1 красавіка 1901 года нарадзіўся Сяргей Пясецкі ❤️

"Ведаю некалькі аўтараў, якія нарадзіліся 1 красавіка ў розных краінах і ў розныя стагоддзі, з усімі жыццё любіла пажартаваць, і кожны з іх таксама любіў пажартаваць з сябе, з свайго лёсу і жыцця. Сяргей Пясецкі, безумоўна, не выключэнне", - расказваў Андрэй Хадановіч у выпуску, прысвечаным аўтару і яго кнізе “Каханак Вялікай Мядзведзіцы”.

Нягледзячы на тое, што класік пісаў па-польску, Сяргей Пясецкі - адзін з тых аўтараў, якія належаць да беларускай літаратурнай спадчыны. Яго жыццё - гатовы сцэнарый для мастацкага фільма. Пачытаць 5 малавядомых фактаў пра Пясецкага можна 👉 тут.

Глядзім відэа Андрэя Хадановіча пра пісьменніка, які сваімі кнігамі праславіў міжваенную Беларусь на польска-савецкім памежжы, і славуты раман “Каханак Вялікай Мядзведзіцы“:
➡️ https://youtu.be/dftjZ9UIp-M

▶️ Купала і Мулявін, "Радыё Свабода" і "Алеся": топ-10 песень на вершы паэтаў

Юбілейны 50-ты выпуск на канале CHADANOVIČ

Пагаворым пра няпростую дарогу ад вершаванага радка да музычнай фразы, пра выбітныя тэксты беларускіх паэтаў, якія ператвараюцца ў культавыя песні. Прадстаўляем топ-10 песень ад Андрэя Хадановіча.

✅ Сёння расказваем:
- як песня "Рушнікі" дапамагла Зянону Пазняку абрацца ў Вярхоўны Савет;
- чаму паэзія Рыгора Барадуліна не ператваралася ў музычныя хіты;
- як "Песняры" зрабілі адну з сваіх самых вядомых песень з двух вершаў Янкі Купалы;
- чаму "П'янка" Уладзіміра Някляева - гэта больш за сумны анекдот;
- як паэт Фелікс Аксёнцаў стварыў светлую версію рамана "1984";
- чаму песня "Казка" на словы Уладзіміра Караткевіча ёсць, а тэкста ў зборніках класіка з такой назвай няма;
- у чым заключаецца містыфікацыя ў вершы Аркадзя Куляшова "Бывай..." і як "Песняры" зрабілі тэкст знакамітай "Алесяй";
- чаму Генадзь Бурўкін - "кароль" беларускай высокай эстрады;
- ці быў аўтар песні "Пра Нёман" Анатоль Астрэйка падвойным партызанам;
- як Яўгенія Янішчыц пакінула ў адным з тэкстаў свае "ініцыялы".

🗯 Вось некалькі думак з відэа:

💡 Беларускі паэт з Ванкуверу Фелікс Аксёнцаў - аўтар тэксту "Радыё Свабода" гурта Ulis. Што ў гэтым вершы цудоўнага? Аўтар не проста карыстаецца глыбокай літаратурнай традыцыяй, пагружая нас праз песню ў атмасферу рамана "1984", але і перакульвае з ног на галаву слынную антыўтопію Оруэла: досыць змрочныя яго высновы, пераакцэнтоўваючы, выводзячы на светлае.

💡 Мне здарылася размаўляць пра песню "Жар-птушка" з Бураўкіным і зрабіць яму камплімент. Генадзь Мікалаевіч фізічна паморшчыўся і кажа: "Што яны зрабілі з апошнім радочкам:
Павуцінка ў тваіх і маіх валасах
Хіба ж я мог сказаць каханай жанчыне пра сівізну ў ейных валасах? Канешне, мой верш заканчваўся толькі маімі павуцінкамі".

💡 Усё б нічога, каб не гісторыкі, якія пільна слухаюць песню "Пра Нёман" і кажуць, што Анатоль Пятровіч Астрэйка быў значна большым партызанам, чым пішацца ў яго савецкіх біяграфіях. У Другую сусветную на берагах Нёмана не вялося амаль ніякіх ваенных дзеянняў, а вось у верасні 1920-га польская армія на берагах Нёмана дала адлуп Чырвонай арміі. Настолькі, што Беларусь уздыхнула свабодней, што ў той жа год стаўся магчымым Слуцкі збройны чын і паход Булак-Балаховіча на Мазыр. Вось і чытаем уважліва:

Магілаю ворагам цеснай
Не раз твае хвалі былі.

Ключавыя словы "не раз".

❤️ Чытаем беларускую паэзію, спяваем беларускую музыку і глядзім новае відэа Андрэя Хадановіча. З вас падабайкі, каменты і шэры, з нас яшчэ 50 выпускаў вандроўнага літаратурнага ўніверсітэта Андрэя Хадановіча:
👉 https://youtu.be/fhMyBovMAlo

50 выпускаў на канале CHADANOVIČ 🎈🎉

У час, калі забараняюць усё беларускае, калі рускаміраўцы змагаюцца з беларускімі помнікамі, а рэжым здзекуецца з беларускай лацінкі, асабліва важна самім станавіцца ўстановамі культуры, каб, дзе б вы ні былі, распаўсюджваць беларушчыну.

Падзяка ад Андрэя Хадановіча:

🗣 "Дарагія сябры, шчыра дзякую, што вы ёсць, што гледзіцё і слухаеце наш канал! Уяўляю вас - і ўжо не адчуваю сябе самотным! Не лянуйцеся пісаць каментары з вашымі заўвагамі, пажаданнямі і прапановамі на будучыню. Гэта дапаможа мне зрабіць наступныя 50 выпускаў лепшымі, а вы станеце іх суаўтарамі!"

Працягваем крок за крокам набліжаць перамогу святла над цемрай ❤️

🤔 А які ваш улюбёны выпуск Андрэя Хадановіча? Пішыце ў каментарах 👇

«Белы сцяг - гэта адмова ад сілы і гвалту, гэта беларускі сцяг без крыві» 🤍

🔝🎧 Андрэй Хадановіч у 50-м выпуску на сваім канале зрабіў свой топ-10 беларускіх песень на вершы паэтаў.

Купала і Мулявін, "Радыё Свабода" і "Алеся", а яшчэ "Ручнікі" ў дапамогу Пазняку 😮

Падпішыся на канал ТРЭНДЫ: ПАПУЛЯРНЫЯ ВІДЭА БЕЛАРУСІ

«І ўзыходзіць сонца» Хэмінгуэя па-беларуску цяпер і ў фармаце аўдыякнігі 👍🎧

Знакаміты раман амерыканскага пісьменніка Эрнэста Хэмінгуэя, які таксама вядомы пад назвай «Фіеста», заснаваны на рэальных падзеях з жыцця аўтара — яго наведванні карыды ў Памплоне ў 1925 годзе. Твор расказвае пра некалькіх маладых удзельнікаў Першай сусветнай вайны, якія перанеслі цяжкія траўмы і страцілі ранейшыя жыццёвыя каштоўнасці і арыенціры.

На беларускую мову раман пераклаў Юрка Гаўрук, а агучыў акцёр і тэатральны рэжысёр Віталь Краўчанка.

Аўдыякніга была запісаная пры фінансавай падтрымцы беларускіх супрацоўнікаў кампаніі Google.

Паслухаць першую частку бясплатна можна на ➡️ YouTube.

Замовіць аўдыякнігу можна ➡️ тут.

🎬 А паглядзець выпуск пра Эрнэста Хэмінгуэя і яго кнігу «І ўзыходзіць сонца» на канале CHADANOVIČ можна па спасылцы:
➡️ https://youtu.be/zyZK8AH4pis

Андрэй Хадановіч запрашае на жывыя літаратурныя падарожжы ў Гданьску “Беларусь у фантастычных апавяданнях”💥

Чатыры размовы раз на месяц пра класічную і сучасную беларускую літаратуру, пра аўтараў у часы, калі беларусы ўжо мелі такую назву – і яшчэ не мелі яе, пра выпадкі, калі пісьменнікі пісалі па-польску, але належаць Беларусі ў большай ступені, чым Польшчы.

Першая лекцыя адбудзецца 12 красавіка а 17.00 і будзе прысвечана выбітным беларусам Францыску Скарыну і Міколу Гусоўскаму.

У межах размовы вы знойдзеце адказы на наступныя пытанні:
✔️ што яднае паляўнічага-лучніка і доктара лекарскіх навук;
✔️ як першы робіцца паэтам, а другі – перакладчыкам і друкаром;
✔️ якую стратэгію абралі: апавядаць “вялікаму свету” пра нас альбо нам пра “вялікі свет”;
✔️ хто найлепей пераклаў Гусоўскага з лаціны, а Скарыну – з беларускай;
✔️ якія аўтапартрэты пакінулі гэтыя аўтары ў сваіх творах.

📚 Месца: кнігарня Tajne komplety на Длугай, 35
📅 Дата: 12 красавіка
🕔 Час: 17:00 PL

Далучыцца да першай сустрэчы можна ➡️ тут.

Сёння, 7 красавіка, 40-ыя ўгодкі з дня смерці Ларысы Геніюш 🕯

Каб даведацца пра тое, адкуль у беларускіх жанчын такая нязломнасць, трэба паглядзець на біяграфію паэткі: шматлікія допыты, 8 гадоў за кратамі і жыццё пад наглядам - гэта толькі частка ўсяго праз што прайшла Ларыса Геніюш. Сёння ў дзень яе памяці згадаем 5 фактаў пра сапраўдную беларуску:

1️⃣ Тэксты Ларысы Геніюш называлі "глюкоза", бо для многіх беларусаў яны былі асноўнай крыніцай энергіі ў зняволенні. Ды і сама паэтка адзначала, што пачала друкаваць свае вершы для таго, каб маральна падтрымліваць беларусаў.

2️⃣ Доўгі час была пакрыўджаная на Караткевіча і выправадзіла яго са сваёй хаты, бо класік назваў сваю рэдактарскую працу над творамі аўтаркі «катаржнай». Геніюш, якая шмат гадоў правяла на катаржных работах, не спадабалася такое параўнанне. Толькі ліст з перапрашэннем і насенне рэдкіх цюльпанаў з Батанічнага саду выправілі сітуацыю.

3️⃣ Раззлавала тагачаснага міністра дзяржбяспекі БССР Лаўрэнція Цанаву, які намагаўся здабыць архівы БНР. Ад жорсткага адказу дысідэнткі чыноўнік загадаў дапытваць Геніюш дзень і ноч. Сама паэтка так пісала пра гэты выпадак у сваіх успамінах:
«Так, як вы яўляецеся міністрам беларускай дзяржавы, дык гаварэця па-беларуску. Ён ашалеў»

4️⃣ Геніюш ледзь не стала на чале беларускай дзяржавы, але ў тыя часы на такія пасады не прызначалі жанчын. Перад смерцю старшыня Рады БНР Васіль Захарка хацеў, каб яго месца заняла менавіта Геніюш. Але ў выніку несправядлівага стаўлення да жанчын паэтка зрабілася генеральнай сакратаркай Урада БНР.

5️⃣ У 1947 годзе, калі Геніюшаў выдалі савецкім уладам, сына Юрку ўдалося пакінуць у Польшчы. Так ён стаў сіратой пры жывых бацьках. Пра сваю віну перад сынам паэтка пісала:
«Не было ў мяне выбару, сын, — Бацькаўшчына і яе інтарэсы важней за цябе, за мяне, за нашага тату...».

Больш цікавых фактаў пра Ларысу Геніюш глядзіце ў адмысловым выпуску Андрэя Хадановіча пра няскораную паэтку 👇
https://youtu.be/WwrPcErO-x4

Андрэй Хадановіч да дня памяці Ларысы Геніюш:

💬 «Апроч усіх літаратурных, грамадзянскіх і чалавечых вартасьцяў выбітнай паэткі і нязломнай дысыдэнткі, лёс Ларысы Геніюш сымбалізуе яшчэ й марнасьць і недарэчнасьць усіх спробаў неяк нас падзяліць. Праваслаўная – без масквы ў галаве, эмігрантка – і палітзьняволеная, не рэабілітаваная цалкам дагэтуль. Жыцьцё ў Зэльве пад калпаком спэцслужбаў – і абсалютны нонканфармізм у творчасьці плюс адмова прыняць савецкае грамадзянства. Пасьлядоўная беларуска ва ўсім. Тыя, што мусілі зьехаць, і тыя, што засталіся; тыя, што ў турмах, і тыя, што пачуваюцца ў падпольлі і ўнутранай эміграцыі, – у кожным і кожнай часьцінка лёсу Ларысы Геніюш, чыя творчасьць і сёньня здольная падтрымаць – і падтрымлівае!»

«Сотні людзей пацягнуліся на музычныя гукі і на словы паэзіі і не памыліліся» 🔟

Андрэй Хадановіч расказвае гісторыю, як песня "Ручнікі" дапамагла Зянону Пазняку абрацца ў Вярхоўны Савет, нягледзячы на чыноўнічы супраціў.

Аўтарка гэтага тэксту Гертруда Сакалова пісала пад псеўданімам Вера Вярба. Што цікава: паэтка зрабіла ўласнае літаратурнае імя месцам дзеяння свайго самага знакамітага тэксту:

У суботу Янка ехаў ля ракi,
Пад вярбой Алёна мыла ручнiкi.
- Пакажы, Алена, броды земляку,
Дзе тут пераехаць на канi раку.

Глядзім топ-10 песень на вершы беларускіх паэтаў ад Андрэя Хадановіча:
➡️ https://youtu.be/fhMyBovMAlo

🆒 А ці ведаеце, як Андрэй Хадановіч пачаў свой шлях у YouTube?

Гэта адбылося роўна 2 гады таму з лекцыі, прысвечанай 200-годдзю вялікага творцы Шарля Бадлера ❤️

Сёння, 9 красавіка, французскаму паэту спаўняецца 202 гады, таму самы час паглядзець выпуск пра аўтара культавых “Кветак Зла” і “Парыжскага спліну”, пачынальніка паэзіі сімвалізму, бацьку ўсіх паэтаў-дэкадэнтаў Шарля Бадлера і яго цудоўную паэзію.

Лекцыя Андрэя Хадановіча па спасылцы:
↪️ https://www.youtube.com/watch?v=zC7Yg6pbRA4

▶️ "Дзікае паляванне караля Стаха" - найлепшы бестселер з хэпі-эндам для беларусаў

Новы выпуск на канале CHADANOVIČ

Пагаворым пра найпапулярнейшую сярод беларусаў і самую актуальную для нас тут і цяпер кнігу - аповесць Уладзіміра Караткевіча "Дзікае паляванне караля Стаха".

✅ Сёння расказваем:
- якія паралелі ёсць паміж "Дзікім паляваннем караля Стаха" і "Сабакам Баскервіляў";
- чым падобнае "дзікае паляванне" на сучасных беларускіх сілавікоў;
- як стваралася аповесць і прычым тут украінская свядомасць;
- навошта Караткевіч паказаў заняпад беларускай шляхты;
- якія прыёмы выкарыстоўвае класік, каб заблытаць чытача;
- ці спадабалася Караткевічу экранізацыя "Дзікага палявання караля Стаха" і дзе Андрэй Хадановіч паглядзеў гэты фільм;
- што за скандал здарыўся з лібрэта па аповесці класіка і прычым тут Раман Пратасевіч.
Бонус. Прыклады ўкраінізмаў ў кнізе "Дзікае паляванне караля Стаха".

🗯 Вось некалькі думак з відэа:

💡 Аўтар займае месца на трыбуне і пачынае казанне на карысць Беларусі - здратаванаму, занядбанаму, прыгнечанаму краю, падымаючы на паверхню яго таямнічасць, магічнасць, самабытнасць і непадобнасць да суседзяў, да ўсходніх суседзяў, што істотна. Аповесць гучыць выразна антыімперскі, але гэтая антыімперскасць выражаецца эзопавай мовай савецкага часу. Сякія-такія ахвяры і саступкі цэнзуры, пануючай ідэалогіі, аўтар мусіць зрабіць. Гэта раз-пораз інтэрнацыяналісцкія ноткі і раз-пораз знявага беларускай шляхты, да якой аўтар ставіцца з усёй магчымай сімпатыяй, але тут у сваёй ранняй аповесці ён гуляе па правілах гульні, у якую ўвязваецца.

💡 Што робіць аповесць найбольш актуальнай тут і цяпер? Гэта сітуацыя, на першы позірк, безнадзейнай рэакцыі, у якой пры наяўнасці цярплівасці, адвагі і розуму можна перамагчы. Аналагам нашых жахлівых сілавікоў выступае "дзікае паляванне", якое аказваецца такой дэнацыянальнай здэградаванай элітай. Ці не такія нашыя афіцэры са зброяй, у чорных масках са шлемамі і дубінкамі? Эскадрон смерці караля Стаха тэрарызуе беларусаў, але не толькі дзеля сваіх, але і дзеля імперскіх інтарэсаў. Пісьменнік як бы даследуе межы нашай цярплівасці, але ўрэшце паказвае, як пралітая кроў перапаўняе берагі, і мы бачым стыхійнае паўстанне. Так бы мовіць "сілавікі" выяўляюцца так бы мовіць "слабавікамі", як толькі сутыкаюцца з годным адлупам, як толькі ім супрацьстаяць не бяссільныя людзі, а арганізаваная маса, хай нават горш чым яны ўзброеная.

💡 Самы актуальны на сёння персанаж - малады і гарачы праўдашукальнік Андрэй Свеціловіч. Актуальны сваімі ўкраінскімі сімпатыямі. Гэта чалавек, які разумее, што Беларусь і Украіна абсалютна адзіныя ў сваім антыімперскім змаганні, бо маюць агульнага ворага. Самі разумееце, якога ворага.

❤️ Уладзімір Караткевіч стварыў аповесць з добрым фіналам, дзе "дзікае паляванне", як і ўсякая бязлітасная цемра, знікае, таму верым у святло, верым у саміх сябе, верым у Беларусь і беларусаў, як гэта рабіў наш легендарны класік.

Глядзім новае відэа Андрэя Хадановіча, ставім падабайкі, каментуем і дзелімся з сябрамі і сяброўкамі:
👉 https://youtu.be/ta5HV0wuIXY

«І няма ніякай розніцы паміж беларусам і ўкраінцам, калі над спінаю вісіць бізун» 🚩

🐎 Беларускі паэт і перакладчык Андрэй Хадановіч расказвае пра найпапулярнейшую кнігу сярод беларусаў, так актуальную для нас сёння - аповесць Уладзіміра Караткевіча «Дзікае паляванне караля Стаха».

Класік нашай літаратуры вучыўся ў Кіеве, таму дасканала разумеў, што Беларусь і Украіна абсалютна адзіныя ў сваім антыімперскім змаганні, пакуль расейская імперыя ў любым яе выглядзе не спыніць свае існаванне ✊

Падпішыся на канал ТРЭНДЫ: ПАПУЛЯРНЫЯ ВІДЭА БЕЛАРУСІ

Роўна год таму на канале CHADANOVIČ выйшла першае відэа 🎊🎉

🗣 Словы падзякі ад Андрэя Хадановіча:

"Шчыры дзякуй, сябры, за ўвагу і падтрымку, за цёплыя словы падзякі і прапановы! Некаторыя выпускі ўжо з'явіліся, а некаторыя яшчэ з'явяцца, бо так пажадалі вы. З прыемнасцю чую, што кагосьці з вас мае аповеды падштурхнулі перачытаць улюбёную кнігу, а камусьці і ўпершыню адкрылі нейкага аўтара ці твор. У сённяшні час рэпрэсіяў і цэнзуры беларускім аўтарам, перакладчыкам і выдаўцам не так проста і далей рабіць сваю працу, а чытачам - знаходзіць новыя вартыя кнігі. Рады, калі мае аповеды дапамагаюць нам усім сустрэцца!"

Дзякуем усім вам, хто кожны тыдзень наведвае "вандроўны ўніверсітэт" Андрэя Хадановіча на YouTube. За 1 год на канале выйшла 51 відэа, якое паглядзелі больш за 850 тысяч разоў з 40 краін свету.

Вельмі прыемна, што 88% гледачоў знаходзяцца ў Беларусі, а літаратурныя выпускі глядзяць аднолькава як мужчыны, так і жанчыны (50,5% і 49,5% адпаведна).

Самае папулярнае відэа - лекцыя пра Якуба Коласа, якая сабрала амаль 35 тысяч праглядаў.

А які выпуск ваш улюбёны? Пішыце ў каментарах 👇

Ці ведалі вы, што ў аповесці "Дзікае паляванне караля Стаха" ёсць ідэалагічная самацэнзура Уладзіміра Караткевіча? 😲

📖 Каб твор быў апублікаваны, класіку беларускай літаратуры давялося пайсці на пэўныя саступкі.

Перш за ўсё гэта заўважна ў дэманстрацыі заняпаду беларускай шляхты, што можна пачуць нават з вуснаў апошняй прадстаўніцы свайго шляхетнага роду Надзеі Яноўскай:

🗣 "Каб вы ведалі, колькі крыві, забойстваў, сірочых слёз, звычайнага бруду на кожным шляхецкім гербе! Колькі забітых, зашмаганых да смерці, пакрыўджаных! Мы не маем права на існаванне, нават самыя сумленныя, самыя лепшыя. У нашых жылах не блакітная, а брудная кроў".

Але ж чаму можна сказаць, што Караткевіч ставіцца да шляхты з усёй магчымай сімпатыяй? Сам сумленны, годны вобраз Надзеі Яноўскай - гэта ўвасабленне ўсяго найлепшага, што насіла ў сабе наша шляхта.

Глядзім новы выпуск пра Уладзіміра Караткевіча і яго бестселер "Дзікае паляванне караля Стаха:
➡️ https://youtu.be/ta5HV0wuIXY

А як вы ставіцеся да беларускай шляхты? 🤔