🔬 ۱. تغییرات هورمونی در PCOS
🔺 افزایش آندروژن‌ها (هورمون‌های مردانه)
زنان مبتلا به PCOS اغلب سطح بالاتری از آندروژن‌ها (مانند تستوسترون، آندروستندیون، DHEA-S) دارند.
این افزایش آندروژن‌ها منجر به اختلال در رشد فولیکول‌ها در تخمدان می‌شود.
باعث علائم بالینی مثل آکنه، پرمویی، ریزش مو و اختلال تخمک‌گذاری می‌شود.
🔻 کاهش یا اختلال در استروژن و پروژسترون
🟣 استروژن:
سطح استروژن در PCOS معمولاً نسبتاً نرمال یا کمی بالا است، ولی نه در یک الگوی نوسانی طبیعی که در چرخه‌ی قاعدگی سالم دیده می‌شود.
استروژن در PCOS بیشتر از نوع استرون (estrone) است (که از تبدیل آندروژن‌ها در بافت چربی حاصل می‌شود)، و این نوع استروژن تأثیرات متفاوتی از استرادیول (estradiol) دارد که در تخمدان تولید می‌شود.
🟠 پروژسترون:
به‌دلیل اختلال در تخمک‌گذاری، بدن جسم زرد (corpus luteum) تولید نمی‌کند.
چون جسم زرد منبع اصلی پروژسترون پس از تخمک‌گذاری است، بنابراین سطح پروژسترون در PCOS پایین باقی می‌ماند.
این کمبود باعث عدم قاعدگی منظم و گاهی افزایش خطر سرطان آندومتر می‌شود، چون استروژن بدون همراهی پروژسترون باعث رشد بیش‌ازحد لایه‌ی داخلی رحم می‌شود.
🔁 اختلال در FSH و LH
🔵 FSH (هورمون محرک فولیکول):
در PCOS، سطح FSH طبیعی یا کمی پایین است.
این موضوع منجر به عدم رسیدن فولیکول‌ها به بلوغ کامل می‌شود (فولیکول‌های نابالغ در تخمدان می‌مانند و کیست می‌سازند).
🔴 LH (هورمون لوتئینه‌کننده):
سطح LH معمولاً افزایش یافته است.
نسبت LH به FSH معمولاً در زنان سالم 1:1 است، اما در PCOS این نسبت می‌تواند 2:1 یا حتی 3:1 شود.
این عدم تعادل باعث تحریک بیش‌ازحد سلول‌های تیكا (theca cells) می‌شود که آندروژن تولید می‌کنند و چرخه را بیشتر مختل می‌نمایند.
🥚 ۲. بررسی فرآیند تخمک‌گذاری در PCOS
🔄 روند طبیعی تخمک‌گذاری:
در یک زن سالم:
FSH باعث رشد فولیکول‌های تخمدانی می‌شود.
یک فولیکول غالب انتخاب شده، رشد می‌کند.
سطح استروژن بالا می‌رود و باعث اوج LH می‌شود.
LH موجب پاره‌شدن فولیکول و آزاد شدن تخمک (تخمک‌گذاری) می‌شود.
فولیکول تخلیه‌شده تبدیل به جسم زرد شده و پروژسترون ترشح می‌کند.
❌ در PCOS چه اتفاقی می‌افتد؟
به‌دلیل سطح ناکافی یا نامتناسب FSH، فولیکول‌ها به بلوغ نمی‌رسند.
هیچ فولیکول غالبی شکل نمی‌گیرد.
تخمک‌گذاری رخ نمی‌دهد.
فولیکول‌های نابالغ در تخمدان باقی می‌مانند و به شکل کیست‌های کوچک محیطی در سونوگرافی دیده می‌شوند (حلقه‌ای از فولیکول‌ها دور تخمدان = ظاهر "مرواریدی").
جسم زرد شکل نمی‌گیرد → پروژسترون ترشح نمی‌شود → قاعدگی نامنظم یا غایب می‌شود.
📌 جمع‌بندی فیزیولوژیکی
هورمونوضعیت در PCOSتأثیرFSHنرمال یا کمی پایینعدم بلوغ فولیکول‌هاLHبالاافزایش آندروژن، اختلال تخمک‌گذاریاستروژننرمال یا بالا (استرون بیشتر)رشد لایه رحم بدون تعادلپروژسترونپایینعدم قاعدگی منظم، خطر آندومترآندروژن‌هابالاپرمویی، آکنه، آمنورهانسولینبالا (در بسیاری موارد)تحریک تولید آندروژن‌ها

کنکور ۱۴۰۴

کنکور ۱۴۰۴