#tech_tip

Chatgpt የሚሰጠንን ምላሽ customize ማድረግ እንደምችል ታውቃላችሁ?

ለchatGPT ስለኛ የፈለግነውን ነገር share በማድረግ የሚመልስልንን መልስ በዛ መሰረት እንዲመልስልን ማድረግ እንችላለን።  ይህም በcustom instructions ይባላሉ። ይህንንም on/off እያደረግን መጠቀም እንችላለን።

ፕሮፋይላችን ውስጥ ከገባን በኋላ personalization ከዛ enable Customization የሚለውን  on በማድረግ custom instructions, Nickname, more about you የሚሉት ውስጥ ስለኛ ልዮ ልዩ መረጃዎችን በማስገባት chatGpt የሚሰጠንን ምላሽ ማስተካል እንችላለን።

ማሳሰቢያ፡ Enable personalization የሚለው on ማድረግ እና ካስተካከላችሁ በኋላ የright ምልክቱን መንካት አትርሱ። ከዚህ በኋላም በChatGpt ምላሾች ላይ ለውጥ ልታዩ ትችላላችሁ።

🤔 ይህን ያውቁ ኖሯል?

📱 የሞባይል ስልክ ግንኙነት: ሀገራችን ውስጥ ከ85 ሚሊዮን በላይ የሞባይል ስልክ ግንኙነቶች አሉ! ይህም ከጠቅላላው ህዝብ 63.8% ጋር እኩል ነው።

🌐 የኢንተርኔት ተጠቃሚዎች: 28.6 ሚሊዮን ኢትዮጵያውያን የኢንተርኔት ተጠቃሚዎች ናቸው። ይህ ማለት ግን አሁንም 78.7% የሚሆነው ህዝባችን ኢንተርኔት አይጠቀምም።

👥 የማህበራዊ ሚዲያ ተጠቃሚዎች: 8.3 ሚሊዮን የማህበራዊ ሚዲያ ተጠቃሚዎች አሉን። ከእነዚህም ውስጥ 67.7% ወንዶች ሲሆኑ 32.3% ሴቶች ናቸው።

👍 ፌስቡክ አሁንም ቀዳሚ ነው! በኢትዮጵያ 8.3 ሚሊዮን የፌስቡክ ተጠቃሚዎች አሉ።
ይህ መረጃ የሀገራችን የዲጂታል እድገት የት ላይ እንዳለ ያሳያል። ለንግድዎ ወይም ለስራዎ ይህንን መረጃ እንዴት ሊጠቀሙበት ይችላሉ?


ምንጭ
https://datareportal.com/reports/digital-2025-ethiopia?utm_source=chatgpt.com

#ዲጂታልኢትዮጵያ #ይህንያውቁኖሯል #ኢትዮጵያ #ማህበራዊሚዲያ #ኢንተርኔት #ቴክኖሎጂ #DigitalEthiopia #DidYouKnow #EthiopiaFacts #SocialMedia

Instagram 3 ቢልዮን Active user አፈራ።

የmeta CEO mark zukerberg እንደገለፀው ከሆነ Instagram 3 ቢልዮን ወርሀዊ ንቁ ተጠቃሚ ወይም Active users ማግኘት ችሏል።
Meta ኢንስታግራምን በ2012 በ1 ቢልዮን ዶላር መግዛቱ አይዘነጋም።

አንድዳንድ አስገራሚ የማህበራዊ ሚዲያ አጠቃቀም ቁጥራዊ መረጃዎች
በ1997 እንደፈረንጆች አቆጣጠር ጅማሮውን ያደረገው ማህበራዊ ሚዲያ አኗኗራችንን እና የእርስበርስ መስተጋብርጅራችንን ሙሉ ለሙሉ ለውጦታል።
⚫ዛሬ ላይ በአለም አቀፍ ደረጃ 5.41 ቢሊዮን የሚሆኑ ሰዎች ወይም 65.7% የሚሆነው የዓለም ህዝብ ማህበራዊ ሚዲያን ይጠቀማል።
⚫አማካኝ ዕለታዊ የማህበራዊ ሚዲያ አጠቃቀም 2 ሰአት ከ40 ደቂቃ ነው።
⚫አንድ የማህበራዊ ሚዲያ ተጠቃሚ በአማካኝ 6.8 የsocial media አካውንቶች አሉት።
⚫የማህበራዊ ሚዲያ የሚጠቀሙ ሰዎች ቁጥር በየአመቱ በአማካይ 4.7% ጭማሪ ያሳያል። በየሰከንዱ 7.6 አዳዲስ ሰዎች ማህበራዊ ሚዲያ ላይ ይመዘገባሉ።
⚫ ማህበራዊ ሚዲያን ከሚጠቀሙት ውስጥ 75% የሚሆኑት ከ13 ዓመት በላይ ናቸው።
⚫ 95.7% የሚሆኑት ኢንተርኔትን አዘውትረው የሚጠቀሙ ሰዎች የማህበራዊ ሚዲያም ተጠቃሚ ናቸው።
⚫የአለም ህዝብ በየቀኑ 14.5 ቢሊዮን ሰአት ማህበራዊ ሚዲያ ላይ ያሳልፋል። ያ ማለት 17 ሚሊዮን አመታት በየቀኑ ማህበራዊ ሚዲያ በመጠቀም ያልፋል። 

ምንጭ: datareportal.com

✍️እናንተ ስንት ማህበራዊ ሚዲያ አካውንት አላችሁ?

Hey! Introverts You’re invited to The Introvert Society. @TheIntrovertSociety a low-pressure space . No need to chat if you don’t feel like it, and feel free to leave anytime if it gets too noisy. Come hang out whenever you want, at your own pace. 😊

No pressure, just good chat for introverts like us.
@TheIntrovertSociety

Introducing Early Decision.

For students who want to do a startup but also want to finish school first. Apply now, get funded the moment you're accepted, and do YC after you graduate.

More info
• ycombinator.com/early-decision

Also, if you're not in your final year, you can still apply for Early Decision. You'll be able to finish the school year you're currently in, and then either join a later batch or decide to drop out and start sooner.

#YC
@DagmawiBabiJobs

#info
What is SOS(Save Our Souls)?
🔹 “እርዳታ ይፈልጋል” ወይም “ሕይወታችንን አድኑ” ማለት ነው።
🔹 መጀመሪያ በ ሞርስ ኮድ (· · · – – – · · ·) በመላው ዓለም የሚጠቀሙት የአደጋ ምልክት ነበር።
🔹 በተለይም መርከቦች ለከደጋ ግዜ የሚጠቀሙት ነበር።
🔹 አሁን ግን "SOS" ማለት በቀላሉ “እርዱኝ!” ወይም “አስቸኳይ እርዳታ” ብለው ይጠቀሙበታል።

የእንግሊዝ መንግስት ዜጎች Digital ID እንዲያወጡ የሚያስገድድ ህግ ሊያወጣ ነው።

ህገወጥ ስደትን ለመከላከል ይረዳል የተባለ ሀገር አቀፍ Digital ID ሁሉም የእንግሊዝ ዜጋና በህጋዊ መንገድ እንግሊዝ ውስጥ የሚሰሩ የሌላ ሀገር ዜጎች እንዲያወጡ ህገ ሊወጣ ነው።

የሀገሪቱ ጠቅላይ ሚኒስትር Keir Starmer "ዲጂታል መታወቂያ ለዩናይትድ ኪንግደም ትልቅ እድል ነው። በዚህ ሀገር ውስጥ በህገ-ወጥ መንገድ የሚሰሩትን ለመቆጣጠር ይረዳል፣ ይህም ድንበራችንን የበለጠ ደህንነቱ የተጠበቀ ያደርገዋል።" ብለዋል።

የእንግሊዝ መንግስት ይህን መግለጫ ካወጣ በኋላ ብዙ የሰብዐዊ መብት ተሟጋቾች ተቃውሞ እያሰሙ ነው።
እስካሁን ድረስም 830,000 የሚሆኑ ዜጎች ድርጊቱን በመቃወም የOnline ፊርማዎች ፈርመዋል።

ይህ ህግ ወደ ተግባር ከመግባቱ በፊት ለሀገሪቱ ፓርላማ ቀርቦ መፅደቅ ይጠበቅበታል።

ዓለም አቀፉ የፖሊስ ተቋም (INTERPOL) ይፋ ባደረገው የ2025 የአፍሪካ የሳይበር ስጋት ግምገማ ሪፖርት መሰረት፣ ኢትዮጵያ እ.ኤ.አ. በ2024 በዓለም ላይ ከፍተኛ የሳይበር ጥቃት ሰለባ የሆነች ሀገር ሆናለች። ሪፖርቱ ሀገሪቱ እያደረገች ካለው ፈጣን የዲጂታል ሽግግር ጋር ተያይዞ ከባድ የሳይበር ደህንነት ተግዳሮቶች እንዳጋጠሟት አመላክቷል።

ኢትዮጵያ በተለይ ተንኮል-አዘል ሶፍትዌሮች (malware) በብዛት በተገኙባት ሀገርነት በዓለም ቀዳሚ መሆኗ የተገለጸ ሲሆን፣ ይህም የሳይበር መከላከያ አቅምን በአስቸኳይ ማጠናከር እንደሚያስፈልግ ያሳያል ተብሏል።

ሪፖርቱ በዝርዝር እንዳቀረበው፣ የመንግስት ተቋማትን፣ የፋይናንስ አገልግሎቶችን እና ዋና ዋና የልማት ፕሮጀክቶችን ጨምሮ የኢትዮጵያ ወሳኝ መሰረተ-ልማቶች በተደጋጋሚ ለረቀቁ የሳይበር ጥቃቶች ተጋልጠዋል። እነዚህ ጥቃቶች በዋነኝነት ያተኮሩት በሀገሪቱ እየተስፋፋ የመጣውን የሞባይል ባንኪንግ፣ የኢ-ኮሜርስ እና የመስመር ላይ የመንግስት አገልግሎቶችን ተጋላጭነት በመጠቀም ነው።

የመስመር ላይ ማጭበርበሮች (ፊሺንግ)፡ በኢትዮጵያም ሆነ በአፍሪካ በስፋት ከሚታዩ ወንጀሎች ቀዳሚው ነው። ወንጀለኞች በሰው ሰራሽ ዕውቀት (AI) የተፈጠሩ የሀሰት መልዕክቶችን እና የማስመሰል ዘዴዎችን በመጠቀም ግለሰቦችንና ተቋማትን ያታልላሉ።

ዲጂታል ወሲባዊ ብዝበዛ (Sextortion)፡ በተለይ ሴቶችን እና ወጣቶችን ዒላማ ያደረገው ይህ ወንጀል፣ ሰለባዎችን በግል ምስሎቻቸው በማስፈራራት ገንዘብ ለመበዝበዝ የሚደረግ ሲሆን ስርጭቱ እየጨመረ መጥቷል።

ሌሎች ጥቃቶች፡ የቤዛ ጥያቄ ሶፍትዌሮች (Ransomware)፣ የንግድ ኢሜይል ጥቃቶች (BEC) እና የሲም ካርድ ልውውጥ (SIM swap) ማጭበርበሮች በስፋት ከሚታዩት መካከል ናቸው።

ሪፖርቱ እነዚህ ስጋቶች ቢኖሩም፣ ኢትዮጵያ እና ሌሎች የአፍሪካ ሀገራት አበረታች እርምጃዎችን መውሰድ መጀመራቸውን አድንቋል። ከእነዚህም መካከል የሳይበር ወንጀል ምርመራ ክፍሎችን ማቋቋም፣ በዲጂታል ፎረንሲክ አቅም ላይ መዋዕለ ንዋይ ማፍሰስ፣ እና በአፍሪፖል (AFRIPOL) እና በኢንተርፖል በኩል ቀጠናዊ ትብብርን ማጠናከር ይገኙበታል።

ይሁን እንጂ፣ የህግ ማዕቀፎች የተበታተኑ መሆናቸው እና የአስፈጻሚ አካላት አቅም ውስን መሆኑ አሁንም ትልቅ ተግዳሮት መሆኑን ሪፖርቱ አስጠንቅቋል። ኢንተርፖል የኢትዮጵያን የዲጂታል የወደፊት ጉዞ ለመጠበቅ መንግስት፣ የግሉ ዘርፍ እና የሲቪል ማህበረሰቡን ያሳተፈ የተቀናጀ ጥረት እንደሚያስፈልግ አሳስቧል።


ዘ-ሐበሻ

#cybersecurityAwareness
MFA (Multi-Factor Authentication) ማለት ሁለት ወይም ከዚያ በላይ የመረጃ ማረጋገጫ መንገዶችን በመጠቀም መግባት ነው።
እናንተ የይለፍ ቃል ብቻ አይሆንም፣ ተጨማሪ ደህንነት ጥበቃ ይጨምራል ማለት ነው።

🔍 ምሳሌ ቀላል:
ቤት መዝጊያ አለዎት።በመጀመሪያ ቁልፍ ታስገባላችሁ።ከዚያ በላይ የፊት መለያ ወይም የእጅ ጣት fingerprint ማረጋገጫ መጠቀም ይቻላል።


👉 ቁልፍ ብቻ ከተጠፋም፣ ሌላ መከላከያ ይኖረዋል።

⚠️ ለምን አስፈላጊ ነው?
የይለፍ ቃል ቢታሰር እንኳ መረጃዎ ይጠበቃል።
የግል መረጃዎትን መውሰድ አይችሉም።


✅ መከላከያ ምክር:

ሁሉንም ኢሜይል፣ ሶሻል ሚዲያ፣ ባንክ መለያዎች ላይ MFA (የተለያዩ የሴኩሪቲ ጥበቃ) ያበሩ።
ከፊት መለያ፣ እጅ እቃ ወይም የአንድ ጊዜ ኮድ (OTP) ይጠቀሙ።

💡 MFA ማለት “ቁልፍ ብቻ አይበቃም፣ ተጨማሪ መከላከያ መጠቀም” እንደ ማለት ነው።

#cybersecurity #knowledge
@netrotech9  ◀▶️ @netrotech9

Tecknologia

#cybersecurityAwareness

​📅 የሳይበር ደህንነት ግንዛቤ – ማኅበራዊ ምህንድስና
​🔹 ምንድን ነው?
​ማኅበራዊ ምህንድስና ማለት አጥቂዎች ሲስተሞችን (systems) ከመጥለፍ ይልቅ ሰዎችን በማታለል መረጃ ወይም መግቢያ ፈቃድ (የይለፍ ቃል፣ የባንክ ዝርዝሮች፣ ወይም ሌሎች ሚስጥሮች) እንዲሰጧቸው የሚያደርጉበት ዘዴ ነው።
​🔹 እንዴት ነው የሚሰራው?
​አጥቂዎቹ እምነት የሚጣልበት ሰው መስለው በመቅረብ ወይም የአስቸኳይ/የፍርሃት ስሜት በመፍጠር ተጎጂውን ለግል የሚጠቅም መረጃ እንዲሰጥ ወይም አንድ ተግባር እንዲፈጽም (ሊንክ እንዲጫን፣ አታችመንት እንዲከፍት፣ መግቢያ መረጃ እንዲያጋራ) ይጠይቃሉ።
​🔹 የት ነው የሚከሰተው?
​ኢሜይል (ፊሺንግ - phishing)
​ስልክ ጥሪዎች ወይም የድምጽ መልእክት (ቪሺንግ - vishing)
​ኤስኤምኤስ (SMS) ወይም የመልእክት መላኪያ መተግበሪያዎች (ስሚሺንግ - smishing)
​በሥራ ቦታዎች ወይም በሕዝብ ቦታዎች ፊት ለፊት በመገናኘት
​🔹 አጥቂዎች ለምን ይጠቀሙበታል?
​አንድን ሲስተም ከመስበር ይልቅ ሰውን ማታለል ብዙውን ጊዜ ቀላል እና ፈጣን ነው። የሰው ልጅ እምነት ደካማው ሰንሰለት ነው—ማኅበራዊ ምህንድስና የሚጠቀመው ይሄንን ክፍተት ነው።
​🔸 ቀላል ንጽጽር እና ምሳሌ
​ንጽጽር: አንድ የፍጆታ አገልግሎት ሠራተኛ ነኝ የሚል ሰው በርዎ ላይ መጥቶ አደገኛ የውሃ መፍሰስን ለመጠገን የመኖሪያ ቤቱን ቁልፍ እንደሚያስፈልገው ይናገራል። መልኩ ኦፊሴላዊ እና አሳማኝ ነው። ቁልፍዎን ከሰጡት፣ ቤቱ ውስጥ ገባ ማለት ነው።
​የኦንላይን ምሳሌ (ፊሺንግ): ከባንክዎ የመጣ በሚመስል ኢሜይል “መለያዎ ተቆልፏል—ለመክፈት እዚህ ይጫኑ” የሚል መልእክት ይደርስዎታል። ሊንኩ የይለፍ ቃልዎን የሚሰርቅ የውሸት ገጽ ላይ ይወስዳል።
​✅ ራስዎን እንዴት መጠበቅ እንደሚችሉ (ጠቃሚ ምክሮች)
➊​ ማንነታቸውን ያረጋግጡ — ያልተጠበቁ ጥያቄዎችን አትመኑ፤ በኦፊሴላዊ የስልክ ቁጥር መልሰው ይደውሉ።
➋ ​አትቸኩሉ — አጥቂዎች አስቸኳይነትን ይጠቀማሉ፤ እርምጃ ከመውሰድዎ በፊት ለአፍታ ቆም ብለው ያስቡ።
➌ ​የይለፍ ቃል በፍጹም አያጋሩ — የድጋፍ ሠራተኞች የይለፍ ቃልዎን እንዲሰጧቸው አይጠይቁም።
➍ ​ባለብዙ ደረጃ ማረጋገጫ (MFA) ያንቁ — ተጨማሪ የማረጋገጫ ደረጃዎች የይለፍ ቃል ቢሰረቅ እንኳን አጥቂዎችን ያግዳሉ።
➎ ​ሥልጠና ይስጡ እና ያሳውቁ — ሠራተኞችን እና የቤተሰብ አባላትን ስለ የተለመዱ ማጭበርበሮች ያስተምሩ።
➏ ​የኢሜይል ማጣሪያዎችን እና የዩአርኤል ቅድመ እይታዎችን ይጠቀሙ — ከመጫንዎ በፊት ሊንኮችን ይፈትሹ፤ ትክክለኛውን አድራሻ ለማየት ሊንኩ ላይ ያንዣብቡ።
❼ ​አጠራጣሪ መልዕክቶችን ሪፖርት ያድርጉ — ለአይቲ ክፍል ወይም ለአገልግሎት ሰጪው ያሳውቁ።

#cybersecurity #knowledge
@netrotech9  ◀▶️ @netrotech9

Z Ai Introduces GLM-4.6: Advanced Agentic, Reasoning and Coding Capabilities

ለሞከር 👉 http://chat.z.ai

follow as @netrotech9 👍👍👍

🔐 Encryption (ምስጠራ)

ይህ ስለ Encryption መሰረታዊ ፅንሰ-ሐሳቦች በቀላል አማርኛ የተተረጎመ ሲሆን፣ 'ምስጠራ' ከሚለው ቃል ይልቅ Encryption የሚለውን ቃል ተጠቅሟል።
🔹 Encryption ምንድን ነው?
Encryption ማለት አንድን መረጃ በምስጢራዊ ኮድ የመለወጥ ሂደት ሲሆን፣ ትክክለኛውን “ቁልፍ” ያለው ሰው ብቻ መረጃውን ማንበብ እንዲችል የሚያደርግ ዘዴ ነው።
🔹 እንዴት ነው የሚሰራው?
መረጃዎን ለማደናገር የሂሳብ ቀመሮችን (mathematical algorithms) ይጠቀማል።
● ይጽፋሉ \rightarrow Encryption በቁልፍ ይቆልፈዋል \rightarrow ተቀባዩ በራሱ ቁልፍ ይከፍተዋል።
● ቁልፉ ከሌለ፣ መልእክቱ እንደ ልምጥምጥ ምልክቶች ብቻ ነው የሚታየው።
🔹 መቼ ነው ጥቅም ላይ የሚውለው?
●ኢሜይሎችን ወይም መልዕክቶችን ሲልኩ 📧
● ኦንላይን ባንኪንግ እና ግብይት ሲያደርጉ 💳
● በኮምፒውተር ወይም በደመና (cloud) ላይ ያሉ ፋይሎችን ሲጠብቁ ☁️
● ቪፒኤን (VPN) እና ደህንነታቸው የተጠበቁ ድረ-ገጾች (HTTPS) ሲጠቀሙ 🌐
🔹 አስፈላጊነቱ ምንድን ነው?
● ሚስጥራዊ መረጃዎችን ከጠላፊዎች (hackers) ይከላከላል 👨‍💻
● የኦንላይን ግላዊነትን ይጠብቃል 🔒
● መረጃዎን ትክክለኛው ሰው ብቻ ማንበብ እንዲችል ያደርጋል ✅
● በዲጂታል ግንኙነት ላይ እምነትን ይገነባል
🔸 ቀለል ያለ ንጽጽር
● ደብዳቤ ጽፈው በተቆለፈ ሣጥን ውስጥ እንዳስቀመጡት አድርገው ያስቡ።
● ሣጥኑን ለጓደኛዎ ይልካሉ።
● ሣጥኑን ለመክፈት ትክክለኛው ቁልፍ ያለው ጓደኛዎ ብቻ ነው።
● ሌላ ሰው ያለ ቁልፉ ለመክፈት ቢሞክር፣ የሚመለከተው የተቆለፈ ሣጥን ብቻ ይሆናል።
Encryption = ለዲጂታል መረጃዎ ያ የተቆለፈ ሣጥን ነው።

🇺🇸 DV 2027 እያስሞላን ነው።

🇺🇸1. Full Name (ስም ከነአያት)
🇺🇸2. Gender (ፆታ)
🇺🇸3. Birth Date (ወር፤ ቀን)
🇺🇸4. Birth Place (የትውልድ ቦታ)
🇺🇸5. አሁን ያላችሁበት ቦታ
🇺🇸6. የትምህርት ደረጃ (Education Level)
🇺🇸7. Phone number and  Email  (ስልክ ቁጥር እና ኢሜል)
🇺🇸8. Photo ወይም ነጭ Background ያለው ፎቶ ካላቹ እኛ እናስተካክለዋለን!! 📱አሪፍ ካሜራ ያለው ስልክ ካላችሁ አንስታችሁ መላክ ትችላላችሁ! እሺ!

🇺🇸 መልካም እድል ዲቪ (DV Lottery) እድል ይሞክሩ!

📿 የተመዘገባችሁበት ደረሰኝ #Screen shot አድርገን እንልካለን!!

✔️#Tip: በ600 ፒክስል (Pixel) የሆነ መጠኑ ከ240 ኪሎባይት (KB) የማይበልጥ ከለር ፎቶግራፍ #JPEG_Format መሆን አለበት።

🇺🇸Telegram በዚህ ያናግሩን
@BunaSupport
@Biruk_Buraa
ወይም
0932504234