🧬 کلید طلایی موفقیت در کنکور علوم آزمایشگاهی: تسلط بر بخش مولکولی! 🔬

امروز می‌خواهیم اهمیت بخش مولکولی در کنکور علوم آزمایشگاهی را برایتان روشن کنیم. بر اساس آمار 9 سال اخیر که در شکل بالا مشاهده می کنید 👇

🔍 از 7 فصل کلیدی، 5 فصل مستقیماً مربوط به بخش مولکولی هستند:

1. تنظیم بیان ژن
2. مکانیسم‌های پایه‌ای ژنتیک مولکولی
3. ژن‌ها، کروماتین و کروموزوم‌ها
4. تکنیک‌های ژنتیک مولکولی
5. مسیرهای کنترل‌کننده بیان ژن

💡 چرا این اطلاعات مهم است؟
بخش قابل توجهی از سؤالات هر سال از این 5 فصل مولکولی طرح می‌شود. با تسلط بر این بخش‌ها، شما آمادگی پاسخگویی به بخش عمده‌ای از سؤالات کنکور را خواهید داشت.

یادتان باشد: تسلط بر بخش مولکولی شما را برای موفقیت در کنکور علوم آزمایشگاهی به شدت توانمند می‌کند.

با آرزوی موفقیت برای شما آینده‌سازان عرصه علوم آزمایشگاهی ایران 🇮🇷

©آکادمی CellVerse

🔸️🔸️🔸️نکته مهم🔸️🔸️🔸️

علوم سلولی و مولکولی به‌طور جدایی‌ناپذیری با هم مرتبط‌اند و تفکیک آن‌ها نادرست است. با این حال، موضوعاتی مانند همانندسازی، رونویسی، تنظیم بیان ژن و سنتز پروتئین به‌عنوان فصول مولکولی شناخته می‌شوند. در واقع بخش‌های کلیدی از بیولوژی مولکولی هستند که از اهمیت بالایی برخوردارند و به‌خوبی در ارتباط با علم سلولی قرار دارند.

به دلیل اهمیت بالای این فصول در کنکور ما آموزش خود را با این بخش ها آغاز می‌کنیم. پس از اتمام این بخش، به سراغ مباحث سلولی خواهیم رفت. این ترتیب به شما کمک می‌کند تا با پایه‌ای قوی، مفاهیم پیچیده‌تر را بهتر درک کنید.

🎞 #Video
#سلول

🔬 سفری به دنیای شگفت‌انگیز سلول ها🌟

تهیه و تنظیم: رضا پیری زاده

⁣⁣هر کدام از ما از میلیاردها سلول کوچک و پیچیده تشکیل شده‌ایم که در هماهنگی کامل کار می‌کنند.

در این ویدیو، نگاهی کوتاه اما پر از شگفتی به اجزای اصلی سلول‌ها و نقش کلیدی هر اندامک می‌اندازیم؛ از میتوکندری، این نیروگاه کوچک سلول‌ها گرفته تا هسته، مرکز فرماندهی سلول

📌 این ویدیو به عنوان یک پایه ضروری تهیه شده تا تصویری کلی از سلول و ساختار آن را داشته باشیم. مطمئنم برای شما هم مفید خواهد بود.

📲 لینک ویدیو در صفحه اینستاگرام [لینک اینستا]

📚در اینستاگرام ما را حمایت کنید🙏🏻🌸

©آکادمی CellVerse
🆔 @cellverse

⚠️شروع فصل اول مباحث مولکولی⚠️

نوکلئوتید ها و اسیدهای نوکلئیک

📙#درسنامه #فصل_۱

▪️ساختار نوکلئوتیدها و اسیدهای نوکلئیک
نوکلئوتیدها واحدهای ساختاریِ تشکیل‌دهندهٔ اسیدهای نوکلئیک هستند. اسید دئوکسی‌ریبونوکلئیک (DNA) به عنوان شکل ذخیره‌سازی اطلاعات درون سلول‌ها عمل می‌کند. در مقابل، اسیدهای ریبونوکلئیک (RNA) نقش مهمی در رونویسی و بیان این اطلاعات درون سلول‌ها ایفا می‌کنند.

علاوه بر این، نوکلئوتیدها در فرایندهای حیاتی دیگر سلولی از جمله متابولیسم انرژی، تولید ترکیبات فعال زیستی و انتقال پیام‌های سلولی نیز نقش بسزایی دارند.

▪️ساختار نوکلئوتیدها
ساختار هر نوکلئوتید از سه جزءِ اصلیِ باز آلی (نوکلئوباز)، قند و گروه فسفات تشکیل شده است. بر اساس نوع باز آلی و قند مورد استفاده، و همچنین تعداد و نوع اتصال گروه‌های فسفات به قند، انواع مختلفی از نوکلئوتیدها وجود دارند. مجموعه قند و باز آلی را نوکلئوزید می‌نامند.

#نوکلئوتید #نوکلئوزید

©آکادمی cellverse
@CellVerse

📙 ساختمان کلی یک نوکلئوتید

©آکادمی cellverse
@CellVerse

📙 #درسنامه #فصل_۱

▪️نوکلئوبازها، اجزای اصلی ساختار دو رشته‌ای اسیدهای نوکلئیک، از حلقه‌های آروماتیک هتروسیکلیک مشتق می‌شوند که حاوی اتم‌های کربن و نیتروژن هستند. این حلقه‌ها از نظر ساختاری در دو دسته مشتقات پیریمیدین و پورین طبقه‌بندی می‌شوند.

▫️مشتقات پیریمیدین شامل سه باز اصلی سیتوزین، اوراسیل و تیمین.

▫️مشتقات پورین شامل دو حلقه پیریمیدین و ایمیدازول هستند که آدنین و گوانین از مشتقات اصلی آن محسوب می‌شوند.
همچنین بازهای هیپوگزانتین و گزانتین به عنوان ترکیبات واسط در سنتز آدنین و گوانین بوده و اسید اوریک به عنوان محصول نهایی کاتابولیسم پورین‌ها شناخته می‌شوند.

📔نکته
سیتوزین (۲- اکسی، ۴- آمینو پیریمیدین)
اوراسیل (۴,۲- دی اکسی پیریمیدین)
تیمین (۴,۲- دی اکسی- ۵- متیل پیریمیدین)
آدنین (۶- آمینوپورین)
گوانین (۲- آمینو، ۶- اکسی پورین)

©آکادمی cellverse
@CellVerse

📙 #درسنامه #فصل_۱

ساختمان نوکلئوباز های آلی (بسیار مهم)

©آکادمی cellverse
@CellVerse

#video
کدگذاری ساختمان بازهای آلی!

اگه یادت میره ساختمان هر باز آلی به چه شکلی هست🤷‍♂

اگه فراموش میکنی پورین دوحلقه ای بود یا پیریمیدین🤷‍♀

حتما این ویدیو رو تا آخر ببین

تهیه و تنظیم: رضا پیری زاده

در اینستاگرام ما رو حمایت کنید🙏🏻🌸

آدرس اینستاگرام

آکادمی سِلورس
@Cellverse

📙 #درسنامه #فصل_۱

گروه‌های آمین و کتو به صورت مخلوطی از دو ایزومر (توتومر) وجود دارند. توتومرها دارای ساختار مشابهی هستند و تنها در موقعیت یک اتم هیدروژن با هم تفاوت دارند. از جفت‌های مهم توتومری می‌توان به کتو-انول و آمین-ایمین اشاره کرد.

©آکادمی cellverse
@Cellverse

📙 #درسنامه #فصل_۱

واکنش‌های توتومریزاسیون کتو-انول و آمین-ایمین در بازهای آلی منجر به تولید موقت این توتومرهای نادر می‌شود. این امر باعث تغییر در توانایی بازها برای ایجاد پیوند هیدروژنی شده و موجب به وجود آمدن جفت‌بازهای غیراستاندارد در مارپیچ دوتایی DNA می‌گردد. در نتیجه، خطاهایی در همانندسازی DNA ایجاد می‌شود.

©آکادمی cellverse
@Cellverse

📙 #درسنامه #فصل_۱

ایجاد توتومر های نادر هر یک از باز های آلی باعث اتصال غیر واتسون-کریکی بین باز های آلی می شود. (شکل a مربوط به اتصال رایج واتسون کریکی بین باز ها بسیار مهم است)
در حالت عادی همواره C با G و A با T جفت باز تشکیل می دهند.

©آکادمی cellverse
@Cellverse

📙 #درسنامه #فصل_۱

نکته: اتصال قند به باز آلی، نوکلئوزید را تشکیل می دهد. نوکلئوتید ها از اتصال فسفات به این مجموعه ایجاد می شوند.

©آکادمی cellverse
@Cellverse

📙 #درسنامه #فصل_۱

نوکلئوزیدها می‌توانند به دو شکل ایزومری Syn و Anti وجود داشته باشند که هر دوی این کنفورم‌ها (ایزومرها) در طبیعت یافت می‌شوند، اما شکل Anti آن‌ها غالب است.

©آکادمی cellverse
@Cellverse

📙 #درسنامه #فصل_۱

▪️به نوکلئوتیدهایی که فسفات به کربن 5' قند آنها متصل شده است، 5'-نوکلئوتید می‌گویند.

▪️شکل غالب نوکلئوتیدها در داخل بدن شامل انواع مونو، دی و تری فسفات است.

▫️فسفات آلفا اولین فسفات متصل به قند است که دارای پیوند کم انرژی فسفواستری می‌باشد.

▫️فسفات بتا دومین فسفات است که دارای پیوند پر انرژی فسفوآنیدریدی است.

▫️فسفات گاما سومین فسفات است که همچنین دارای پیوند پر انرژی فسفوآنیدریدی می‌باشد.

انرژی پیوند فسفات‌های آلفا کمتر از بتا و گاما است.

@Cellverse

در شکل مربوط به پست زیر میتونید پاسخ تست ۱ رو بررسی کنید👇

https://t.me/cellverse/3060

در ویدئوی مربوط به همین پست، نحوه به خاطر سپردن ساختمان بازهای آلی رو گفتم. حتما ویدیو رو ببینید تا حفظ این مطالب براتون آسونتر بشه👇

https://t.me/cellverse/3062

#video
📙 #درسنامه #فصل_۱

ساختار مولکولی DNA

مولکول DNA دارای دو انتهای 3'-OH و 5'-فسفات می باشد.
رشته دوم دارای جهت گیری مخالف بوده که در ویدیو مشاهده میکنید.

P-5'-ATAGCTAGT-3'-OH
HO-3'-TATCGATCA-5'-P

@CELLVERSE

📙 #درسنامه #فصل_۱

مولکول‌های DNA و RNA حاوی مقادیر اندکی بازهای اصلاح‌شده یا نادر هستند که در اثر تغییرات رخ داده روی حلقه‌ها یا اتصالات گلیکوزیدی نوکلئوتیدهای معمولی به وجود می‌آیند.

به عنوان مثال
▪️5-متیل سیتوزین در DNA انسان
▪️7-متیل گوانین در mRNA یوکاریوتی
▪️کافئین (۱، ۳، ۷- تری متیل گزانتین) در قهوه
▪️تئوفیلین (۱، ۳- دی متیل گزانتین ) در چای
▪️تئوبرومین (۳، ۷- دی متیل گزانتین) در کاکائو
▪️باز N6-متیل آدنین در DNA باکتری

تغییرات نوکلئوزید اوریدین در tRNA
▪️متیلاسیون کربن ۵ و تولید ریبوتیمیدین،
▪️ایجاد پیوند گلیکوزیدی با کربن ۵ حلقه پیریمیدین و ایجاد پسودواوریدین،
▪️احیای پیوند دوگانه حلقه اوراسیل و تبدیل اوریدین به دی‌هیدرواوریدین

©آکادمی CellVerse
@Cellverse

📙 #درسنامه #فصل_۱

ماهیت توارثی موجودات توسط ژنوم آنها تعریف می‌شود
ژنوم⬅️ سری کامل ژن‌های یک موجود
ژنوم هر سلول⬅️ حاوی 1 یا چند توالی بلند اسید نوکلئیک

انواع اسیدهای نوکلئیک:
🔸 اسید ریبونوکلئیک (RNA)
🔸 اسید دئوکسی‌ریبونوکلئیک (DNA)

ویژگی‌های DNA:
🔹 حاوی اطلاعات ژنتیکی
🔹 پایداری بالا
🔹 دارای جهت‌گیری شیمیایی انتها به انتها مثل پلی‌پپتیدها
🔹 نوکلئوتیدهای انتهایی در ایجاد پیوند فسفودی‌استری شرکت نمی‌کنند
🔹 انتهای ′5 حاوی فسفات و انتهای ′3 حاوی هیدروکسیل
🔹 به همین دلیل DNA قطبیت دارد

ساختار DNA:
🔸 پلیمری از 4 نوع دئوکسی‌ریبونوکلئوتید
🔸 دارای ستون فقرات قند-فسفات
🔸 ساختار دورشته‌ای
🔸 دارای جهت‌گیری ′5 به ′3
🔸 حاوی اطلاعات ژنتیکی در توالی خود

©آکادمی CellVerse
@Cellverse

📙 #درسنامه #فصل_۱

اصل شارگف:

🔸در DNA مقدار A برابر با T و مقدار G برابر با C است دلیل آن مکمل بودن دو باز در دو رشتهٔ مولکول DNA است
🔸هر رشته حاوی کلیه اطلاعات لازم برای مشخص کردن توالی بازهای رشته مقابل می‌باشد

ساختار DNA

🔹ساختمان DNA از دو رشته پلی‌نوکلئوتیدی تشکیل شده‌ که دور یکدیگر پیچ خورده‌ و مارپیچ دوتایی را به وجود می‌آورند
🔹 ستون‌های قند-فسفات در سطح بیرونی و بازها در داخل مارپیچ قرار دارند
🔹 بازهای هم‌جوار در هر رشته به صورت صفحات موازی روی هم می‌لغزند
🔹 دو رشته جهت‌گیریِ ناهمسوی ′5 به ′3 دارند
🔹 بازهای A-T و G-C با پیوند هیدروژنی جفت می‌شوند
🔹 پیوندهای هیدروژنی، مارپیچ دوتایی را پایدار می کنند
🔹 مارپیچ دارای ساختار راست‌گرد با فاصله 0.34 نانومتر بین بازهاست
🔹 هر 3.4-3.6 نانومتر یک دور کامل وجود دارد که 10-10.5 جفت باز را در بر می‌گیرد
🔹 شکل B طبیعی‌ترین حالت DNA درون سلول است
🔹در DNA دو شیار بزرگ و کوچک وجود دارد که دلیل آن عدم تقارن در موقعیت پیوندهای گلیکوزیدی دو رشته می‌باشد.
🔹 پروتئین‌ها از طریق اتصال به این شیارها، با بازها تعامل پیدا می‌کنند

©آکادمی CellVerse
@Cellverse