Пакуль Шамякін мыкаў-пыкаў,
Заваяваў Еўропу Быкаў.

Рыгор Барадулін сябраваў са многімі беларускімі літаратарамі Уладзімірам Караткевічам, Генадзем Бураўкіным, Алесем Адамовічам, Міхасём Стральцовым, з якімі ў яго была адзіная творчая і грамадская скіраванасць.

Але асаблівае месца ў жыцці народнага паэта займаў Васіль Быкаў. Яны нарадзіліся на адной зямлі - ва Ушацкім раёне Віцебшчыны, і як быццам падзялілі паміж сабой беларускую літаратуру. Быкаву дасталася проза, а Барадуліну паэзія.

Ужо пасля смерці Васіля Уладзіміравіча дзядзька Рыгор пісаў пра сябра:
«Яго натуральная культура – глыбінная. Ён увабраў у сябе ўвесь сусвет. І – меў свой сусвет. Які пакуль яшчэ недаацэнены і неспазнаны. Таму яшчэ доўга будуць пісацца даследаванні па Быкаву. І тут няма сакрэту – бо па ім, па Васілю, можна будзе зразумець таямніцу беларускай душы».

📹 Выпуск пра Рыгора Барадуліна: https://youtu.be/Zjvhaxt-2YY
📹 Выпуск пра Васіля Быкава: https://youtu.be/xdvus9WYoEU

Выдавецтва "Зміцер Колас" прыпыніла сваю дзейнасць. Такая інфармацыя з'явілася ў фэйсбуку праекта.

Паведамляецца, што сам Колас знаходзіцца ў КДБ.

Як сцвярджае @nashaniva, падставай для рэпрэсій з боку рэжыму стала прызнанне "экстрэмісцкім" зборніка "Вызваленыя і заняволеныя. Польска-беларускае памежжа 1939—1941 гг. у дакументах беларускіх архіваў".

Пры гэтым змешчаныя ў кнізе дакументы паходзяць пераважна з фондаў Нацыянальнага архіва Беларусі і Дзяржаўнага архіва грамадскіх арганізацый Гродзенскай вобласці.

Выдавецтва "Зміцер Колас" спецыялізавалася на выданні замежнай мастацкай літаратуры ў беларускіх перакладах. Менавіта там вышлі чатырохтомнік Франца Кафкі па-беларуску (выпуск 👉 тут) і сто пазіцый серыі "Паэты планеты".

Сам Зміцер Колас - бліскучы перакладчык французскай літаратуры, у яго перакладах выходзілі кнігі Альбера Камю (выпуск 👉 тут), Жана-Поля Сартра, Мішэля Уэльбэка.

▶️ Ваўкі, улада і людзі: балотная казка Евы Вежнавец

Новы выпуск на канале CHADANOVIČ

Пагаворым пра сучасную беларускую пісьменніцу Еву Вежнавец і найлепшую кнігу Беларусі апошніх гадоў "Па што ідзеш, воўча?" Гэты раман - даследаванне феномена беларускай улады і жорсткая дыягностыка беларусаў.

✅ Сёння расказваем:
- якія паралелі ёсць паміж кнігамі Вежнавец і Маркеса;
- чаму раман "Па што ідзеш, воўча?" не падобны на кнігі Караткевіча;
- прыказкі, прымаўкі і смачныя мастацкія вобразы ў рамане - у чым феномен;
- як у кнізе апісваюцца жахлівыя карціны яўрэйскіх пагромаў, пра якія гаварыць і чытаць невыносна, але маўчаць немагчыма;
- чаму раман Вежнавец - выдатная партызанская школа жывой беларускай мовы;
- як перадаць рэч з гэтага света на той - магічны рэалізм твора "Па што ідзеш, воўча?";
- чаму нямецкі трактар - адзіны пазітыўны персанаж у кнізе.

🗯 Вось некалькі думак з відэа:

💡 Зразумела, дзе ўлада, там сацыяльная несправядлівасць. Бо таму, хто мае, дасца яшчэ болей, а хто мае вобмаль, у таго забяруць і апошняе. І сам раман, па-першае, гэта даследаванне феномена нашай улады, усіх уладаў, якія рэдка бывалі сваімі, а з большага чужымі, і рэдка бывалі чалавечымі, наўпрост кажучы ніколі імі не бывалі.

💡 Дзевяць уладаў, апісаных у кнізе, намякаюць і на сённяшнюю, крывавую і нелігітымную, але нельга сказаць, што выпадковую, бо прырода гэтай улады вынікае з усіх папярэдніх.

💡 "Ці ваўкі, ці ўласці" пішуцца ў аўтаркі праз коску. Гэта не сінонімы, гэта не ідылічны свет Уладзіміра Караткевіча, дзе добрыя людзі асобна, а кепская ўлада асобна. Нешта ваўчынае глыбока прысутнічае ў нашай уласнай прыродзе, таму кніга Евы Вежнавец - гэта жорсткае даследаванне беларусаў, якія ў розных пакаленнях у розныя часы змагаюцца самі з сабой і знішчаюць адно аднаго.

❤️ Вытрымліваем ваўчыны позірк сённяшняй беларускай улады, не адводзім свае сумленныя вочы і разам крочым да перамогі. Глядзім новае відэа Андрэя Хадановіча, ставім падабайкі, каментуем і дзелімся з сябрамі і сяброўкамі:
👉 https://youtu.be/VSQ1r4kVjjA

«За тое, каб мы перасталі лічыць улады»

Гераіня новага відэа на канале CHADANOVIČ Ева Вежнавец завітала ў каментарыі пад выпускам і напісала, што чакае адзінаццатую ўладу і ніколі не напіша кнігі без адзнакі 🔞

Глядзім разам новае відэа Андрэя Хадановіча і накідваем спадарыні Святлане процьму добрых слоў за выдатную кнігу "Па што ідзеш, воўча?" 👇

https://youtu.be/VSQ1r4kVjjA

💥 8 сакавіка - гэта свята не пра кветкі раз на год, а пра магчымасці жанчын быць сабой.

8 сакавіка - гэта дзень салідарнасці, дзень барацьбы за жаночыя правы, якія і дагэтуль рэгулярна парушаюцца.

Рэвалюцыя 2020 года паказала асаблівую сілу жанчын, дзяўчат у белым, якія ўзнялі гэты пратэст у той час, калі здавалася, што ўсё марна, якія смела глядзелі ў вочы катам і забойцам і не зрушылі назад.

Зычым вам здзяйсняць свае мары і рэалізоўвацца ў справядлівым грамадстве, а беларускім аўтаркам быць пачутымі, прачытанымі і зразуметымі.

Сёння прапаноўваем паглядзець відэа на канале пра нязломных і таленавітых жанчын, у якіх усё атрымалася:

🗣 Выпуск пра топ-7 беларускіх літаратарак

🗣Выпуск пра топ-5 беларускіх сучасных паэтак

🗣Выпуск пра Святлану Алексіевіч

🗣Выпуск пра Ларысу Геніюш

🗣Выпуск пра Элізу Ажэшку

🗣 Выпуск пра Еву Вежнавец

🗣 Выпуск пра Лісістрату

🗣 Выпуск пра Антыгону

140 гадоў таму нарадзіўся беларускі драматург і тэатральны дзеяч Францішак Аляхновіч 💥

Яго аповесць «У капцюрох ГПУ» - адзін з першых твораў у сусветнай літаратуры, які апісвае жыццё ў сталінскім савецкім канцэнтрацыйным лагеры непасрэдна з погляду арыштанта.

Францішак Аляхновіч не адразу зразумеў праўду пра бальшавікоў, таму ў 1926 годзе пераехаў у савецкую Беларусь. Праз 7 гадоў ГУЛАГа драматург у сваёй кнізе крычаў пра рэжым, які нясе толькі смерць і пакуты:

"Як сіфілітычныя спірахеты ў арганізме гэтак залазіць у душы паганая бальшавіцкая атрута. Няхай мае словы аздараўляюць гэтых бедных духам людзей. Няхай вучацца на маём прыкладзе".

Запрашаем паглядзець відэа пра Францішака Аляхновіча і яго твор «У капцюрох ГПУ»:
👉 https://youtu.be/y2d4A2StDjc

💬📕 «Вялікія балаты ў нас, непраходныя, а чалавеку ні схову, ані спасу няма. Як захочуць, то дастануць цябе і выкалацяць усю душу – ці ваўкі, ці ўласці».

Нездарма аўтарка Ева Вежнавец вызначае сваю кнігу "Па што ідзеш, воўча?", як "балотную казку".

Падзеі твора адбываюцца ў забалочаных мясцінах сярод драпежных звяроў побач. Але нават непраходныя балоты не дапамагалі галоўным героям схавацца ад нягод. Яны вынікаюць і ідуць паралельна з апісаннем чужой і нечалавечай беларускай улады, якая забірае ў людзей апошняе.

Андрэй Хадановіч у новым відэа расказвае пра магічны рэалізм аднаго з найлепшых сучасных беларускіх раманаў "Па што ідзеш, воўча?", які, нібы тыя непраходныя беларускія балотныя мясціны, засмоктвае ў сябе і не дае чытачу магчымасці адарвацца ад твора ні на хвіліну:

👉 https://youtu.be/VSQ1r4kVjjA

Сёння, свой 45-ты дзень нараджэння адзначае былы рэдактар "Нашай Нівы" і бліскучы дзіцячы паэт Андрэй Скурко ❤️

Другі год ён сустракае свята за кратамі.

У жніўні 2022-га пабачыла свет дзіцячая кніга Андрэя "Пра сланоў і барсучкоў" з 65 вершамі і цудоўнымі жывымі малюнкамі. Замовіць 👉 тут.

Таксама Скурко пераклаў на беларускую мову Чукоўскага. Знакамітая казка "Айбаліт" паступіла ў продаж пад назвай "Добры доктар Будзь-Здароў". Замовіць 👉 тут.

У няволі Андрэй піша натхняльныя лісты сваім родным, дзе дзеліцца філасофскімі развагамі, якія дапамагаюць перажыць гэтыя цяжкія часы:

"Я веру ў тое, што мы пабачым іншую Беларусь: гэта не будзе рай на зямлі, гэта будзе краіна з вялізнымі канфліктамі і супярэчнасцямі. Але я таксама веру ў тое, што ў той краіне будзе месца для ўсіх, што там не будзе гнаных за праўду, там будзе свабода, у якой нам яшчэ трэба будзе навучыцца жыць".

💌 Адрас для лістоў:
Скурко Андрэй Генадзевіч, атрад 7, Слаўгарадская шаша, 183, Папраўчая калонія №15, 212013, п/а Вейна, г. Магілёў.

Выпуск пра Андрэя Скурко і іншых сучасных творцаў за кратамі 👇
https://youtu.be/sW9NxWNU4us

▶️ "Песня Песняў" — гісторыя пра каханне ў Бібліі. Як яе рабілі Скарына, Барадулін і сучасныя перакладчыкі па-беларуску.

Новы выпуск на канале CHADANOVIČ

Пагаворым пра каханне і тыя эмоцыі, якія яно абуджае, пра адну з самых загадкавых кніг у гісторыі чалавечай культуры, пра твор яўрэйскай Бібліі і Старога Запавету - "Песню Песняў".

✅ Сёння расказваем:
- чаму мужчына ў кнізе называе каханую адначасова сястрой і нявестай;
- якім было бачанне твора з боку Францыска Скарыны;
- як Рыгор Барадулін зрабіў вольны пераклад па матывах "Песні Песняў" на славянскі лад;
- чым адрозніваюцца асноўныя сэнсы твора для яўрэяў і хрысціян;
- як фрагмент кнігі стаў адной з самых вядомых сцэн сусветнага кінематографа;
- як стваралася новая версія перакладу "Песні Песняў" на беларускую мову;
- у чым адрозненне перакладаў Сяргея Шупы, Рыгора Барадуліна і Васіля Сёмухі і які беларускамоўны варыянт лепшы.

🗯 Вось некалькі думак з відэа:

💡 Што робіць у Бібліі кніга, дзе ніколі не прамаўляецца слова "Бог"? Што робіць у сакральным біблійным каноне кніга, дзе вядзецца пра зямное, пачуццёвае каханне між жанчынай і мужчынам? Злыя языкі дададуць, што між жанчынай і двума мужчынамі. Пры гэтым ужо ні раз адлучалі ад царквы і выносілі анафему скептыкам, якія бачылі ва ўсім гэтым толькі любоўную гісторыю. Мудрацы яўрэйскіх традыцый і розных канфесій у хрысціянстве знаходзілі ў гэтым падвойны і нават патройны код. Іншасказы даводзілі, што гаворка пра сакральнае - адносіны між зямнымі і нябеснымі справамі. Для яўрэяў адносіны між жаніхом і нявестай - гэта адносіны між Богам і богаабраным народам. Для хрысціян жаніх - гэта Ісус Хрыстос, а нявеста - гэта хрысціянская царква. Ёсць і іншыя канцэпцыі, дзе знойдуць у гераіні рысы Маці Божай.

💡 «Устань, любая, прыгожая мая, і выходзь, бо вось зіма мінула, дажджы скончыліся і перасталі, кветкі з'явіліся на зямлі, надышла пара спеваў, голас галубкі чуваць у нашым краі».

Так і хочацца дадаць яшчэ адно іншасказанне - вобраз Беларусі, якая вызірне праз краткі, выйдзе насустрач з вясной так, як яе больш чым стагоддзе таму гукаў Янка Купала: «Выйдзі спаткаці вясну!»

💡 Памятаем, што ёсць кнігі, якія выпрабоўваюць на трываласць нашу культуру, а нас саміх на мудрасць, адкрытасць і сучаснасць. Любая біблійная кніга, а "Песня Песняў" перадусім, канешне, пра гэта.

❤️ Выходзім з-за нашых кратак насустрач вясне і каханню, сустракаем вясну разам са свабодай, любоўю да чалавека і чалавецтва, і хай з гэтага народзіцца новая незалежная Беларусь.

Глядзім новае відэа Андрэя Хадановіча, ставім падабайкі, каментуем і дзелімся з сябрамі і сяброўкамі:
👉 https://youtu.be/GxYT-VjLVKo

Сёння, 16 сакавіка, Міхалу Анемпадыставу споўнілася б 59 гадоў.

Паэт, дызайнер, культуролаг, мастак, фатограф - якія толькі сферы не падпарадкаваў сабе вялікі творца.

Анемпадыстаў - аўтар тэкстаў і канцэпцыі культавага "Народнага альбома". Пакаленне беларусаў, якое ў жніўні 2020-га выйшла супраць неабмежаванай улады і гвалту сілавікоў, выхавана на гэтых песнях, нават часам не ведаючы, хто іх аўтар.

Ужо 5 гадоў Міхала няма з намі, але толькі цяпер мы пачынаем шанаваць яго ўнёсак у беларускую культуру, урэшце Анемпадыстаў ператвараецца ў культавую і легендарную постаць.

Прапаноўваем сёння паглядзець выпуск пра цудоўнага Міхала Анемападыстава і кнігу "Простыя словы":
👉 https://youtu.be/Yok_VIHa6OU

17 сакавіка адзначаецца Дзень святога Патрыка - рэлігійнае свята і дзень культурнай спадчыны Ірландыі ☘️

🎼 Давайце паслухаем сёння бліскучую ірландскую кампазіцыю Піта Сэнт-Джона «The Fields of Athenry» у перакладзе і выкананні Андрэя Хадановіча, якая стала сапраўдным сімвалам змагання Ірландыі з Брытанскай імперыяй.

Той выпадак, калі сусветнае робіцца нашым. Пачуўшы гэту песню, вы, безумоўна, адчуеце сувязь паміж лёсам ірландцаў і беларусаў.

Кампазіцыя, якая ў беларускім перакладзе называецца «Зялёныя палі маёй зямлі», увайшла ў новы міні-альбом «Зямля, агонь ды вада» гурта Dzieciuki. Паслухаць альбом цалкам можна па спасылцы:
➡️ https://youtu.be/BqgxWiYSPtE

«Вобраз Беларусі, якая вызірне праз краткі, выйдзе на сустрач з вясной так, як яе больш чым стагоддзе таму гукаў Янка Купала» 📒

❤️ За нашыя вокны прыйшла вясна. Усе мы чакаем, калі і нашы сэрцы напоўняцца святлом і запалам.

Нядзіўна, што ў кнізе "Песня Песняў" любоўныя і нават эратычныя матывы пераклікаюцца з выявамі вясны, якую ўсе мы чакаем, як пачатак новага этапу жыцця.

Вось і мы ў сваім 2023-м, як Янка Купала больш за 100 гадоў таму, заклікаем вясну прыйсці і абудзіць нас ад рабскага сну:

Ўстань ты, старонка, родная маці!
Годзе зімовага рабскага сну,
Годзе табе ўжо слёзна ўздыхаці,—
Выйдзі на поле, на сенажаці,
Выйдзі спаткаці вясну!

Глядзім новы выпуск Андрэя Хадановіча пра адну з самых загадкавых кніг у чалавечай гісторыі "Песню Песняў":
➡️https://youtu.be/GxYT-VjLVKo