدمت عسکریه به سال ۱۳۷۰ ه‌.ق می‌رسد.
#بنای_تاریخی

@charbagh

فیلم دیده نشده از گفتگو با مردم درباره حکیم ابوالقاسم فردوسی - دهه 50 خورشیدی
#چهره_هویتی

🔸مطالب پیرامون تاریخ و هویت مشهد را کانال گروه مشهدگردی «چهارباغ» ببینید:
@charbagh

تخریب سینما مولن روژ واقع در کوچه استانداری
#بنای_تاریخی
@charbagh

از مهمترین اثار پخش شده در سینما مولن‌روژ فیلم«جنگ در فضا»، «ساعت وحشتناک»، «شکار شوهر»، «ملکه دریا»، «هیولای وحشت»، «سرنوشت یک دختر» .
@charbagh

این سینما در تاریخ 22آذر سال1340 اقدام به نمایش«ژنرال دلارووره» ساخته فیلم‌ساز پرآوازه ایتالیایی کرد. این ‌فیلم از آثار برجسته سینمای ایتالیا به شمار می‌آید.
@charbagh

⭕به مناسبت تولد همایون شجریان
عکس دیده نشده از محمدرضا و همایون شجریان؛
هنرمندان مشهدی موسیقی کشور.
@charbagh

بگیر فطره‌ام اما مخور برادر جان
که من در این رمضان قوت ‌غالبم غم بود

مهدی اخوان ثالث
#چهره_هویتی

@charbagh

کلنگ ثبت ملی «کنگ» ۳۰۰۰ ساله به زمین خورد

🔸روستای تاریخی سه هزار ساله کنگ، که به ماسوله خراسان معروف است پس از کش‌وقوس‌های فراوان در فهرست آثار ملی قرار گرفت.
@charbagh

نگاهی به سیل ویرانگر هشتم خرداد ۱۳۲۹
♦️شهر را آب برد
ادامه در پست بعدی
@charbagh

‌ 🔻ماجرای سیل ویرانگری که 70 سال پیش، بخشی از محلات قدیمی مشهد را نابود کرد.

♦️سید محسن صدرمعروف به «صدرالاشراف» که از سال 1327ش. به سمت استاندار خراسان منصوب شد، ماجرای سیل و علت آن را در خاطراتش چنین بیان می کند: «اولا باران شدیدی بود که قریب یک ساعت در شهر و اطراف با نهایت شدت بارید اما خندقی که دور شهر قدیم مشهد بود، پرنشد. این خندق به طور مارپیچ در وسط شهر واقع و خیابان هایی را که با آن تقاطع کرده بودند طاق زده اند ولی به ملاحظه آن که سطح خیابان روی پل، مرتفع تر از سطح خود خیابان نباشد، طاق ها مرتفع نیست و عمق زیاد ندارد. دیگر آن که شدت باران در کوهستان طرف جنوب غربی شهر و راه طرقبه و بند گلستان زیاد بود و همین که سیل به طرف شهر آمد، اتفاقا چوب های درخت تبریزی که از باغ ملک آباد بریده ودر مجرا برای حمل ریخته بودند را سیل با خود روانه ساخت و جلوی پل که روی کانال کشیده شده بود، سد گردید و به این واسطه آب در بالای سدی که جلوی خندق قدیم مشرف به شهر بود، جمع شده و سد را شکست و به خندق قدیم که در اواسط شهر به طور پیچ پیچ واقع شده بود، ریخت. گذشته از این که خندق قدیم که بعضی نقاط آن پرشده بود، وسعت عبور آب را نداشت و شروع به خرابی خانه های اطراف خندق کرد... »
♦️محمود بدر نیز در آن روزها، نایب التولیه آستان قدس رضوی بود. او در 9 خرداد طی گزارشی به ریاست دفتر مخصوص دربار شرح واقعه سیل مشهد را ارائه می کند و توضیح می دهد که تعداد خانه هایی که در این سیل خراب شده، هفتصد باب است که یا آسیب سخت به آن وارد آمده است یا قابل سکونت نیستند.
در این گزارش تعداد تلفات جانی معلوم نیست ولی تصور نمی رود از 30 نفر متجاوز باشد. به اذعان او، کشته شدگان عمدتا اشخاص فقیر و بیچاره بوده‌اند که غافلگیر شده و قادر به فرار از این سیل مهیب نبوده اند. صدرالاشراف بیشترین خرابی را متوجه محله عیدگاه دانسته و نوشته است:« خرابی در آخر خندق که محله عیدگاه است و خانه های آن هم از خشت و گل و در گودی ساخته شده، زیادتر از سایر نقاط بود یعنی فقرا بیشتر بی خانه شدند.»
♦️دراین سیل به اماکن حرم مطهر، خسارتی وارد نشده است. این گزارش نشان می دهد قسمتی از دیوارهای باغ های خارج شهر که متعلق به آستان قدس است، فرو ریخته و به محصول سردرختی و زراعت صیفی نیز خساراتی وارد آمده است. همچنین به قنات گناباد که آب نهر شهر را تامین می کرد و همچنین مجاری آن تا شهر، خسارات مهمی وارد آمد که روز نهم خرداد، مقنی و کارگر کافی برای ترمیم قنات ها و اصلاح مجاری آب و تعیین میزان حقیقی خسارات اعزام شده اند.
♦️نان و خورشت برای سیل زدگان
استاندار خراسان امداد رسانی به سیل زدگان و کمک های صورت گرفته را نیز چنین بیان کرده است: «دبستانی اطراف آن را آب گرفته و اطفال در خطر غرق و تلف شدن بودند، مساعدت مردم سبب نجات آن ها گردید. شب اول دستور دادم اعضای شیرو خورشید مشهد جلسه خود را تشکیل داده و مقداری چادر که در مسیر بود برای سیل زدگان که با حال تحیر و بهت در کنار خانه خراب خود یا دورتر نشسته بودند، برپا شود و نان برای آن ها تهیه شد و تا سه روز نان و خورشت و قند و چای و آب توسط شیرو خورشید به آن ها داده شد.
♦️همچنین سیل موجب ویران شدن بخشی از زندان شهربانی، اداره برق و شیر و خورشید سرخ می شود. پس از ورود سیل به زندان زنان و بخشی از زندان مردان و تخریب آن، تعدادی از زندانی ها اقدام به فرار می کنند که در درگیری 6 نفر هدف اصابت گلوله قرار می گیرند.
♦️مدتی بعد، ساختمان سازی برای سیل زدگان در قطعه زمینی مقابل کارخانه نخریسی و نساجی خسروی مشهد انجام می شود و در مدت کمی 73 باب خانه و ده باب دکان آماده می شود. واگذاری این خانه ها به کسانی که در جریان سیل بیشترین خسارات را متحمل شده و جزو فقیرترین اشخاص بودند، با نظارت دستگاه های متولی وقت انجام می گیرد. همچنین چهل دستگاه پارچه بافی در آن جا نصب می شود تا مردم برای امرار معاش خود به شعربافی بپردازند.
بانک رهنی ایران نیز مبلغ بیست میلیون ریال به اشخاصی که در اثر سیل 8 خرداد 1329 در مشهد آسیب دیده بودند، وام اعطا می کند.
سرانجام پس از شناسایی افراد نیازمند با کمک دولت، آستان قدس رضوی و خیران حدود 150 خانه برای سیل زدگان ساخته و در کمتر از یک سال به آن ها واگذار شد.
✍ آذری خاکستر
@charbagh

⭕اژدر کوه
کوهی افسانه ای که میگویند اژدهایی در آن خفته، در معرض نابودی است .
ادامه در پست بعدی
@charbagh

اژدرکوه ،کوهی افسانه‌ای که می‌گویند اژدهایی روی آن خفته است، همان اژدهایی که مانع رسیدن آب به کشف‌رود می‌شد و سام، پدربزرگ رستم، پهلوان‌منشانه به میدان آمد، اژدها را از میان برداشت و جسدش را در همان حوالی رها کرد و آب را دوباره به کشف‌رود و آرامش را به زمین برگرداند.
🔸️فردوسی بزرگ هم درباره‌اش نوشت: «کشف‌رود پرخون و زرداب شد/ زمین جای آرامش و خواب شد»
اما انگار حالا خبری از آن آرامش نیست و پهلوانی هم به میدان نیامده تا جلو‌ یک فاجعه را بگیرد. کامیون‌ها یکی پس از دیگری از دامن کوه بالا می‌روند. معدن‌کاران از اژدهای خفته بر دامن کوه هم واهمه‌ای ندارند. به جانش افتاده‌اند و درست در محل قرمزرنگ، که در افسانه تعبیر به خون اژدها شده، تیشه‌هاشان را فرو آوردند و در چندین نقطه زخم بر پیکرش زدند، آن هم تنها به بهای برداشت اندکی آهک، آهکی که به‌وفور در خراسان و ایران موجود است.
 🔸️اژدرکوه یکی از کوه های ارزشمند تاریخ اسطوره ای ایران است که در شاهنامه فردوسی و گرشاسب نامه از آن نام برده شده است. نمای این کوه که در نزدیکی روستای تاریخی فارمد و در محاصره معادن سیمان و آهک قرار گرفته، امروز پر شده از حفره هایی که تنها برای برداشت آهک و گچ خاکی، در دل آن ایجاد شده است.
🔸️اژدرکوه به مراتب بیش از آهکی که از آن برداشت می شود برای ایران ارزش دارد. اگر به این کوه بها داده شود، می تواند در کنار کشف رود و روستای پاژ، یک مثلث طلایی گردشگری شود که هر روز توریست ها برای بازدید از آن صف بکشند. این در حالی است که امروز تنها برای برداشت آهک چندین حفره در دل آن ایجاد شده و منظرش را نابود کرده است
🔸️یکی از اهالی می گوید «نامش اژدرکوه است اما ما محلی ها به آن هجده کوه هم می گوییم زیرا یک سلسله کوه با دره های فراوان و سرسبز است که سالانه کوهنوردان زیادی برای صعود به اینجا می آیند. از سر اژدها صعود را شروع و طول کوه را پیمایش می کنند.
اژدرکوه ارتفاع زیادی دارد و با صعود به آن، همه دشت زیر پایتان قرار می گیرد.»
متاسفانه اژدرکوه افسانه ای دو سال پیش به مزایده گذاشته شده و تا سال ۱۴۰۰ اعتبار دارد و از انجا که مجوز بهربرداری آن در سال ۹۰ صادر شده، ظاهرا در آن زمان نیازی به اخذ مجوز از میراث فرهنگی نداشته و در مدت این دو سال نیز هیچ اخطاری از سوی میراث فرهنگی صورت نگرفته است.
حتی اگر میراث فرهنگی از همین امروز بگوید اژدرکوه ارزش تاریخی دارد باز هم نمیتوان جلو کار معدن را گرفت ،زیرا «تا زمانی که پروانه بهره برداری یک معدن اعتبار دارد، نمی توان سرمایه گذار را وادار به توقف کرد.
🔸️بنابراین از آنجایی که مجوز معدن اژدرکوه کاملا قانونی صادر شده و بر همین اساس حقی برای سرمایه گذار این معدن ایجاد شده است، اگر دولت یا میراث فرهنگی بگوید مثلا اژدرکوه قرار است ثبت جهانی شود یا ارزش تاریخی دارد و باید فعالیتش متوقف شود، طبق ماده 23 باید حق و حقوق بهره بردار را به صورت کامل پرداخت کند.
🔸️اژدها خواب است یا میراث فرهنگی؟
با همه این بحث ها مهم ترین سؤال این است که آیا اساسا اژدرکوه از نظر میراث فرهنگی ارزش تاریخی دارد. اگر دارد، چرا تا کنون اقدامی برای ثبت ملی آن صورت نگرفته یا دست کم عرصه و حریم آن به عنوان مکان تاریخی ارزشمند به اطلاع سازمان صنعت و معدن نرسیده است؟ این سؤال ساده ای است که با وجود 4 روز تماس پیاپی با معاون میراث فرهنگی، پاسخی برای آن نیافتیم. بنابراین باید گفت سؤال اساسی این است که اژدهای روی اژدرکوه خفته است یا اداره میراث فرهنگی؟
✍خلاصه ای از گزارش خانم شیما سیدی
@charbagh

به بهانه تخریب بافت تاریخی پیرامون حرم امام رضا و مجوز های تجاری سازی و مرتفع سازی در بافت ،طی سال های اخیر .
تصویرگر : مصطفی شفیعی کدکنی
@charbagh

به بهانه تخریب بافت تاریخی پیرامون حرم امام رضا و مجوز های تجاری سازی و مرتفع سازی در بافت ،طی سال های اخیر .
تصویرگر : مصطفی شفیعی کدکنی
@charbagh