آموزش چندفرهنگی(علیرضا صادقی)

2.1K views04:55

ارتباط میان توسعه و تاریخ؛
تاریخ سازی، تاریخ پاکی!

علیرضا صادقی
یکی از موضوعاتی که در ایران به جهت کثرت، مورد غفلت واقع می شود، تاریخ این کشور است. غفلت اغلب از قلت می آید و وقتی چیزی وجود نداشته باشد یا کمتر موجود باشد، آن موضوع مورد غفلت واقع می شود. اگر این غفلت از قلت باشد موضوع تا حدود زیادی طبیعی به نظر می رسد. اما در برخی موارد، غفلت از کثرت است. بدین معنی که چون یک چیزی آنقدر زیاد است از شدت کثرت، مورد غفلت واقع می شود. نمونه بارز آن هوا است. وقتی این ماده حیاتی به وفور در اطراف ما پیدا می شود ما تقریبا هیچ وقت این اهمیت را درک نمی کنیم، مگر آنکه روزی از کثرت آن کاسته شده و به قلت برسد. تاریخ هم حکم چنین چیزی دارد برای برخی کشور ها. ایران به جهت مدنیت جز کشورهای با تاریخ دنیاست و چون داری پیشینه غنی تاریخی است از شدت کثرت مورد غفلت واقع شده است. بعضا مشاهده شده است که این تاریخ حتی به این و آن کشور نیز بذل و بخشش شده است.
در همه جای دنیا حفظ تاریخ و بالیدن به تاریخ و سنت، برای مردم و حاکمان آن از اهمیت ویژه ای برخوردار است. حتی کشورهایی که مدنیت آنها به کمتر از یک سده هم نمی رسد برای خود تاریخ می سازند و به آن می بالند و به احترام آن به پا می خیزند. نمونه روشن آن کشورهای تازه تاسیس است. کشور کانادا یکی از آن کشورهاست. این کشور امسال 150 سالگی مدنیت خود را جشن گرفت و مردم اینقدر خوشحال بودند که کشورشان 150 سال شده است که حد نداشت!! تا جایی که من می دانم هر کدام از روستاهای کوچک ما نه شهرهای قدیمی، دست کم 500 سال سابقه مدنیت دارند. اما چون آنها به همین 150 سال بالیده اند و هر چیز کوچک را نیز تاریخی کرده اند، به توسعه نیز رسیده اند. در عوض چون ما اینقدر تاریخ داریم که حوصله تاریخ را نداریم. اساسا یا تاریخ خود را پاک می کنیم، یا سانسور می کنیم و یا فکر می کنیم و می خواهیم به دیگران بفکرانیم! که تاریخ ما فقط از فلان زمان شروع شده و یا احیانا کشور ما از زمانی قبل و بعدش دیگه تاریخ نداشته است!
در برخی دیگر از موارد، چون تاریخ مان زیاد است برخی را به کشورهای کمتر تاریخ دار بذل و بخشش می کنیم که نمونه های آن را شما بهتر از من می دانید که نمونه بارز آن بذل و بخشش دانشمندان ما به برخی کشور های دیگر است.
در مدت فرصت مطالعاتی ام در کانادا بسیار حساس بودم که بدانم دیگران چقدر دانشمندان قدیمی و یا حتی متاخر ایرانی را می شناسند. در برخوردهای روزمره، همایش ها، پنل ها... و هر فرصتی که پیش می آمد از دیگران در مورد اندیشمندان ایرانی سوال می کردم. مثلا ابن سینا، خیام، سعدی، ملاصدرا، سهروردی. برایم بسیار شعف انگیز بود که اغلب اساتید کشورهای دیگر اسم برخی از این دانشمندان را شنیده بودند. در نگاه اول بسیار شعف انگیز می نمود. ولی در پرسش بعدی متوجه می شدید که افراد به اسم این دانشمندان را می شناسند اما اغلب فکر می کنند این افراد مال عربستان یا یکی از کشورهای عربی هستند! اساسا هیچ کدام از این افراد را از آن ایران نمی دانستند. دلیل روشنی هم وجود دارد برای اینکه خود ما ایرانی ها چون این اندیشمندان را دانشمندان مسلمان و نه ایرانی مسلمان به دنیا معرفی کرده ایم، لذا نوعی سرقت ادبی در سطح شناسایی دانشمندان به دست خود به وجود آورده ایم. اما کشورهای دیگر اسلامی تقریبا این کار را نکرده اند البته به درستی. مثلا پاکستان که فرهیختگان خود را پاکستانی معرفی کرده، تونس، مصر و ... در حالیکه همه اینها کشورها مسلمان هستند اما با دست خودشان سرقت ادبی درست نکرده اند تا دانشمندان خود را و تاریخ خود را به نام دیگران ثبت کنند.
ما عملا با دست خودمان تاریخ پاکی کرده ایم. حتی داشته های خود را به اسم دیگران زده ایم. فکر کرده ایم اگر این افراد را به نام دانشمندان مسلمان به دنیا معرفی کنیم، خدمت شایانی به اسلام کرده ایم. در حالیکه دست کم باید اینها را به دنیا با عنوان دانشمندان مسلمان ایرانی معرفی می کردیم. لذا این گونه شده است که تاریخ پاکی کرده ایم. تازه این یک بخش ماجراست. تاریخ پاکی آداب و سنت هایمان جای بحث خود را دارد. تاریخ پاکی پوشش اقوام مان جای بحث خود را دارد. تاریخ پاکی مفاخر هم به طور مستوفی جای بحث خود را دارد که من به اشارت و به صورت موجز بدان اشاره کردم.
یادمان باشد که توسعه، برگشت به عقب و احترام به تاریخ است. یادمان باشد توسعه توجه به میراث گذشتگان است و پاسداشت آنها و استفاده بهینه از آنها در حال و استفاده از آن برای پشبرد آینده. تا زمانی که به گذشته خود توجه نکنیم، سنگینی بار تاریخ را درک نکنیم، هویت حال خود را هم درک نخواهیم کرد و به تبع آن به توسعه آینده هم دست پیدا نخواهیم کرد.
@Irandeveloped

89 views14:26