«Пасля цяжкай вайны непазбежна пачынаецца эпоха цяжкага міру» 📖

Андрэй Хадановіч расказвае пра шлях беларускай ваеннай літаратуры ад гераізацыі савецкага ваяра да антываеннага пафасу, апагеем якога ёсць твор Васіля Быкава «Пакахай мяне, салдацік». Аповесць ставіць знак роўнасці паміж фашысцкай і савецкай ідэалогіямі.

Глядзім новы выпуск пра беларускія творы, напісаныя дзясяткі гадоў таму, якія цяпер набываюць дадатковую актуальнасць:
➡️ https://youtu.be/txiMqpreUpQ

140 гадоў таму нарадзіўся беларускі пісьменнік Янка Маўр 💥

Іван Міхайлавіч Фёдараў (сапраўднае імя) - адзін з заснавальнікаў беларускай дзіцячай літаратуры, заснавальнік прыгодніцкага і навукова-пазнавальнага жанраў у беларускай літаратуры.

Першыя творы аўтара адсылалі да экзатычных краін, але ў 30-я гады, калі тэрыторыя пісьменніцкай свабоды звужаецца, адбываецца ўсё большы паварот да Беларусі і беларускіх сюжэтаў - пішацца знакамітая аповесць "Палескія рабінзоны".

Галоўныя героі твора становяцца люстэркам савецкага грамадства, якое з указкі Сталіна і яго НКУС пачынае паранаідальны пошук ворагаў народа.

Падрабязней пра прыгодніцкую аповесць "Палескія рабінзоны" і біяграфію Янкі Маўра, у якую ўваходзіць нават арышт за ўдзел у з'ездзе беларускіх настаўнікаў, можна даведацца ў відэа Андрэя Хадановіча:

👉 https://youtu.be/nhJKei7MORg

Эканамічны суд Мінска ліквідаваў выдавецтва Змітра Коласа ❗️

Падставай для рэпрэсій з боку рэжыма стаў зборнік гістарычных дакументаў “Вызваленыя i заняволеныя. Польска-беларускае памежжа 1939–1941 гг. у дакументах беларускiх архiваў".

Выдавецтва "Зміцер Колас" спецыялізавалася на выданні замежнай мастацкай літаратуры ў беларускіх перакладах. Менавіта там вышлі чатырохтомнік Франца Кафкі па-беларуску і сто пазіцый серыі "Паэты планеты".

Паглядзець выпуск пра творчасць Франца Кафкі на канале CHADANOVIČ можна па спасылцы:
➡️ https://youtu.be/9DJKfYwOdx4

Беларусы атрымалі годны падарунак да юбілея Янкі Маўра 🎁

У Латвіі была знойдзена метрыка нараджэння і хрышчэння выбітнага пісьменніка. Яе адшукаў беларус Алег, які цяпер хоча знайсці дом, дзе нарадзіўся адзін з заснавальнікаў беларускай дзіцячай літаратуры.

Далучыцца да пошуку слядоў беларускай прысутнасці ў Латвіі можна праз электронную пошту scroober13@gmail.com ці асабісты тэлеграм @aleh_inf, або пісаць у інстаграм-профіль курсаў «Мова Нанова» ў Рызе.

Падрабязней гісторыю можна пачытаць 👉 тут

Выпуск пра Янку Маўра і яго твор "Палескія рабінзоны" па спасылцы:
➡️ https://youtu.be/nhJKei7MORg

▶️ Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч як культурны супраціў імперыі

Новы выпуск на канале CHADANOVIČ

Пагаворым пра першага прафесійнага беларускага літаратара, стваральніка беларускага нацыянальнага тэатру Вінцэнта Дуніна-Марцінкевіча і разгадаем таямніцу яго твора "Пінская шляхта".

✅ Сёння расказваем:
- ці напісаў Дунін-Марцінкевіч "Пінскую шляхту";
- як аўтар змагаўся за сваё каханне і перамог;
- ці займаўся класік падробкамі шляхецкіх дакументаў і як здолеў набыць маёнтак Люцінка;
- чаму самым геніяльным "творам" літаратара стала яго дачка Каміла;
- як Дунін-Марцінкевіч быў звязаны з паўстаннем 1863-1864 гг.;
- на якой мове быў напісаны твор "Пінская шляхта" і чаму;
- як аўтар абдурваў імперскую паліцыю;
- чаму аўтарства паэмы "Тарас на Парнасе" прыпісвалі Дуніну-Марцінкевічу.

🗯 Вось некалькі думак з відэа:

💡 Пасля паразы паўстання наша культура зноў вярнулася да перапісвання твораў уручную. Быў у Дуніна-Марцінкевіча вялікі куфар, дзе захоўваліся такія рукапісы. Рука яго, але перапісаць ён мог што заўгодна. Падчас першай публікацыі "Тараса на Парнасе" яго прыпісалі Дуніну-Марцінкевічу, бо рукапіс выдае яго руку і паходзіць з таго самага вялікага пісьменніцкага куфра. Але даследчык Генадзь Кісялёў даказаў, што аўтар твора Канстанцін Вераніцын. Мы помнім гэтыя гісторыі з падробленым почыркам, але акрамя таго што тэкст "Пінскай шляхты" перапісаны яго рукой, яго руку выдаюць і шматлікія праўкі ў гэтым рукапісы. Як вам віртуозны перапісчык, клерк, які прайшоў самыя розныя менскія канторы, які геніяльна падрабляў чужыя почыркі, а тут яго рука хібіць у перапісванні чужых твораў? Не, хутчэй за ўсё гэтыя праўкі выдаюць працу аўтара над сваім творам.

💡 Каміла Марцінкевіч была той, хто арганізоўвала ў касцёлах і іншай публічнай прасторы спевы патрыятычных гімнаў - прывітанне мірным менскім пратэстам 2020 года. Каміла Марцінкевіч была той, хто зрабіла палітычны перформанс - паводле пашыранай легенды, абліўшы мачой менскага губернатара. За што, ужо прывітанне брэжнеўскім рэпрэсіям, загрымела ў псіхушку, а менчукі пачалі прыносіць да сцен псіхлякарні кветкі. Трохі пазней, калі Каміла апынулася ў Пішчалаўскім замку падчас царскіх рэпрэсій пасля паўстання 1863-1864 гг., яна сама са сваёй камеры знайшла магчымасць кінуць кветку пад ногі асуджанага на смяротнае пакаранне паўстанца.

💡 Істотна падкрэсліць саму постаць, ролю, харызму, цёплую чалавечнасць у халоднай атмасферы рэакцыі, надзею, жыццяздольны смех, які сыходзіў ад Дуніна-Марцінкевіча, безумоўна, яго паслядоўную антыімперскасць, яго дэмакратызм і ўвагу да простых герояў, часам звыклых сялян, што абсалютна не перашкаджала яго паляванню на шляхецтва.

❤️ Нягледзячы на рэпрэсіі і наступ "рускага міру", беларуская культура працягвае жыць, як і жыла амаль два стагоддзі таму, калі Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч разам з іншымі нашымі творцамі змагаліся з тымі ж самымі праблемамі, што і мы сёння. Таму глядзім новы выпуск Андрэя Хадановіча, ставім падабайкі, пакідаем каментары і дзелімся з сябрамі і сяброўкамі:
👉 https://youtu.be/K7YLVo0l1fY

Што мне пекны Парыж, Рым прыгожы і слынны,
Што швейцарскія горы, старыя Афіны.
Што мне Вена, Мадрыд, што мне Лондан туманны,
Больш за ўсё я бацькоўскаму краю адданы!

Гэтыя радкі з вершаванага апавядання "Благаславёная сям’я" тлумачаць, чаму менавіта Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч стаў першым класікам новай беларускай літаратуры.

Андрэй Хадановіч у новым відэа расказвае пра вялікага беларускага паэта і драматурга, які жыў у адзін з "найхаладнейшых" часоў у гісторыі Беларусі, але стаў стваральнікам беларускага тэатру і адным з заснавальнікаў сучаснай беларускай літаратуры.

❤️ З вас падабайка, камент і шэр:
https://youtu.be/K7YLVo0l1fY

17 траўня 1819 года нарадзіўся беларускі і польскі кампазітар і дырыжор Станіслаў Манюшка 🎼

Восенню 2016 года ў цэнтры Верхняга горада ў Мінску з'явіўся помнік сябрам, паплечнікам і стваральнікам беларускай нацыянальнай класічнай оперы Вінцэнту Дуніну-Марцінкевічу і Станіславу Манюшку.

Побач з гэтым месцам у былым палацы Радзівілаў размяшчаўся гарадскі тэатр, на сцэне якога была пастаўлена першая опера на беларускай мове "Сялянка". Вядома ж, аўтарам музыкі стаў Станіслаў Манюшка, а лібрэта напісаў Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч. Прэм'ера оперы адбылася 9 лютага 1852 года, а адну з роляў выканаў сам беларускі літаратар.

Выпуск пра таямніцы творчасці і біяграфіі Вінцэнта Дуніна-Марцінкевіча глядзіце па спасылцы:
➡️ https://youtu.be/K7YLVo0l1fY

📖 Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч напісаў "Пінскую шляхту" на заходнепалескай мове. Цяпер твор перакладзены на многія мовы свету, але, бадай, самы яскравы пераклад зрабіў беларускі літаратар з Беласточчыны Ян Максімюк - на падляскую мову.

Калі вы думаеце, што яе ніхто не ведае, то памыляецеся. На розных дыялектах падляскай мовы размаўляюць прыблізна 50000 чалавек ва ўсходняй частцы Польшчы і не менш за 500000 чалавек у Беларусі і Украіне.

Пачытаць "Пінскую шляхту" па-падляску можна ➡️ тут.

🎉 Дарэчы, учора, 18 траўня, Ян Максімюк адзначыў свой дзень нараджэння. Яму споўнілася 65 гадоў. Павіншаваць трохмоўнага аўтара, што піша і перакладае на беларускай, польскай і па-падляску, можна ў каментарах.

А выпуск пра першага класіка сучаснай беларускай літаратуры Вінцэнта Дуніна-Марцінкевіча і таямніцу яго вялікага твора глядзіце па спасылцы:
👉 https://youtu.be/K7YLVo0l1fY

Андрэй Хадановіч адказвае бацюшку ❗️

💬 «Рэвалюцыя і эвалюцыя грамадства найперш адбываюцца ў галовах».

Андрэй Хадановіч сустрэўся з беларускім святаром Аляксандрам Кухтам, у выніку чаго атрымалася цікавая размова пра пераклады Міцкевіча, якія ствараліся ў зняволенні, пра жыццё і творчасць святара і перакладчыка Пятра Бітэля, а таксама пра розны лёс Максіма Танка і Чэслава Мілаша.

Безумоўна, не абышлося без чытання Міцкевіча па-беларуску 📢

Запрашаем да прагляду:
👉 https://youtu.be/qSIxY9fPH8w

21 траўня - Дзень салідарнасці з беларускімі палітвязнямі ✊

Роўна два гады таму ў шклоўскай калоніі №17 памёр актывіст Вітольд Ашурак. Сёння тысячы беларусаў працягваюць знаходзіцца ў зняволенні па палітычных матывах, у тым ліку і літаратурныя дзеячы.

Прапаноўваем паглядзець выпускі пра сучасных творцаў за кратамі і асобна пра Нобелеўскага лаўрэата Алеся Бяляцкага:

Турэмная творчасць Някляева, Фядуты, Знака, Аляксандрава і іншых беларусаў сёння ▶️

Беларускi Нэльсан Мандэла? Нобелеўка, турма, дзесяцігоддзі барацьбы за правы чалавека | Бяляцкі ▶️

А падтрымаць палітвязняў можна наступным чынам:
📌 зрабіць данат на адвакацкую дапамогу
📌 напісаць ліст

📋 Спіс усіх палітвязняў, якім можна даслаць ліст

🌍 Далучыцца да нядзельных мерапрыемстваў

▶️ Як беларусам пазбегнуць памылак Вялікага Гэтсбі

Новы выпуск на канале CHADANOVIČ

Пагаворым пра, мабыць, самага геніяльнага прадстаўніка класічнага "страчанага пакалення" пасля Першай сусветнай вайны Фрэнсіса Скота Фіцджэралда і яго культавы раман "Вялікі Гэтсбі".

✅ Сёння расказваем:
- чым кніга "Вялікі Гэтсбі" карысная беларусам тут і цяпер;
- якая жанчына была прататыпам многіх жаночых персанажаў Фіцджэралда;
- чаму літаратурныя героі аўтара раз-пораз былі ўніверсітэцкімі спартсменамі;
- хто такі Гэтсбі: усемагутны гаспадар жыцця ці нясмелы закаханы;
- чаму сям'ю Фіцджэралдаў называлі каралём і каралевай свайго пакалення;
- як экранізавалі твор у Галівудзе;
- чаму Фіцджэралд стаў сапраўдным класікам амерыканскай літаратуры толькі пасля сваёй смерці, а раман "Вялікі Гэтсбі" культавым пасля пачатку Другой сусветнай вайны;
- з якога моманту пачалася галоўная параза Гэтсбі;
- чаму заканчэнне "Вялікага Гэтсбі" - адзін з найпаэтычнейшых фіналаў у раманістыцы.

🗯 Вось некалькі думак з відэа:

💡 Гэтсбі, у якога на кану спыніць час і вярнуць мінулае, чапляе локцем зламаны гадзіннік на каміннай паліцы і выбачаецца за сваю нялоўкасць з абыходжаннем з ім. Чытаем: за нялоўкасць у абыходжанні са страчаным часам у спробах вярнуць гэты страчаны час.

💡 Гэтсбі кладзе ўсё сваё жыццё на кон, каб вярнуць гераіню, але не столькі яе, колькі прагне вярнуць само мінулае. Яму малавата адваяваць у непрыемнага сноба-кансерватара сваю любую Дэйзі. Ён хоча менавіта адкруціць час назад, як з тым гадзіннікам на каміннай паліцы, так нібы гэтых пяці гадоў не існавала, а яны былі сабой ранейшымі.

💡 Мне здаецца, што мы сёння паўтараем тую самую псіхалагічную памылку геніяльнага летуценніка Гэтсбі, які мроіў пра лепшае мінулае і хацеў вярнуцца туды. Заўважце неадназначнасць назвы, а Фіцджэралд доўга падбіраў розныя версіі для свайго рамана. Што такое гэты "Вялікі"? Гэта іранічны эпітэт, дзе аўтар выглядае нягеглым у сваіх ілюзіях, у сваіх смешных спробах ладзіць шыкоўныя вечарынкі, каб прывабіць сваю каханую, ці гэта сапраўднае захапленне веліччу чалавечай мары? Герой, здаецца, смешны і велічны адначасова. Так і мы часам чуем пра сябе эпітэт "Неверагодныя". Што мы адчуваем? Веліч, схаваную ў нашым жаданні перайначыць увесь свет, ці выразную іронію, якая зніжае гэты пафас? Думаю, што абедзве гэтыя ацэнкі сыходзяцца. Мы таксама не можам змірыцца, што 20-ы год мінуў. Нам здаецца, што не хапіла кроку, і калі адкруціць усё назад, той пазл, дзе чагосьці не хапіла, складзецца.

❤️ Глядзім наперад, мроім пра сваё і робім усё дзеля здзяйснення нашых мрояў. Глядзім новае відэа Андрэя Хадановіча, ставім падабайкі, каментуем і дзелімся з сябрамі і сяброўкамі:
👉 https://youtu.be/cr9xva0EJ_U

«Наша оптыка позірку ўладкаваная так, што мы глядзім наперад» 👁

Андрэй Хадановіч тлумачыць, чаму твор Фрэнсіса Скота Фіцджэралда "Вялікі Гэтсбі" асабліва патрэбны беларусам сёння.

2020 год прайшоў, цяпер працягваем штодзённа набліжаць перамогу, вядома, пачынаючы з саміх сябе ✊

Глядзім новы выпуск па спасылцы:
➡️ https://youtu.be/cr9xva0EJ_U

Андрэй Хадановіч возьме ўдзел у кніжным кірмашы ў Варшаве 📚

27 траўня а 18:00 PL у канферэнц-зале Палаца культуры і навукі адбудзецца творчая сустрэча Андрэя Хадановіча з чытачамі.

На кірмашы з 25 па 28 траўня на асобным стэндзе можна будзе знайсці і купіць беларускія кнігі.

26 траўня (17:00—18:00), 27 траўня (17:00—18:00) прывітае наведнікаў і чытачоў сваіх твораў пісьменніца і перакладчыца Ева Вежнавец. Выпуск пра яе кнігу «Па што ідзеш, воўча?»➡️ тут

Паэтка Наста Кудасава і мастачка Сафія-Святлана Дземідовіч прэзентуюць кнігу «Побач» 26 траўня а 17-й гадзіне. Выпуск пра сучасных беларускіх паэтак➡️ тут

26 траўня (18:00—19:00), а таксама 27 траўня (14:00—15:00) каля стэнда правядзе аўтограф-сесію жонка журналіста і палітзняволенага Андрэя Скурко Паўліна, якая прэзентуе зборнікі мужавых вершаў «Пра сланоў і барсучкоў для дзяўчат і хлапчукоў» ды перакладной кнігі «Добры доктар Будзь-Здароў». Выпуск пра Андрэя Скурко і іншых сучасных творцаў за кратамі➡️ тут

Таксама каля стэнда беларускіх кніг сустрэнуцца з чытачамі пісьменнік Уладзімір Арлоў, рэжысёрка Яўгенія Давідзенка, гісторык Сяргей Тарасаў, пісьменнік Васіль Дранько-Майсюк і многія іншыя вядомыя беларускія творцы.

Падрабязную праграму глядзіце ➡️ тут