قوق شهروندی بود، قانونگذار با فاصله نزدیکی یعنی 5ماه پس از تصویب قانون احترام به آزادیهای مشروع و حفظ حقوق شهروندی، اقدام به وضع مقرراتی درباره حقوق شهروندی با تصویب قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران کرد. نکته حائز اهمیت در قانون برنامه چهارم توسعه این بود که دامنه شمول حقوق شهروندی علاوه بر گستره قضایی به سایر گسترههای اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی نیز تعمیم یافت و مورد حمایت و توجه قرار گرفت.
قانون برنامه چهارم توسعه در ماده100 ، دولت را موظف کرد که : به منظور ارتقای حقوق انسانی، استقرار زمینههای رشد و تعالی و احساس امنیت فردی و اجتماعی در جامعه و تربیت نسلی فعال،مسئولیتپذیر، ایثارگر، مؤمن، رضایتمند، برخوردار از وجدان کاری، با انضباط، با روحیه تعاون و سازگاری اجتماعی، متعهد به انقلاب و نظام اسلامی و شکوفایی ایران و مفتخر به ایرانی بودن، «منشور حقوق شهروندی» را مشتمل بر محورهای ذیل تنظیم و به تصویب مراجع ذیربط رساند:
الف) پرورش عمومی قانون مداری و رشد فرهنگ نظم و احترام به قانون و آیین شهروندی
ب) تأمین آزادی و صیانت از آرای مردم و تعیین آزادی در حق انتخابشدن و انتخاب کردن
ج) هدایت فعالیتهای سیاسی و اجتماعی به سمت فرایندهای قانون و حمایت و تضمین امنیت فعالیتها و اجتماعات قانونی
د) تأمین آزادی و امنیت لازم برای رشد تشکلهای اجتماعی در زمینه صیانت از حقوق کودکان و زنان
هـ) ترویج مفاهیم وحدتآفرینی و احترامآمیز نسبت به گروههای اجتماعی و اقوام مختلف در فرهنگ ملی
و) حفظ و صیانت از حریم خصوصی افراد
ز) ارتقای احساس امنیت اجتماعی در مردم و جامعه
به نظر میرسد منظور اساسی و اصلی قانونگذار از اینکه دولت را به موجب ماده100 قانون برنامه چهارم توسعه موظف به تهیه منشور حقوق شهروندی با تاکید بر محورهای ذیل آن کرده است، ایجاد، توسعه و نهادینهکردن فرهنگ شهروندی و مقدمهای برای تصویب قوانین مربوط به حقوق شهروندی است.
قانون برنامه چهارم توسعه در ماده100 ، دولت را موظف کرد که : به منظور ارتقای حقوق انسانی، استقرار زمینههای رشد و تعالی و احساس امنیت فردی و اجتماعی در جامعه و تربیت نسلی فعال،مسئولیتپذیر، ایثارگر، مؤمن، رضایتمند، برخوردار از وجدان کاری، با انضباط، با روحیه تعاون و سازگاری اجتماعی، متعهد به انقلاب و نظام اسلامی و شکوفایی ایران و مفتخر به ایرانی بودن، «منشور حقوق شهروندی» را مشتمل بر محورهای ذیل تنظیم و به تصویب مراجع ذیربط رساند:
الف) پرورش عمومی قانون مداری و رشد فرهنگ نظم و احترام به قانون و آیین شهروندی
ب) تأمین آزادی و صیانت از آرای مردم و تعیین آزادی در حق انتخابشدن و انتخاب کردن
ج) هدایت فعالیتهای سیاسی و اجتماعی به سمت فرایندهای قانون و حمایت و تضمین امنیت فعالیتها و اجتماعات قانونی
د) تأمین آزادی و امنیت لازم برای رشد تشکلهای اجتماعی در زمینه صیانت از حقوق کودکان و زنان
هـ) ترویج مفاهیم وحدتآفرینی و احترامآمیز نسبت به گروههای اجتماعی و اقوام مختلف در فرهنگ ملی
و) حفظ و صیانت از حریم خصوصی افراد
ز) ارتقای احساس امنیت اجتماعی در مردم و جامعه
به نظر میرسد منظور اساسی و اصلی قانونگذار از اینکه دولت را به موجب ماده100 قانون برنامه چهارم توسعه موظف به تهیه منشور حقوق شهروندی با تاکید بر محورهای ذیل آن کرده است، ایجاد، توسعه و نهادینهکردن فرهنگ شهروندی و مقدمهای برای تصویب قوانین مربوط به حقوق شهروندی است.
@chamk
قسمت اول:
سیاست به زبان ساده
سیاست،کلمه ای آشنا ولی نا مأنوس!بیشتر مردم از آوردن نام آن واهمه دارند،زیرا درک صحیحی از آن واژه ندارند. در کوچه و بازار هرکدام آن را به نوعی و از منظر ودید خود تعریف می کنند، یکی آن را خوب و دیگری آنرا بد می داند.
پریکلس اندیشمند یونانی در حدود سال ۵۰۰ ق.م در یک مرثیه سروده است:(( آدمی که به کار سیاست نپردازد شایسته صفت شهروند بی آزار نیست، بلکه باید او را شهروندی بی خاصیت بدانیم ))
سیاست چیست؟ یعنی چه ؟ آیا می توان آن را دریک رشته جدا گانه طبقه بندی نمود ؟ و یا اصلاً یک علم نامید؟ و یا اینکه قوانین علمی و عملی برای آن فرض نمود؟
قبل از هر چیز باید به تعریف دانش واژه سیاست پرداخت:
لغت سیاست واژهای است عربی که از ریشه ((ساس — یسوس )) و مصدر عربی سیاسه به معنی رام کردن حیوانات ، اداره امور مملکت ، مراقبت امور داخلی و خارجی کشور ، اصلاح امور خلق ، رعیت داری و مردم داری بر طبق مصالحشان و در فارسی به معنی عقوبت و مجازات نیز آمده است .
معادل انگلیسی آن politic از ریشه واژ لاتین (polis- شهر ) بر گرفتف شده است . ارسطو می نویسد: انسان به حکم physik. موجودی است که برای زندگی در polis آفریده شده است، اما مفهوم شهر با polish یونانی تفاوت اشکار دارد ،چون یونانیان به شهر یعنی جایگاه زیست مردمان asty می گفتند ودر آغاز polis قلعه ای بود که در پای asty می ساختند ، که کم کم معنی آن تغیر یافت و به معنای جامعه منظم سیاسی بکار رفت.
در واقع در یونان قدیم سیاست علم حکومت بر شهر بود، که افلاطون در کتاب مشهور خود ( جمهور ) مدینه فاضله آن را به رهبری فیلسوف شاه ترسیم می کند .
سیاست را می توان به مبارزه برای قدرت و یا حکومت کردن بر انسانها ، هنر ممکنات ، روابط یک دولت با دولتهای دیگر در عرصه بین الملل ، رهبری صلح آمیز و یا غیر صلح آمیز بر روابط افراد در جامعه و نیروهای اجتماعی و کار های حکومتی در داخل یک کشور تعبیر نمود .
در قدیم سیاست را ارباب علوم نامیده اند که به حق نیز می توان چنین جایگاهی را برای آن فرض نمود ، زیرا سیاست امروزه تمام جنبه های زندگی فرهنگی ،اقتصادی ،اجتماعی بشریت را در بر می گیرد ، چنانچه بهداشت عمومی وفردی و اخلاقی جامعه سیاستهای خاص خود را می طلبد.
خواسته یا ناخواسته امروزه سیاست در زندگی خصوصی و فردی نیز وارد شده است که بدون اتخاذ سیاست خاص تربیت فرزندان نیز میسر نیست . دراین مبحث منظور ما از سیاست به قول خواجه نظام الملک طوسب تدبیر منازل نیست، بلکه آیین راه و رسم کشور داری و تنظیم.روابط داخلی و خارجی است .
همین چند وجهی بودن سیاست سبب شده است که به شدت مورد علاقه همگان قرار گیرد و هر کسی اعم از افراد متخصص و غیر متخصص با نیتی جداگانه وارد عرصه سیاست شوند. البته به نوعی می توان گفت همه به تصور خود در آن متخصص هستند در حالی که این طور نیست !
ادامه دارد.....
كانال جامعه، فرهنگ و توسعه
@chamk
قسمت اول:
سیاست به زبان ساده
سیاست،کلمه ای آشنا ولی نا مأنوس!بیشتر مردم از آوردن نام آن واهمه دارند،زیرا درک صحیحی از آن واژه ندارند. در کوچه و بازار هرکدام آن را به نوعی و از منظر ودید خود تعریف می کنند، یکی آن را خوب و دیگری آنرا بد می داند.
پریکلس اندیشمند یونانی در حدود سال ۵۰۰ ق.م در یک مرثیه سروده است:(( آدمی که به کار سیاست نپردازد شایسته صفت شهروند بی آزار نیست، بلکه باید او را شهروندی بی خاصیت بدانیم ))
سیاست چیست؟ یعنی چه ؟ آیا می توان آن را دریک رشته جدا گانه طبقه بندی نمود ؟ و یا اصلاً یک علم نامید؟ و یا اینکه قوانین علمی و عملی برای آن فرض نمود؟
قبل از هر چیز باید به تعریف دانش واژه سیاست پرداخت:
لغت سیاست واژهای است عربی که از ریشه ((ساس — یسوس )) و مصدر عربی سیاسه به معنی رام کردن حیوانات ، اداره امور مملکت ، مراقبت امور داخلی و خارجی کشور ، اصلاح امور خلق ، رعیت داری و مردم داری بر طبق مصالحشان و در فارسی به معنی عقوبت و مجازات نیز آمده است .
معادل انگلیسی آن politic از ریشه واژ لاتین (polis- شهر ) بر گرفتف شده است . ارسطو می نویسد: انسان به حکم physik. موجودی است که برای زندگی در polis آفریده شده است، اما مفهوم شهر با polish یونانی تفاوت اشکار دارد ،چون یونانیان به شهر یعنی جایگاه زیست مردمان asty می گفتند ودر آغاز polis قلعه ای بود که در پای asty می ساختند ، که کم کم معنی آن تغیر یافت و به معنای جامعه منظم سیاسی بکار رفت.
در واقع در یونان قدیم سیاست علم حکومت بر شهر بود، که افلاطون در کتاب مشهور خود ( جمهور ) مدینه فاضله آن را به رهبری فیلسوف شاه ترسیم می کند .
سیاست را می توان به مبارزه برای قدرت و یا حکومت کردن بر انسانها ، هنر ممکنات ، روابط یک دولت با دولتهای دیگر در عرصه بین الملل ، رهبری صلح آمیز و یا غیر صلح آمیز بر روابط افراد در جامعه و نیروهای اجتماعی و کار های حکومتی در داخل یک کشور تعبیر نمود .
در قدیم سیاست را ارباب علوم نامیده اند که به حق نیز می توان چنین جایگاهی را برای آن فرض نمود ، زیرا سیاست امروزه تمام جنبه های زندگی فرهنگی ،اقتصادی ،اجتماعی بشریت را در بر می گیرد ، چنانچه بهداشت عمومی وفردی و اخلاقی جامعه سیاستهای خاص خود را می طلبد.
خواسته یا ناخواسته امروزه سیاست در زندگی خصوصی و فردی نیز وارد شده است که بدون اتخاذ سیاست خاص تربیت فرزندان نیز میسر نیست . دراین مبحث منظور ما از سیاست به قول خواجه نظام الملک طوسب تدبیر منازل نیست، بلکه آیین راه و رسم کشور داری و تنظیم.روابط داخلی و خارجی است .
همین چند وجهی بودن سیاست سبب شده است که به شدت مورد علاقه همگان قرار گیرد و هر کسی اعم از افراد متخصص و غیر متخصص با نیتی جداگانه وارد عرصه سیاست شوند. البته به نوعی می توان گفت همه به تصور خود در آن متخصص هستند در حالی که این طور نیست !
ادامه دارد.....
كانال جامعه، فرهنگ و توسعه
@chamk
@chamk
مفاهيم سياسي :
لمپن و لمپنيسم چیست؟
«لمپنيسم» از ريشه آلماني «لمپن» يا «لومپن» (Lumpen) گرفته شده است. واژة «لمپن» يا «لومپن» در مفهوم لغوي آن به كسي اطلاق مي گردد كه به گروه يا طبقه خاصي وابسته نباشد.
پاسخ :
«لمپنيسم» از ريشه آلماني «لمپن» يا «لومپن» (Lumpen) گرفته شده است. واژة «لمپن» يا «لومپن» در مفهوم لغوي آن به كسي اطلاق مي گردد كه به گروه يا طبقه خاصي وابسته نباشد. اين واژه معمولاً با پسوند «پرولتاريا» (Lumpen proletariat) بكار مي رود و منظور از آن كارگران فقير و ژنده پوش و بطور كلي كارگراني است كه از طبقه و جايگاه خود بريده و به عنوان گروهي بيكاره اند. از اين رو در لغت «لمپن پرولتاريا» مترادف با «بيكاره ها» استعمال مي شود.[1]
معناي اصطلاحي؛
معناي اصطلاحي واژة فوق كه غالباً در مباحث اجتماعي و سياسي جوامع سرمايه داري كاربرد دارد، گروه يا اقشار وازده جامعه است كه معمولاً در حاشيه شهرهاي بزرگ جوامع صنعتي زندگي نموده و از ارتباط و اتصال با طبقات فعال و مولد جامعه بريده اند. اين گروه كه از جريان زندگي عادي به دورند، بدون شغل و حرفه اي مفيد زندگي خود را در شرايط بسيار نامطلوب و سخت بسر مي برند. اينان براي امرار معاش و گذران زندگي غالباً به كارهاي ناشايست و ضد انساني تن مي دهند. دزدان، چاقو كشان حرفه اي، اوباش، ولگردان ، روسپيان و جنايتكاران باجگير خرده پا و نظاير آن را اصطلاحاً در زمره اين افراد به حساب مي آوردند.[2]
در جوامعي كه در حال گذار به سوي صنعتي شدن مي باشند به مرور و با توسعه و صنعتي شدن بيشتر بيكاري و ورشكستگي دايمي اقشار خرده پا افزايش يافته و گرايش به تشديد بدبختي و فلاكت كارگراني كه تا پيش از اين هر كدام به حرفه اي مشغول بودند به پيدايش «لمپن ها» مي انجامد. لومپن پرولتاريا به دليل وضع خاص اقتصادي و فقر فرهنگي معمولاً بازيچة دست بازيگران مختلف سياسي و به عنوان سياهي لشگر جريان هايي نظير فاشيسم و امثال آن قرار مي گيرد. به عنوان مثال ماركس شكل گيري بناپارتيسم (bonapartism) را نوعي اتحاد فرصت طلبانه و عوام گرايانه بخشي از بورژوازي و لمپن پرولتاريا معرفي مي كند كه براي كسب قدرت و مشروعيت خود در جلب آراء و افكار عمومي از اين گروه بهره گرفت.[3]
ماركس نخستين كسي كه به اين اصطلاح معاني ويژه اي بخشيد به اعتقاد ماركس ويژگي جوامع سرمايه داري به گونه اي است كه در نهايت به ظهور يك لمپن پرولتارياي مطلقاً فقير و بيكار مي انجامد يعني گروهي كه به دليل توسعه صنعتي در جوامع سرمايه داري از كار خود اخراج و به گروهي بيكار،غير مولد و محروم از امكانات اجتماعي تبديل شده اند. زيرا به عقيده ماركس سرمايه داران در جوامع صنعتي و سرمايه داري بر سر كسب بزرگترين ميزان ارزش اضافي در حال رقابت شديد با همديگر هستند، اين مسئله نتايج چندي در پي خواهد داشت: توليد مازاد و مصرف كم مداوم، كمتر شدن سهم كارگر در فرايند توليد به دليل مكانيزه شدن بيشتر، كاهش مداوم نرخ بهره، افزايش فقر نسبي كارگر در مقايسه با ميزان ارزش افزوده اي كه توليد مي كند و سرانجام ظهور يك لمپن پرولتارياي كاملاً فقير.
ماركس پيش بيني مي كرد كه بالاخره روزي اين لمپن پرولتارياي فقير به انقلاب دست خواهد زد اموال سرمايه داران را مصادره و نظام سرمايه داري را سرنگون خواهد ساخت اما چون پرولتاريا علاقه اي به ايجاد يك نظم اجتماعي استثماري ندارد زمينه حكومت كمونيسم كه در واقع نوع خاصي از روابط اجتماعي غير استثماري است فراهم خواهد شد. اما واقعيت در عمل به گونه اي ديگر رقم خورد. يعني در جوامع پيشرفته و سرمايه داري روند فقيرتر شدن كارگر كه قرار بود زمينه شورش و انقلاب آنان را فراهم سازد به وقوع نپيوست زيرا امپرياليسم فرصتهاي خاصي در اختيار سرمايه داران قرار داد تا با بخشي از درآمد حاصل از استثمار مستعمرات، وضع معيشتي كارگران خود را بهبود بخشيده و در سطح مطلوبي نگه دارند. بنابراين روند افزايش فقر و بيكاري پرولتاريا در سطح كلان در جوامع صنعتي اتفاق نيفتاد تا آنان با شورش عمومي نظام حاكم را سرنگون و قدرت را خود در دست گيرند.
كانال جامعه، فرهنگ و توسعه
@chamk
مفاهيم سياسي :
لمپن و لمپنيسم چیست؟
«لمپنيسم» از ريشه آلماني «لمپن» يا «لومپن» (Lumpen) گرفته شده است. واژة «لمپن» يا «لومپن» در مفهوم لغوي آن به كسي اطلاق مي گردد كه به گروه يا طبقه خاصي وابسته نباشد.
پاسخ :
«لمپنيسم» از ريشه آلماني «لمپن» يا «لومپن» (Lumpen) گرفته شده است. واژة «لمپن» يا «لومپن» در مفهوم لغوي آن به كسي اطلاق مي گردد كه به گروه يا طبقه خاصي وابسته نباشد. اين واژه معمولاً با پسوند «پرولتاريا» (Lumpen proletariat) بكار مي رود و منظور از آن كارگران فقير و ژنده پوش و بطور كلي كارگراني است كه از طبقه و جايگاه خود بريده و به عنوان گروهي بيكاره اند. از اين رو در لغت «لمپن پرولتاريا» مترادف با «بيكاره ها» استعمال مي شود.[1]
معناي اصطلاحي؛
معناي اصطلاحي واژة فوق كه غالباً در مباحث اجتماعي و سياسي جوامع سرمايه داري كاربرد دارد، گروه يا اقشار وازده جامعه است كه معمولاً در حاشيه شهرهاي بزرگ جوامع صنعتي زندگي نموده و از ارتباط و اتصال با طبقات فعال و مولد جامعه بريده اند. اين گروه كه از جريان زندگي عادي به دورند، بدون شغل و حرفه اي مفيد زندگي خود را در شرايط بسيار نامطلوب و سخت بسر مي برند. اينان براي امرار معاش و گذران زندگي غالباً به كارهاي ناشايست و ضد انساني تن مي دهند. دزدان، چاقو كشان حرفه اي، اوباش، ولگردان ، روسپيان و جنايتكاران باجگير خرده پا و نظاير آن را اصطلاحاً در زمره اين افراد به حساب مي آوردند.[2]
در جوامعي كه در حال گذار به سوي صنعتي شدن مي باشند به مرور و با توسعه و صنعتي شدن بيشتر بيكاري و ورشكستگي دايمي اقشار خرده پا افزايش يافته و گرايش به تشديد بدبختي و فلاكت كارگراني كه تا پيش از اين هر كدام به حرفه اي مشغول بودند به پيدايش «لمپن ها» مي انجامد. لومپن پرولتاريا به دليل وضع خاص اقتصادي و فقر فرهنگي معمولاً بازيچة دست بازيگران مختلف سياسي و به عنوان سياهي لشگر جريان هايي نظير فاشيسم و امثال آن قرار مي گيرد. به عنوان مثال ماركس شكل گيري بناپارتيسم (bonapartism) را نوعي اتحاد فرصت طلبانه و عوام گرايانه بخشي از بورژوازي و لمپن پرولتاريا معرفي مي كند كه براي كسب قدرت و مشروعيت خود در جلب آراء و افكار عمومي از اين گروه بهره گرفت.[3]
ماركس نخستين كسي كه به اين اصطلاح معاني ويژه اي بخشيد به اعتقاد ماركس ويژگي جوامع سرمايه داري به گونه اي است كه در نهايت به ظهور يك لمپن پرولتارياي مطلقاً فقير و بيكار مي انجامد يعني گروهي كه به دليل توسعه صنعتي در جوامع سرمايه داري از كار خود اخراج و به گروهي بيكار،غير مولد و محروم از امكانات اجتماعي تبديل شده اند. زيرا به عقيده ماركس سرمايه داران در جوامع صنعتي و سرمايه داري بر سر كسب بزرگترين ميزان ارزش اضافي در حال رقابت شديد با همديگر هستند، اين مسئله نتايج چندي در پي خواهد داشت: توليد مازاد و مصرف كم مداوم، كمتر شدن سهم كارگر در فرايند توليد به دليل مكانيزه شدن بيشتر، كاهش مداوم نرخ بهره، افزايش فقر نسبي كارگر در مقايسه با ميزان ارزش افزوده اي كه توليد مي كند و سرانجام ظهور يك لمپن پرولتارياي كاملاً فقير.
ماركس پيش بيني مي كرد كه بالاخره روزي اين لمپن پرولتارياي فقير به انقلاب دست خواهد زد اموال سرمايه داران را مصادره و نظام سرمايه داري را سرنگون خواهد ساخت اما چون پرولتاريا علاقه اي به ايجاد يك نظم اجتماعي استثماري ندارد زمينه حكومت كمونيسم كه در واقع نوع خاصي از روابط اجتماعي غير استثماري است فراهم خواهد شد. اما واقعيت در عمل به گونه اي ديگر رقم خورد. يعني در جوامع پيشرفته و سرمايه داري روند فقيرتر شدن كارگر كه قرار بود زمينه شورش و انقلاب آنان را فراهم سازد به وقوع نپيوست زيرا امپرياليسم فرصتهاي خاصي در اختيار سرمايه داران قرار داد تا با بخشي از درآمد حاصل از استثمار مستعمرات، وضع معيشتي كارگران خود را بهبود بخشيده و در سطح مطلوبي نگه دارند. بنابراين روند افزايش فقر و بيكاري پرولتاريا در سطح كلان در جوامع صنعتي اتفاق نيفتاد تا آنان با شورش عمومي نظام حاكم را سرنگون و قدرت را خود در دست گيرند.
كانال جامعه، فرهنگ و توسعه
@chamk
@Chamk
Human rights
حقوق بشر
انسان ها نه در هنگام تولد و نه در هنگام مرگ داراي آزادي و انتخاب آزادانه نيستند اما در حد فاصل اين دو
يعني تولد و مرگ، سزاوار داشتن آزادي و حق انتخاب آزادانه هستند و
تمام انسانها با حقوق مسلمی به دنیا می آیند.
این حقوق به مردم اجازه میدهد که زندگی شرافتمندانه ای را پیشه کنند بنا براین هیچ حکومتی نمی تواند این حقوق را اعطا کند،
ولی تمام حکومت ها موظف به حفظ آن هستند
آزادی که بر پایه عدل،بردباری،شرافت و احترام بدون در نظر گرفتن قومیت،مذهب،ارتباط سیاسی یا موقعیت اجتماعی شکل می گیرد به مردم اجازه می دهد تا در پی این حقوق اصولی باشند.در حالی نظام های هستند که حقوق بشر را نفی میکنند،جوامع آزاد برای رسیدن به آن همواره در تلاشند.
حقوق بشر در فهم معاصر از اینکه انسانها و موسسات ملی و بین المللی چگونه باید با همدیگر رفتار کنند،نقشی ناگزیر دارد.بهتر آن است که حقوق بشر را ضمانت های اخلاقی بالقوه ای برای نیل هر انسان به کمینه ی زندگی نیکو بدانیم.
👈تمام موارد حقوق بشر به یکدیگر وابسته اند و تفکیک ناپذیر هستند؛آنان جنبه های بی شمار هستی انسان از جمله مسایل اجتماعی،سیاسی واقتصادی را در بر می گیرند.
از میان پذیرفته شده ترین آن ها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
✅همه مردم باید حق داشتن عقیده و بیان آزاد را به صورت فردی و یا از طریق انجمن های صلح آمیز داشته باشند.جوامع آزاد "زمینه ابراز عقیده"را به می آورند که در آن افراد درباره موضوعی که مایل باشند به تبادل نظر بپردازند.
✅تمام مردم باید حق مشارکت در حکومت را دارا باشند.حکومت ها باید به وضع قوانینی در حمایت از حقوق بشر بپردازند و در عین حال دستگاههای قضایی باید قوانین را به صورت یکسان برای مردم به اجرا در آورند.
✅آزادی در برابر بازداشت خودسرانه،حبس وشکنجه-چه فرد مورد نظر از مخالفان حزب صاحب قدرت باشد،چه اقلیت قومی و چه جنایتکار عادی-از حقوق او به شمار میرود.نیروی پلیس کار آمد در عین حال که برای تمام شهروندان احترام قایل است،قوانین کشور را جاری می سازد.
✅در کشورهایی با قومیت ها واقلیت های گوناگون،اقلیتهای مذهبی و قومی بدون نگرانی از تهمت های اکثریت مردم،در استفاده از زبان و حفظ سنت هایشان آزاد باشند.
حکومت ها باید در عین احترام به خواست اکثریت،به حقوق اقلیت ها نیز توجه داشته باشند.
✅تمام مردم باید امکان داشتن کار،امرار معاش وحمایت از خانواده هایشان را داشته باشند.
✅لازم است که از کودکان حمایت ویژه به عمل آید.آنان باید حداقل به آموزش ابتدایی،تغذیه درست و بهداشت دسترسی داشته باشند.
✅برای حفظ حقوق بشر لازم است که شهروندان هر جامعه آزاد هوشیار باشند.
مسولیت شهروندان-به شکل مشارکت فعال،ضامن پاسخگو ماندن حکومت در برابر مردم است،آنان از طریق چندین معاهده و قرار داد بین المللی درباره حقوق بشر به این تعهد رسمیت
مي بخشند.
كانال جامعه، فرهنگ و توسعه
@chamk
Human rights
حقوق بشر
انسان ها نه در هنگام تولد و نه در هنگام مرگ داراي آزادي و انتخاب آزادانه نيستند اما در حد فاصل اين دو
يعني تولد و مرگ، سزاوار داشتن آزادي و حق انتخاب آزادانه هستند و
تمام انسانها با حقوق مسلمی به دنیا می آیند.
این حقوق به مردم اجازه میدهد که زندگی شرافتمندانه ای را پیشه کنند بنا براین هیچ حکومتی نمی تواند این حقوق را اعطا کند،
ولی تمام حکومت ها موظف به حفظ آن هستند
آزادی که بر پایه عدل،بردباری،شرافت و احترام بدون در نظر گرفتن قومیت،مذهب،ارتباط سیاسی یا موقعیت اجتماعی شکل می گیرد به مردم اجازه می دهد تا در پی این حقوق اصولی باشند.در حالی نظام های هستند که حقوق بشر را نفی میکنند،جوامع آزاد برای رسیدن به آن همواره در تلاشند.
حقوق بشر در فهم معاصر از اینکه انسانها و موسسات ملی و بین المللی چگونه باید با همدیگر رفتار کنند،نقشی ناگزیر دارد.بهتر آن است که حقوق بشر را ضمانت های اخلاقی بالقوه ای برای نیل هر انسان به کمینه ی زندگی نیکو بدانیم.
👈تمام موارد حقوق بشر به یکدیگر وابسته اند و تفکیک ناپذیر هستند؛آنان جنبه های بی شمار هستی انسان از جمله مسایل اجتماعی،سیاسی واقتصادی را در بر می گیرند.
از میان پذیرفته شده ترین آن ها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
✅همه مردم باید حق داشتن عقیده و بیان آزاد را به صورت فردی و یا از طریق انجمن های صلح آمیز داشته باشند.جوامع آزاد "زمینه ابراز عقیده"را به می آورند که در آن افراد درباره موضوعی که مایل باشند به تبادل نظر بپردازند.
✅تمام مردم باید حق مشارکت در حکومت را دارا باشند.حکومت ها باید به وضع قوانینی در حمایت از حقوق بشر بپردازند و در عین حال دستگاههای قضایی باید قوانین را به صورت یکسان برای مردم به اجرا در آورند.
✅آزادی در برابر بازداشت خودسرانه،حبس وشکنجه-چه فرد مورد نظر از مخالفان حزب صاحب قدرت باشد،چه اقلیت قومی و چه جنایتکار عادی-از حقوق او به شمار میرود.نیروی پلیس کار آمد در عین حال که برای تمام شهروندان احترام قایل است،قوانین کشور را جاری می سازد.
✅در کشورهایی با قومیت ها واقلیت های گوناگون،اقلیتهای مذهبی و قومی بدون نگرانی از تهمت های اکثریت مردم،در استفاده از زبان و حفظ سنت هایشان آزاد باشند.
حکومت ها باید در عین احترام به خواست اکثریت،به حقوق اقلیت ها نیز توجه داشته باشند.
✅تمام مردم باید امکان داشتن کار،امرار معاش وحمایت از خانواده هایشان را داشته باشند.
✅لازم است که از کودکان حمایت ویژه به عمل آید.آنان باید حداقل به آموزش ابتدایی،تغذیه درست و بهداشت دسترسی داشته باشند.
✅برای حفظ حقوق بشر لازم است که شهروندان هر جامعه آزاد هوشیار باشند.
مسولیت شهروندان-به شکل مشارکت فعال،ضامن پاسخگو ماندن حکومت در برابر مردم است،آنان از طریق چندین معاهده و قرار داد بین المللی درباره حقوق بشر به این تعهد رسمیت
مي بخشند.
كانال جامعه، فرهنگ و توسعه
@chamk
.
( پراكنده )
@chamk
Keep your self
خود را تقليل ندهيد:
می گویند با هر کس باید مثل خودش رفتار کرد!
شما گوش نکنید . . .
چون اگر چنین بود، از منش و شخصیت هیچکس، چیزی باقی نمی ماند !
هر کس، هرچه به سرت آورد، فقط خودت باش ...
نگذار برخورد نادرست آدمها، "اصالت و طبیعت" تو را خدشه دار کند
اگر جواب هر جفایی، بدی بود,
که داستان زندگی ما، خالی از,آدمهای خوب می شد ...
كانال جامعه، فرهنگ و توسعه:
@chamk
( پراكنده )
@chamk
Keep your self
خود را تقليل ندهيد:
می گویند با هر کس باید مثل خودش رفتار کرد!
شما گوش نکنید . . .
چون اگر چنین بود، از منش و شخصیت هیچکس، چیزی باقی نمی ماند !
هر کس، هرچه به سرت آورد، فقط خودت باش ...
نگذار برخورد نادرست آدمها، "اصالت و طبیعت" تو را خدشه دار کند
اگر جواب هر جفایی، بدی بود,
که داستان زندگی ما، خالی از,آدمهای خوب می شد ...
كانال جامعه، فرهنگ و توسعه:
@chamk
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
زنگ استراحت ٢ chamk@
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
زنگ استراحت :كانال جامعه، فرهنگ و توسعه. chamk@
@chamk
قدرت
قسمت اول
مهمترين تعريف قدرت را جامعه شناسي ماكس وبر ارائه داده است
قدرت عبارت است از: شانس يك فرد يا گروهي از افراد براي تحقق بخشيدن به أراده و خواست خودشان در يك كنش جمعي حتي به رغم مقاومت افراد ديگري كه در اين كنش مشاركت دارند.
هر وقت پاي قدرت به ميان مي آيد ناچار بايستي به دولت نيز توجه كرد
دولت به منزله ي ابزاري در خدمت تلاش هدفمند انسان براي تنظيم امر سياسي، يكي از عظيم ترين دستاوردهاي بشري و پر حضورترين واقعيت تجربه ي أسناني به شمار مي رود كه سرشت آن گويي با نيروهها،
قدرت ها، و نهادها عجين شده است.
قدرت
قدرت در معانی گوناگون به کار رفته است.قدرت بدون برخورداری از منابع وجود ندارد که ماهیتهای متفاوت دارد و باید قابلیت استفاده از آن فراهم شود.منابع می تواند برحسب قابلیت فرد یا به طور طبیعی از آن برخوردار است یا برای تحقق هدفهایی از پیش تعیین شده و یا به او عرضه یا تحمیل شده اند. قدرت یک بعد استراتژیک دارد که نه فقط علیه نیروهای ماندی بلکه علیه مقاومت اراده های دشمن نیز اعمال می شود.
قدرت یا در حیطه تحلیل کنش متقابل است یا پدیده ای پیچیده تر که برایند تجمع یا ترکیب انواع گوناگون کنش های متقابل ساده است.مارکس وبر قدرت را از دو دیدگاه کنش متقابل و تجمع کنش های متقابل بررسی کرده است.به عنوان کنش متقابل،قدرت رابطه ای است نامتقارن میان حداقل دو کنشگر. طبق تعریف وبر،قدرت عبارت است از توانایی شخص الف که شخص ب را به کاری وادارد که شخصا آن را انجام نمی داد و این کار با اخطار یا توصیه شخص الف هماهنگ است که حاوی دونکته است:نخست رفتار ب بستگی به رفتار الف دارد مثلا بیلز سعی کرده است افراد فعال را از افراد منفعل که مصوبات افراد فعال را قبول یا رد میکنند تغییر دهد.دوم رابطه قدرت در واقع اگر سرمایه داران را یک کنشگر واحد،و مجموع پرولتاریا را نیز یک کنشگر واحد در نظر بگیرین،با استناد به اجتماع منافع هریک از این دو طبقه و با استنادبه خصلت منحصرا ویژه مزایایی که هر طبقه در پی آن است، به وضعیتی میرسیم که در آن اولا:قدرت طبقه الف فقط می تواند علیه طبقه ب اعمال شود؛ ثانیا قدرت طبقه الف درست معادل ناتوانی طبقه ب است که شامل دو شکل متفاوت است:وابستگی کامل و پردوام یکی از کنشگران در رابطه با دیگری یا جنگ تا پای مرگ میان دو دشمن.منبع زور مشروعیت است؛قدرت مشروع قدرتی است که می تواند تصمیم هایش را به عنوان تصمیم هایی درست بقبولاند.انچه در مشروعیت مورد توجه وبر است مبانی ایدیولوژیکی و نهادی است که برای اعمال انواع گوناگون قدرت عرضه می شود:سنتی،کاریزمایی،عقلانی-قانونی. مشروعیت تعادل پیچیده ایی است میان داده های نهادی و داده های ایدیولوژیک. به طور کلی قدرت فرایندی عمدی است که دست کم دو کنشگر را درگیر می کند و با توزیع مجدد منابع به اقتضای راهبردهای گوناگون،سطح نسبی توانمندیهای هریک را مطابق یا سازگار با فرمول مشروعیت معمول تحت تاثیر قرار می دهد.قابلیت کلی الف را افزایش می دهد.
@chamk
قدرت
قسمت اول
مهمترين تعريف قدرت را جامعه شناسي ماكس وبر ارائه داده است
قدرت عبارت است از: شانس يك فرد يا گروهي از افراد براي تحقق بخشيدن به أراده و خواست خودشان در يك كنش جمعي حتي به رغم مقاومت افراد ديگري كه در اين كنش مشاركت دارند.
هر وقت پاي قدرت به ميان مي آيد ناچار بايستي به دولت نيز توجه كرد
دولت به منزله ي ابزاري در خدمت تلاش هدفمند انسان براي تنظيم امر سياسي، يكي از عظيم ترين دستاوردهاي بشري و پر حضورترين واقعيت تجربه ي أسناني به شمار مي رود كه سرشت آن گويي با نيروهها،
قدرت ها، و نهادها عجين شده است.
قدرت
قدرت در معانی گوناگون به کار رفته است.قدرت بدون برخورداری از منابع وجود ندارد که ماهیتهای متفاوت دارد و باید قابلیت استفاده از آن فراهم شود.منابع می تواند برحسب قابلیت فرد یا به طور طبیعی از آن برخوردار است یا برای تحقق هدفهایی از پیش تعیین شده و یا به او عرضه یا تحمیل شده اند. قدرت یک بعد استراتژیک دارد که نه فقط علیه نیروهای ماندی بلکه علیه مقاومت اراده های دشمن نیز اعمال می شود.
قدرت یا در حیطه تحلیل کنش متقابل است یا پدیده ای پیچیده تر که برایند تجمع یا ترکیب انواع گوناگون کنش های متقابل ساده است.مارکس وبر قدرت را از دو دیدگاه کنش متقابل و تجمع کنش های متقابل بررسی کرده است.به عنوان کنش متقابل،قدرت رابطه ای است نامتقارن میان حداقل دو کنشگر. طبق تعریف وبر،قدرت عبارت است از توانایی شخص الف که شخص ب را به کاری وادارد که شخصا آن را انجام نمی داد و این کار با اخطار یا توصیه شخص الف هماهنگ است که حاوی دونکته است:نخست رفتار ب بستگی به رفتار الف دارد مثلا بیلز سعی کرده است افراد فعال را از افراد منفعل که مصوبات افراد فعال را قبول یا رد میکنند تغییر دهد.دوم رابطه قدرت در واقع اگر سرمایه داران را یک کنشگر واحد،و مجموع پرولتاریا را نیز یک کنشگر واحد در نظر بگیرین،با استناد به اجتماع منافع هریک از این دو طبقه و با استنادبه خصلت منحصرا ویژه مزایایی که هر طبقه در پی آن است، به وضعیتی میرسیم که در آن اولا:قدرت طبقه الف فقط می تواند علیه طبقه ب اعمال شود؛ ثانیا قدرت طبقه الف درست معادل ناتوانی طبقه ب است که شامل دو شکل متفاوت است:وابستگی کامل و پردوام یکی از کنشگران در رابطه با دیگری یا جنگ تا پای مرگ میان دو دشمن.منبع زور مشروعیت است؛قدرت مشروع قدرتی است که می تواند تصمیم هایش را به عنوان تصمیم هایی درست بقبولاند.انچه در مشروعیت مورد توجه وبر است مبانی ایدیولوژیکی و نهادی است که برای اعمال انواع گوناگون قدرت عرضه می شود:سنتی،کاریزمایی،عقلانی-قانونی. مشروعیت تعادل پیچیده ایی است میان داده های نهادی و داده های ایدیولوژیک. به طور کلی قدرت فرایندی عمدی است که دست کم دو کنشگر را درگیر می کند و با توزیع مجدد منابع به اقتضای راهبردهای گوناگون،سطح نسبی توانمندیهای هریک را مطابق یا سازگار با فرمول مشروعیت معمول تحت تاثیر قرار می دهد.قابلیت کلی الف را افزایش می دهد.
@chamk
.
@chamk
سخن صاحبان انديشه در باب قدرت:
مارتين هايدگر:
بزرگترين قدرتي كه يك شخص دارد قدرت انتخاب اوست.
أفلاطون:
مقياس انسان چيزي است كه او با قدرت انجام مي دهد.
ميشل فوكو:
فاشيسم در درون همه ي ما، در أذهان ما و در رفتار روزانه ي ما وجود دارد. فاشيسم باعث مي شود ما عاشق قدرت باشيم.
اسپينوزا:
بلند پروازي ميل افراطي براي قدرت است.
فرانسس بيكن:
دانش همان قدرت است.
نوآم چامسكي:
سنت روشنفكري نوكر قدرت است و اگر ما نوكري آن را نكنيم از خودمان شرمنده خواهيم شد.
هانا آرنت:
انقلابيون انقلاب نمي كنند. انقلابيون كساني هستند كه مي دانند كه چه موقع قدرت در خيابان دراز كشيده و سپس آن را مي دزدند.
@chamk
@chamk
سخن صاحبان انديشه در باب قدرت:
مارتين هايدگر:
بزرگترين قدرتي كه يك شخص دارد قدرت انتخاب اوست.
أفلاطون:
مقياس انسان چيزي است كه او با قدرت انجام مي دهد.
ميشل فوكو:
فاشيسم در درون همه ي ما، در أذهان ما و در رفتار روزانه ي ما وجود دارد. فاشيسم باعث مي شود ما عاشق قدرت باشيم.
اسپينوزا:
بلند پروازي ميل افراطي براي قدرت است.
فرانسس بيكن:
دانش همان قدرت است.
نوآم چامسكي:
سنت روشنفكري نوكر قدرت است و اگر ما نوكري آن را نكنيم از خودمان شرمنده خواهيم شد.
هانا آرنت:
انقلابيون انقلاب نمي كنند. انقلابيون كساني هستند كه مي دانند كه چه موقع قدرت در خيابان دراز كشيده و سپس آن را مي دزدند.
@chamk
.
@chamk
قدرت
قسمت دوم
چارچوب های قدرت هم میتوانند خیلی بزرگ باشند مثل یک جامعه کلان یا گروه های کوچک مثل گروه های بیلز،لوین یا مورنو. در گروه های بیلز اعضا مساعی شان را صرف یافتن راه حل مشکل یا کارهای نسبتا شخصی می کنند که در نظر مشارکت کنندگان دارای اهمیت کاربری هستند.در پویایی سنجی گروهی مورنو قدرت جاذبه ای است که برخی اشخاص(ستارگان سینما)از آن برخوردارند و آن قابلیت انتخاب شدنشان یا محبوبیتی است که نزد عموم دارند. ویژگی های کورت لوین با جو حاکم (دموکراتیک یا اقتدارگرا) و با ماهیت نظارتی که گروه بر اعضایشان اعمال می کند. با استنتاج قضیه ای مشترک از این سه رهیافت می توان گفت قدرت عبارت است از توانایی اعمال شده توسط رهبران روی یکدیگر و روی اعضای گروه با هدف هماهنگ کردن انگیزه ها و منافع ناهمگن.
@chamk
@chamk
قدرت
قسمت دوم
چارچوب های قدرت هم میتوانند خیلی بزرگ باشند مثل یک جامعه کلان یا گروه های کوچک مثل گروه های بیلز،لوین یا مورنو. در گروه های بیلز اعضا مساعی شان را صرف یافتن راه حل مشکل یا کارهای نسبتا شخصی می کنند که در نظر مشارکت کنندگان دارای اهمیت کاربری هستند.در پویایی سنجی گروهی مورنو قدرت جاذبه ای است که برخی اشخاص(ستارگان سینما)از آن برخوردارند و آن قابلیت انتخاب شدنشان یا محبوبیتی است که نزد عموم دارند. ویژگی های کورت لوین با جو حاکم (دموکراتیک یا اقتدارگرا) و با ماهیت نظارتی که گروه بر اعضایشان اعمال می کند. با استنتاج قضیه ای مشترک از این سه رهیافت می توان گفت قدرت عبارت است از توانایی اعمال شده توسط رهبران روی یکدیگر و روی اعضای گروه با هدف هماهنگ کردن انگیزه ها و منافع ناهمگن.
@chamk
ليبراليسم
قسمت اول
ليبراليسم به مجموعه روش ها، سياست ها و تفكراتى كه هدفشان فراهم آوردن آزادى هرچه بيشتر براى فرد باشد اطلاق مى شود.
ليبراليسم بيشتر نشان دهنده يك گرايش با جهت فكرى و سياسى است كه اصول كلى آن عبارت است از:
۱- آزادى بيان عقايد
فرآيند ظهور ليبراليسم در اروپا در دوران پس از عصر اصلاحات دينى آغاز شد. جنگ ها و كشت و كشتار مذهبى در آن دوران، يكى از زمينه هاى اوليه ايجاد محدوديت بر اقتدار حكومت بود.
در نتيجه آزادى بيان و تساهل نسبت به عقايد و انديشه هاى ديگران مهمترين شرط يك حكومت ليبرالى شد.
۲- تفكيك قوا
حكومت محدود و مشروط براى اولين بار توسط منتسكيو فيلسوف فرانسوى مطرح شد. به نظر او نهادهاى قانونگذارى، اجرايى و قضايى به منظور نظارت و كنترل يكديگر تعبيه شده اند.
براى اينكه حاكم مستبد مسلط نشود و براى توازن قوا و منافع بايد بين اين سه نهاد حكومتى توازن برقرار كرد.
۳- جامعه مدنى
آزادى شهروندان نيازمند جامعه اى با انجمن ها، گروه هاى سياسى، فكرى، مذهبى و فلسفى فراوان است. وجود چنين انجمن هايى باعث پراكندگى قدرت در جامعه مى گردد. در سياست نيز حضور گروه هاى متنوع باعث عدم تشكيل حكومتى يكپارچه و استبدادى مى گردد.
۴- نظارت و كنترل هميشگى مردم بر حكومت
ليبراليسم به عنوان اصول خود نسبت به حكومت با بدبينى مى نگرد و حكومت را به منزله شر اجتناب ناپذير مى داند. جان لاك فيلسوف انگليسى مى گويد: «سياستمداران به طور بالقوه جانوران درنده اى هستند كه از كاربرد خودسرانه قدرت در جهت منافع خويش ابايى ندارند.»
لذا فقط از طريق تاسيس نهادها، موانع اجتماعى قابل رؤيت و نظارت مستمر مى توان آنها را مهاركرد.
۵- تمايز حوزه هاى عمومى و خصوصى
ليبراليسم حريم شخصى هر فرد را محترم و مقدس و مصون از دخالت قدرت سياسى مى داند. جان استوارت ميل فيلسوف انگليسى در اين زمينه اعمال معطوف به خود و معطوف به ديگران را از هم جدا مى كرد. او دسته اول را حوزه خصوصى و دسته ديگر را حوزه عمومى و قابل مداخله به وسيله حكومت مى دانست.
۶- مقاومت در برابر قدرت
ليبراليسم در آغاز ايدئولوژى مقاومت در مقابل قدرت مطلقه و خودكامه بود. ماركى دوكندورسه (۱۷۹۴-۱۷۴۳) معتقد بود ليبراليسم تضعيف كننده هرگونه قدرت و اقتدار اعم از قدرت دولت، كليسا و سنت است.
۷- حق مالكيت خصوصى
از ديدگاه ليبراليسم مالكيت خصوصى يكى از ابزارهاى اصلى حفظ و استمرار آزادى سياسى و فكرى است. مالكيت خصوصى يكى از مهمترين منابع استقلال، خودمختارى فرد و مقاومت وى در مقابل قدرت و حكومت است. منتسكيو معتقد است دادوستد روحيه تساهل و مدارا را تقويت مى كند. زيرا لازمه دادوستد رفتار غير شخصى است و نيازى به توجه به ويژگى هاى فكرى و مذهبى طرف مقابل نيست. ديويد هيوم فيلسوف انگليسى مالكيت خصوصى را مهم ترين و اساسى ترين اصل دموكراسى مى داند. به نظر او كردارها و عادات مربوط به مالكيت، عقد قرارداد و تجارت و حسابرسى... عاملى مساعد براى رعايت قوانين است.
• زمينه هاى فكرى ليبراليسم
قرون هفدهم و هجدهم در اروپا، عصر روشنفكرى ناميده مى شود. فيلسوفان و متفكران بزرگى در آن تاريخ مى زيستند كه شعارشان «جرات دانستن داشته باش» بود و مى توان گفت كه مهمترين شعار ليبراليسم نيز همين شعار بود. از جنبه معرفت شناسى و انسان شناسى هرچه در ليبراليسم مى بينيم از همين شعار استخراج شده است. «پشت كردن به عاطفه و روى آوردن به عقل»، همه از همين شعار سرچشمه مى گيرد.
ليبراليسم فكرى در واقع از توجه به اين حقيقت شروع شد كه «آيا كسى حق دارد معتقد باشد كه حق فقط نزد او است و ديگران نقشى جز تسليم و انفعال ندارند؟» آيا همه از اين حق برخوردارند يا اين حق، به لطف داشتن امتيازات دينى در اختيار يك عده خاص قرار گرفته است؟ آيا چيزى هست كه همگان از فهميدنش محروم و عاجز باشند و فقط توسط عده اى خاص فهميده شود؟ اين سئوالات از تجربه تلخ قرون وسطاى بشر به دست آمده بود. انسان به غير از حق طلب بودن راحت طلب نيز بود و دوست داشت همه چيز را آسان، راحت و سريع به دست بياورد و كليسا در ظاهر چنين مى كرد. در آن زمان عده اى بودند كه دنبال اين راحتى و لذت نرفتند چرا كه اولاً نسبت به حقانيت آن ترديد داشتند، ثانياً با پيشرفت علم نيازهاى مردم نيز توسعه يافته و ديگر پاسخ بسيارى از آنها را نزد كليسا نمى يافتند. برخورد آراى مختلف در آن عصر به مردم و متفكران چنين آموخت كه حق هميشه در يك جا و نزد يك عده اى خاص نيست. تا زمانى كه بشر تنها از يك منبع آن هم تنها روحانيون كليسا استفاده مى كرد جاى هيچ اگر و امايى نبود. ولى وقتى به منابع مختلف دست يافت و علم نيز پا به ميدان نهاد ديگر هيچ چيز و هيچ كسى مقدس نبود.چيزى كه تا آن روز سربسته و بدون كاوش كافى پذيرفته شده بود از امروز مورد كاوش و تامل دقيق قرار مى گرفت
http://telegram.me/chamk
قسمت اول
ليبراليسم به مجموعه روش ها، سياست ها و تفكراتى كه هدفشان فراهم آوردن آزادى هرچه بيشتر براى فرد باشد اطلاق مى شود.
ليبراليسم بيشتر نشان دهنده يك گرايش با جهت فكرى و سياسى است كه اصول كلى آن عبارت است از:
۱- آزادى بيان عقايد
فرآيند ظهور ليبراليسم در اروپا در دوران پس از عصر اصلاحات دينى آغاز شد. جنگ ها و كشت و كشتار مذهبى در آن دوران، يكى از زمينه هاى اوليه ايجاد محدوديت بر اقتدار حكومت بود.
در نتيجه آزادى بيان و تساهل نسبت به عقايد و انديشه هاى ديگران مهمترين شرط يك حكومت ليبرالى شد.
۲- تفكيك قوا
حكومت محدود و مشروط براى اولين بار توسط منتسكيو فيلسوف فرانسوى مطرح شد. به نظر او نهادهاى قانونگذارى، اجرايى و قضايى به منظور نظارت و كنترل يكديگر تعبيه شده اند.
براى اينكه حاكم مستبد مسلط نشود و براى توازن قوا و منافع بايد بين اين سه نهاد حكومتى توازن برقرار كرد.
۳- جامعه مدنى
آزادى شهروندان نيازمند جامعه اى با انجمن ها، گروه هاى سياسى، فكرى، مذهبى و فلسفى فراوان است. وجود چنين انجمن هايى باعث پراكندگى قدرت در جامعه مى گردد. در سياست نيز حضور گروه هاى متنوع باعث عدم تشكيل حكومتى يكپارچه و استبدادى مى گردد.
۴- نظارت و كنترل هميشگى مردم بر حكومت
ليبراليسم به عنوان اصول خود نسبت به حكومت با بدبينى مى نگرد و حكومت را به منزله شر اجتناب ناپذير مى داند. جان لاك فيلسوف انگليسى مى گويد: «سياستمداران به طور بالقوه جانوران درنده اى هستند كه از كاربرد خودسرانه قدرت در جهت منافع خويش ابايى ندارند.»
لذا فقط از طريق تاسيس نهادها، موانع اجتماعى قابل رؤيت و نظارت مستمر مى توان آنها را مهاركرد.
۵- تمايز حوزه هاى عمومى و خصوصى
ليبراليسم حريم شخصى هر فرد را محترم و مقدس و مصون از دخالت قدرت سياسى مى داند. جان استوارت ميل فيلسوف انگليسى در اين زمينه اعمال معطوف به خود و معطوف به ديگران را از هم جدا مى كرد. او دسته اول را حوزه خصوصى و دسته ديگر را حوزه عمومى و قابل مداخله به وسيله حكومت مى دانست.
۶- مقاومت در برابر قدرت
ليبراليسم در آغاز ايدئولوژى مقاومت در مقابل قدرت مطلقه و خودكامه بود. ماركى دوكندورسه (۱۷۹۴-۱۷۴۳) معتقد بود ليبراليسم تضعيف كننده هرگونه قدرت و اقتدار اعم از قدرت دولت، كليسا و سنت است.
۷- حق مالكيت خصوصى
از ديدگاه ليبراليسم مالكيت خصوصى يكى از ابزارهاى اصلى حفظ و استمرار آزادى سياسى و فكرى است. مالكيت خصوصى يكى از مهمترين منابع استقلال، خودمختارى فرد و مقاومت وى در مقابل قدرت و حكومت است. منتسكيو معتقد است دادوستد روحيه تساهل و مدارا را تقويت مى كند. زيرا لازمه دادوستد رفتار غير شخصى است و نيازى به توجه به ويژگى هاى فكرى و مذهبى طرف مقابل نيست. ديويد هيوم فيلسوف انگليسى مالكيت خصوصى را مهم ترين و اساسى ترين اصل دموكراسى مى داند. به نظر او كردارها و عادات مربوط به مالكيت، عقد قرارداد و تجارت و حسابرسى... عاملى مساعد براى رعايت قوانين است.
• زمينه هاى فكرى ليبراليسم
قرون هفدهم و هجدهم در اروپا، عصر روشنفكرى ناميده مى شود. فيلسوفان و متفكران بزرگى در آن تاريخ مى زيستند كه شعارشان «جرات دانستن داشته باش» بود و مى توان گفت كه مهمترين شعار ليبراليسم نيز همين شعار بود. از جنبه معرفت شناسى و انسان شناسى هرچه در ليبراليسم مى بينيم از همين شعار استخراج شده است. «پشت كردن به عاطفه و روى آوردن به عقل»، همه از همين شعار سرچشمه مى گيرد.
ليبراليسم فكرى در واقع از توجه به اين حقيقت شروع شد كه «آيا كسى حق دارد معتقد باشد كه حق فقط نزد او است و ديگران نقشى جز تسليم و انفعال ندارند؟» آيا همه از اين حق برخوردارند يا اين حق، به لطف داشتن امتيازات دينى در اختيار يك عده خاص قرار گرفته است؟ آيا چيزى هست كه همگان از فهميدنش محروم و عاجز باشند و فقط توسط عده اى خاص فهميده شود؟ اين سئوالات از تجربه تلخ قرون وسطاى بشر به دست آمده بود. انسان به غير از حق طلب بودن راحت طلب نيز بود و دوست داشت همه چيز را آسان، راحت و سريع به دست بياورد و كليسا در ظاهر چنين مى كرد. در آن زمان عده اى بودند كه دنبال اين راحتى و لذت نرفتند چرا كه اولاً نسبت به حقانيت آن ترديد داشتند، ثانياً با پيشرفت علم نيازهاى مردم نيز توسعه يافته و ديگر پاسخ بسيارى از آنها را نزد كليسا نمى يافتند. برخورد آراى مختلف در آن عصر به مردم و متفكران چنين آموخت كه حق هميشه در يك جا و نزد يك عده اى خاص نيست. تا زمانى كه بشر تنها از يك منبع آن هم تنها روحانيون كليسا استفاده مى كرد جاى هيچ اگر و امايى نبود. ولى وقتى به منابع مختلف دست يافت و علم نيز پا به ميدان نهاد ديگر هيچ چيز و هيچ كسى مقدس نبود.چيزى كه تا آن روز سربسته و بدون كاوش كافى پذيرفته شده بود از امروز مورد كاوش و تامل دقيق قرار مى گرفت
http://telegram.me/chamk
ليبراليسم
قسمت دوم
سخن ليبراليسم اين است كه دايره انسانيت بسيار گسترده است و هيچ كس به خاطر هيچ عقيده اى از انسانيت بيرون رانده نمى شود و مرز انسانيت با عقيده يكى نيست. بدين ترتيب هيچ كس به خاطر تغيير عقيده از دايره انسانيت خارج نمى شود.
• زمينه هاى ليبراليسم سياسى
از ديدگاه فلسفه سياسى، ليبراليسم در معناى وسيع آن، فلسفه افزايش آزادى فردى در جامعه تا حد ممكن است. از ديدگاه ليبرالى، فرد بر جامعه و مصلحت فردى بر مصلحت اجتماعى اولويت دارد. ليبراليسم با يك اصل افزايش آزادى هاى فردى تا حد ممكن- كه تا حد ممكن آن تا جايى است كه باعث اخلال در آزادى ديگران نشود- آغاز مى شود و به عبارتى ديگر آزادى بى قيد و شرط اما با مسئوليت و دشمن اصلى آن تمركز قدرت است كه بيشترين آسيب را به آزادى فردى رساند. در حقيقت ليبراليسم نه تنها ايدئولوژى سياسى بلكه نوعى راه زندگى است. به اين معنا كه ليبراليسم از آغاز همزاد و همراه سكولاريسم جدا انگارى دين از دولت، مدرنيسم يا سنت ستيزى، بازار آزاد، رقابت كامل و فردگرايى بوده است. تاكيد ليبراليسم بر حفظ انتخاب در همه حوزه هاى زندگى است. از همين جهت ليبراليسم به شدت مخالف انحصار طلبى و اقتدار گرايى است. از نظر ديدگاه سياسى ليبرال قدرت از هرگونه تقدس و ويژگى احترام برانگيز خالى است پس با هر گونه نخبه گرايى كه مبتنى بر هر يك از اشكال سنتى از قبيل نسبت قوميت، مذهب، اشرافيت فكرى و موارد مشابه است مخالف است. البته ليبراليسم در ابتدا براى مقابله با مذهب يا به عبارتى سلطه مذهبى و سپس حكومت مطلقه خودكامه پديد آمده است. ليبرال ها در مواجهه با حكام خودكامه مهم ترين درخواستى كه داشتند محدود كردن قدرت آنها با قانون بود. جامعه سياسى ليبرال با هدف حفظ حقوق انسان و عمدتاً با انقلاب تشكيل مى شد. قسمتى از اين حقوق كه در مجلس انقلابى فرانسه در سال ۱۷۸۹ به تصويب رسيد اينگونه است:
«آزادى، مالكيت، امنيت و مقاومت در مقابل ستم... آزادى قدرت انجام دادن هر كارى است كه به ديگران آسيب نمى رساند... هيچ كس را نمى توان به جرم عقيده اش آزاد كرد...» مهم ترين انديشه سياسى ليبراليسم، «قرارداد اجتماعى» است كه طبق آن، حكومت موسسه اى مصنوعى است و مردم آن را براى به دست آوردن امنيت، نظم و به دست آوردن آسان تر حقوق خود ايجاد مى كنند. به طور خلاصه مهم ترين اصول سياسى ليبراليسم را مى توان اعتقاد به ارزش برابر همه انسان ها به حقوق طبيعى و سلب نشدنى، وضعى بودن نهاد دولت، و محدوديت قدرت دولت به قانون موضوعه يافت. ليبرال در ديدگاه سياسى خود مبارزه با استبداد اعم از طبقاتى، توده اى مذهبى و حزبى را همواره هدف اصلى خود قرار داده است.
•زمينه هاى اقتصادى ليبراليسم
زمانى كه انسان اروپايى نسبت به طبيعت و ثروت هاى آن تسلط بيشترى يافت و شهرها و روستاها توسعه يافت و تجارت رونق بيشترى يافت، تاجران درخواست ها و نيازهاى جديدى پيدا كردند كه يكى از مهم ترين آنها افزايش امنيت و ريسك پذيرى پائين تر در زمينه هاى تجارى و يكى ديگر از اين نيازها، عدم دخالت دولت و حاكمان در زمينه هاى اقتصادى بود. ديكتاتورها، ارباب ها و سلاطين مستبد دشمنان درجه اول سرمايه و سرمايه دارى بودند. اين نوع حكومت ها همين كه سرمايه اى را در مكانى يا در اختيار شخصى مجتمع مى ديدند به طرق مختلف سعى مى كردند آن اموال را به نفع خود مصادره كنند. اين كار هم با توجه به مسائل اجتماعى آن دوران با زور و يا با تصويب قوانين انجام مى پذيرفت. در نتيجه تاجر يا سرمايه گذار همت و جرات نمى كرد براى جمع آورى ثروت، تلاش زيادى از خود به خرج دهد. تاجران نيز براى حل اين مشكل با حكومت مستقيم وارد معامله مى شدند و درصدى از ثروت خود را با او تقسيم مى كردند. با اين روش در كوتاه مدت مى توان حتى با حكومت هاى فاشيستى نيز تعامل داشت. اما در بلند مدت، سرمايه دار در تلاش است تا قدرت حكومت را در حد يك «نگهبان شب» و حافظ امنيت اقتصادى خويش كاهش دهد. همين جا بود كه تاجر براى حفظ منافع خود، رفع مزاحمت هاى دولت و امنيت سرمايه را مطرح و پيگيرى كرد و تفكر فلسفى- نظرى ليبراليسم نيز بر همين محور شكل گرفت و البته برداشتن مزاحمت دولت و تامين سرمايه با يك پشتوانه فكرى نيز همراه بود و ......
كانال جامعه، فرهنگ و توسعه
http://telegram.me/chamk
قسمت دوم
سخن ليبراليسم اين است كه دايره انسانيت بسيار گسترده است و هيچ كس به خاطر هيچ عقيده اى از انسانيت بيرون رانده نمى شود و مرز انسانيت با عقيده يكى نيست. بدين ترتيب هيچ كس به خاطر تغيير عقيده از دايره انسانيت خارج نمى شود.
• زمينه هاى ليبراليسم سياسى
از ديدگاه فلسفه سياسى، ليبراليسم در معناى وسيع آن، فلسفه افزايش آزادى فردى در جامعه تا حد ممكن است. از ديدگاه ليبرالى، فرد بر جامعه و مصلحت فردى بر مصلحت اجتماعى اولويت دارد. ليبراليسم با يك اصل افزايش آزادى هاى فردى تا حد ممكن- كه تا حد ممكن آن تا جايى است كه باعث اخلال در آزادى ديگران نشود- آغاز مى شود و به عبارتى ديگر آزادى بى قيد و شرط اما با مسئوليت و دشمن اصلى آن تمركز قدرت است كه بيشترين آسيب را به آزادى فردى رساند. در حقيقت ليبراليسم نه تنها ايدئولوژى سياسى بلكه نوعى راه زندگى است. به اين معنا كه ليبراليسم از آغاز همزاد و همراه سكولاريسم جدا انگارى دين از دولت، مدرنيسم يا سنت ستيزى، بازار آزاد، رقابت كامل و فردگرايى بوده است. تاكيد ليبراليسم بر حفظ انتخاب در همه حوزه هاى زندگى است. از همين جهت ليبراليسم به شدت مخالف انحصار طلبى و اقتدار گرايى است. از نظر ديدگاه سياسى ليبرال قدرت از هرگونه تقدس و ويژگى احترام برانگيز خالى است پس با هر گونه نخبه گرايى كه مبتنى بر هر يك از اشكال سنتى از قبيل نسبت قوميت، مذهب، اشرافيت فكرى و موارد مشابه است مخالف است. البته ليبراليسم در ابتدا براى مقابله با مذهب يا به عبارتى سلطه مذهبى و سپس حكومت مطلقه خودكامه پديد آمده است. ليبرال ها در مواجهه با حكام خودكامه مهم ترين درخواستى كه داشتند محدود كردن قدرت آنها با قانون بود. جامعه سياسى ليبرال با هدف حفظ حقوق انسان و عمدتاً با انقلاب تشكيل مى شد. قسمتى از اين حقوق كه در مجلس انقلابى فرانسه در سال ۱۷۸۹ به تصويب رسيد اينگونه است:
«آزادى، مالكيت، امنيت و مقاومت در مقابل ستم... آزادى قدرت انجام دادن هر كارى است كه به ديگران آسيب نمى رساند... هيچ كس را نمى توان به جرم عقيده اش آزاد كرد...» مهم ترين انديشه سياسى ليبراليسم، «قرارداد اجتماعى» است كه طبق آن، حكومت موسسه اى مصنوعى است و مردم آن را براى به دست آوردن امنيت، نظم و به دست آوردن آسان تر حقوق خود ايجاد مى كنند. به طور خلاصه مهم ترين اصول سياسى ليبراليسم را مى توان اعتقاد به ارزش برابر همه انسان ها به حقوق طبيعى و سلب نشدنى، وضعى بودن نهاد دولت، و محدوديت قدرت دولت به قانون موضوعه يافت. ليبرال در ديدگاه سياسى خود مبارزه با استبداد اعم از طبقاتى، توده اى مذهبى و حزبى را همواره هدف اصلى خود قرار داده است.
•زمينه هاى اقتصادى ليبراليسم
زمانى كه انسان اروپايى نسبت به طبيعت و ثروت هاى آن تسلط بيشترى يافت و شهرها و روستاها توسعه يافت و تجارت رونق بيشترى يافت، تاجران درخواست ها و نيازهاى جديدى پيدا كردند كه يكى از مهم ترين آنها افزايش امنيت و ريسك پذيرى پائين تر در زمينه هاى تجارى و يكى ديگر از اين نيازها، عدم دخالت دولت و حاكمان در زمينه هاى اقتصادى بود. ديكتاتورها، ارباب ها و سلاطين مستبد دشمنان درجه اول سرمايه و سرمايه دارى بودند. اين نوع حكومت ها همين كه سرمايه اى را در مكانى يا در اختيار شخصى مجتمع مى ديدند به طرق مختلف سعى مى كردند آن اموال را به نفع خود مصادره كنند. اين كار هم با توجه به مسائل اجتماعى آن دوران با زور و يا با تصويب قوانين انجام مى پذيرفت. در نتيجه تاجر يا سرمايه گذار همت و جرات نمى كرد براى جمع آورى ثروت، تلاش زيادى از خود به خرج دهد. تاجران نيز براى حل اين مشكل با حكومت مستقيم وارد معامله مى شدند و درصدى از ثروت خود را با او تقسيم مى كردند. با اين روش در كوتاه مدت مى توان حتى با حكومت هاى فاشيستى نيز تعامل داشت. اما در بلند مدت، سرمايه دار در تلاش است تا قدرت حكومت را در حد يك «نگهبان شب» و حافظ امنيت اقتصادى خويش كاهش دهد. همين جا بود كه تاجر براى حفظ منافع خود، رفع مزاحمت هاى دولت و امنيت سرمايه را مطرح و پيگيرى كرد و تفكر فلسفى- نظرى ليبراليسم نيز بر همين محور شكل گرفت و البته برداشتن مزاحمت دولت و تامين سرمايه با يك پشتوانه فكرى نيز همراه بود و ......
كانال جامعه، فرهنگ و توسعه
http://telegram.me/chamk
ليبراليسم
قسمت سوم
و آن اين كه طبيعت بهترين مدبر است و «دست هاى نامرئى خود اقتصاد جامعه را سامان مى دهد» و هرگونه دخالتى باعث مى شود اين نظم بر هم خورده و جامعه آشفته شود و اين بدان معنا است كه برنامه ريزى و دستورالعمل از بالا گناه محسوب مى شود و باعث مى شود پايه هاى اقتصاد ويران شود و بايد هر تاجر، هر تصميمى كه مى خواهد بگيرد و اجرا نمايد و برآيند اين تصميمات حد متوسط و معتدلى را ايجاد خواهد كرد و از آن اقتصاد متعادل انسانى متبلور خواهد شد و عدل نيز در سايه همين نظم طبيعى جامعه به وجود مى آيد.
• تحول در ليبراليسم
ليبراليسم در عصر ما به هيچ وجه همان ليبراليسم نمانده و تغييرات بسيارى كرده است. نفى تقديس، غلبه حق بر تكليف، زير بار هيچ ولايتى نرفتن، انسان را جايزالخطا ديدن، حق را در معارضه آرا پيدا كردن، هيچ كس را واجد هيچ حقى از پيش خود يا خدا يا تاريخ ندانستن، براى همه حقوق مساوى قائل شدن و گناه و كفر را با نفى انسانيت برابر ندانستن، همه از آموزه هاى ليبراليسم است كه امروزه به شدت دچار تعديل شده اند. ليبراليسم در حوزه هاى اقتصاد و سياست نيز تحت تاثير ماركسيسم و بقيه مكاتب دچار تعديل گشته است. در شرايط امروز اگر به ليبرال ترين حكومت ها نيز نگاه كنيم مى بينيم كه سايه دولت در تمامى بخش ها گسترده شده است. هيچ چيز و هيچ حوزه اى در جامعه همچون خانواده ، طب، تعليم و تربيت، اقتصاد و... بدون حضور و دخالت دولت وجود ندارد و تقريباً هيچ حوزه اى از سلطه دولت بيرون نيست. ديگر هركسى آزاد نيست در مدارس هرچه مى خواهد تدريس كند يا در امر خريد و فروش دولت نمى نشيند، هر كه هر كارى خواست بكند چون «دست هاى نامريى خود اقتصاد جامعه را سامان مى دهد». امروزه دولت ها وظيفه دارند به فقر و بيمارى و جهل مردم رسيدگى كنند. حكومت ها امروزه ديگر به طور مستقيم سياست پولى وضع مى كنند، ايجاد شغل مى كنند و مى توان گفت تبديل به «دولت هاى رفاه» شده اند.
كانال جامعه، فرهنگ و توسعه
http://telegram.me/chamk
قسمت سوم
و آن اين كه طبيعت بهترين مدبر است و «دست هاى نامرئى خود اقتصاد جامعه را سامان مى دهد» و هرگونه دخالتى باعث مى شود اين نظم بر هم خورده و جامعه آشفته شود و اين بدان معنا است كه برنامه ريزى و دستورالعمل از بالا گناه محسوب مى شود و باعث مى شود پايه هاى اقتصاد ويران شود و بايد هر تاجر، هر تصميمى كه مى خواهد بگيرد و اجرا نمايد و برآيند اين تصميمات حد متوسط و معتدلى را ايجاد خواهد كرد و از آن اقتصاد متعادل انسانى متبلور خواهد شد و عدل نيز در سايه همين نظم طبيعى جامعه به وجود مى آيد.
• تحول در ليبراليسم
ليبراليسم در عصر ما به هيچ وجه همان ليبراليسم نمانده و تغييرات بسيارى كرده است. نفى تقديس، غلبه حق بر تكليف، زير بار هيچ ولايتى نرفتن، انسان را جايزالخطا ديدن، حق را در معارضه آرا پيدا كردن، هيچ كس را واجد هيچ حقى از پيش خود يا خدا يا تاريخ ندانستن، براى همه حقوق مساوى قائل شدن و گناه و كفر را با نفى انسانيت برابر ندانستن، همه از آموزه هاى ليبراليسم است كه امروزه به شدت دچار تعديل شده اند. ليبراليسم در حوزه هاى اقتصاد و سياست نيز تحت تاثير ماركسيسم و بقيه مكاتب دچار تعديل گشته است. در شرايط امروز اگر به ليبرال ترين حكومت ها نيز نگاه كنيم مى بينيم كه سايه دولت در تمامى بخش ها گسترده شده است. هيچ چيز و هيچ حوزه اى در جامعه همچون خانواده ، طب، تعليم و تربيت، اقتصاد و... بدون حضور و دخالت دولت وجود ندارد و تقريباً هيچ حوزه اى از سلطه دولت بيرون نيست. ديگر هركسى آزاد نيست در مدارس هرچه مى خواهد تدريس كند يا در امر خريد و فروش دولت نمى نشيند، هر كه هر كارى خواست بكند چون «دست هاى نامريى خود اقتصاد جامعه را سامان مى دهد». امروزه دولت ها وظيفه دارند به فقر و بيمارى و جهل مردم رسيدگى كنند. حكومت ها امروزه ديگر به طور مستقيم سياست پولى وضع مى كنند، ايجاد شغل مى كنند و مى توان گفت تبديل به «دولت هاى رفاه» شده اند.
كانال جامعه، فرهنگ و توسعه
http://telegram.me/chamk
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
زنگ استراحت. chamk@
انسان وقتي مي ميرد نمي فهمد
كه مرده است
تحملش فقط براي ديگران سخت
است
نفهمي هم مشابه همين وضعيت است.
فيليپ گلوك
http://telegram.me/chamk
كه مرده است
تحملش فقط براي ديگران سخت
است
نفهمي هم مشابه همين وضعيت است.
فيليپ گلوك
http://telegram.me/chamk
http://telegram.me/chamk
فلسفه ي نوروز
واژه شناسی نوروز
نوروز واژه ای مرکب از دو جزء و روی هم به معنای روز نو است و به نخستین روز از نخستین ماه سال اطلاق می شود. ریشه پهلوی این واژه « نوک روج » یا « نوگ روز » است و بعدها در زبان عربی نیروز هم گفته شده است. تقی زاده درباره وجه تسمیه این جشن اشاره می کند که از آنجا که کلمه سال از " سرد " آمده ، اسم اصلی نوروز در اصل به معنای نوسرد به معنای سال نو بود و بعدها روز ششم فروردین یا نوروز بزرگ نوسرد خوانده شد. مسعودی در این باره نوشته است:« ماههاى ايرانيان نيز اول فروردين ماه است كه اول روز آن نوروز است كه بفارسى يعنى روز تازه كه تازه را «نو» نيز گويند. نوروز بزرگترين عيد ايرانيانست». بیرونی در التفهیم نوشته است آغاز آفرینش گیتی در نخستین روز فروردین بود که به همین جهت نوروز نام گرفت زیرا که پیشانی سال نو است. نوروز اسم مکان و شخص نیز هست چرا که در الکامل به محلی به نام نوروز از راه چالوس به دریا اشاره شده و به عنوان اسم شخص هم تا دوره اخیر باقی مانده است. شاید معروفترین نام به این اسم امیر نوروز دوره مغولی در تاریخ ایران باشد.
زمان شناسی نوروز
ایرانیان باستان دو نقطه اعتدال بخش کننده سال ( بهاری و پاییزی ) را قطب های سال طبیعی می دانستند و آن را با دو جشن بزرگ نشانه گذاری کرده بودند. جشن نوروز در اول ماه بهاری نشانه اولین اعتدال سال ایرانی است. یعقوبی ضمن بیان مرتبه برتر نوروز در فرهنگ ایرانی به زمان آن نیز اشاره می کند:« اول سالشان روز نوروز يعنى روز اول فروردين است كه در نيسان و آذار مىباشد هنگامى كه خورشيد به برج حمل در آمده است، و اين روز عيد بزرگ ايرانيان است». مشکلی که در دوره اسلامی مربوط به زمان نوروز پیش آمد به جهت دو عامل بود. اول اینکه به واسطه آشفتگی سیاسی و سقوط پادشاهی باستانی ایران نگهداری تقویم و محاسبه سال های کبیسه بهم ریخت؛ عامل دوم به جهت مالیات گیری بود.در قرون نخستین اسلامی ابتدای سال با فصل بهار آغاز می شد و به منزله دریافت مالیات نیز بود. مشکلی که پیش آمد در بهم ریختن تقویم ایرانی به خاطر محاسبه نکردن کبیسه در چندین دوره بود. به همین جهت مالکان در دوره هشام بن عبدالملک اعتراض کردند اما اصلاحات تقویم ابتدا در زمان متوکل و بعد به صورت کاملتر در دوره معتضد انجام گرفت. بیرونی حکایت پرس جوی متوکل از موبد ساسانی برای زمان تحصیل مالیات را آورده است. موبد چگونگی سال ها و احتیاج برای کبیسه را برای او بیان کرد. بعد متوکل دستور داد زمان نوروز اصلاح و ثابت بشود. اما با کشته شدن متوکل این اصلاحات تا زمان معتضد به تاخیر افتاد.
نوروز در ایران باستان
نوروز جشن باستانی ایرانیان و مربوط به دوره اساطیری فرهنگ و تاریخ آن است. به درستی معلوم نیست همین قدر می دانیم که نوروز به جمشید ، فریدون و زردشت پیامبر ایران باستان پیوند یافته است.جمشید یا جم در اوستا یک شاه اساطیری هند و ایرانی است. وی در اصل اولین بشر و شخص فناپذیر و شاه سرزمین مردگان بود. در زمان پادشاهی او مردم از گزند پیری دور بودند اما گناه جم به این دوره پایان داد. در البلدان ریشه شناسی نوروز به کشتن ضحاک به دست فریدون و آغاز روزگاری جدید در زندگی و تاریخ مردم ایران مربوط شده است. روز ششم فروردین را که خرداد روز می نامند، زاد روز زرتشت نبی دانسته اند که آن را نوروز خردادی یا نوروز بزرگ نامیده اند. اورمزد نیز به زرتشت گفته است که در این روز به جهانیان جان دادم و در این روز ایران و ايران پدید آمد. در همین روز کیومرث پسر اهریمن را کشت و هوشنگ اهریمن دروغ را به مدت سی سال اسب سواری خود کرد. در این روز فریدون جهان را تقسیم کرد. در این روز نماد نامردی به دست انسان ها کشته می شود؛ آژی دهاک به دست سام و افراسیاب به دست کیخسرو. در این روز زرتشت به پیامبری رسید و گشتاسب پیامبری او را در همین روز پذیرفت. جشن نوروز در شوش و به احتمال در تخت جمشید در دوره هخامنشی با مراسم بزرگی برگزار می شد ، نقش برجسته های تخت جمشید باید گواه و جشن و سرور و بزرگی باشد. در این مراسم ، سنت های نوروزی بین النهرینی نیز مرسوم بود که با سنت های مشترک جشن سال نو در همه دنیا ارتباط دارد. در منظومه ویس و رامین فخرالدین اسعد گرگانی که متن آن منسوب به دوره اشکانی است ، اشاراتی به این جشن شده است.جشن نوروز در دوره ساسانی چه در میان مردم و چه در دربار با شکوه خاصی برگزار می شد. پادشاه با پوشیدن بهترین لباس خود در دربار حاضر می شد و کسی که قدم او را به فال نیک می گرفتند بر پادشاه وارد می شد. بعد رجال و خواص وارد می شدند و هدایایی تقدیم می کردند و در مقابل پادشاه نیز به آنها هدایایی می داد.
كانال جامعه، فرهنگ و توسعه:
http://telegram.me/chamk
فلسفه ي نوروز
واژه شناسی نوروز
نوروز واژه ای مرکب از دو جزء و روی هم به معنای روز نو است و به نخستین روز از نخستین ماه سال اطلاق می شود. ریشه پهلوی این واژه « نوک روج » یا « نوگ روز » است و بعدها در زبان عربی نیروز هم گفته شده است. تقی زاده درباره وجه تسمیه این جشن اشاره می کند که از آنجا که کلمه سال از " سرد " آمده ، اسم اصلی نوروز در اصل به معنای نوسرد به معنای سال نو بود و بعدها روز ششم فروردین یا نوروز بزرگ نوسرد خوانده شد. مسعودی در این باره نوشته است:« ماههاى ايرانيان نيز اول فروردين ماه است كه اول روز آن نوروز است كه بفارسى يعنى روز تازه كه تازه را «نو» نيز گويند. نوروز بزرگترين عيد ايرانيانست». بیرونی در التفهیم نوشته است آغاز آفرینش گیتی در نخستین روز فروردین بود که به همین جهت نوروز نام گرفت زیرا که پیشانی سال نو است. نوروز اسم مکان و شخص نیز هست چرا که در الکامل به محلی به نام نوروز از راه چالوس به دریا اشاره شده و به عنوان اسم شخص هم تا دوره اخیر باقی مانده است. شاید معروفترین نام به این اسم امیر نوروز دوره مغولی در تاریخ ایران باشد.
زمان شناسی نوروز
ایرانیان باستان دو نقطه اعتدال بخش کننده سال ( بهاری و پاییزی ) را قطب های سال طبیعی می دانستند و آن را با دو جشن بزرگ نشانه گذاری کرده بودند. جشن نوروز در اول ماه بهاری نشانه اولین اعتدال سال ایرانی است. یعقوبی ضمن بیان مرتبه برتر نوروز در فرهنگ ایرانی به زمان آن نیز اشاره می کند:« اول سالشان روز نوروز يعنى روز اول فروردين است كه در نيسان و آذار مىباشد هنگامى كه خورشيد به برج حمل در آمده است، و اين روز عيد بزرگ ايرانيان است». مشکلی که در دوره اسلامی مربوط به زمان نوروز پیش آمد به جهت دو عامل بود. اول اینکه به واسطه آشفتگی سیاسی و سقوط پادشاهی باستانی ایران نگهداری تقویم و محاسبه سال های کبیسه بهم ریخت؛ عامل دوم به جهت مالیات گیری بود.در قرون نخستین اسلامی ابتدای سال با فصل بهار آغاز می شد و به منزله دریافت مالیات نیز بود. مشکلی که پیش آمد در بهم ریختن تقویم ایرانی به خاطر محاسبه نکردن کبیسه در چندین دوره بود. به همین جهت مالکان در دوره هشام بن عبدالملک اعتراض کردند اما اصلاحات تقویم ابتدا در زمان متوکل و بعد به صورت کاملتر در دوره معتضد انجام گرفت. بیرونی حکایت پرس جوی متوکل از موبد ساسانی برای زمان تحصیل مالیات را آورده است. موبد چگونگی سال ها و احتیاج برای کبیسه را برای او بیان کرد. بعد متوکل دستور داد زمان نوروز اصلاح و ثابت بشود. اما با کشته شدن متوکل این اصلاحات تا زمان معتضد به تاخیر افتاد.
نوروز در ایران باستان
نوروز جشن باستانی ایرانیان و مربوط به دوره اساطیری فرهنگ و تاریخ آن است. به درستی معلوم نیست همین قدر می دانیم که نوروز به جمشید ، فریدون و زردشت پیامبر ایران باستان پیوند یافته است.جمشید یا جم در اوستا یک شاه اساطیری هند و ایرانی است. وی در اصل اولین بشر و شخص فناپذیر و شاه سرزمین مردگان بود. در زمان پادشاهی او مردم از گزند پیری دور بودند اما گناه جم به این دوره پایان داد. در البلدان ریشه شناسی نوروز به کشتن ضحاک به دست فریدون و آغاز روزگاری جدید در زندگی و تاریخ مردم ایران مربوط شده است. روز ششم فروردین را که خرداد روز می نامند، زاد روز زرتشت نبی دانسته اند که آن را نوروز خردادی یا نوروز بزرگ نامیده اند. اورمزد نیز به زرتشت گفته است که در این روز به جهانیان جان دادم و در این روز ایران و ايران پدید آمد. در همین روز کیومرث پسر اهریمن را کشت و هوشنگ اهریمن دروغ را به مدت سی سال اسب سواری خود کرد. در این روز فریدون جهان را تقسیم کرد. در این روز نماد نامردی به دست انسان ها کشته می شود؛ آژی دهاک به دست سام و افراسیاب به دست کیخسرو. در این روز زرتشت به پیامبری رسید و گشتاسب پیامبری او را در همین روز پذیرفت. جشن نوروز در شوش و به احتمال در تخت جمشید در دوره هخامنشی با مراسم بزرگی برگزار می شد ، نقش برجسته های تخت جمشید باید گواه و جشن و سرور و بزرگی باشد. در این مراسم ، سنت های نوروزی بین النهرینی نیز مرسوم بود که با سنت های مشترک جشن سال نو در همه دنیا ارتباط دارد. در منظومه ویس و رامین فخرالدین اسعد گرگانی که متن آن منسوب به دوره اشکانی است ، اشاراتی به این جشن شده است.جشن نوروز در دوره ساسانی چه در میان مردم و چه در دربار با شکوه خاصی برگزار می شد. پادشاه با پوشیدن بهترین لباس خود در دربار حاضر می شد و کسی که قدم او را به فال نیک می گرفتند بر پادشاه وارد می شد. بعد رجال و خواص وارد می شدند و هدایایی تقدیم می کردند و در مقابل پادشاه نیز به آنها هدایایی می داد.
كانال جامعه، فرهنگ و توسعه:
http://telegram.me/chamk
...
http://telegram.me/chamk
فلسفه ي نوروز
ادمه
....یکی از حقوق پادشاهان در نوروز و مهرگان این بود که هدایا به آنها تقدیم شود. پادشاهان ساسانی مثل اردشیر بابکان و انوشروان در نوروز و مهرگان دستور می دادند که بین خواص و مردم جامه های نو بر حسب درجه پخش شود.
گیله مرد میگفت :
زندگی ات، با گریه ی تولدت شروع شد ...
سعی کن ؛ سر آخر با خنده ی وداع تو، و گریه وداع اطرافیان
به پایان که نه، به شروع زیبای دیگری متصل گردد ...
و اگر چنین زیستی ، یک روزِ سال که نه ، بلکه هر روزش برایت عید بوده است و مبارک ...
سال نو شاد.
كانال جامعه، فرهنگ و توسعه
http://telegram.me/chamk
http://telegram.me/chamk
فلسفه ي نوروز
ادمه
....یکی از حقوق پادشاهان در نوروز و مهرگان این بود که هدایا به آنها تقدیم شود. پادشاهان ساسانی مثل اردشیر بابکان و انوشروان در نوروز و مهرگان دستور می دادند که بین خواص و مردم جامه های نو بر حسب درجه پخش شود.
گیله مرد میگفت :
زندگی ات، با گریه ی تولدت شروع شد ...
سعی کن ؛ سر آخر با خنده ی وداع تو، و گریه وداع اطرافیان
به پایان که نه، به شروع زیبای دیگری متصل گردد ...
و اگر چنین زیستی ، یک روزِ سال که نه ، بلکه هر روزش برایت عید بوده است و مبارک ...
سال نو شاد.
كانال جامعه، فرهنگ و توسعه
http://telegram.me/chamk