▶️ "Песня Песняў" — гісторыя пра каханне ў Бібліі. Як яе рабілі Скарына, Барадулін і сучасныя перакладчыкі па-беларуску.

Новы выпуск на канале CHADANOVIČ

Пагаворым пра каханне і тыя эмоцыі, якія яно абуджае, пра адну з самых загадкавых кніг у гісторыі чалавечай культуры, пра твор яўрэйскай Бібліі і Старога Запавету - "Песню Песняў".

✅ Сёння расказваем:
- чаму мужчына ў кнізе называе каханую адначасова сястрой і нявестай;
- якім было бачанне твора з боку Францыска Скарыны;
- як Рыгор Барадулін зрабіў вольны пераклад па матывах "Песні Песняў" на славянскі лад;
- чым адрозніваюцца асноўныя сэнсы твора для яўрэяў і хрысціян;
- як фрагмент кнігі стаў адной з самых вядомых сцэн сусветнага кінематографа;
- як стваралася новая версія перакладу "Песні Песняў" на беларускую мову;
- у чым адрозненне перакладаў Сяргея Шупы, Рыгора Барадуліна і Васіля Сёмухі і які беларускамоўны варыянт лепшы.

🗯 Вось некалькі думак з відэа:

💡 Што робіць у Бібліі кніга, дзе ніколі не прамаўляецца слова "Бог"? Што робіць у сакральным біблійным каноне кніга, дзе вядзецца пра зямное, пачуццёвае каханне між жанчынай і мужчынам? Злыя языкі дададуць, што між жанчынай і двума мужчынамі. Пры гэтым ужо ні раз адлучалі ад царквы і выносілі анафему скептыкам, якія бачылі ва ўсім гэтым толькі любоўную гісторыю. Мудрацы яўрэйскіх традыцый і розных канфесій у хрысціянстве знаходзілі ў гэтым падвойны і нават патройны код. Іншасказы даводзілі, што гаворка пра сакральнае - адносіны між зямнымі і нябеснымі справамі. Для яўрэяў адносіны між жаніхом і нявестай - гэта адносіны між Богам і богаабраным народам. Для хрысціян жаніх - гэта Ісус Хрыстос, а нявеста - гэта хрысціянская царква. Ёсць і іншыя канцэпцыі, дзе знойдуць у гераіні рысы Маці Божай.

💡 «Устань, любая, прыгожая мая, і выходзь, бо вось зіма мінула, дажджы скончыліся і перасталі, кветкі з'явіліся на зямлі, надышла пара спеваў, голас галубкі чуваць у нашым краі».

Так і хочацца дадаць яшчэ адно іншасказанне - вобраз Беларусі, якая вызірне праз краткі, выйдзе насустрач з вясной так, як яе больш чым стагоддзе таму гукаў Янка Купала: «Выйдзі спаткаці вясну!»

💡 Памятаем, што ёсць кнігі, якія выпрабоўваюць на трываласць нашу культуру, а нас саміх на мудрасць, адкрытасць і сучаснасць. Любая біблійная кніга, а "Песня Песняў" перадусім, канешне, пра гэта.

❤️ Выходзім з-за нашых кратак насустрач вясне і каханню, сустракаем вясну разам са свабодай, любоўю да чалавека і чалавецтва, і хай з гэтага народзіцца новая незалежная Беларусь.

Глядзім новае відэа Андрэя Хадановіча, ставім падабайкі, каментуем і дзелімся з сябрамі і сяброўкамі:
👉 https://youtu.be/GxYT-VjLVKo

Сёння, 16 сакавіка, Міхалу Анемпадыставу споўнілася б 59 гадоў.

Паэт, дызайнер, культуролаг, мастак, фатограф - якія толькі сферы не падпарадкаваў сабе вялікі творца.

Анемпадыстаў - аўтар тэкстаў і канцэпцыі культавага "Народнага альбома". Пакаленне беларусаў, якое ў жніўні 2020-га выйшла супраць неабмежаванай улады і гвалту сілавікоў, выхавана на гэтых песнях, нават часам не ведаючы, хто іх аўтар.

Ужо 5 гадоў Міхала няма з намі, але толькі цяпер мы пачынаем шанаваць яго ўнёсак у беларускую культуру, урэшце Анемпадыстаў ператвараецца ў культавую і легендарную постаць.

Прапаноўваем сёння паглядзець выпуск пра цудоўнага Міхала Анемападыстава і кнігу "Простыя словы":
👉 https://youtu.be/Yok_VIHa6OU

17 сакавіка адзначаецца Дзень святога Патрыка - рэлігійнае свята і дзень культурнай спадчыны Ірландыі ☘️

🎼 Давайце паслухаем сёння бліскучую ірландскую кампазіцыю Піта Сэнт-Джона «The Fields of Athenry» у перакладзе і выкананні Андрэя Хадановіча, якая стала сапраўдным сімвалам змагання Ірландыі з Брытанскай імперыяй.

Той выпадак, калі сусветнае робіцца нашым. Пачуўшы гэту песню, вы, безумоўна, адчуеце сувязь паміж лёсам ірландцаў і беларусаў.

Кампазіцыя, якая ў беларускім перакладзе называецца «Зялёныя палі маёй зямлі», увайшла ў новы міні-альбом «Зямля, агонь ды вада» гурта Dzieciuki. Паслухаць альбом цалкам можна па спасылцы:
➡️ https://youtu.be/BqgxWiYSPtE

«Вобраз Беларусі, якая вызірне праз краткі, выйдзе на сустрач з вясной так, як яе больш чым стагоддзе таму гукаў Янка Купала» 📒

❤️ За нашыя вокны прыйшла вясна. Усе мы чакаем, калі і нашы сэрцы напоўняцца святлом і запалам.

Нядзіўна, што ў кнізе "Песня Песняў" любоўныя і нават эратычныя матывы пераклікаюцца з выявамі вясны, якую ўсе мы чакаем, як пачатак новага этапу жыцця.

Вось і мы ў сваім 2023-м, як Янка Купала больш за 100 гадоў таму, заклікаем вясну прыйсці і абудзіць нас ад рабскага сну:

Ўстань ты, старонка, родная маці!
Годзе зімовага рабскага сну,
Годзе табе ўжо слёзна ўздыхаці,—
Выйдзі на поле, на сенажаці,
Выйдзі спаткаці вясну!

Глядзім новы выпуск Андрэя Хадановіча пра адну з самых загадкавых кніг у чалавечай гісторыі "Песню Песняў":
➡️https://youtu.be/GxYT-VjLVKo

▶️ Хэмінгуэй, Кляшторны і страчанае пакаленне, скалечанае вайной.

Новы выпуск на канале CHADANOVIČ

Пагаворым пра вялікага і скандальнага Эрнэста Хэмінгуэя, яго першы раман "І ўзыходзіць сонца" па-беларуску, а таксама пра беларускага пабраціма дзядулі Хэма Тодара Кляшторнага і паэму "Калі асядае муць".

✅ Сёння расказваем:
- адкуль Хэмінгуэй пачуў фразу пра "страчанае пакаленне";
- чаму амерыканская інтэлігенцыя імкнуліся жыць у Парыжы;
- што такое "тэлеграфны стыль" Хэмінгуэя;
- як "Вялікі Гэтсбі" Фрэнсіса Скота Фіцджэральда падштурхнуў Хэмінгуэя напісаць першы раман "І ўзыходзіць сонца";
- навошта пісьменнік пазбавіў галоўнага героя магчымасці займацца сексам;
- ці былі ў рамане "І ўзыходзіць сонца" гамафобія і каланізатарскае стаўленне чалавека да прыроды;
- чым падабенства і адрозненне алкагольных пасядзелак у творах Хэмінгуэя і Кляшторнага;
- як крытыкі "зламалі" паэтыку Тодара Кляшторнага;
- як перакладчык "І ўзыходзіць сонца" Юрка Гаўрук нават у сталінскіх высылках размаўляў па-беларуску.

🗯 Вось некалькі думак з відэа:

💡 У саміх адносінах людзей, якія прайшлі вайну, штосьці зламалася. Зразумела, што не пра імпатэнцыю ў яе даслоўным сэнсе вядзецца ў аўтара. Зламалася штосьці на ўзроўні старамоднага слова "душа". Штось не так у самой здольнасці любіць і кахаць чалавека. Людзі, апаленыя, пашкуматаныя ў катастрафічных выпрабаваннях, не могуць нармальна вярнуцца да цывілізаванага чалавечага жыцця. Узровень эмоцый, узровень адрэналіну не той.

💡 Адна аўтарская фраза, якая ўводзіць у атмасферу кнігі: "Шмат віна, шчырая непасрэднасць і адчуванне, што ніхто не адхіліць таго, што павінна адбыцца". Вось ён танец на краі непазбежнага, вось яно прадчуванне катастрофы, вось яно разуменне, што мы не ведаем, як жыць далей. Хтосьці скажа, што камфортнае месца і час выбралі гэтыя катастрафісты для сваіх трывожных прадчуванняў. Сапраўды танны і атулены легендамі горад, адносна мірны час паміж дзвюма сапраўднымі катастрофамі. Дзіўнаватае гэтае адчуванне - глядзець на страчанае пакаленне беларускімі вачыма з досведам нашага XX і пачатку XXI стагоддзя.

💡 Калі мы бачым без кантэксту "Калі асядае муць", нам здаецца, што гэта штосьці мутнае, але лагічны акцэнт на слове "асядае", а значыць праясняецца погляд, пасля сумбуру прыходзіць нейкае новае разуменне і бачанне. Зразумела, крытыкам так не падалося, яны зацкавалі Кляшторнага і зламалі яго паэтыку. У наступныя гады ён будзе біцца як канарэйка ў клетцы, якую часам цягае нецвярозы з сабой, шукаючы правільнага голасу, але голасу ўсё не знаходзіцца. Праз дзесяцігоддзе здарылася тое, што сапраўды дае падставу назваць страчаным пакаленнем нашу генерацыю, ужо фізічна знішчаных у сталінскіх катавальнях творцаў.

❤️ Кніга "І ўзыходзіць сонца" - адзін з самых гучных антываенных маніфестаў свайго часу, але і кніга пошукаў новай, "пасляваеннай" гармоніі. Як і беларуская паэма Тодара Кляшторнага, які верыў, што муць, безумоўна, асядзе. Глядзім новае відэа Андрэя Хадановіча, ставім падабайкі, каментуем і дзелімся з сябрамі і сяброўкамі:
👉 https://youtu.be/zyZK8AH4pis

«Усе вы страчанае пакаленне, уся моладзь, што пабывала на вайне. Вы ні да чаго не маеце павагі. Усе вы сап’яцеся» 👀

🎬 Андрэй Хадановіч у новым відэа расказвае, адкуль у творчасці Хэмінгуэя з'явіўся тэрмін "страчанае пакаленне", і тлумачыць, чаму другім эпіграфам да рамана "І ўзыходзіць сонца" быў выбраны фрагмент з біблійнай "Кнігі Эклезіяста".

Глядзім новы выпуск на канале CHADANOVIČ пра шматлікага Эрнэста Хэмінгуэя і яго беларускага пабраціма Тодара Кляшторнага:
➡️ https://youtu.be/zyZK8AH4pis

21 сакавіка адзначаецца Сусветны дзень паэзіі 💥

📝 Андрэй Хадановіч віншуе паэтаў і паэтак са святам сваім вершам "Плакалі, знаем!", запісаным у Дыліжане PEN Armenia па-беларуску і ў армянскім перакладзе:

"З днём паэзіі, дарагія аўтаркі і аўтары, перакладчыцы й перакладчыкі, і ўсе неабыякавыя! Колькі тыдняў таму трапіў у сонечны Дыліжан, пра які раней чуў толькі ў кіно, і таксама зьняўся ў кіно – запісаў там відэа на верш “Плакалі, знаем!”. Чытаю беларускі арыгінал, а Армэн Аганян – свой армянскі пераклад. Шчыры дзякуй усім сябрам-калегам, што ўдзельнічалі ў гэтым паэтычным праекце!"

Прапаноўваем сёння паглядзець выпуск пра бліскучых сучасных беларускіх паэтак, адна з якіх Вальжына Морт зрабіла пераклад тэксту "Плакалі, знаем!" з беларускай:
➡️ https://youtu.be/EBo_pYI55eg

«Дай табе Бог здароўя ў ручкі, у рожкі й паміж ног трошкі!» 😁

Рыгор Барадулін у сваёй кнізе "Вушацкі словазбор" збіраў не толькі моцныя праклёны, але і цудоўныя пажаданні беларусаў.

Больш цікавостак на нашым канале ў TikTok, на які падпісалася ўжо 1000 чалавек. Пераходзьце па спасылцы 👉 тут

Цяпер афіцыйна! У Кіеве ёсць вуліца Уладзіміра Караткевіча 😮

У перыяд з 1949 па 1954 гг. беларускі класік вучыўся ў Кіеўскім дзяржаўным універсітэце імя Тараса Шаўчэнкі.

Змена назваў вуліц у Кіеве праходзіць у мэтах “дэрусіфікацыі”.

Перайменаванне ініцыяваў украінскі літаратар і перакладчык Вячаслаў Лявіцкі. І вось як ён пракаментаваў рашэнне кіеўскіх уладаў:

"Спадзяюся, што з'яўленне такога тапоніму нівелюе, бадай, частку непаразуменняў між украінцамі і беларусамі, якія супрацьстаяць дыктатуры. Хачу, каб гэтае перайменаванне стала сведчаннем павагі і ўдзячнасці палку імя Кастуся Каліноўскага, беларускім партызанам і ўсім вольных духам беларусам, якія знаходзяць магчымасць дапамагаць украінцам".

Таксама Лявіцкі паведаміў, што імя Уладзіміра Караткевіча атрымала невялікая каларытная вуліца на Пячорску, а сам Караткевіч называў гэты раён сваім любімым. Больш за тое, менавіта ў гэтай мясцовасці адбываліся кульмінацыйныя падзеі найбольш кіеўскай аповесці Караткевіча — “Лісце каштанаў“.

Нагадаем, што ў Мінску няма вуліцы ў гонар нашага класіка.

Выпуск пра Уладзіміра Караткевіча і яго твор “Ладдзя роспачы” глядзіце па спасылцы:
➡️ https://youtu.be/85Nn2wsaayM

Беларусы, 105 гадоў таму мы ўпершыню здабылі сваю незалежнасць 🤍❤️🤍

🐎 Гісторыя Беларусі - гэта гісторыя барацьбы за свабоду, якая працягваецца і па сённяшні дзень.

Андрэй Хадановіч віншуе са святам сваім вершам:

…Бо 25 сакавіка
зрынулі Саўрана з трона.
Час пасьмяецца з дручка дурачка
й назгулаў эскадрона.

Можаш музыкаў у аўтазак,
можаш фэйсбучных пісакаў.
Кепскія нэрвы – фірмовы знак
валадара аўтазакаў.

Доўга шліфуецца чарнавік,
ды пасталее аматар.
Новыя песьні. Плюс сакавік.
Мінус стары дыктатар.

Потым хай здымуць кіно – і хай
зробіць добрую касу
фільм, дзе абуджаны сонны край
зрушыў бы стрэлкі часу.

Іх затрымаць – ня хопіць палка,
войска ня хопіць ніколі.
Бо 25 сакавіка
зрынулі з трона…
З Днём Волі!

25 сакавіка 2019

Іх затрымаць – не хопіць палка,
войска не хопіць ніколі.
Бо 25-га сакавіка
зрынулі з трона…
З Днём Волі!

Цудоўны верш ад Андрэя Хадановіча прысвечаны Дню Волі ❤️✊

У гэтым годзе мы адзначаем 105-ую гадавіну Абвяшчэння Беларускай Народнай Рэспублікі 🐎

Жыве Беларусь! ❤️

📹 День Воли: что беларусы отмечают 25 марта и почему власти пытаются им это запретить? | Хаданович

Тодар Кляшторны наўрад ці ведаў і чытаў творы прадстаўнікоў так званага "страчанага пакалення" Хэмінгуэя, Рэмарка, Фіцджэральда, але паводле свайго светагляду вельмі блізкі да гэтых аўтараў.

А колькасць агульных рыс геніяльнай паэмы "Калі асядае муць" і рамана Хэмінгуэя "І ўзыходзіць сонца" зачароўвае.

Кляшторны ставіць тыя ж праблемы і вырашае іх у тым самым ключы, што і дзядзька Хэм. У кожным з твораў ёсць гераіня, звязаная цэлым клубком няпростых адносін з адразу некалькімі закаханымі ў яе мужчынамі. У абодвух творах ёсць герой-апавядальнік, а іншыя – яго сябры і супернікі ў каханні. І галоўнае падабенства - гэта пачуццё разгубленасці, якое героі спрабуюць схаваць за алкагольнымі пасядзелкамі, толькі накаляючы такім чынам абстаноўку.

🤔 У чым адрозненне геніяльных творцаў Эрнэста Хэмінгуэя і Тодара Кляшторнага? Калі першы атрымаў сусветную славу, другога зацкавалі крытыкі, а 10 гадоў пасля, як і іншых яскравых беларускіх літаратараў, знішчылі ў сталінскіх катавальнях.

❤️ Глядзім выпуск Андрэя Хадановіча пра Тодара Кляшторнага і паэму "Калі асядае муць", каб не забываць наша страчанае пакаленне выбітных аўтараў:
👉 https://youtu.be/zyZK8AH4pis

Таксама прапаноўваем паглядзець выпуск пра Курапаты і талентаў, якіх знішчыў Сталін:
👉 https://youtu.be/8ZPDTzszAm4